" مقایسه کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی و عملکرد جنسی در افراد مبتلا به سرطانهای کولورکتال با و بدون کیسه کلستومی در بیمارستان های شهر تبریز1400"
"Comparison of quality of life and sexual function at colorectal cancer’s patients with and without colostomy bag in Tabriz hospitals 2022"
مجریان: محمدحسن صاحبی حق
خلاصه روش اجرا: مطالعه حاضر، از نوع توصیفی مقایسه ای میباشد. جامعه مورد مطالعه بیماران مرد و زن مبتلا به سرطان کولون و رکتوم میباشند که با و بدون کیسه کلستومی بدون در نظر گرفتن نوع کیسه میباشند. نحوه نمونه گیری به شکل نمونه گیری در دسترس خواهد بود.پژوهشگر با مراجعه به بیمارستان های شهید مدنی، شهید قاضی، عالی نسب، شهریار و ولیعصر تبریز (که این بیماران به آنها مراجعه دارند) از افراد واجد شرایط و علاقمند به شرکت در مطالعه درخواست خواهد کرد تا پرسش نامه طرح را تکمیل کنند. روش اجرای پژوهش حاضر به این صورت خواهد بود که پژوهشگر پس از اخذ مجوز از معاونت تحقیقات و فناوری و کمیته اخلاق در پژوهش دانشگاه علوم پزشکی تبریز، به محیط پژوهش که بیمارستان های تبریز می باشند مراجعه و بعد از کسب اجازه از مدیران بیمارستان ها، براساس روش نمونه گیری در دسترس اقدام خواهد کرد و سپس اقدام به گردآوری داده ها خواهد کرد. ابزار گردآوری این پژوهش پرسشنامه های مشخصات فردی - اجتماعی مشارکت کنندگان، شاخص عملکرد جنسی زنان(FSFI) ، شاخص بین المللی عملکرد نعوظ(IIEF) و پرسشنامه کیفت زندگی مرتبط با سلامت 36 سواله(SF-36) است که با توجه به ماهیت متغیرهای مورد مطالعه، پژوهش گر با بیماران مرد خود مصاحبه خواهد کرد و و برای بیماران زن پرسشگر زن در نظر خواهد گرفت برای تحلیل داده ها، از آزمون های آماری توصیفی و تحلیلی و با استفاده از نسخه 24 نرم افزار آماری IBM SPSS Statistics انجام خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 69407 |
| عنوان فارسی طرح | " مقایسه کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی و عملکرد جنسی در افراد مبتلا به سرطانهای کولورکتال با و بدون کیسه کلستومی در بیمارستان های شهر تبریز1400" |
| عنوان لاتین طرح | "Comparison of quality of life and sexual function at colorectal cancer’s patients with and without colostomy bag in Tabriz hospitals 2022" |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارایه الگوهای مناسب برای ارتقـاء شیوههای زندگی سالم با تاکید بـر گروههای آسیب پذیر |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | برنامه ریزی برای خدمات مراقبت بهداشتی طولانی مدت و مراقبت در منزل یکی از اهداف اصلی متخصصان مراقبت اولیه میباشد. افراد دارای استومی با مشکلات بهداشتی بسیاری روبرو میشوند که یکی از این مشکلات اختلال در عملکرد جنسی میباشد که متاسفانه این مورداکثرا توسط مراقبین بهداشتی نادیده گرفته میشود. بسیاری از بیماران، از اینکه در مورد مشکلات جنسی خود با مراقبانشان صحبت بکنند احساس ناراحتی میکنند. اکثر مراقبان بهداشتی در مورد اهمیت بعد جنسی بیماران اتفاق نظر دارند اما عواملی مثل: محدودیت در زمان، فقدان اطلاعات در دسترس و آموزش ناکافی در زمینه بهداشت جنسی، مراقبت از این بعد مهم زندگی را کم رنگ تر کرده است. بهداشت جنسی یکی از مهم ترین فاکتورهای تاثیر گذار روی کیفیت زندگی است. کیفیت زندگی در این بیماران به دلایل مختلفی پایین میباشد