تعیین سطح مرجع تشخیصی (DRL) محلی در تصویربرداری سی تی پرتو مخروطی (CBCT) دندانی در شهر تبریز.
Establishment of Local Diagnostic Reference Levels for dental Cone Beam Computed Tomography(CBCT) Scans in Tabriz.
مجریان: داود خضرلو
خلاصه روش اجرا: تهیه داده ها بصورت گذشته نگر به طور تقریب 20 بیمار برای هر پروسه در طول یک سال از داده های از قبل ثبت شده بیماران در سیستم تصویربرداری مربوطه جمع آوری خواهند شد. با توجه به بیانیه ICRP 135 پارامتر مورد نظر Pka ، Ka,r، CTDIvol، DLP می¬باشد و هرکدام که در دسترس باشد میتواند برای تعیین DRL مورد استفاده قرار گیرد. این پارامترها بصورت پیش¬فرض توسط سیستم تصویربرداری ثبت میشوند و در نهایت چارک سوم توزیع داده ها توسط نرم افزار EXCEL به عنوان DRL تعیین خواهند شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 72996 |
| عنوان فارسی طرح | تعیین سطح مرجع تشخیصی (DRL) محلی در تصویربرداری سی تی پرتو مخروطی (CBCT) دندانی در شهر تبریز. |
| عنوان لاتین طرح | Establishment of Local Diagnostic Reference Levels for dental Cone Beam Computed Tomography(CBCT) Scans in Tabriz. |
| نوع طرح | طرح تحقیقاتی |
| اولویت طرح | روشهای نوین و بهینه سازی فرآیندهای تصویرنگاری و پرتو درمانی |
| نوع مطالعه | مطالعات علوم پایه (Experimental) |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | 1. حفاظت در برابر اشعه: نگرانی اولیه مرتبط با هر روش رادیولوژیکی، خطر بالقوه اشعه یونیزان برای بیمار است. از آنجا که CBCT در مقایسه با رادیوگرافی دو بعدی معمولی، تصاویر حجمی تهیه میکند از دوزهای تشعشعی بالاتری استفاده میکند. با ایجاد DRL برای CBCT، متخصصان مراقبت¬های بهداشتی میتوانند اطمینان حاصل کنند که دوزهای تشعشعی بهینه شده¬اند، و در عین حال کیفیت تصویر مناسبی را برای تشخیص دقیق ارائه می¬کنند و نیز از تابشهای غیرضروری اجتناب میگردد. 2. استانداردسازی: DRL ها چارچوب استاندارد شده ای را برای ارائه دهندگان مراقبتهای تشعشعی فراهم میکنند تا از این طریق دوزهای تشعشعی در دستگاه¬های مختلف، امکانات و جمعیت بیماران CBCT مقایسه و ارزیابی کنند. با اجرای DRLها، تغییرات در خروجی تشعشع را میتوان شناسایی کرد و به آنها پرداخت و ثبات و یکنواختی را در مدیریت دوز تشعشعی ارتقا داد. 3. تضمین کیفیت: DRL ها با ارائه معیارهایی که مراکز تصویربرداری می¬توانند عملکرد مرکز خویش را به کمک آن ارزیابی کنند، نقش مهمی در برنامه های تضمین کیفیت دارند. نظارت بر سطوح دوز تشعشعی در رابطه با DRLهای ایجاد شده، امکان شناسایی مناطق بالقوه برای بهبود، مانند بهینه سازی تجهیزات، اصلاح پروتکل، و آموزش کارکنان را فراهم میکند که در نهایت منجر به افزایش مراقبت و ایمنی بیماران میشود. 4. تطبیق با مقررات: بسیاری از کشورها و نهادهای نظارتی اهمیت DRL ها را تشخیص داده و اجرای آنها را به عنوان بخشی از مقررات ایمنی تشعشع الزامی کرده اند. رعایت این الزامات نه تنها این تطبیق را تضمین میکند، بلکه تعهد به ایمنی بیمار و تضمین کیفیت را نیز نشان میدهد. |
| اهداف اختصاصی | تعیین سطح مرجع تشخیصی برای مقطع نگاری رایانه­ ای با پرتو مخروطی فک و صورت برای پروسه های پرتکرار در تبریز |
