تدوین مدل نسخه نویسی اجتماعی در نظام سلامت ایران
Developing a Social Prescribing Model for Iranian Health System
مجریان: مهستی علیزاده
خلاصه روش اجرا: این پژوهش یک پژوهش چند روشی میباشد. ترکیبی از مطالعات کیفی و کمی برای طراحی مدل نسخه نویسی اجتماعی در ایران به کار گرفته می شود. روش کیفی مطالعه برای شناسایی عناصر مدل های نسخه نویسی اجتماعی در دنیا به کار گرفته خواهد شد. سپس در یک مطالعه پانل خبرگان و نیز مطالعه دلفی (کمی) به بررسی و انطباق این عناصر با ساختار های نظام سلامت ایران پرداخته می شود. در قسمت مرور نظام مند، دادههای موردنیاز از پایگاههای اطلاعاتی مختلف و با استفاده از استراتژی جست و جوی از پیش طراحی شده استخراج می گردند. تمامی مراحل انتخاب و غربالگری مقالات توسط دو نفر از اعضای تیم تحقیق به صورت مستقل از هم انجام خواهد گرفت. با در نظر گرفتن معیار های ورود و خروج، مقالات نهایی مشخص می گردند و اطلاعات این مقالات توسط دو نفر به صورت مستقل استخراج خواهد شد. در تمام این مراحل موارد مورد ابهام با مشورت اعضای تیم تحقیقاتی برطرف خواهد گردید. در مرحله بعدی، ابتدا یک چارچوب اولیه با استفاده از نتایج به دست آمده در مرحله قبل (مرور نظام مند) در قالب یک جلسه پنل خبرگان با شرکت اعضای تیم تحقیق و افراد خبره در زمینه نسخه نویسی اجتماعی، تهیه می گردد. پس از طراحی چارچوب اولیه برای تعیین اعتبار چارچوب از روش دلفی استفاده می گردد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 68544 |
| عنوان فارسی طرح | تدوین مدل نسخه نویسی اجتماعی در نظام سلامت ایران |
| عنوان لاتین طرح | Developing a Social Prescribing Model for Iranian Health System |
| نوع طرح | طرح تحقیقاتی |
| اولویت طرح | ارتقاء سلامت روان و نقش مولفههای قانونی و اجتماعی (درآمد، فرهنگ، سواد، آموزش، جنسیت) بر سلامتی |
| نوع مطالعه | مطالعات مدیریت سیستم سلامت |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 16 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | باوجود مزایای پرشماری که برای نسخه نویسی اجتماعی مطرح گردید، نمی توان بدون وجود یک مدل نظام مند و جامع و بدون استفاده از شواهد علمی تولید شده در این رابطه اقدام به طراحی و پیاده سازی مداخلات اثربخش مبتنی بر نسخه نویسی اجتماعی نمود. نسخه نویسی اجتماعی یک فرایند و مدل بسیار پیچیده است که از عناصر متعددی تشکیل یافته اند. تصمیم گیری در مورد هر کدام از این عناصر و اجزا بدون داشتن یک تفکر نظام مند از پدیده نسخه نویسی اجتماعی و اجزای آن امکان پذیر نیست. به عنوان مثال یکی از موارد مهمی که باید در طراحی برنامه های نسخه نویسی اجتماعی مورد نظر قرار داد این است که فعالیت های هدف نسخه نویسی اجتماعی چگونه تعریف می شود؟ انتخاب گروه های هدف چگونه انجام می پذیرد؟ رابط های اجتماعی چه کسانی هستند و با چه مکانیسم هایی نیاز های اجتماعی بیماران را تحت پوشش قرار می دهند؟ تداوم عملرد این مدل ها چگونه تضمین می شود؟ و تعداد زیادی سوالات مشابه که در هنگام طراحی چنین مدل هایی باید پاسخ آنها را مشخص نمود و یا راهنمای شفافی برای تصمیم گیری در این موارد طراحی و ارائه گردد. چنین مدل هایی برای اینکه به طور اثربخش طراحی و پیاده سازی گردند و نیز به فعالیت خود در طول زمان به طور اثربخش ادامه داده و پیوسته در حال ارتقا باشند، باید در قالب یک مدل رسمی طراحی گردیده و پیوسته مورد ارزشیابی قرار بگیرند. نکته شایان ذکر دیگر این است که با توجه به این که مدل های ارائه شده در خصوص نسخه نویسی اجتماعی متاثر از عوامل زیربنایی مهمی همچون فاکتورهای فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی گوناگونی است، لذا نمی توان تنها با الگو برداری از چنین مدل هایی اقدام به طراحی این برنامه ها نمود. در این مدل ها باید شرایط و ویژگی های منحصر به فرد نظام های سلامت مد نظر قرار گیرند. این امر اهمیت طراحی مدل های بومی نسخه نویسی اجتماعی را بیش از پیش آشکار می سازد. مطالعه حاضر با پیاده سازی مرور نظام مند و گسترده تمامی مقالات مرتبط قصد دارد تا مجموعه عناصر و ابعاد برنامه های مشارکت اجتماعی را شناسایی و جمع بندی نماید و با تلفیق این عناصر از طریق دریافت نظرات خبرگان و ذی نفعان به ارائه یک مدل جامع برای طراحی و پیاده سازی برنامه های نسخه نویسی اجتماعی برای نظام سلامت ایران بپردازد. انتظاری که از ارائه مدل نسخه نویسی اجتماعی می رود این است که طراحی این مدل بتواند تلاش های گسترده ولی پراکنده و غیر نظام مند در رابطه با پاسخ به تعیین کننده های اجتماعی سلامت را به صورت نظام مند و تحت یک چار چوب علمی و جامع مبتنی بر شواهد ارائه دهد. |
