تاثیر مشاوره مبتنی بر ذهن آگاهی بر تجربه وحمایت وکنترل در زایمان زنان نخست زا: یک کارآزمایی بالینی کنترل شده تصادفی
The effect of mindfulness-based counseling on childbirth experience and support and control among nullipar women: a randomised controlled clinical trial
مجریان: عصمت مهرابی
خلاصه روش اجرا: خلاصه روش اجرا: این پژوهش از نوع کارآزمایی بالینی کنترل شده تصادفی می باشد. پس از اخذ مجوز از کمیته اخلاق معاونت محترم تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی تبریز و ثبت مطالعه در سایت IRCT=Iranian Regisrty of Clinival Trials و کسب رضایت از دانشکده علوم پزشکی تبریز، نمونه گیری آغاز خواهد شد. محیط پژوهش دو بیمارستان آموزشی طالقانی و الزهرا خواهد بود. پژوهشگر در درمانگاه تخصصی پریناتولوژی بیمارستان های مذکور حضور خواهد یافت و معیارهای ورود اصلی مادران باردار 32تا 34 هفته (شامل نخست زایی و بدون اندیکاسیون سزارین و تمایل به انجام زایمان طبیعی در بیمارستان الزهرا و طالقانی) را بررسی خواهد نمود و در صورت حائز شرایط بودن از آنان درخواست خواهد شد که در جلسه ای حضوری در یکی از اتاقهای درمانگاه شرکت نمایند. اهداف و روش مطالعه کاملًا توضیح داده خواهد شد و در صورت تمایل مادران برای شرکت در مطالعه، رضایت آگاهانه کتبی اخذ شده و پرسشنامه های پایه شامل مشخصات فردی و اجتماعی- مامایی و ترس از زایمان تکمیل خواهدگردید. لازم به ذکر است که برای شرکت کنندگان بیسواد فرم رضایت آگاهانه بصورت شفاهی قرائت و اثر انگشت اخذ خواهد شد و همچنین شایان ذکر است که دو مورد از معیارهای خروج صرفا در زمان بستری مادر در اتاق زایمان قابل بررسی می باشد و مادرانی که در مطالعه وارد شده اند اما در هنگام زایمان دارای این دو معیار خروج (تمایل به استفاده از سایر روشهای بی دردی و یا عدم تناسب سری لگنی) باشند نیز از نظر پیامدهای مطالعه مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت و در آنالیز داده ها از روش Intention to threatاستفاده خواهد شد. مشارکت کنندگان با استفاده از سایتwww.random.org و با اندازه بلوکهای4 تایی و 6 تایی و سهمیه بندی بر اساس نوع شروع درد زایمان (خودبخودی یا اینداکشن) و با نسبت تخصیص 1:1 به دو گروه دریافت کننده مشاوره ذهن آگاهی وگروه کنترل تخصیص داده خواهند شد. بلوک بندی توسط فرد غیردرگیر در نمونه گیری و آنالیز داده ها انجام گرفت. جهت پنهان سازی، تخصیص نوع مداخله بر روی برگه کاغذ نوشته شده و داخل پاکتهای مات و پشت سرهم شماره گذاری شده قرار خواهد گرفت. این پاکتها در حضور مادر و توسط فرد غیر درگیر در نمونه گیری (مسئول درمانگاه بیمارستان) باز شده و نوع گروه به اطلاع مادر رسانده خواهد شد. مادران بارداری که در گروه ذهن آگاهی قرار بگیرند، برای 8جلسه برنامه مشاوره دریافت خواهند کرد که شامل دو جلسه در هفته بصورت ترکیبی آنلاین و حضوری و هر جلسه 45 دقیقه خواهد بود. تکالیف درخواستی از مادران در فضای مجازی توسط پژوهشگر بررسی خواهد شد و به مادر فیدبک داده خواهد شد. برای گروه کنترل آموزش های روتین مراقبتی در بارداری بصورت یک جلسه هر هفته آنلاین و حضوری برگزار خواهد شد. از همه شرکت کنندگان در پژوهش خواسته می شود در زمان بروز علایم و نشانه های زایمان به مرکز درمانی مراجعه نموده و پژوهشگر را نیز مطلع سازند. در نهایت بعد از بستری برای زایمان و تثبیت وضعیت در اتاق زایمان برای هر یک از زنان در گروه ذهن آگاهی، آموزشهای تکنیک های ذهن آگاهی را یادآوری خواهد کرد و در راستای انجام درست مراحل ذهن