بررسی عوامل اجتماعی موثر بر بالا رفتن سن ازدواج و عدم تمایل به فرزندآوری در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی تبریز
Investigating the social factors affecting marriage age and tendency to have children among employees of Tabriz University of Medical Sciences
مجریان: رقیه خبیری نعمتی
خلاصه روش اجرا: در این مطالعه مقطعی برای بررسی عوامل اجتماعی موثر بر بالا رفتن سن ازدواج و عدم تمایل به فرزندآوری دربین کارکنان دانشگاه علوم پزشکی تبریز، پرسشنامه مربوطه برای افراد شرکت کننده در مطالعه کوهورت کارکنان تکمیل خواهد شد. اطلاعات دموگرافیک شامل سن ، جنس، تحصیلات، وضعیت تاهل ، سابقه بیماریهای مزمن غیرواگیر، تاریخچه باروری و نازایی و مقادیر آنتروپومتریک در مطالعه کوهورت کارکنان قبلا توسط پرسشنامه های مربوطه تکمیل شده و موجود می باشد. مطالعه در دو بخش انجام خواهد شد معیارهای ورورد به مطالعه در بخش اول : -زنان و مردان مجرد هرگز ازدواج نکرده -رضایت برای شرکت در مطالعه معیارهای ورورد به مطالعه در بخش دوم: -زنان ≤54 سال -مردانی که همسرشان در سن باروری است در سن ≤60 سال -رضایت برای شرکت در مطالعه در این مطالعه پرسشنامه مربوط عوامل اجتماعی موثر بر بالا رفتن سن ازدواج و عدم تمایل به فرزندآوری براساس مطالعات قبلی تهیه شده و طی جلسات برگزار شده با متخصصین مربوطه طراحی شد. روایی محتوایی پرسشنامه طرحی شده برای تعدادی از اساتید خبره در این زمینه ارسال شده و نهایتا براساس نظر پانل خبرگان تغییرات لازم در پرسشنامه انجام شد و بعد از نهایی شدن پرسشنامه ، پرسشنامه به صورت الکترونیک آماده شده و به صورت انلاین برای افراد ارسال خواهد شد. البته قابل ذکر است که برای افرادی که بی سواد یا تحصیلات ابتدایی دارند به صورت تلفنی پرسشنامه تکمیل خواهد شد. بعد از تکمیل پرسشنامه ها با اطلاعات موجود در مطالعه کوهورت آذر ادغام شده و عوامل اجتماعی موثر بر بالا رفتن سن ازدواج و عدم تمایل به فرزندآوری در کارکنان به صورت تعداد و درصد ارائه خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 72155 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی عوامل اجتماعی موثر بر بالا رفتن سن ازدواج و عدم تمایل به فرزندآوری در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی تبریز |
| عنوان لاتین طرح | Investigating the social factors affecting marriage age and tendency to have children among employees of Tabriz University of Medical Sciences |
| نوع طرح | طرح تحقیقاتی |
| اولویت طرح | --- غیر اولویت دار (جزو اولویت های دانشگاه نمی باشد) |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 3 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | تاخیر ازدواج را هم می توان متغیری درون خانوادگی دانست و هم برون خانوادگی. از این جهت که عوامل درون خانوادگی مثل فرهنگ و دیدگاه خانواده، وضعیت اقتصادی و اجتماعی خانواده و همچنین عامل برون خانواده، در واقع شرایط جامعه بر سن ازدواج تاثیرمی گذارند ضرورت و اهمیت مقوله ازدواج همواره مورد تاکید جامعه شناسان خصوصاً در حوزه مطالعات خانواده بوده و عدم تحقق آن درشرایط و زمان به هنگام، به دغدغه ذهنی و فکری مسئولین این حوزه تبدیل شده است. قطعاً بالارفتن سن ازدواج عوامل و عواقب سنگینی دارد. در کشور ما دلیل جوانی جمعیت، در حال حاضر جوانان با مسایل مختلفی رو به رو هستند و مسایل و مشکلاتی که جوانان را احاطه کرده، باعث بالا رفتن سن ازدواج در کشیور شده است و این زنگ خطری برای خانواده ها و مسئولین است که نیاز به بررسی جدی و رفع سریع این مشکل به ظاهر سطحی، اما در واقع خطرناک میباشد. افزایش سن ازدواج بری مسائل مهم جمعیتی نظیر فرزندآوری نیز تاثیر بسزایی دارد