تجربه زایمان، سندرم استرس پس از حادثه به دنبال زایمان و ارتباط آنها با عملکرد مادری در مراجعین نوجوان به مراکز سلامت: یک مطالعه مقطعی
Birth experience, post-truamatic stress disorder (PTSD) after childbirth and their relationship with maternal function in adolescent clients to health centers: A cross sectional study
مجریان: سولماز قنبری همائی
خلاصه روش اجرا: مطالعه حاضر یک مطالعه مقطعی توصیفی-تحلیلی می باشد. در این مطالعه ارتباط تجربه زایمان و سندرم استرس پس از حادثه به دنبال زایمان با عملکرد مادری در مراجعین نوجوان به مراکز سلامت ارزیابی خواهدشد. شهر تبریز دارای 92 مرکز سلامت شهری و حومه می¬باشد. بدلیل شیوع پایین بارداری نوجوانان نسبت به گروههای سنی دیگر، نمونه گیری بصورت سرشماری خواهدشد. ابتدا پژوهشگر به مرکز سلامت مورد نظر مراجعه کرده و لیست تمامی مادران نوجوانی که در دوره ی پس از زایمان (1تا 3 ماه پس از زایمان) قرار دارند را همراه با شماره تلفن آنها استخراج خواهدکرد، سپس با مادران تماس تلفنی برقرار کرده و ضمن توضیح مختصر اهداف پژوهش، ایشان را از نظر معیارهای حائز شرایط بررسی و در صورت حائزشرایط بودن و تمایل به شرکت در مطالعه، روزی که برای مراقبت خود مراجعه می¬کند، مشخص خواهد شد. در مراجعه حضوری، اهداف مطالعه به طور کامل توضیح داده خواهدشد و رضایت آگاهانه کتبی از خود مشارکت کننده، همسرشان و والدین شرکت¬کننده (درصورت زیر 18 سال بودن همسر) اخذ و پرسشنامه های مطالعه از طریق مصاحبه تکمیل خواهدشد. قابل ذکر است که با توجه به پاندمی کووید 19 و احتمال عدم تمایل مادران برای مراجعه حضوری، مادرانی که به اینترنت و شبکه¬های اجتماعی دسترسی دارند، درخواست خواهد شد تا از طریق لینک پرسشنامه ارسالی را تکمیل نمایند. پرسشنامه¬های دموگرافیک، تجربه زایمان (CEQ 2.0= Childbirth Experience Questionnaire-2)، سندرم استرس پس از حادثه (PTSD= Post Traumatic Stress Syndrome) و عملکرد مادری بارکین (BIMF= Barkin Index of Maternal Functioning) تکمیل خواهدشد. جهت حفظ اطلاعات به صورت محرمانه از روش کدگذاری پرسشنامه بدون ذکر نام و نام خانوادگی استفاده خواهد¬شد. برای تعیین روایی پرسشنامه مشخصات فردی- اجتماعی و مامایی از روایی محتوا و صوری استفاده خواهدشد. همچنین پایایی تمامی ابزارهای به¬کار رفته با تعیین انسجام درونی (ضریب آلفای کرونباخ) و ضریب همبستگی درون رده ای (ICC= Intra-Correlation Coefficient) با آزمون- آزمون مجدد با فاصله دو هفته بر روی 20 نفر استفاده خواهدشد. پس از جمع آوری اطلاعات از کلیه ی واحدهای مورد پژوهش نتایج داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS-Version24 تجزیه و تحلیل خواهد شد. برای تعیین ارتباط تجربه زایمان و سندرم استرس پس از حادثه به دنبال زایمان با عملکرد مادری در تحلیل تک متغیره در صورت نرمال بودن توزیع از آزمون تی مستقل استفاده خواهدشد و در صورت نرمال نبودن توزیع از آزمون من ویتنی یو استفاده خواهد¬شد و در تحلیل چندمتغیره از رگرسیون لجستیک چندمتغیره با تعدیل مشخصات فردی-اجتماعی و مامایی استفاده خواهدشد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 68930 |
| عنوان فارسی طرح | تجربه زایمان، سندرم استرس پس از حادثه به دنبال زایمان و ارتباط آنها با عملکرد مادری در مراجعین نوجوان به مراکز سلامت: یک مطالعه مقطعی |
