ارتباط الگوهای غذایی، کیفیت و تنوع غذایی با شدت بیماری و فاکتورهای التهابی در افراد مبتلا به کبد چرب غیر الکلی
Association of dietary patterns, quality and variety of food with disease severity and inflammatory factors in people with non-alcoholic fatty liver
مجریان: ثریا خیروری
خلاصه روش اجرا: مطالعه حاضر یک مطالعه ی مقطعی تحلیلی است که به منظور بررسی میزان تبعیت بیمار کبد چرب غیر الکلی از رژیم های غذایی DASH ، مدیترانه ای، MIND و همینطور بررسی کیفیت و تنوع غذایی انجام خواهد شد تا دیدگاهی در جهت وضعیت تغذیه ای این بیماران کسب گردد. برای انجام این مطالعه 150 فرد مبتلا به بیماری کبد چرب غیر الکلی که بیماری آن ها با بررسی سطح آنزیم های کبدی و سونوگرافی شکم توسط یک متخصص داخلی تائید شده باشد، از میان بیماران مراجعه کننده به مطب متخصص داخلی انتخاب خواهند شد. معیارهای ورود افراد به مطالعه شامل: 1) تمایل به همکاری و امضای فرم رضایت آگاهانه پس از اطلاع کامل از اهداف و روش اجرای مطالعه 2) بیماران تازه تشخیص داده شده ی کبد چرب غیر الکلی گرید یک و دو، توسط متخصص داخلی (براساس سونوگرافی کبدی و سطح آنزیم های کبدی بالاتر از مقادیر نرمال) 3) مردان و زنان در محدوده سنی 20 تا 65 سال. معیارهای عدم ورود عبارت خواهند بود از: 1)مصرف هرگونه دخانیات (مواد مخدر، اپیوئید و سیگار) و الکل 2)داشتن هر گونه بیماری مزمن دیگر (قلبی، دیابت، روانی و...) 3)پیروی از رژیم های غذایی خاص، مصرف دارو و مکمل های غذایی در زمان نمونه گیری 4)بارداری و شیردهی 5)شاخص توده ی بدنی مساوی یا بالاتر از 40. برای نمونه گیری از روش نمونه گیری آسان استفاده خواهد شد. افراد بیمار پس از اخذ رضایت نامه کتبی وارد مطالعه می شوند و در خصوص افراد بی سواد خود محقق توضیحات و کمک های لازم را ارائه خواهد داد. سپس دریافت غذایی افراد توسط پرسشنامه نیمه کمی بسامد خوراک 147 آیتمی سنجیده می شود و شاخص های تن سنجی توسط محقق اندازه گیری خواهند شد و سطح سرمی فاکتورهای التهابی hs-CRP و TNF-α توسط روش ELISA ارزیابی می شوند و برای بررسی میزان شدت بیماری از روش سونوگرافی استفاده خواهد شد. با استفاده از اطلاعات بدست آمده از پرسشنامه بسامد خوراک 147 آیتمی، پرسشنامه های الگو های غذایی MIND، DASH، مدیترانه ای و همینطور پرسشنامه های تنوع غذایی و کیفیت غذایی توسط محقق پر میشوند. برای امتیازدهی تنوع غذایی از روش فائو (FAO) استفاده خواهد شد و برای محاسبه کیفیت غذایی از شاخص تغذیه ای سالم (HEI) که تعریف شده توسط دپارتمان کشاورزی ایالات متحده آمریکا (USDA) است و از DQI-I استفاده خواهد شد. برای امتیاز دهی به رژیم غذایی MIND نیز از روش موریس و همکارانش (Morris et al., 2015) و برای امتیاز دهی به رژیم غذایی DASH از پرسشنامه 8 جزئی و برای امتیاز دهی به رژیم غذایی مدیترانه ای از روش پاناگیوتاکوس و همکارانش (Panagiotakos et al) استفاده خواهد شد. در نهایت داده ها وارد نرم افزار SPSS شده و به وسیله اطلاعات استخراج شده، امتیاز الگو های ذکر شده و کیفیت و تنوع غذایی بررسی می شود.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 68700 |
| عنوان فارسی طرح | ارتباط الگوهای غذایی، کیفیت و تنوع غذایی با شدت بیماری و فاکتورهای التهابی در افراد مبتلا به کبد چرب غیر الکلی |
| عنوان لاتین طرح | Association of dietary patterns, quality and variety of food with disease severity and inflammatory factors in people with non-alcoholic fatty liver |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه, گرنت پژوهشی |