آگاهی در طول لیبر و از دیلاتاسیون شش سانتی متری (فاز فعال زایمان) راهنمایی خواهد نمود. همچنین پرسشنامه درد و ترس زایمان در دیلاتاسیون6سانتی متری توسط پژوهشگر برای همه شرکت کنندگان تکمیل خواهدشد. در گروه کنترل در دیلاتاسیون 6 سانتی متری ترس زایمان و شدت درد پایه بررسی و ثبت خواهدشد. شدت درد سپس دوساعت بعد از مداخله بررسی و ثبت خواهد شد. در نهایت پژوهشگر 24 ساعت بعد از زایمان و قبل از ترخیص پرسشنامه ترس از زایمان، تجربه زایمان و حمایت و کنترل در زایمان را برای تمام مادران تکمیل خواهد کرد. در صورتی که زایمان پره ترم یا سزارین بنا به شرایط مادر اجبارا انجام گیرد نیز پرسشنامه ها تکمیل خواهد شد و داده های بدست آمده مورد انالیز آماری قرار خواهد گرفت. تجزیه وتحلیل اطلاعات با استفاده از نرم افزار SPSSانجام خواهد شد. ابتدا نرمال بودن توزیع پیامدهای کمی مورد مطالعه همچون نمره ترس قبل، حین و پس از زایمان، شدت درد، تجربه زایمانی و حمایت و کنترل در زایمان به تفکیک گروه ها بااستفاده ازآزمون Kolmogrov-smirnov مورد بررسی قرارخواهندگرفت. درصورت نرمال بودن توزیع داده ها برای دوگروه مورد مطالعه(گروه ذهن آگاهی و کنترل) از نظرنمره ترس قبل، حین و پس از زایمان و شدت درد در مقاطع زمانی مختلف قبل و پس از مداخله با کنترل مقادیر قبل از مداخله وعامل شرکت در کلاس های آمادگی پس از زایمان (بعنوان عوامل مخدوشگر) از آزمون ANCOVA ،استفاده خواهد شد. برای مقایسه تجربه زایمان و حمایت و کنترل در زایمان با کنترل اثر عامل شرکت در کلاس های آمادگی پس از زایمان (بعنوان عامل مخدوشگر) از آزمون ANCOVA استفاده خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 68559 |
| عنوان فارسی طرح | تاثیر مشاوره مبتنی بر ذهن آگاهی بر تجربه وحمایت وکنترل در زایمان زنان نخست زا: یک کارآزمایی بالینی کنترل شده تصادفی |
| عنوان لاتین طرح | The effect of mindfulness-based counseling on childbirth experience and support and control among nullipar women: a randomised controlled clinical trial |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارتقاء سلامت روان و نقش مولفههای قانونی و اجتماعی (درآمد، فرهنگ، سواد، آموزش، جنسیت) بر سلامتی |
| نوع مطالعه | کارآزمایی بالینی (Clinical Trial) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | مطالعات انجام یافته در ارتباط با روش های غیردارویی حاکی از ان است که روش غیردارویی مثل تمرین ذهن آگاهی در دوران بارداری فواید بسیاری دارد که شامل : مدیریت بهتر درد مزمن و اضطراب،کاهش افسردگی پیش و پس از زایمان،کاهش ترس از زایمان، افزایش اعتماد به نفس برای زایمان،کاهش درک احساس درد هنگام تولد میباشد. مطابق نتایج مطالعات مروری، مطالعه در مورد تاثیر ذهن آگاهی بر حمایت وکنترل وتجربه زایمان به صورت موثر انجام نگرفته است. از آنجا که تجربه منفی زایمان منجر به افزایش شیوع سزارین الکتیو در زنان و سپس انجام سزارین تکراری بدنبال سزارین اولیه می گردد و لزوم اقدامات پیشگیرانه و مداخله ای در این زمینه و نیز خلاء مطالعات انجام گرفته در این زمینه در کشور، مطالعه حاضر با هدف تاثیر مشاوره مبتنی بر ذهن آگاهی بر درک تجربه وحمایت وکنترل زایمان طراحی شد. |
| اهداف اختصاصی | مقایسه میانگین نمره تجربه زایمان در دو گروه ذهن آگاهی وکنترل با کنترل اثر عوامل مخدوشگر،12-24ساعت بعد زایمان -مقایسه میانگین نمره حمایت و کنترل در زایمان در دو گروه ذهن آگاهی وکنترل با کنترل اثر عوامل مخدوشگر،12-24ساعت بعد زایمان |