| عنوان لاتین طرح | Birth experience, post-truamatic stress disorder (PTSD) after childbirth and their relationship with maternal function in adolescent clients to health centers: A cross sectional study |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارتقاء سلامت روان و نقش مولفههای قانونی و اجتماعی (درآمد، فرهنگ، سواد، آموزش، جنسیت) بر سلامتی |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | نوآوری و ضرورت اجرای طرح: بارداری در سنین نوجوانی یکی از مشکلات مهم بهداشتی می باشد که که جوامع توسعه یافته و در حال توسعه را تحت تاثیر قرار می دهد. در ایران میزان زایمان مادران نوجوان حدود 7 درصد است، اما انتظار می رود که در سال های بعد به دلیل تغییر در سیاستهای کنترل جمعیت در کشور، به منظور سیاستهای ارتقای جمعیت و تشویق زنان برای داشتن 3 فرزند تا 30 سالگی، این نرخ در ایران نیز افزایش یابد. بیش از یک دهه است که احتمال آسیب روانی حین زایمان بررسی می شود؛ اما در مورد نوجوانان این مسئله شناخته شده نیست. بیشتر اختلالات روانی در دوران نوجوانی شروع می شوند و شواهدی وجود دارند که نشان می دهند تا بزرگسالی ادامه دارند. بیماریهای روانی در دوران نوجوانی منجر به مواردی مانند اختلال عملکردی، قرار گرفتن در معرض تبعیض و افزایش خطر مرگ زودرس می¬شود و با افزایش هزینه های مراقبتهای بهداشتی همراه است. این نوجوانان در معرض خطر بیشتری برای بارداری¬های برنامه¬ریزی نشده و مکرر هستند که رشد نرمال و تحصیلشان را تحت تاثیر قرار می دهد و دسترسی به سیستم های حمایتی و رشد روانی شخصی را مختل می کند. احتمال رخداد استرس پس از سانحه (PTSD= Post Traumatic Stress Disorder) طی بارداری و پس از زایمان برای این گروه سنی نیز وجود دارد؛ طوریکه یک سوم نوجوانان آمریکایی زایمان خود را تروماتیک ارزیابی می کنند و نیمی از آنان نشانه های تروما را بلافاصله پس از زایمان از خود نشان می دهند. وضعیت تأهل، ترس از مرگ، ترس از دست دادن کنترل و خشونت شریک جنسی از فاکتورهای موثر بر نوع ارزیابی تجربه زایمان در نوجوانان می باشد. این ترس ها احتمالاً به دلیل مرحله بلوغ یا آموزش ناکافی نوجوانان می باشد؛ طوریکه اکثر نوجوانان در لیبر درخواست دریافت تسکین درد و حمایت عاطفی را دارند. در دوران نوجوانی هویت فرد شکل می گیرد، زمانی که بارداری و تجارب زایمان اضافه می شود فرآیند خودشناسی پیچیده و منجر به سردرگمی نقش می¬شود. بعلاوه، در دوران نوجوانی هویت فرد شکل می گیرد، زمانی که بارداری و تجارب زایمان اضافه می شود فرآیند خودشناسی پیچیده و منجر به سردرگمی نقش می شود. طوریکه نوجوانان زایمان را با درد، عدم حمایت، از دست دادن کنترل فردی و ترس درک و توصیف می کنند. درد به عنوان یک تم اولیه در میان تمامی سنین نوجوانی بیان شده و بر تمام تم های دیگر (حمایت، کنترل و ترس) تأثیرگذار است. ترس ابراز شده توسط نوجوانان نیز شامل ترس عمومی و اختصاصی است، از جمله ترس از مُردن که به عنوان یک تم فرعی همراه با عدم دریافت اطلاعات و عواطف مربوط به لیبر گزارش شده است. از سوی دیگر لگن تکامل نیافته در نوجوانان آنان را مستعد ابتلا به عدم تناسب سری لگنی و در نهایت زایمان سزارین می کند؛ که زایمان سزارین خود به احتمال بیشتری منجر به PTSD می گردد. علاوه بر این، مادر شدن نوجوانان مسئله مهمی می باشد، زیرا مادران نوجوان باید همزمان بر دو بحران یعنی مادر شدن و بلوغ و تکامل غلبه کنند. با توجه به توضیحات ارائه شده و اینکه بارداری در نوجوانان می تواند با عوارض روانی مهمی همراه باشد و همچنین بر عملکرد مادری تاثیرگذار باشد و از طرفی تاکنون این مسئله در بین نوجوانان ایرانی مورد مطالعه قرار نگرفته است لذا بررسی آنها ضروری به نظر می رسد. هدف مطالعه حاضر تعیین ارتباط تجربه زایمان و سندرم استرس پس از حادثه به دنبال زایمان و ارتباط آنها با عملکرد مادری در مراجعین نوجوان به مراکز سلامت می¬باشد. |
| اهداف اختصاصی | تعیین فراوانی تجربه منفی زایمان در مادران نوجوان مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز -تعیین فراوانی سندرم استرس پس از حادثه به دنبال زایمان در مادران نوجوان مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز - تعیین شاخص­های مرکزی و پراکندگی نمره عملکرد مادری در مادران نوجوان مراجعه ­کننده به مراکز سلامت شهر تبریز - تعیین ارتباط بین تجربه زایمان و عملکرد مادری در مراجعین نوجوان به مراکز سلامت شهر تبریز -تعیین ارتباط بین تجربه زایمان و سندرم استرس پس از حادثه به دنبال زایمان در مادران نوجوان مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز -تعیین ارتباط بین سندرم استرس پس از حادثه به دنبال زایمان و عملکرد مادری در مادران نوجوان مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز |
| چکیده انگلیسی طرح | The present study is a descriptive-analytical cross-sectional study. In this study, the relationship between childbirth experience and post-traumatic stress syndrome after childbirth with maternal performance in adolescent patients referred to health centers will be evaluated. The city of Tabriz has 92 urban and suburban health centers .Due to the low prevalence of adolescent pregnancy compared to other age groups, sampling will be done by census. First, the researcher will go to the desired health center and extract the list of all adolescent mothers who are in the postpartum period (1 to 3 months after delivery) along with their telephone numbers, then make a telephone call to the mothers. While briefly explaining the objectives of the study, they will be evaluated in terms of eligible criteria and if they are eligible and willing to participate in the study, the day they return for care will be determined.In the face-to-face visit, the objectives of the study will be fully explained and written informed consent will be obtained from the participant, their spouse and the participating parents (if the spouse is under 18 years old) and the study questionnaires will be completed through interviews. It should be noted that due to the Covid 19 pandemic and the possibility of mothers not wanting to visit in person, mothers who have access to the Internet and social networks will be asked to complete the questionnaire via the link .Demographic questionnaires, Childbirth Experience Questionnaire (CEQ 2.0), Post Traumatic Stress Syndrome (PTSD) and Barkin Index of Maternal Functioning (BIMF) will be completed. In order to keep the information confidential, the questionnaire coding method will be used without mentioning the name and surname .Content and face validity will be used to determine the validity of the demographic-social and midwifery questionnaire. Also, the reliability of all the instruments used by determining internal coherence (Cronbach's alpha coefficient) and intra-correlation coefficient (ICC = Intra-Correlation Coefficient) with test-retest with a two-week interval on 20 people will be used.After collecting information from all research units, the results of the data will be analyzed using SPSS-Version24 software. To determine the relationship between childbirth experience and post-accident stress syndrome with maternal function in univariate analysis, if the distribution is normal, independent test will be used and if the distribution is not normal, Mann-Whitney test will be used. In multivariate analysis, multivariate logistic regression with adjustment of individual-social and obstetric characteristics will be used. |