در حال حاضر اغلب کشورهای توسعه یافته یا در حال توسعه با افزایش روند شهرنشینی با کاهش نرخ موالید تا سطح جایگزینی و حتی پایین تر از آن مواجه شده اند . ایران نیز از جمله کشورهایی می باشد که در دو دهه اخیر دچار افت شدید در نرخ باروری گردیده و روند پیری جمعیت در آینده ، آهنگ خود را به صدا در آورده است. رشد شتابان جمعیت خصوصاً در کشورهای در حال توسعه در دهه های گذشته، تحولات و دگرگونیهایی در حال حاضر برای فرزندآوری ایجاد کرده است . فرزندآوری پدیده مهمی در حرکات جمعیتی و محور توسعه پایدار برای کشورهایی که سطح جانشینی پایینی دارند، محسوب میشود. هر چند فرزندآوری و تولد ظاهراً امر ساده ای به نظر میرسد اما مساله پیچیده ای است که عوامل کمی و کیفی متعددی بر آن مترتب است. فرزندآوری تحت تأثیر عوامل اجتماعی، سیاسی، فرهنگـی و اقتصادی است و با نگرش و آگاهیهای زنان و مردان ارتبـاط دارد(1)، آگاهی از تمایل به فرزندآوری بین زنان و مردان متاهل و عوامل موثر بر این پدیده، شناخت قابل توجهی در جریان تحولات جمعیتی بوجود خواهد آورد کاهش سطح مرگ و میر و ثبات نسبی فرزندآوری پس از جنگ جهانی دوم در کشورهای کمتر توسعه یافته با افزایش سریع و بی سابقه جمعیت همراه بود و به دنبال آن سیاستهای تحدید جمعیتی برای مقابله با افزایش جمعیت در سطح جهانی و ملی اتخاذ شد. در چند دهه اخیر فرزندآوری در بیشتر کشورهای در حال توسعه از جمله ایران سیر نزولی داشته و حتی در تعدادی از این کشورها به سطح جانشینی نزدیک شده و در بعضی از کشورها به زیر سطح جانشینی رسیده است. بنابراین نگرانیهای شدیدی درخصوص افزایش جمعیت و پیامدهای منفی آن کاهش یافته اما دغدغه اساسی که در دوره دوم گذار جمعیتی به جای افزایش جمعیت اهمیت مضاعف یافته، ترکیب سنی است و پیامدهای آن برای سیاستگذاران و برنامه ریزان قابل مالحظه می باشد عامل دیگری که بصورت غیرمستقیم بر تمایل به فرزندآوری تاثیر می گذارد نااطمینانی شغلی در بین زنان و مردان است؛ مطالعات نشان می دهد افزایش نااطمینانی شغلی تاثیر متفاوتی بر تمایل به فرزندآوری در بین مردان و زنان می گذارد به گونه ای که افزایش نااطمینانی شغلی بین مردان، سبب کاهش نرخ باروری و در مقابل، تشدید نااطمینانی شغلی و ناامیدی از یافتن شغل در بین زنان، سبب بهبود نرخ باروری در استان های ایران شده است. با توجه به نتایج پژوهش، ساختار بازارکار و نگرش های انتظاری به بازارکار، در بین زنان و مردان، با تأثیری که بر انتظارات درآمدی آتی آنان خواهد داشت، متغیر مهمی در تعیین تمایل به فرزندآوری در درون خانواده است. بنابراین توجه ویژه برنامه ریزان اقتصادی و اجتماعی کشور را می طلبد به عبارت دیگر، نتایج پژوهش ها حاکی از آن است که برنامه ریزی برای بهبود ساختار بازارکار، به صورت غیرمستقیم می تواند سبب بهبود نرخ باروری در جمعیت شود. درپژوهش دیگری که به چالش های فرزندآوری در بین زنان شاغل پرداخته بود محققان به این نتیجه رسیده اند که این زنان با چالش های برون شغلی و درون شغلی متعددی در زمینه فرزندآوری روبرو هستند. آنان اعتقاد دارند که گاه بین قوانین محیط کاری و الزامات ایفای نقش مادری تقابل ایجاد می شود و مادران شاغل هنگامی با این تنگناها مواجه می شوند، می کوشند هم شغل خود را حفظ کنند و هم، مادر خوبی باشند؛ اما تضادهایی که رخ می گاهی آنها را بر سر دوراهی انتخاب قرار می دهد. همچنین مطالعات نشان مـی دهـد کـه منطقه سکونت والدین نیز بر دلایل تمایل آنان به فرزندآوری تاثیر می گذارد بطوریکه والـدین روسـتایی بـر منـافع اقتصـادی فرزندان و والدین شـهری بـر جنبـه هـای احساسـی و روان شـناختی داشتن فرزند تأکید می کنند(4-3). کاهش نرخ باروری که منجر به عدم توازن در هرم سنی جمعیت شده است، میتواند آسـیب هـای اقتصـادی و اجتمـاعی جبـران ناپـذیری بـر کشـور وارد نمایـد. کـاهش بـاروری سوالاتی را مطرح می کند که به رغـم تمایل واقعی انسان به داشتن فرزند علل زمینه ساز کاهش فرزندآوری در جامعه چیست؟ یا چه عللی بر تمایل بـه فرزنـدآوری زنـان و مردان تاثیرگذار است؟ با توجه به اینکه هنوز تصویر روشنی از دلایلبالا رفتن سن ازدواج و عـدم تمایـ ل بـه فرزندآوری در سطح جامعه دانشگاهی در دسترس نیست به عبارت دیگر خلا مطالعاتی در این زمینه مشهود است بنابراین هدف این پژوهش بررسی عوامل اجتماعی موثر بر بالا رفتن سن ازدواج و عدم تمایل به فرزندآوری در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی تبریز می باشد. |
| اهداف اختصاصی |
|
| چکیده انگلیسی طرح | A survey on the social factors affecting marriage age and propensity to have children among staffs of Tabriz University of Medical Sciences In this cross-sectional study to investigate the causes increasing the marriage age and reluctance to have children among the employees of Tabriz University of Medical Sciences, the relevant questionnaire will be completed for the participants in the employee cohort study. Demographic information including age, gender, education, marital status, history of chronic non-communicable diseases, history of fertility and infertility and anthropometric values in the study of the cohort of employees have already been completed and they are available by the relevant questionnaires. |
| کلمات کلیدی | ازدواج یک نوع توافق غیر مالی دو طرفه است که طرفین آن متقابلا متعهد می شوند در طول دوران زوجیت همواره با یکدیگر دارای معاشرت و مراوده باشند و به غیر از موارد قانونی حق جدایی و تفریق را ندارند فرزندآوری: فرزندآوری یکی از مؤلفه های علم جمعیت و از جمله موضوعات حوزه مسائل اجتماعی می باشد. , جواني جمعيت - مواليد |
| ذینفعان نتایج طرح |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| رقیه خبیری نعمتی | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| جعفر صادق تبریزی | همکار اصلی |
| الناز فرامرزی | همکار اصلی |
| بابک زارع آبادی | همکار اصلی |
| مرجان خبیری نعمتی | همکار اصلی |
| لیلا دستگیری | همکار اصلی |
| فاطمه زعفرانی | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر عوامل اجتماعی و اقتصادی نقش مهمی در تمایل به فرزندآوری داشتند.متن خبر در جوامع امروزی زوجین تا حد زیادی امکان تصمیمگیری درمورد تعداد فرزندان و زمان به دنیا آوردن آنها را دارند، بنابراین ترجیحات و تمایلات باروری مهمترین تعیینکننده رفتار باروری به شمار میروند.این مطالعه با هدف بررسی دلایل عدم تمایل به فرزندآوری در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام شد. نتایـج مطالعه نشـان داد که حدود 44 درصد افراد بدون فرزند و 77 درصد افراد دارای یک فرزند تمایلی به داشتن فرزند/فرزندی دیگر ندارند. این ارقـام برای فرزنـدان بیشـترهمچنان کاهـش می یابـد. درواقـع، تعداد فرزنـدان افـراد تعیین کنندة مهمـی در تمایل افراد به داشـتن فرزندی دیگـر اسـت. در مجموع نتایج مطالعه نشان داد که بین متغیرهای جنسیت، وضعیت اقتصادی خانوار، تعداد فرزندان فعلی و تعداد فرزندان ایده ال با عدم تمایل به فرزنداوری از لحاظ آماری ارتباط معنی داری وجود دارد. به نظر می رسد عوامل اجتماعی و اقتصادی نقش مهمی در تمایل به فرزندآوری دارند بنابراین برای افزایش مجدد باروری به سطح جایگزینی، نیاز است تا مجموعه ای از مداخلات اجرا شود تا به خانواده ها در پوشش هزینه های مراقبت از کودکان کمک کند و تلفیق زندگی شغلی و خانوادگی زنان را تسهیل کند. |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