| چکیده انگلیسی طرح | This study is a randomized controlled clinical trial. Sampling will begin after obtaining permission from the Ethics Committee of the Vice Chancellor for Research and Technology of Tabriz University of Medical Sciences and registering the study on the IRCT = Iranian Regisrty site of Clinical Trials and obtaining the consent of Tabriz University of Medical Sciences. The research environment will be Taleghani and Al-Zahra teaching hospitals. The researcher will attend the perinatology clinic of the mentioned hospitals and will examine the main admission criteria of pregnant women 32 to 34 weeks (including primiparous and without cesarean section indication and desire to have a normal delivery in Al-Zahra and Taleghani hospitals) and if they are eligible. They will be asked to attend a face-to-face meeting in one of the clinic rooms. The aims and methods of the study will be fully explained and if mothers wish to participate in the study, written informed consent will be obtained and a questionnaire of personal and socio-obstetric characteristics will be completed. It should be noted that for illiterate participants, the informed consent form will be read orally and fingerprints will be obtained. But during delivery have these two exclusion criteria (tendency to use other methods of analgesia or pelvic series incompatibility) will also be evaluated in terms of study outcomes and in data analysis will be used Intention to threat method . Participants using the site www.random.org with the size of 4 and 6 blocks and quotas based on the type of labor pain onset (spontaneous or induction) and with a ratio of 1: 1 to the two groups receiving mindfulness counseling and recipient Routine pregnancy control (control) will be assigned. Blocking was performed by a person not involved in sampling and data analysis. For concealment, the intervention type assignment will be written on a piece of paper and placed in opaque, numbered envelopes. These envelopes will be opened in the presence of the mother and by a person not involved in sampling (in charge of the hospital clinic) and the type of group will be informed to the mother. Pregnant mothers who are in the mindfulness group will receive 8 sessions of counseling program, which includes two sessions per week, combined online and in person, and each session will be 45 minutes, and in the labor phase by the guidance researcher to use the mindfulness technique will be done. Mothers in the control group will receive routine prenatal care once a week online and in combination. Mothers are asked to inform the researcher at the time of the onset of labor symptoms. The Labor Pain and Fear Questionnaire (WDE-Q (A)) will be completed by the researcher for all participants after admission and in 6 cm cervical dilatation. The severity of labor pain will be assessed and recorded two hours after the intervention. Finally, 24 hours after delivery and before discharge, the researcher will complete the delivery fear questionnaire using the Wijma