| چکیده انگلیسی طرح | Establishment of Diagnostic Reference Levels (DRLs) specific to CBCT scans in Tabriz, is crucial for ensuring optimal radiological safety and quality of care. By quantifying and implementing reference levels, healthcare professionals in Tabriz can minimize unnecessary radiation exposure while maintaining diagnostic image quality. Ultimately, this endeavor aims to enhance patient safety, improve radiation dose management, and contribute to the overall advancement of CBCT imaging practices in the Tabriz region of Iran. |
| کلمات کلیدی | سی¬تی اسکن با پرتو مخروطی: CBCT یک فناوری تصویربرداری جدید بوده که با استفاده از یک گنتری دوار که منبع اشعه ایکس و آشکارساز به آن ثابت شده است، تصویربرداری انجام می¬کند به این صورت که یک منبع هرمی یا مخروطی شکل واگرا از تشعشعات یونیزان از وسط ناحیه مورد نظر به یک آشکارساز پرتو ایکس در طرف مقابل هدایت می¬شود {9}. پرتوی ایکس: شکل نافذ تابش الکترومغناطیسی پرانرژی است. بیشتر پرتوهای ایکس دارای طول موجی از 10 پیکومتر تا 10 نانومتر هستند که مربوط به فرکانسهایی در محدوده 30 پتاهرتز تا 30 اگزاهرتز و انرژیهایی در محدوده 124 تا 145 الکترون ولت می¬باشند {10}. دوز جذبی: دز جذب شده مقدار انرژی است که توسط تشعشع در یک بافت جذب میشود و واحد آن بر حسب میلی گری میباشد {11}. دوز معادل: کمیتی است که دوز جذب شده در بافت را با توجه به اثرات بیولوژیکی آن، اندازه گیری می کند و برابر است با دوز جذبی ضربدر ضریب توزین پرتو. و واحد آن بر حسب میلی سیورت میباشد {11}. دوز موثر: کمیتی است که دوز جذب شده در بافت را علاوه بر نقش اثرات بیولوژیکی پرتو های مختلف، نقش بافت های مختلف بدن را نیز در بر میگیرد و برابر است با دوز معادل ضربدر ضریب توزین بافت. و واحد آن بر حسب میلی سیورت نیباشد {11}. اثرات قطعی و احتمالی پرتو: اثرات قطعی به اثراتی تلقی می شود که دارای یک آستانه بوده و با افزایش دوز تابشی شدتشان افزایش می یابد. تمام اثرات کوتاه مدت و اغلب اثرات طولانی مدت، اثرات قطعی پرتو هستند. اثرات احتمالی به اثراتی تلقی می شود که فاقد آستانه هستند و در مواقع دریافت دوز های بالا بروز می کنند و شدت آنها با افزایش دوز دریافتی افزایش می یابند {12}. شاخص دز سی¬تی: در سال 1981 آقای Shope و همکارانش مقاله ای با عنوان “A Method for Describing the Doses Delivered by Transmission X-ray Computed Tomography.” منتشر کردند و CTDI را برای اولین بار به عنوان یک ابزار برای کمیت سنجی دوز های تشعشعی پروسه های C.T در اسکن های پی در پی که توسط یک فانتوم آکریلیک استوانه ای اندازه گیری شده بود را معرفی کردند که به عنوان یک شاخص استاندارد جهت مقایسه خروجی تشعشعی (Radiation output) اسکنرها یا پروتکل های مختلف سی تی می باشد. در واقع CTDI(〖CTDI〗_vol) دوز دریافتی هر بیمار نمی باشد چراکه دوز تشعشعی دقیق هر بیمار به اندازه و شکل آن بیمار وابسته است {13}. CTDI به این صورت تعریف میشود:{14} CTDI = ∫_(-z)^(+z)▒〖D(z).dz/nT〗 که در آن D(z) دوز تشعشعی اندازه گیری شده در حالت z در طول محور اصلی اسکنر بوده و n تعداد اسلایس ها و T ضخامت اسلایس می باشد.