| اهداف اختصاصی | شناسایی اجزای مختلف مدل های نسخه نویسی اجتماعی در دنیا با مرور نظام مند مطالعات -هدف اختصاصی دوم: استخرج مولفه های نسخه نویسی اجتماعی براساس مطالعه کیفی -هدف اختصاصی سوم: طراحی چارچوب نسخه نویسی اجتماعی برای نظام سلامت ایران -هدف اختصاصی چهارم: اعتبار سنجی چارچوب نسخه نویسی اجتماعی برای نظام سلامت ایران |
| چکیده انگلیسی طرح | This is a multi-method study, that will apply both qualitative and quantitative data collection methods to develop a social prescribing model for the Iranian health system. In the first phase, we will establish an evidence-based understanding of the main dimensions and items of social prescribing models based on a systematic review of the literature. We will search several databases using a pre-specified search strategy. Two reviewers will independently screen the titles and abstracts of all the retrieved citations according to our eligibility criteria. after finalizing the eligible studies using the eligibility criteria, two independent reviewers will extract relevant information. in the second phase, we will develop a primary model based on the results of our systematic review. then we will finalized the model using expert pannel and delphi method. |
| کلمات کلیدی | 1- نسخه نویسی اجتماعی: تعریف نظری: تعاریف متعددی از نسخه نویسی اجتماعی ارائه شده است. عموما نسخه نویسی اجماعی به فرایند ارجاع بیماران با نیاز های متعدد اجتماعی، عملیاتی، احساسی و ... از محل های ارائه مراقبت های بهداشتی درمانی به سازمان ها و منابع حمایتی غیرپزشکی اطلاق می کردد (Alderwick et al., 2018). تعریف عملیاتی: در این مطالعه، تعریف عملیاتی نسخه نویسی اجتماعی عبارت است از مجموعه ای از ساز و کار های نظام مند که در صدد براورده کردن نیاز های اجتماعی-اقتصادی و غیر بالینی مراجعه کنندگان به مراکز ارائه دهنده مراقبت های سلامت می باشند.در این ساز و کار، نحوه شناسایی افراد مستعد، نحوه ارجاع این افراد به مراکز حمایتی و نیز نحوه اطمینان از استمرار دریافت حمایت های غیر بالینی در قالب مدل نسخه نویسی تعریف خواهد شد. 2- خدمات سلامت: تعریف نظری: تعریف نظری عبارت است از هرگونه فعالیتی که توسط ارائه دهندگان خدمات سلامت و تحت ارتباط مستقیم آنها با دریافت کننده خدمت به منظور پیشگیری، درمان، ارتقای سلامت، بازتوانی و تسکین درد افراد ارئه می شود (Organization, 2004). تعریف عملیاتی: منطبق با تعریف نظری 3- چارچوب: تعریف نظری: چارچوب یک ساختار واقعی یا مفهومی است که به عنوان یک پشتیبان یا راهنما برای ساختن چیزی عمل میکند و یا ساختار فعلی را ارتقا میبخشد. با اتخاذ رویکردی خاص، از دستیابی به یک هدف خاص پشتیبانی میکند و به عنوان یک راهنما عمل میکند و میتواند به صورت اضافه کردن یا حذف موارد موردنیاز باشد (Halfon & Hochstein, 2002). تعریف عملیاتی: منطبق با تعریف نظری تعيين کننده اجتماعي سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| رضا ابراهیم اوغلی | همکار اصلی |
| مهستی علیزاده | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| احمد کوشا | همکار اصلی |
| ژیلا خامنیان | همکار اصلی |
| پرویز فرج زاده | همکار اصلی |
| محمد زکریا پزشکی | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر نسخه نویسی اجتماعی، به عنوان ابتکاری برای ارتباط دادن بیماران به منابع حمایتی اجتماعی، متاثر از عوامل کلان، میانی و فردی متعددی می باشد.متن خبر مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت در یک پروژه تحقیقاتی چارچوبی را برای برقراری نظام نسخه نویسی اجتماعی برای سیستم سلامت ایران ارائه نمود. این تحقیق بر اهمیت در نظر گرفتن ویژگیها، نیازها و ترجیحات فردی در اجرای طرحهای نسخه نویسی اجتماعی تأکید میکند. این رویکرد تضمین می کند که مداخلات متناسب با شرایط منحصر به فرد هر فرد طراحی شده است و منجر به نتایج موثرتری می شود. در سطح میانی، این چارچوب نیاز به همکاری و هماهنگی بین ذی نفعان درگیر در نسخه نویسی اجتماعی، از جمله ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی، رابطین اجتماعی و سازمان های داوطلبانه جامعه را برجسته می کند. این چارچوب با تقویت مشارکتهای قوی و ارتباطات مؤثر، رویکردی جامع و یکپارچه برای نسخه نویسی اجتماعی ترویج میکند، تجمیع منابع و حمایت جامع را برای افراد تسهیل میکند. در سطح کلان، این چارچوب تأثیر سیاست و حکمرانی را بر توسعه و اجرای طرحهای تجویز اجتماعی تشخیص می دهد. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