که عدم توجه به بعد بهداشت جنسی موجبات افت بیشتر کیفیت زندگی در این بیماران را فراهم میکند. بنابراین دانستن حقیقت در این مورد برنامه ریزان بهداشتی را تشویق خواهد کرد تا با طراحی مداخلات مناسب در زمینه فعالیت جنسی ، موجبات ارتقا در سطوح کیفیت زندگی این بیماران را فراهم کنند. هدف از پژوهش حاضر ارزیابی کیفیت زندگی و عملکرد جنسی بیماران مبتلا به سرطان روده با و بدون استومی میباشد. با توجه به جست و جو هایی که پژوهشگر انجام داده است مطالعه ای که متغیر های مربوطه را در بین دو گروه (با و بدون استومی) مقایسه کند یافت نشد همچنین کیفیت زندگی و عملکرد جنسی از جمله مواردی میباشند که میتوانند تحت تاثیر عواملی مثل فرهنگ و مذهب، نژاد، جنس، ملیت، سنت های حاکم بر جامعه و خانواده، روابط بین فردی و حتی باور های قومیتی قرار گیرد لذا با توجه به فقدان پژوهش داخلی در این زمینه ضروری است. |
| اهداف اختصاصی | تعیین کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی در بیماران مبتلا به سرطان کولون و رکتوم دارای کیسه کولستومی در بیمارستان های تبریز -تعیین عملکرد جنسی در بیماران مرد مبتلا به سرطان کولون و رکتوم دارای کیسه کلستومی در بیمارستان های تبریز -تعیین عملکرد جنسی در بیماران زن مبتلا به سرطان کولون و رکتوم دارای کیسه کلستومی در بیمارستان های تبریز -تعیین کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی در بیماران مبتلا به سرطان کولون و رکتوم بدون کیسه کلستومی در بیمارستان های تبریز -تعیین عملکرد جنسی در بیماران مرد مبتلا به سرطان کولون و رکتوم بدون کیسه کلستومی در بیمارستان های تبریز -تعیین عملکرد جنسی در بیماران زن مبتلا به سرطان کولون و رکتوم بدون کیسه کلستومی در بیمارستان های تبریز -7-مقایسه کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی، در بیماران مبتلا به سرطان کولون و رکتوم با و بدون کیسه کلستومی در بیمارستان های تبریز 8-مقایسه عملکرد جنسی، در بیماران مبتلا به سرطان کولون و رکتوم با و بدون کیسه کلستومی در بیمارستان های تبریز |
| چکیده انگلیسی طرح | The present study is a comparative descriptive study. The study population consisted of male and female patients with colon and rectal cancer with and without colostomy bags, regardless of the type of bag. The method of sampling will be available sampling. By referring to Shahid Madani, Shahid Ghazi, Ali Nasab, Shahriyar and Valiasr hospitals in Tabriz, the researcher will ask qualified and interested people to participate in the study to complete the project questionnaire. The method of conducting the present research will be that the researcher, after obtaining permission from the Vice Chancellor for Research and Technology and the Research Ethics Committee of Tabriz University of Medical Sciences, refers to the research environment which is Tabriz hospitals and after obtaining permission from hospital managers, Will act according to the available sampling method and then collect data. The research tools of this study are participants' demographic-social characteristics questionnaires, Female's Sexual Function Index (FSFI), The International Index of Erectile Function (IIEF) and Health-Related Quality of Life Questionnaire 36 questions (SF-36) .according to the nature of variables In this case, the researcher will interview his male patients and for female patients will consider female questioners. For data analysis, descriptive and analytical statistical tests will be performed using version 24 of IBM SPSS Statistics statistical software. |
