تعیین سطح مرجع تشخیصی برای آزمونهای پرتکرار تصویربرداری توموگرافی کامپیوتری برای بزرگسالان در شمالغرب ایران.
Establishment of diagnostic reference levels for common computed tomography examinations for adults in northwest of IRAN.
مجریان: داود خضرلو , منا فاضل قاضیانی
خلاصه روش اجرا: مراکز تصویربرداری سی تی اسکن در منطقه شمال غرب ایران شناسایی شده وهماهنگی های لازم با آنها انجام خواهد شد. مراکزی انتخاب خواهند شد که دستگاه CT آنها از عملکرد صحیح برخوردار و تائیدیه های کنترل کیفی سازمان انرژی اتمی را داشته باشند. به منظور اندازه گیری DRL ، مقادیر DLP و CTDI حجمی را برای پروسه های پر تکرار مراکز تصویربرداری می بایست در طی دوره 6 ماهه استخراج و ثبت خواهد شد. تعداد تصاویر بصورت روتین 20 مورد به ازای هر پروسه انتخاب شده است. طبق دستورالعمل اعلام شده توسط ICRP 5 درصد بیشینه و کمینه از مقدار توزبع کل به دلیل وزن آنها از مطالعه حذف خواهند شد و درنهایت چارک سوم به عنوان DRL گزارش خواهد شد. حتی الامکان سعی خواهد شد که داده ها از مراکز تصویربرداری که دارای بارکاری بالایی هستند و از استانهای آذربایجان غربی ، شرقی ؛ اردبیل ، قزوین ، کردستان جمع آوری شود. نتایج استخراج شده از این طرح بوسیله آزمون آماری توصیفی و تحلیلی t-test با گزارشات سازمانهای NCRP و ICRP مقایسه خواهد شد. داده ها بصورت آماری تجزیه و تحلیل شده و با مقادیر DRL مناطق هم جوار و سایر کشورها مقایسه خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 72360 |
| عنوان فارسی طرح | تعیین سطح مرجع تشخیصی برای آزمونهای پرتکرار تصویربرداری توموگرافی کامپیوتری برای بزرگسالان در شمالغرب ایران. |
| عنوان لاتین طرح | Establishment of diagnostic reference levels for common computed tomography examinations for adults in northwest of IRAN. |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | --- غیر اولویت دار (جزو اولویت های دانشگاه نمی باشد) |
| نوع مطالعه | مطالعات علوم پایه (Experimental) |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | با توسعه روز افزون تکنولوژی در تصویربرداری پزشکی با استفاده از پرتوهای یونیزان نیاز به حفاظت در تصویربرداری پزشکی و افزایش سطح آگاهی تمامی اشخاص دخیل در دریافت دوز تشعشعی بیمار اعم از متخصصان رادیولوژی و پزشکی هسته ای, فیزیک پزشکان, پرتوکاران, مهندسان, کارخانجات تولید کننده تجهیزات تصویربرداری, مراجع بهداشتی و نظارتی و آموزش آنان در این زمینه بیشتر احساس میشود. اندازه گیری مقدارهای مرتبط با دوز بیمار برای بهینه سازی حفاظت در تصویر برداری پزشکی با پرتوهای یونیزان بیش از نیم قرن پیش شروع شد. در این میان C.T اسکن با وجود اینکه بیش از سه دهه است که مورد استفاده قرار میگیرد به تازگی توجه رادیولوژیست ها و پرسنل رادیولوژی به مقدار ریسک تشعشع آن جلب شده است. از آنجا که C.T اسکن یک پروسه دوز بالا بوده و با وجود توسعه تکنیک های هلیکال و مولتی اسلایس دوز تشعشعی دریافتی بیماران همچنان به طور قابل توجهی بالا میباشد, مورد توجه بیشتری قرار میگیرد. |
| اهداف اختصاصی | تعیین سطح مرجع تشخیصی برای آزمونهای C.T اسکنهای رایج در بزرگسالان در منطقه شمالغرب ایران. - |