| اولویت طرح | تغذیه درمانی پزشکی در بیماریهای مزمن و غیرواگیر |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | براساس مطالعات انجام شده شیوع بیماری کبد چرب غیرالکلی در سراسر جهان (حدود 25%) از جمله ایران (21.5-31.5%) در حال افزایش است. این بیماری درمان دارویی خاصی ندارد و تنها روش برای درمان کبد چرب غیرالکلی تغییر سبک زندگی شامل افزایش فعالیت فیزیکی و اصلاح تغذیه می باشد. از طرفی این بیماری به صورت پیشرونده است و در صورت عدم درمان می تواند به فیبروز، سیروز و حتی سرطان کبد منجر شود و عواقب جبران ناپذیری برای بیمار داشته باشد. با توجه به نقش التهاب در پیشرفت و توسعه بیماری کبد چرب غیر الکلی و نقش تغذیه در پیشگیری یا پیشرفت التهاب و با توجه به عدم وجود مطالعه در زمینه ارتباط الگوهای غذایی مورد مطالعه، تنوع و کیفیت غذایی با شاخص های التهابی در این بیماران، مطالعه ی الگوی غذایی بیماران کبدچرب غیر الکلی می تواند اطلاعات مفیدی در مورد تغذیه ی این بیماران فراهم کند تا در صورت لزوم سیاست گذاری های صحیح در زمینه کنترل و کاهش این بیماری به کار گرفته شود، لذا این مطالعه با هدف تعیین ارتباط بین الگوی غذایی MIND، DASH ، مدیترانه ای، کیفیت غذایی (HEI,DQR) و تنوع غذایی با شدت بیماری و فاکتورهای التهابی و در افراد مبتلا به کبد چرب غیر الکلی جزو اولین مطالعات در این زمینه خواهد بود. |
| اهداف اختصاصی | ارزیابی ارتباط الگوهای غذایی MIND، DASH، مدیترانه ای و شاخص های تنوع وکیفیت غذایی (DQI و HEI) با آنزیم های کبدی (ALT و AST) و شدت بیماری کبد چرب غیر الکلی -ارزیابی ارتباط بین امتیاز الگوهای غذایی MIND، DASH، مدیترانه ای و شاخص های تنوع و کیفیت غذایی (DQI وHEI) با سطوح سرمی فاکتورهای التهابی (hs-CRP و TNF-α) در افراد مبتلا به کبد چرب غیر الکلی -ارزیابی ارتباط شدت ابتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی با میزان سرمی فاکتورهای التهابی ( hs-CRP و TNF-α) -ارزیابی ارتباط امتیاز الگوهای غذایی MIND، DASH، مدیترانه ای و شاخص های تنوع و کیفیت غذایی (DQI و HEI) با پروفایل لیپیدی (کلسترول، TG، LDL، HDL و VLDL) و قندی (HbA1c و FBS) در بیماران کبد چرب غیر الکلی -ارزیابی ارتباط امتیاز الگوهای غذایی MIND، DASH، مدیترانه ای و تنوع و کیفیت غذایی(DQI و HEI) با شاخص های تن سنجی (وزن، BMI و دور کمر) در بیماران کبد چرب غیر الکلی |
| چکیده انگلیسی طرح | This cross-sectional study will be conducted to assess the adherence of NAFLD's patients to DASH, Mediterranean, MIND diets and food quality and dietary diversity, to investigate the relation of these parameters to inflammatory factors and severity of disease. To conduct this study, 150 people with NAFLD disease will be selected among the patients referred to the internal medicine clinic. The inclusion criteria will be as follows: 1) Willingness of individuals to cooperate and sign the informed consent form after full knowledge of the objectives and method of conducting the study 2) Newly diagnosed patients with non-alcoholic fatty liver grade one and two, by an internal medicine specialist (based on liver sonography and liver enzyme levels higher than normal) 3) Men and women in the age range of 20 to 65 years. Exclusion criteria will be as follows: 1) Using of any tobacco (drugs, opioids and cigarettes) and alcohol 2) Having any other chronic disease (heart, diabetes, mental, etc( 