| کلمات کلیدی | کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی: تعریف نظری: کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی را میتوان "چگونه یک فرد در زندگی خود عملکرد خوبی دارد و از نظر سلامتی در زمینه های جسمی ، روحی و اجتماعی سلامت است" تعریف کرد. عملکرد به توانایی فرد در انجام برخی از فعالیتهای از پیش تعیین شده اشاره دارد کیفیت زندگی و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت گاها به جای هم مورد استفاده قرار میگیرند اما به طور دقیق تر کیفیت زندگی مرتبط با سلامت بخشی از کیفیت زندگی است که فقط فاکتور های سلامتی در نظر گرفته میشود و به عنوان مثال اگر بعد اقتصادی و سیاسی را از کیفیت زندگی کم کنیم آنچه باقی خواهد ماند کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی میباشد. تعریف عملیاتی: در این تحقیق منظور از کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی همان مفاهیم مطرح شده در تعریف نظری است که توسط پرسشنامه (SF-36)دارای 36 سوال و 8 مؤلفه سنجیده می شود. عملکرد جنسی: تعریف نظری: عملکرد جنسی با عدم وجود مشکل در گذراندن مراحل میل جنسی ، برانگیختگی و ارگاسم و همچنین رضایت ذهنی از فراوانی و نتیجه رفتارهای جنسی فردی و شریک زندگی مشخص می شود. عملکرد جنسی جنبه مهمی از کیفیت زندگی است. درک ما از عملکرد جنسی نه تنها از وضعیت فعلی دانش پزشکی بلکه از ارزشهای اجتماعی که در فرهنگ ما حمایت می شود نیز متأثر است. تعریف عملیاتی برای مردان: در این پژوهش منظور از عملکرد جنسی مردان ، همان مفاهیم مطرح شده در تعریف نظری میباشد که به وسیله پرسشنامه شاخص بین المللی عملکرد نعوظ مردان (روزن و همکاران، ۱۹۹۷) به دست می آید. در پرسش نامه شاخص بین المللی عملکرد نعوظ (IIEF)با ۱۵ پرسش، عملکرد نعوض مردان را در 5 حوزه کار کرد نعوظ- کارکرد اوج لذت جنسی - میل جنسی - رضایتمندی از تماس جنسی - رضایتمندی همه جانبه مورد ارزیابی قرار خواهیم داد. تعریف عملیاتی برای زنان: منظور از عملکرد جنسی در این پژوهش نمره ای است که به دنبال پر کردن پرسش نامه شاخص عملکرد جنسی زنان(FSFI)بدست می آید. شاخص عملکرد جنسی زنان مقیاسی است جهت اندازه گیری عملکرد جنسی زنان، این مقیاس توسط روزن و همکارانش (2000) ساخته شده است که با 19 سؤال، عملکرد جنسی زنان را در 6 حوزه میل- تحریک جنسی – رطوبت – ارگاسم – رضایتمندی – درد جنسی میسنجد. سرطان کولون و رکتوم: تعریف نظری: سرطان روده بزرگ (CRC) ، که به عنوان سرطان روده ، سرطان روده بزرگ یا سرطان رکتوم نیز شناخته می شود.این سرطان ها سرطان هایی هستند که ضایعه به طور اولیه از کولون یا رکتوم منشا گرفته است. فرم خاصی از سرطان کولورکتال وراثتی، سندرم Lynch، یا سرطان غیر پولیپی کولورکتال(HNPCC) است.