Questionnaire (Wijma Version B), delivery experience and delivery support and control for all mothers. Data analysis will be performed using SPSS software. First, the normality of the distribution of the studied quantitative outcomes such as delivery experience and support and control, fear score during and after delivery, pain intensity in delivery will be examined by groups using Kolmogrov-Smirnov test. If the distribution of data is normal for the two groups studied (mindfulness and control group) in terms of pain intensity and fear during and after childbirth by controlling pre-intervention values and to compare the score of labor experience and support and control in childbirth with control of the operating agent in Postpartum preparation classes (as confounders) will use the ANCOVA test. |
| کلمات کلیدی | ذهن آگاهی((mindfulness: تعریف نظری: یک شیوه مبتنی بر رفتار درمانی است که شامل شیوه های مشاهده، احساس آگاهی و دوست داشتن است که متمرکز برزمان حال بوده محوریت عمده ای در تسهیل تمرکز وحصول آگاهی دارد دربردارنده توجه متمرکز برمکان و زمان حال و با رویکردی غیرقضاوت گرایانه است که از مهره های ساختمانی ارادهıntentıon) )، توجه (attentıon) و نگرش (attıtude) بهره میگیرد(38-41). تعریف عملی: تشکیل8جلسه مشاوره انفرادی حضوری و انلاین هرهفته 2جلسه (3روزدرمیان) در مراکز بهداشتی درمانی شهرتبریز با حضور گروه مداخله و استفاده از تکنیک های خاص مبتنی برذهن آگاهی. تجربه زایمان (Childbirth exPerience) تعریف نظری: زایمان یک تجربه روانشناختی عمیق است که تأثیرات جسمی، روحی و اجتماعی را در کوتاه¬مدت و درازمدت به-دنبال دارد . تعریف عملی : برای سنجش تجارب زایمان از پرسشنامه تجربه زایمان نسخه (CEQ 2.0=Childbirth Experiences Questionnaire version2) استفاده خواهد شد (42). این ابزار حاوی 23 سوال و 4 حیطه به شرح زیر میباشد: ظرفیت شخصی، حمایت حرفه ای، امنیت خاطر درک شده و مشارکت. 20 گویه از پرسشنامه به صورت 4 گزینه ای و 3 گویه آن به صورت دیداری (VAS) تکمیل میگردد . میانگین نمرات بالا در این ابزار به معنی تجربه مثبت تر از زایمان میباشد. این پرسشنامه از طریق مصاحبه با مادران طی 4 تا 6 هفته پس از زایمان تکمیل خواهدشد. حمایت و کنترل در زایمان:(SCIB=Control and SuPPort in birth ) تعریف نظری :کنترل به دو نوع کنترل بیرونی و درونی طبقه بندی می شود، کنترل بیرونی اشاره به کنترل زن روی اطلاعات دریافتی و در گیر شدن در تصمیم گیری در مورد روش های انجام شده برای او دارد، در حالیکه کنترل درونی اشاره به کنترل زن بر درد و افکار، رفتار و احساسات خود دارد. حمایت در زایمان نیز شامل دریافت حمایت عاطفی (اطمینان، آرامش ذهن و راحتی)، ابزاری(ارائه کمک و خدمات فیزیکی مورد نیاز)، اطلاعاتی(ارائه اطلاعات در مورد فرایند لبیر و زایمان)، و پشتیبانی(کمک به تصمیم گیری) از سوی افراد حرفه ای می باشد (37). تعریف عملی:این پرسشنامه حاوی 33 گویه بوده و زیر مقیاس های آن شامل کنترل درونی و کنترل بیرونی و حمایت می¬باشد. کنترل درونی آن حاوی ده آیتم که روی کنترل درد، احساسات و رفتار (مانند: من روی دردم غلبه داشتم)، کنترل بیرونی حاوی 11 آیتم که روی کنترل درد در مورد تصمیمات و پروسیجرها (مانند: من روی پروسیجری که انجام می شود کنترل داشتم) و حمایت حاوی 12 آیتم که روی نگرش، صبر، همدلی و سازگاری با درد(مانند: مراقب آن چیزی را که من خواستم نادیده گرفتند) تمرکز دارند. سوالات بصورت طیف لیکرت 5 نمره ای از کاملا موافقم تا کاملا مخالفم نمره دهی می¬شوند. نمره یک کنترل و حمایت کمتر و نمره پنج کنترل و حمایت بیشتر را نشان می¬دهد.