تعیین شیوع افسردگی پس از زایمان و ارتباط آن با تجربه زایمان در بین مادران نوجوان تبریز: یک مطالعه مقطعی
Prevalence of postpartum depression and its relationship with birth experience among Tabriz adolescent mothers: a cross-sectional study
مجریان: سولماز قنبری همائی
خلاصه روش اجرا: مطالعه حاضر یک مطالعه مقطعی توصیفی-تحلیلی می باشد. در این مطالعه ارتباط تجربه زایمان با افسردگی پس از زایمان در مراجعین نوجوان به مراکز سلامت ارزیابی خواهدشد. شهر تبریز دارای 92 مرکز سلامت شهری و حومه می باشد. بدلیل شیوع پایین بارداری نوجوانان نسبت به گروههای سنی دیگر، نمونه گیری بصورت سرشماری خواهدشد. ابتدا پژوهشگر به مرکز سلامت مورد نظر مراجعه کرده و لیست تمامی مادران نوجوانی که در دوره ی پس از زایمان (1تا 4 ماه پس از زایمان) قرار دارند را همراه با شماره تلفن آنها استخراج خواهدکرد، سپس با مادران تماس تلفنی برقرارکرده و ضمن توضیح مختصر اهداف پژوهش، ایشان را از نظر معیارهای حائز شرایط بررسی و در صورت حائزشرایط بودن و تمایل به شرکت در مطالعه، روزی که برای مراقبت خود مراجعه می کند، مشخص خواهد شد. در مراجعه حضوری، اهداف مطالعه به طور کامل توضیح داده خواهدشد و رضایت آگاهانه کتبی از خود مشارکت کننده، همسرشان و والدین شرکت¬کننده (درصورت زیر 18 سال بودن همسر) اخذ و پرسشنامه های مطالعه از طریق مصاحبه تکمیل خواهدشد. افرادی که فاقد سواد خواندن و نوشتن باشند، رضایت¬نامه آگاهانه توسط پژوهشگر به زبان خودشان توضیح داده خواهد شد و از ایشان اثر انگشت اخذ خواهد شد. قابل ذکر است که با توجه به پاندمی کووید 19 و احتمال عدم تمایل مادران برای مراجعه حضوری، مادرانی که به اینترنت و شبکه¬های اجتماعی دسترسی دارند، درخواست خواهد شد تا از طریق لینک پرسشنامه ارسالی را تکمیل نمایند. پرسشنامه¬های دموگرافیک، تجربه زایمان (CEQ 2.0= Childbirth Experience Questionnaire-2) و افسردگی پس از زایمان ادینبورگ تکمیل خواهدشد. جهت حفظ اطلاعات به صورت محرمانه از روش کدگذاری پرسشنامه بدون ذکر نام و نام خانوادگی استفاده خواهدشد. لازم به ذکر است که در صورت تشخیص افسردگی، از روانشناس طرح خواسته خواهد شد تا با مادر تماس گرفته و به مادر در مورد اهمیت افسردگی و پیامدهای نامطلوب آن توضیح دهد و به یکی از روانپزشک ها ارجاع دهند. برای تعیین روایی پرسشنامه مشخصات فردی- اجتماعی و مامایی از روایی محتوا و صوری استفاده خواهدشد. همچنین پایایی تمامی ابزارهای به¬کار رفته با تعیین انسجام درونی (ضریب آلفای کرونباخ) و ضریب همبستگی درون رده¬ای (ICC= Intra-Correlation Coefficient) با آزمون- آزمون مجدد با فاصله دو هفته بر روی 20 نفر استفاده خواهدشد. پس از جمع آوری اطلاعات از کلیه ی واحدهای مورد پژوهش نتایج داده¬ها با استفاده از نرم افزار SPSS-Version24 تجزیه و تحلیل خواهد شد. برای تعیین ارتباط تجربه زایمان با افسردگی پس از زایمان در تحلیل تک متغیره در صورت نرمال بودن توزیع از آزمون پیرسون استفاده خواهدشد و در صورت نرمال نبودن توزیع از آزمون اسپرمن استفاده خواهدشد و در تحلیل چندمتغیره از مدل خطی عمومی با تعدیل مشخصات فردی-اجتماعی و مامایی استفاده خواهدشد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 70939 |
| عنوان فارسی طرح | تعیین شیوع افسردگی پس از زایمان و ارتباط آن با تجربه زایمان در بین مادران نوجوان تبریز: یک مطالعه مقطعی |
| عنوان لاتین طرح | Prevalence of postpartum depression and its relationship with birth experience among Tabriz adolescent mothers: a cross-sectional study |
| نوع طرح | طرح تحقیقاتی |