سرطان هایی که با HNPCC تعریف میشوند شامل سرطان های کولورکتال، رحم، معده، تخمدان ها، اپی تلیوم ادراری و روده کوچک است. اختلال دیگر که خطر زیاد سرطان کولورکتال را به همراه دارد، پولیپوز آدنوماتوز فامیلیال است که در آن بیماران صدها پولیپ کولونی دارند که می تواند بدخیم شود. سرطان کولون و رکتوم غالبا (95%) آدنوکارسینوما (یعنی سرطانی که از لایه اپی تلیال روده ناشی میشود) است. این سرطان به صورت یک پولیپ خوش خیم شروع میشود اما بدخیم میشود و به بافت نرمال تهاجم میکند و آنرا از بین میبرد و به ساختمان ها اطراف گسترش می یابد. سلول های سرطانی ممکن است به به ناحیه ای دور از تومور اولیه مهاجرت کند و به قسمت های دیگر بدن( غالبا کبد، پریتوان و ریه ها) گسترش یابد. (79) موارد CRC بر اساس کدهای طبقه بندی بین المللی بیماری ها برای انکولوژی به عنوان کولون یا رکتوم طبقه بندی شدند. تومورهای کولون بیشتر بر اساس موقعیت آناتومیک به عنوان پروگزیمال، دیستال، آپاندیس یا غیر مشخص تعیین شدند(80). تعریف عملی: در پژوهش حاضر منظور، همان مردان و زنانی میباشد که در آنها سرطان با منشا کولون و رکتوم در شهرستان تبریز توسط متخصصین آنکولوژی تشخیص داده شده است. کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در بیماران مبتلا به سرطان کولون و رکتوم: تعریف نظری کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در بیماران مبتلا به سرطان کولون و رکتوم: اصطلاح QOL و به طور خاص تر QOL مرتبط با سلامت یک مفهوم چند بعدی می باشد که شامل ادراک بیماران از هر دو جنبه منفی و مثبت از حداقل چهار بعد از زندگی آنهاست، این ابعاد شامل: عملکرد جسمی، تندرستی احساسی و اجتماعی و نشانه های ناشی از بیماران و درمان می باشد البته اخیرا یک بعد دیگری از QOL توجه را به خودش جلب کرده است این بعد شامل بعد معنوی می باشد.(81) کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال با تعدادی از عوامل مرتبط است. این عوامل را میتوان به پنج دسته کلی تقسیم کرد: ویژگیهای اجتماعی – جمعیتی، عوامل مرتبط با سلامت، عوامل مرتبط با سرطان و روش های جراحی، عوامل سبک زندگی و عوامل دیگر(82). تعریف عملیاتی کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در بیماران مبتلا به سرطان کولون و رکتوم: انبوهی از ابزارهای QOL در حوزه کیفیت زندگی که پوشش کافی هم دارند شرح داده شده اند. آماری وجود ندارد که نشان دهد کدام ابزار برای بیماارن مبتلا به CRC مناسب است این ابزار ها را میتوان در سه دسته مختلف طبقه بندی کرد: ابزار های عمومی، ابزار های مختص سرطان و پرسش نامه های علائم متمرکز شده بنابراین پرسشنامه ای که در این طرح مورد استفاده قرار خواهد گرفت SF-36 میباشد که از دسته ابزار های عمومی میباشد که از ویژگی های روان سنجی خوبی برخوردار است(81). کیسه کلستومی: تعریف نظری کلستومی: سوراخی به روده بزرگ از خارج بدن. کلستومی مسیر جدیدی برای خروج مواد زائد از بدن پس از برداشتن قسمتی از کولون فراهم می کند. تعریف نظری کیسه کلستومی: یک کیسه قابل جدا شدن و یکبار مصرف که به قسمت بیرونی کلستومی (روزنه) متصل می شود تا اجازه جمع آوری بهداشتی و دفع مواد زائد بدن را بدهد. تعریف عملیاتی کیسه کلستومی: در پژوهش حاضر منظور از کیسه کلستومی، وجود کیسه ای در ناحیه شکم میباشد که از یک ماه قبل به واسطه جراحی استومی برای افراد مبتلا به سرطان کولورکتال تعبیه شده و برای دفع مواد زائد بدنشان از این کیسه استفاده میکنند لازم به ذکر است که در پژوهش حاضر نوع کیسه در نظر گرفته نخواهد شد و هم افراد دارای کیسه کلستومی دائمی و هم افراد دارای کیسه کلستومی موقت مد نظر قرار خواهد گرفت. |