3) Follow special diets, taking medication or dietary supplements at the time of sampling 4) Pregnancy and lactation 5) body mass index equal to or higher than 40. Convenient sampling method will be used for sampling. Written informed consent will be obtained from the participants, and the researcher will provide the necessary explanations and assistance for illiterate people. Then, dietary intake of individuals will be evaluated by 147 items Semi-quantitative food frequency questionnaire, and anthropometric indices by the researcher and serum levels of inflammatory factors (hs-CRP and TNF-α ) will be evaluated by ELISA method. Then, using the information obtained from the FFQ, the MIND, DASH, Mediterranean diet questionnaires as well as the food variety and food quality questionnaires will be filled in by the researcher. The FAO method will be used to score food diversity, and the Healthy Nutrition Index (HEI), defined by the United States Department of Agriculture (USDA), and the DQI-I will be used to calculate food quality. To score the MIND diet, the method was used by Morris et al. and to score the DASH diet, the 8-item questionnaire, and to score the Mediterranean diet, by Panagiotakos et al will be used. Sonography method will be used for grading disease severity. Finally, the data are entered into SPSS software and by the extracted information, the compliance status of the participants with the mentioned diets and the quality and diversity of food will be examined. |
| کلمات کلیدی | الگوهای غذایی: الگوهای غذایی مورد بررسی در این مطالعه شامل: الگوی غذایی مدیترانه ای، DASH و MIND خواهد بود. مدیترانه ای: این الگوی غذایی به صورت دریافت بالای روغن زیتون، مغزها، میوه ها، سبزیجات و غلات، مصرف متعادل ماهی و طیور، مصرف کم محصولات لبنی، گوشت قرمز و گوشت های فرآوری شده و شیرینی جات و محدودیت مصرف الکل تعریف می شود (35). (Dietary Approaches to Stop Hypertension )DASH: رویکرد رژیمی برای کاهش فشار خون بالا، یک الگوی غذایی است که در آن مصرف میوه ها و سبزیجات، گوشت بدون چربی و محصولات لبنی افزایش می یابد و دریافت سدیم رژیمی تا 1500میلی گرم در روز محدود می شود همچنین به افزایش دریافت میوه های تازه و کاهش دریافت غذاهای فراوری شده توصیه می کند (36). Mediterranean DASH intervention for neurodegenerative delay diet) MIND): این الگوی غذایی بر اساس رژیم های غذایی مدیترانه ای و DASH است و بر مصرف مواد غذایی از قبیل توت ها و سبزیجات برگدار سبز که ممکن است مزایای عصبی-شناختی داشته باشند تأکید می کند (24). شاخص کیفیت رژیم غذایی: کیفیت رژیم غذایی شامل 4 مولفه تنوع (Variety)، کفایت (Adequacy)، اعتدال (Moderation) و تعادل کلی (overall Balance) می باشد. با رعایت این موارد کیفیت رژیم غذایی رعایت شده و برای سلامتی بدن و پیشگیری از بیماری ها بسیار مفید است (27). HEI-2015: شاخص تغذیه سالم (HEI) معیاری برای ارزیابی میزان پیروی رژیم غذایی از دستورالعمل های رژیم غذایی برای آمریکایی ها (DGA) است (30). امتیاز تنوع رژیم غذایی: یک جزء کلیدی رژیم های سالم است و معمولا با شمارش ساده غذاها یا گروه های غذایی در یک دوره معین اندازه گیری می شود. (32). NAFLD: کبد چرب غیرالکلی شایع ترین بیماری مزمن کبدی در سراسر جهان است و به صورت تجمع