| اولویت طرح | حاملگی های پرخطر |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | نوآوری و ضرورت اجرای طرح: بارداری در سنین نوجوانی یکی از چالش¬های مهم بهداشتی می¬باشد که جوامع توسعه¬یافته و درحال توسعه را تحت تاثیر قرار می¬دهد. مادرشدن در این دوران با چالش¬هایی از قبیل غلبه برمشکلات فیزیولوژیکی و روانی همراه است و نوجوانان برای این انتقال عاطفی و پذیرش نقش والدینی آمادگی کافی را ندارند. افسردگی پس از زایمان یک اختلال شایع در کشورهای در حال توسعه است و در بین زنان در شش هفته اول پس از تولد شیوع بیشتری دارد. براساس آمار¬های سازمان بهداشت جهانی این اختلال خلقی تا سال 2030 دومین علت اختلال روانی خواهد بود. شیوع افسردگی پس از زایمان در ایران 28.7 درصد می¬باشد. در دوران نوجوانی به دلیل شروع دوران قاعدگی، حساسیت های بالای عاطفی وتغییرات هورمونی بیشتر در معرض افسردگی پس از زایمان هستند.سایر عوامل موثر شامل سابقه افسردگی قبلی ، وضعیت اجتماعی اقتصادی پایین ، عدم حمایت اجتماعی ، تحصیلات پایین و مشکلات خانوادگی می¬باشد.بیشترین درصد مربوط به زایمان اولین فرزند و سابقه خانوادگی اختلالات خلقی می¬باشد. مادران در تولد اولین فرزند خود به دلیل اینکه وارد قلمرو عاطفی و فیزیکی جدید می¬شوند ممکن است آماده شدن برای عمق تغییرات برای آنها دشوار باشد. این اختلال می تواند منجر به کاهش عزت نفس ، مشکلات اجتماعی و روانی و حتی کودک آزاری شود. افسردگی مادر کودکان را مستعد اختلالات روانی و تاخیر رشد می¬کند و می¬تواند باعث شود که صلاحیت کمتری در نگهداری از فرزند خود داشته باشند. در اکثر اوقات افسردگی پس از زایمان قابل پیشگیری است و شناسایی زود هنگام منجر به درمان به موقع می¬شود. باتوجه به توضیحات ارائه شده و اینکه افسردگی پس از زایمان در مادران نوجوان عوارض روانی مهمی بر مادر و نوزاد دارد این مطالعه با هدف تعیین شیوع افسردگی پس از زایمان و پیشگویی کننده های آن در مراجعین نوجوان مراکز سلامت شهری و روستایی تبریز انجام خواهد شد |
| اهداف اختصاصی | تعیین شیوع افسردگی پس از زایمان در مادران نوجوان مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز -تعیین ارتباط بین تجربه زایمان و افسردگی پس از زایمان در مادران نوجوان مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز - ارتباط مشخصات مامائی با افسردگی پس از زایمان در مادران نوجوان مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز |
| چکیده انگلیسی طرح | The current study is a descriptive-analytical cross-sectional study. In this study, the relationship between experience and childbirth complications in adolescent clients to health centers will be evaluated. Tabriz city has 92 urban and suburban health centers. Due to the second pregnancy of teenagers compared to other age groups, sampling will be done by census. First, the researcher will go to the desired health center and take the list of all teenage mothers who are in the postpartum period (1 to 4 months after giving birth) along with their phone numbers, then make a phone call to the mothers and give a brief explanation. The number of research studies, they are examined from the theories that have the conditions and if they have the conditions and the quality in the study is high, the day that they refer for their care will be determined. In the face-to-face visit, the objectives of the study will be fully explained, and written informed consent will be obtained from the participant, their spouse, and the participant's parents (if the spouse is under 18 years of age), and the study questionnaires will be completed through an interview. It should be noted that due to the covid-19 pandemic and the possibility of mothers not wanting to visit in person, mothers who have access to the Internet and social networks will be asked to complete the questionnaire sent through the link. Demographic questionnaires, childbirth experience (CEQ 2.0 = Childbirth Experience Questionnaire-2) and Edinburgh postpartum depression will be completed. In order to keep the information confidential, the coding method of the questionnaire will be used without mentioning the name and surname. Content and face validity will be used to determine the validity of the questionnaire of personal-social and midwifery characteristics. Also, the reliability of all the tools used will be determined by determining the internal consistency (Cronbach's alpha coefficient) and intra-correlation coefficient (ICC= Intra-Correlation Coefficient) with a test-retest with an interval of two weeks on 20 people. |