| کلمات کلیدی | تجربه زایمان تعریف نظری: تجربه زایمان به عنوان یک رویداد زندگی فردی که ترکیبی از فرایندهای فیزیولوژیکی و ذهنی- روانی است تعریف می گردد. تجربه زایمان تحت تاثیر زمینه های اجتماعی، محیطی، سازمانی و سیاست¬ها قرار می¬گیرد (56). تعریف عملی: برای سنجش تجارب زایمان از پرسشنامه تجربه زایمان نسخه 2 (CEQ 2.0=Childbirth Experiences Questionnaire version 2.0) استفاده خواهدشد. این ابزار حاوی 25 سوال و 4 حیطه های زیر می باشد: ظرفیت شخصی، حمایت حرفه ای، امنیت خاطر درک شده و مشارکت. 20 بیانیه پرسشنامه به صورت 4 گزینه ای و 3 بیانیه آن به صورت مقیاس دیداری (VAS=Visual analogue scale) تکمیل می گردد. میانگین نمرات بالا در این ابزار به معنی تجربه مثبت تر از زایمان می باشد (57). این پرسشنامه از طریق مصاحبه با مادران طی 1تا 3 ماه پس از زایمان تکمیل خواهدشد. سندرم استرس پس از حادثه به دنبال زایمان تعریف نظری: اختلال استرس پس از سانحه از اختلالات هیجانی شایعی می باشد و شامل علایمی است که بعد از حادثه ای بروز می کند. منظور از حادثه، خطری است که همراه با احتمال آسیب شدید، مرگ یا صدمه فیزیکی برای شخص باشد (58). در واقع توصیف آشفتگی روانی در فرد به دنبال مواجهه با وقایع تروماتیک می باشد (59). اختلال استرس پس از حادثه بیش از یک ماه و حداکثر تا سه ماه پس از زایمان نوع حاد آن است کهacute PP-PTSD نامیده می شود و نوع مزمن آن chronic PP-PTSD است که بیش از سه ماه و تا حداکثر 6 ماه پس از زایمان ارزیابی می شود (60). تعریف عملی: جهت سنجش استرس پس از حادثه در مطالعه حاضر از پرسشنامه ی مقیاس علائم استرس پس از ترومای PSS-I (PTSD Symptom Scale- I) استفاده خواهدشد که در صورت داشتن یک مورد یا بیشتر از علائم تجربه¬ی مجدد و سه مورد یا بیشتر از علائم مربوط به پرهیز و 2 مورد یا بیشتر از عوامل مربوط به واکنش¬های انگیزشی، اختلال استرس پس از تروما تشخیص داده می شود. دامنه امتیازات از 0 تا 51 می باشد (61). این پرسشنامه از طریق مصاحبه با مادران طی 1 تا 3ماه پس از زایمان تکمیل خواهدشد. عملکرد مادری تعریف نظری: در دوران پس از زایمان فعالیت مادر در ابعاد مختلفی از جمله مراقبت شخصی، کودک، خانواده و فعالیتهای اجتماعی و شغلی را شامل می شود (54). تعریف عملی : در این مطالعه برای سنجش عملکرد مادری از شاخص عملکرد مادری بارکین (Barkin Index of Maternal Functioning = BIMF) ابزاری چندبعدی برای اندازه گیری عملکرد مادری می باشد. این ابزار شامل 17 آیتم می باشد که تمام جنبه¬های عملکرد مادر از جمله مراقبت از خود، مراقبت از نوزاد، تعامل مادر و فرزند، مدیریت خانواده، بهزیستی روانی، سازگاری و حمایت اجتماعی را شامل می شود (64- 62). |
| ذینفعان نتایج طرح | ذینفعان این طرح مادران نوجوان، خانواده و نوزادان آن ها می باشند. در صورتی که نتایج این مطالعه نشانگر وجود ارتباط بین تجربه زایمان و سندرم استرس پس از زایمان با عملکرد مادری در مادران نوجوان باشد، می توان با تشخیص زودهنگام مادران آسیب پذیر هزینه های اجتماعی و اقتصادی وارد بر جامعه را کاهش داد. در نتیجه مراقبین سلامت زنان، سیاستگزاران و برنامه-ریزان حیطه سلامت زنان از دیگر ذینفعان این طرح می باشند |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| سولماز قنبری همائی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| مژگان میرغفوروند | مشاور |
| الهه ناصری | همکار اصلی |
| فرشته وحیدی | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر بین تجربه زایمان، سندرم استرس پس از حادثه به دنبال زایمان و تاثیر آن بر عملکرد مادری در مادران نوجوان ارتباط وجود داشت.متن خبر این مطالعه با هدف تعیین وضعیت تجربه زایمان، سندرم استرس پس از حادثه (PTSD) به دنبال زایمان و ارتباط آنها با عملکرد مادری در مراجعین نوجوان انجام گرفت. نمونه گیری به صورت تمام شماری بر روی 202 مادر نوجوان صورت گرفت. بر اساس نتایج مطالعه، بین نمره کلی اختلال استرس پس از حادثه و عملکرد مادر همبستگی معکوس، متوسط و معناداری وجود داشت. همچنین بین نمره کلی تجربه زایمان و عملکرد مادری همبستگی مستقیم، متوسط و معناداری وجود داشت. طراحی مطالعاتی جهت ارزیابی تأثیر رویکردهای مختلف روانشناسی روی بهبود عملکرد مادری در بین مادران نوجوان پیشنهاد می شود. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