گویه های 1و2و6و7و10و14و17و28و29و32 بصورت منفی نمره دهی می¬شوند. آلفا کرونباخ گویه ها بین 0/86تا 0/93 گزارش شده است . درد زایمان تعریف نظری: درد زایمان،دردهای دوره ای وریتمیک بوده که با انقباض رحم همراه است ودرد واقعی زایمان به صورت 3انقباض در10دقیقه درفاز فعال زایمان تعریف میشود. تعریف عملی: دراین مطالعه میزان شدت درد در هر دو گروه با مقایسه درد آنالوگ بصری(VAS)که یک خط کش درجه بندی شده از 0تا10(نمره بالاتر ، درد بیشتر) میباشد، یک بار قبل از مداخله (درد پایه ) در دیلاتاسیون 6 سانتی متری و سپس 2 ساعت بعد از مداخله در فاصله بین انقباضات رحمی با پرسش از زن در مورد شدت درد طی انقباض اخیر ارزیابی خواهد شد. ترس از زایمان تعریف نظری: ترس از زایمان به صورت احساسات منفی نسبت به زایمان و حاملگی توصیف شده است. بیشتر موارد ترس مربوط به نگرانی از سلامت نوزاد و درد زایمان است. ترس از عدم دریافت حمایت کافی و از دست دادن کنترل هم جزئی از ترس از زایمان می باشند. علائم ترس از زایمان شامل استرس، کابوس شبانه و علائم فیزیکی می باشد. تعریف عملی: در این مطالعه، ترس از زایمان در طول لیبر با استفاده از پرسشنامه ی ترس از زایمان (DFS) و در مرحله بعد از زایمان با پرسشنامه ی WDE-Q(B) سنجیده خواهد شد. هر چه ترس از زایمان بالاتر باشد نمره به دست آمده بیشتر است. |
| ذینفعان نتایج طرح | مادران باردار، فرزندان و خانواده این زنان، سیستم بهداشتی و درمانی کشور، مراقبین و ماماها، دولت وجامعه و سیاست-گزاران حیطه سلامت زنان از ذینفعان نتایج طرح هستند. زیرا که ارتقاء تجربه خوشایند زایمان می تواند با کاهش تمایل به سزارین های غیرضروری در مادران از مشکلات سیستم بهداشتی کشور بوده است و عوارض متعدد و بار مالی زیادی به خانواده ها وسیستم بهداشتی درمانی کشور تحمیل میکند. یافته های مطالعه حاضر می تواند در مطالعات آتی مورد استفاده قرار گیرد و در صورت مثبت بودن نتایج و تائید در کارآزمایی های مشابه آتی، مشاوره ذهن آگاهی می تواند بعنوان روشی هزینه اثربخش در بهبود تجربه زایمان و همچنین با عوارض کمتر برای مادر و جنین مورد استفاده قرار گیرد. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| عصمت مهرابی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| رقیه نوری زاده | مشاور |
| خلیل اسماعیل پور | مشاور |
| بهاره شارقی اسکویی | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر ارائه مشاوره ذهنآگاهی بر تجربه زایمان واحساس حمایت و کنترل زنان نخست زا طی لیبر و زایمان تاثیر داشت.متن خبر این پژوهش بر روی 64 زائوی نخست زای مراجعه کننده به درمانگاه زنان مراکز آموزشی و درمانی طالقانی والزهرا انجام شد، مشاوره ذهنآگاهی توسط پژوهشگر اجرا شد. از آنجایی که ماماها نقش مهمی در کمک به زنان برای داشتن زایمان طبیعی و داشتن تجربه مثبت تولد دارند. نتیجه پژوهش نشان داد که مشاوره ذهنآگاهی بر تجربه زایمان واحساس حمایت و کنترل زنان نخست زا در طی زایمان تاثیر بسزایی دارد.لذا توصیه می گردد با آگاه سازی خانواده ها و زنان باردار در راستای دریافت مشاوره های متناسب و کاربردی در بارداری و زایمان همانند مشاوره مبتنی بر ذهن آگاهی در بهبود تجربه زایمان و افزایش احساس حمایت وکنترل در زایمان، تلاشهای همه جانبه انجام یابد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