(به عبارت nT پهنای باند اسمی می گویند) CTDI برای مقایسه کارایی دوز بین اسکنرها یا پروتکل های مختلف مناسب است ولی برای هر فرد قابل تعمیم نمی باشد چرا که باید طول اسکن را نیز در نظر گرفت که آنرا با DLP نمایش می دهیم {15}. DLP = CTDIvol × L که در آن L طول اسکن میباشد. میدان دید (FOV): میدان دید اسکن ناحیه¬ای است که اسکن می¬شود. این فاکتور اسکن قابل انتخاب از ایزوسنتر سیستم سی تی تا دورترین لبه بیمار اندازه¬گیری می¬شود {14}. Air kerma-area product (PKA): بصورت انتگرال کرما - هوای آزاد در هوا (یعنی در غیاب پراکندگی برگشتی) روی ناحیه پرتو اشعه ایکس در صفحه¬ای عمود بر محور پرتو تعریف می¬شود. در بسیاری از نشریات پزشکی، مخفف مورد استفاده برای این مقدار KAP (واحد آن mGy.cm2) است. اصطلاحات قدیمی تر "محصول دوز منطقه" است که به اختصار DAP نامیده می¬شود {2}. Air kerma at the patient entrance reference point (Ka,r): کرمای هوا نقطهای از فضا است که در فاصله ثابتی از نقطه کانونی قرار دارد و به تشعشع تجمعی در یک پروسه با پرتو ایکس که بر حسب گری بیان میشود، تعریف می¬شود. در بسیاری از نشریات پزشکی، مخفف مورد استفاده برای این مقدار CAK است. این مقدار در نشریات پزشکی قدیمیتر به عنوان «دوز تجمعی» نامیده میشود و به آن «کرمای هوای مرجع» و «کرمای نقطه مرجع» نیز گفته میشود {2}. |
| ذینفعان نتایج طرح | بابررسی DRL بدست آمده و بررسی آن با استاندارهای و توصیه های مراجع ذیصلاح، میتوان راهکارهای عملیاتی برای کاهش DRL و متغاقبا دوز پروسه های تصویربرداری CBCT ناحیه دندانی پیشنهاد داد که نتیجه نهایی آن کاهش دوز بیماران ، عموم مردم( همراه بیمار) و پرسنل پرتوکار اعم از پزشک ، کارشناسان دستگاه و بقیه شاغلین در مرکز شود. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| سینا مردفر | مجری دانشجویی(کمیته تحقیقات دانشجویی) |
| داود خضرلو | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| منا فاضل قاضیانی | همکار اصلی |
| آرمان سعیدی وحدت | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر تعیین سطوح مرجع تشخیصی جدید برای سیبیسیتی دندانپزشکی در تبریز، ایران به کاهش خطرات پرتو کمک میکند.متن خبر تصویربرداری با سیبیسیتی (توموگرافی کامپیوتری پرتو مخروطی) ابزاری حیاتی در دندانپزشکی و فک و صورت است، اما بیماران را در معرض پرتو قرار میدهد. این مطالعه با هدف تضمین ایمنی بیماران، سطوح مرجع تشخیصی (DRLs) معمول و همچنین دوزهای دریافتی اندامها و خطرات احتمالی سرطان ناشی از اسکنهای سیبیسیتی را در تبریز، ایران برآورد کرده است. نتایج نشان میدهد که اسکن سیبیسیتی در مردان به طور متوسط دوز مؤثر 30 میکروسیورت و در زنان 20 میکروسیورت دارد. غدد بزاقی بیشترین دوز را دریافت میکنند، در حالی که تیموس کمترین دوز را در هر دو جنس دریافت میکند. خطر ابتلا به سرطان در طول عمر در مردان 0.0027 در 100,000 و در زنان 0.0084 در 100,000 تخمین زده شد. این مطالعه بر اهمیت به حداقل رساندن پرتوگیری در معاینات سیبیسیتی برای کاهش خطر سرطان و اثرات ارثی تأکید میکند. پروتکلهای اسکن سفارشی و اقدامات بهینهسازی میتوانند با کاهش دوزها، ایمنی بیمار را افزایش دهند. این نتایج راهنمایی ارزشمندی را برای اقدامات تصویربرداری دندانپزشکی و فک و صورت در مورد دوزهای پرتو و سطوح مرجع تشخیصی در معاینات سیبیسیتی ارائه میدهد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