| چکیده انگلیسی طرح | With the increasing development of technology in medical imaging using ionizing rays, there is a need for protection in medical imaging and increasing the level of awareness of all persons involved in receiving the patient's radiation dose, including radiology and nuclear medicine specialists, physicists, doctors, radiologists, engineers, and factories manufacturing Imaging equipment, health and regulatory authorities and their training in this field are felt even more. Considering that medical radiation is a planned process with medical goals (if it is not performed on a specific patient, it may lead to irreparable losses for the patient), therefore compliance with the "dose limit" is not applicable in medical radiation. Instead, in order to minimize the doses of patients, the "DRLs" (Diagnostic reference levels) parameter is used. DRL was first introduced by ICRP in 1996 for diagnostic procedures and in 2001 it was developed for interventional procedures and is defined as follows: study of dose levels to help optimize diagnostic and interventional medical radiation and provide a standard For comparison, to help ensure the radiation protection of patients undergoing radiological procedures. In simple terms, DRL is used to ensure that the dose received by the patient in a process is optimized. and its value (DRL value) is ideally chosen from the third quartile (75th percentile) of the dose distribution. |
| کلمات کلیدی | سی تی اسکن: یک تکنیک تصویربرداری پزشکی است که برای به دست آوردن تصاویر دقیق از ارگان ¬های داخلی بدن استفاده می شود. شامل یک تیوب اشعه ایکس چرخان و یک ردیف آشکارساز که در یک گنتری قرار داده شده است می¬باشد. در آن میزان تضعیف اشعه ایکس اندازه گیری شده، سپس آنها را با استفاده از الگوریتم های بازسازی توموگرافی برای تولید تصاویر توموگرافی (مقطعی) از یک بدن بر روی کامپیوتر پردازش می کنند.{15} پرتوی ایکس: شکل نافذ تابش الکترومغناطیسی پرانرژی است. بیشتر پرتوهای ایکس دارای طول موجی از 10 پیکومتر تا 10 نانومتر هستند که مربوط به فرکانسهایی در محدوده 30 پتاهرتز تا 30 اگزاهرتز و انرژیهایی در محدوده 124 تا 145 الکترون ولت می¬باشند.{16} دوز جذبی: دز جذب شده مقدار انرژی است که توسط تشعشع در یک بافت جذب میشود و واحد آن بر حسب میلی گری میباشد.{17} دوز معادل: کمیتی است که دوز جذب شده در بافت را با توجه به اثرات بیولوژیکی آن، اندازه گیری می کند و برابر است با دوز جذبی ضربدر ضریب توزین پرتو. و واحد آن بر حسب میلی سیورت میباشد.{17} دوز موثر: کمیتی است که دوز جذب شده در بافت را علاوه بر نقش اثرات بیولوژیکی پرتو های مختلف، نقش بافت های مختلف بدن را نیز در بر میگیرد و برابر است با دوز معادل ضربدر ضریب توزین بافت. و واحد آن بر حسب میلی سیورت نیباشد.{17} شاخص دوز سی¬تی: در سال 1981 آقای Shope و همکارانش مقاله ای با عنوان “A Method for Describing the Doses Delivered by Transmission X-ray Computed Tomography.” منتشر کردند و CTDI را برای اولین بار به عنوان یک ابزار برای کمیت سنجی دوز های تشعشعی پروسه های C.T در اسکن های پی در پی که توسط یک فانتوم آکریلیک استوانه ای اندازه گیری شده بود را معرفی کردند که به عنوان یک شاخص استاندارد جهت مقایسه خروجی تشعشعی (Radiation output) اسکنرها یا پروتکل های مختلف سی تی می باشد. در واقع CTDI(〖CTDI〗_vol) دوز دریافتی هر بیمار نمی باشد چراکه دوز تشعشعی دقیق هر بیمار به اندازه و شکل آن بیمار وابسته است.