| کلمات کلیدی | افسردگی پس از زایمان تعریف نظری : حالت روانی که با احساس شدید اندوه و دلمردگی مشخص می¬شود و به طور معمول با احساس بی¬کفایتی و گناه ، انرژی کم و اختلال در خواب و یا اشتها همراه است (42). تعریف عملی : در این مطالعه از پرسشنامه افسردگی ادینبرگ جهت تخمین افسردگی پس از زایمان استفاده خواهد شد که دارای 10 گزینه بر اساس مقیاس 4 درجه¬ای لیکرت می¬باشد.به هر سوال این پرسشنامه بر اساس پاسخ داده شده ، امتیاز صفر تا 3 تعلق می¬گیرد. بنابراین حداقل نمره آن صفر و حداکثر نمره 30 می¬باشد.در این تحقیق نمره بیشتر از 12 به عنوان افسردگی درنظر گرفته خواهد شد(43). تعریف نظری: تجربه زایمان به عنوان یک رویداد زندگی فردی که ترکیبی از فرایندهای فیزیولوژیکی و ذهنی- روانی است تعریف می¬گردد. تجربه زایمان تحت تاثیر زمینه¬های اجتماعی، محیطی، سازمانی و سیاست¬ها قرار می¬گیرد(44). تعریف عملی: برای سنجش تجارب زایمان از پرسشنامه تجربه زایمان نسخه 2 (CEQ 2.0=Childbirth Experiences Questionnaire version 2.0) استفاده خواهد¬شد. این ابزار حاوی 25 سوال و 4 حیطه¬های زیر می¬باشد: ظرفیت شخصی، حمایت حرفه¬ای، امنیت خاطر درک شده و مشارکت. 20 بیانیه پرسشنامه به صورت 4 گزینه¬ای و 3 بیانیه آن به صورت مقیاس دیداری (VAS=Visual analogue scale) تکمیل می¬گردد. میانگین نمرات بالا در این ابزار به معنی تجربه مثبت¬تر از زایمان می¬باشد(45). , جواني جمعيت - مواليد |
| ذینفعان نتایج طرح | ذینفعان این طرح مادران نوجوان، خانواده و نوزادان آن¬ها میباشند. می¬توان با تشخیص زودهنگام مادران آسیب¬پذیر در برابر افسردگی پس از زایمان هزینه¬های اجتماعی و اقتصادی وارد بر جامعه را کاهش داد. در نتیجه مراقبین سلامت زنان، سیاستگزاران و برنامه¬ریزان حیطه سلامت زنان از دیگر ذینفعان این طرح می¬باشند. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| سولماز قنبری همائی | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| فرشته وحیدی | مجری دانشجویی(کمیته تحقیقات دانشجویی) |
| الهه ناصری | همکار اصلی |
| مژگان میرغفوروند | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر بین تجربه منفی زایمان و افسردگی در مادران نوجوان ارتباط وجود نداشت.متن خبر در اکثر اوقات افسردگی پس از زایمان قابل پیشگیری است و شناسایی زود هنگام منجر به درمان به موقع می شود. باتوجه به اینکه افسردگی پس از زایمان در مادران نوجوان عوارض روانی مهمی بر مادر و نوزاد دارد این مطالعه با هدف تعیین شیوع افسردگی پس از زایمان و پیشگویی کننده های آن در مراجعین نوجوان مراکز سلامت شهری و روستایی تبریز انجام شد مطالعه ی حاضر یک مطالعه مقطعی بود که روی 202 مادر نوجوان مراجعه کننده به مراکز سلامت شهری و حومه ی شهر تبریز، ایران انجام شد. نمونه گیری به صورت تمام شماری در دوره1 تا 3 ماه پس از زایمان در سال 1401 انجام شد. بر اساس نتایج این مطالعه، شیوع افسردگی و تجربه منفی از زایمان، به ترتیب حدود 23/8 و 11/4 درصد بود. بین تجربه منفی زایمان و افسردگی در مادران نوجوان ارتباط آماری معنی داری وجود نداشت . در مادران با بارداری ناخواسته نسبت به مادران با بارداری خواسته شده، احتمال بروز افسردگی پس از زایمان بیشتر بود. نتایج این مطالعه می تواند در شناسایی مادران پرخطر به خصوص مادران با بارداری ناخواسته، و ارجاع آنها جهت دریافت مشاوره و پیشگیری از افسردگی پس از زایمان مورد استفاده قرار گیرد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