چربی (بیشتر از 5%) در سلول های کبد در غیاب مصرف بیش از حد الکل یا سایر عوامل اثرگذار بر بیماری کبد شامل عوامل ویروسی، دارو و اتوایمیون تعریف می شود (37). فاکتورهای التهابی: در این مطالعه TNF-α و hs-CRP به عنوان فاکتورهای التهابی مورد بررسی قرار خواهند گرفت. :TNF-α فاکتور نکروز دهنده تومور آلفا، سیتوکین پیش برنده التهاب است که اثرات التهابی قوی در آترواسکلروز و سایر اختلالات متابولیکی مانند چاقی و مقاومت به انسولین دارد و از سلول های ایمنی و آدیپوسیت ها ترشح می شود (38). پروتئین واکنشگر C با حساسیت بالا (hs-CRP): پروتئین مثبت فاز حاد است که در بیماری های عفونی، اختلالات التهابی و ترومای بافتی افزایش می یابد، توسط کبد ترشح می شود و ریسک فاکتور مستقل بیماری قلبی عرقی در نظر گرفته می شود (39). شدت بیماری: برای ارزیابی شدت استئاتوز کبدی از روش سونوگرافی استفاده خواهد شد که توسط سونوگرافیست انجام خواهد شد. شدت کبد چرب به صورت زیر طبقه بندی شد: Grade 1: افزایش اندک در اکوژنیسیتی کبد. :Grade 2 اکوژنیسیتی بین حالت خفیف و شدید (پوشش دیوارهای شاخه های ورید باب). :Grade 3 تفاوت آشکار و واضح بین اکوژنیسیتی افزایش یافته کبد و کلیه ( پوشش خطوط دیافراگماتیک کبد) (40). شاخص های آنتروپومتری: شامل وزن، دور کمر و شاخص توده بدن (BMI) می باشد که به ترتیب بر حسب کیلوگرم، سانتیمتر و Kg/m2 می باشد. پروفایل لیپیدی: در این مطالعه کلسترول، تری گلیسرید، VLDLکلسترول، HDLکلسترول و LDLکلسترول به عنوان پروفایل لیپیدی مورد بررسی قرار خواهند گرفت. پروفایل قندی: در این مطالعه هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c) و قند خون ناشتا (FBS) به عنوان پروفایل قندی مورد بررسی قرار خواهند گرفت. آنزیم های کبدی: برای بررسی آنزیم های کبدی سطح AST و ALT مورد بررسی قرار خواهند گرفت. تعيين کننده اجتماعي سلامت نظام سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| ثریا خیروری | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| پانیذ فروزش | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر الگوهای غذایی سالم و با کیفیت بالا منجر به بهبود شاخص های لیپیدی و تن سنجی در افراد مبتلا به کبد چرب غیرالکلی می گردد.متن خبر الگوهای غذایی سالم، به ویژه رژیم های غنی از میوه ها و سبزیجات، می توانند با کاهش التهاب سیستمیک نقش موثری در پیشگیری از بیماری های التهابی از جمله بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) ایفا کنند. در مطالعه مقطعی-تحلیلی حاضر، 150 بیمار مبتلا به NAFLD در محدوده سنی 18 تا 65 سال و از هر دو جنس شرکت کردند. شاخص های تن سنجی، دریافت غذایی، سطح سرمی فاکتورهای التهابی، لیپیدی، و قندی اندازه گیری شدند. امتیاز الگوهای غذایی DASH، مدیترانه ای، MIND، تنوع و کیفیت غذایی محاسبه گردیدند. نتایج مطالعه نشان داد که الگوهای غذایی، تنوع و کیفیت غذایی با سطح سرمی آنزیمهای کبدی (AST, ALT) و شدت بیماری ارتباط نداشتند. امتیاز الگوی غذایی MIND و کیفیت غذایی HEI با کلسترول کل و لیپوپروتئین با چگالی کم ارتباط معکوس داشتند. ارتباط مثبت بین الگوی غذایی مدیترانه ای و لیپوپروتئین با چگالی بالا وجود داشت. رژیم غذایی با کیفیت بالا ارتباط معکوس با نمایه توده بدن داشت. شاخص های غذایی مورد مطالعه با فاکتورهای التهابی و قندی ارتباط نداشتند.
در مجموع نتایج حاکی از آن است که پیروی بیشتر از الگوهای غذایی سالم و با کیفیت بالا منجر به بهبود شاخص های لیپیدی و تن سنجی در بیماران NAFLD می شود. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