| ذینفعان نتایج طرح | افراد مبتلا به سرطان کولون و رکتوم با چالش های زیادی روبرو هستند که این چالش ها نه تنها خود آنها بلکه تمامیت خانواده آنها را تحت تاثیر قرار میدهد، چراکه افت کیفیت زندگی و اختلال در عملکرد جنسی یکی از اعضای خانواده بر اساس تئوری های خانواده سایر اعضای خانواده را هم تحت تاثیر قرار خواهد داد و البته باعث ایجاد مشکل در الگوهای ارتباطی خانواده خواهد شد، لذا با آگاهی به موقع از نیاز های ویژه این افراد و ارائه خدمات مناسب پرستاری می توان حمایتی را که خانواده ها لایق آن هستند را ارائه داد لذا اولین و کوچک ترین ذینفع خود فرد و به دنبال آن خانواده های آنها خواهند بود. خانواده ها به عنوان کوچک ترین زیر سیستم در جامعه می باشند. چنانچه به هر دلیلی اختلالی در خانواده ایجاد شود در واقع جزئی از یک کل دچار مشکل شده که طبیعتا کل جامعه را تحت تاثیر قرار خواهد داد لذا با ارتقا کیفیت زندگی و توجه ویژه به عملکرد جنسی این افراد میتوان به شکل غیر مستقیم از تبعات اجتماعی این مسئله پیشگیری کرد پس دومین ذینفع، جامعه خواهد بود. همچنین نتایج این مطالعه میتواند تفاوت کیفیت زندگی مرتبط با سلامت و عملکرد جنسی بیماران مبتلا به سرطان کولون و رکتوم با و بدون کیسه کولستومی را مشخص کند و با ارائه راهکار برای مراقبین بهداشتی، آنها را قادر سازد تا کیفیت زندگی را در این بیماران ارتقا دهند. طبیعتا غیر قابل انکار است که دانشگاه، جامعه، خانواده ها و بیماران از این پژوهش بهره مند خواهند شد و جلوی بسیاری از حوادث ناخواسته که جبران آن بار مالی بسیار زیادی بر بودجه عمومی دولت و تاثیرات روحی فراوان در خانواده ها و شخص بیمار خواهد گذاشت را گرفته و جلوی هدر رفت های مالی، اجتماعی،مذهبی و بحران های خانوادگی و فردی را در خانواده های سرطانی گرفت. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| امیرمحمد دهوری | دانشجوی مالک پایان نامه |
| محمدحسن صاحبی حق | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| ندا گیلانی | مشاور |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر اکثر بیماران مبتلا به سرطان کلورکتال و دارای استومی دچار افت عملکرد جنسی بودند.متن خبر سرطان یک مشکل بزرگ بهداشتی در سرتاسر جهان و دومین علت مرگ و میر در ایالات متحده میباشد. بروز سرطان رکتوم و کولون در ایران طی 25 سال گذشته روند افزایشی داشته است. این سرطان میتواند باعث افت در عملکرد جنسی و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت شود از این رو تیم تحقیق مطالعهای با هدف بررسی تفاوت بین کیفیت زندگی مرتبط با سلامت و عملکرد جنسی در افراد مبتلا به سرطان کولورکتال را بر روی 256 نفر مراجعه کننده به مراکز درمانی تبریز در سالهای 1400 و 1401 انجام داد. پرسشنامههای مرتبط توسط مشارکت کنندگان تکمیل شد و نتایج آنالیز شد. یافتههای این پژوهش نشان داد تقریبا نصف افرادی که مبتلا به سرطان روده هستند و دارای استومی، دچار افت عملکرد جنسی خود میشوند که این مورد میتواند علی رغم مشکلاتی که بیماری به خود بیماران و خانواده آنها ایجاد میکند، زندگی و روابط زناشویی این افراد را هم تحت الشعاع قرار دهد. معاونت بهداشتی باید برنامه های حمایتی برای پیشگیری و حل این مسئله ایجاد کند و با رسانه های گروهی مختلف از جمله صدا و سیما، تهیه فیلمهای آموزشی در رابطه نقش مهم جامعه در پیشگیری از انحرافات رفتاری و بهبود عملکرد جنسی زنان تاثیرگذار باشد. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