{5} CTDI به این صورت تعریف میشود:{6} CTDI = ∫_(-z)^(+z)▒〖D(z).dz/nT〗 که در آن D(z) دوز تشعشعی اندازه گیری شده در حالت z در طول محور اصلی اسکنر بوده و n تعداد اسلایس ها و T ضخامت اسلایس می باشد.(به عبارت nT پهنای باند اسمی می گویند) CTDI برای مقایسه کارایی دوز بین اسکنرها یا پروتکل های مختلف مناسب است ولی برای هر فرد قابل تعمیم نمی باشد چرا که باید طول اسکن را نیز در نظر گرفت که آنرا با DLP نمایش می دهیم.{7} DLP = CTDIvol × L که در آن L طول اسکن میباشد. اثرات قطعی و احتمالی پرتو: اثرات قطعی به اثراتی تلقی می شود که دارای یک آستانه بوده و با افزایش دوز تابشی شدتشان افزایش می یابد. تمام اثرات کوتاه مدت و اغلب اثرات طولانی مدت، اثرات قطعی پرتو هستند. اثرات احتمالی به اثراتی تلقی می شود که فاقد آستانه هستند و در مواقع دریافت دوز های بالا بروز می کنند و شدت آنها با افزایش دوز دریافتی افزایش می یابند. {18} حفاظت دربرابر پرتو: توسط سازمان International Atomic Energy Agency (IAEA) به این صورت تعریف شده است : حفاظت از افراد در برابر اثرات مضر قرار گرفتن در معرض پرتوهای یونیزان و ابزارهای دستیابی به آن.{19} |
| ذینفعان نتایج طرح | بابررسی DRL بدست آمده و بررسی آن با استاندارهای و توصیه های مراجع ذیصلاح، میتوان راهکارهای عملیاتی برای کاهش DRL و متغاقبا دوز پروسه های تصویربرداری CT پیشنهاد داد که نتیجه نهایی آن کاهش دوز بیماران ، عموم مردم( همراه بیمار) و پرسنل پرتوکار اعم از پزشک ، کارشناسان دستگاه و بقیه شاغلین در مرکز شود. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| داود خضرلو | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| سینا مردفر | دانشجوی مالک پایان نامه |
| منا فاضل قاضیانی | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| ملیکا رحیمیان | همکار اصلی |
| حامد زمانی | همکار اصلی |
| توحید مرتضی زاده | مشاور |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر میزان دوز تصویربرداری توموگرافی کامپیوتری (CT) مراکز شمالغرب ایران در دامنه قابل قبول قرار داشت.متن خبر این مطالعه با هدف تعیین سطح مرجع تشخیصی(DRL) برای روشهای متداول CT اسکن در بزرگسالان در شمال غرب ایران انجام شد. مقادیر سطح مرجع تشخیصی (DRL) در مراکز تصویربرداری سی تی اسکن شمالغرب کشور با مقادیر استاندارد بین المللی سازگار بودند، اما تفاوتهای قابل توجهی در توزیع DRL بین مراکز تصویربرداری مشاهده شد. در این مطالعه دوز اندام و دوز موثر نیز اندازه گیری شد. اندامهایی مانند تیروئید و پستان که حساس به پرتو هستند که در تصویربرداری CT دوز اندام زیادی دریافت میکنند؛ لذا نسبت به حفاظت آنها باید تدابیر خاصی تدارک دید.
کاهش دوز تشعشعی بدون به خطر انداختن کیفیت تصویر از طریق انتخاب مناسب پارامترهای اسکن قابل دستیابی است. آموزش کارکنان و افزایش آگاهی در مورد بهینه سازی دوز تشعشعی، گامهای حیاتی در حفظ استانداردهای مراقبت از بیمار هستند.همچنین با بکارگیری اصول حفاظت و پایش DRL میتوان خطرات سرطان مرتبط با پرتو را به حداقل رساند. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
