ارتباط تجربه بارداری با برخی پیامدهای مادری و نوزادی: یک مطالعه طولی
The relationship between pregnancy expereience and some maternal and neonatal outcomes: A longitudinal study
مجریان: سولماز قنبری همائی
خلاصه روش اجرا: مطالعه حاضر یک مطالعه طولی توصیفی-تحلیلی می¬باشد. در این مطالعه ارتباط تجربه بارداری با برخی پیامدهای مادری و نوزادی ارزیابی خواهدشد. شهر تبریز دارای 82 مرکز سلامت بوده و نمونه¬گیری به شیوه خوشه¬ای خواهدبود. نخست تمامی مراکز به صورت سرشماری انتخاب خواهدشد، سپس پژوهشگر به مرکز سلامت مراجعه کرده و لیست تمامی زنانی که در هفته 28 الی 36 قرار دارند را تهیه نموده، سپس به نسبت حجم نمونه و تعداد زنان حائزشرایط در هر مرکز، تعداد زنان منتخب از هر مرکز مشخص خواهدشد و زنان از لیست تهیه شده بصورت تصادفی انتخاب خواهند شد. پژوهشگر با زنان منتخب تماس تلفنی برقرار کرده و ضمن توضیح مختصر اهداف پژوهش، ایشان را از نظر معیارهای حائز شرایط بررسی و در صورت حائزشرایط بودن و تمایل به شرکت در مطالعه، روزی که برای مراقبت خود مراجعه می¬کند، مشخص نموده و در مراجعه حضوری، اهداف مطالعه به طور کامل توضیح داده و رضایت آگاهانه کتبی اخذ و به شرکت¬کنندگان بیان خواهد شد که نسبت به شرکت یا ترک همکاری شان در مطالعه، در هر زمان و بدون جریمه آزاد هستند. در مورد افراد بی¬سواد، پس از توضیح رضایت¬نامه به زبان ساده، بجای امضا، از ایشان اثر انگشت اخذ خواهد شد. همچنین پرسشنامه¬¬ی تجربه بارداری و دلبستگی مادری – جنینی از طریق مصاحبه تکمیل خواهدشد. قابل ذکر است که با توجه به پاندمی کووید 19 و احتمال عدم تمایل زنان برای مراجعه حضوری، مادرانی که به اینترنت و شبکه¬های اجتماعی دسترسی دارند، درخواست خواهد شد تا از طریق لینک پرسشنامه ارسالی را تکمیل نمایند. پرسشنامه¬های دموگرافیک، تجربه بارداری (PES= Pregnancy Experience Scale) و دلبستگی مادری – جنینی MFAQ= Maternal-Fetal Attachment Questionnaire =)) در هفته¬های 28 تا 36 بارداری تکمیل خواهدشد. سپس مادران تا 4 الی 6 هفته پس از زایمان پیگیری خواهندشد و پرسشنامه¬های تجربه زایمان (CEQ 2.0= Childbirth Experience Questionnaire-2)، افسردگی ادینبورگ (Edinbuurgh Postnatal Depression Scale EPDS)، فرم کوتاه پرسشنامه اختصاصی اضطراب پس از زایمان (PSAS-RSF = Postpartum Specific Anxiety Scale-Research Short-Form) و پیوند مادر و کودک (PBQ= Postpartum Bonding Questionnaire) تکمیل خواهدشد. همچنین فراوانی شیردهی از طریق مصاحبه و شاخص¬های آنتروپومتریک نوزاد و نوع زایمان بر اساس پرونده زایمانی مادر در چک¬لیست پس از زایمان ثبت خواهندشد. جهت حفظ اطلاعات به صورت محرمانه از روش کدگذاری پرسشنامه بدون ذکر نام و نام خانوادگی استفاده خواهد شد. برای تعیین روایی پرسشنامه مشخصات فردی-اجتماعی و مامایی از روایی محتوا و صوری استفاده خواهدشد و با توجه به اینکه همه پرسشنامه¬ها استاندارد بوده و روانسنجی آنها در ایران تعیین و تایید شده¬است، لذا نیازی به روانسنجی مجدد آنها در این مطالعه نیست. همچنین پایایی تمامی ابزارهای به¬کار رفته به جز پرسشنامه تجربه بارداری در محیط پژوهش همین مطالعه حاضر مورد سنجش و تایید قرار گرفته است. برای تعیین پایایی پرسشنامه تجربه بارداری نیز از تعیین انسجام درونی (ضریب آلفای کرونباخ) و ضریب همبستگی درون¬ رده¬ای (ICC= Intra-Correlation Coefficient) با آزمون-آزمون مجدد با فاصله دو هفته بر روی 20 نفر استفاده خواهدشد. پس از جمع آوری اطلاعات از کلیه ی واحدهای مورد پژوهش نتایج داده¬ها با استفاده از نرم افزار SPSS-Version24 تجزیه و نحلیل خواهد شد. برای تعیین ارتباط تجربه بارداری با برخی پیامدهای مادری و نوزادی در تحلیل تک ¬متغیره در صورت نرمال بودن توزیع از ضریب همبستگی پیرسون استفاده خواهد شد و در صورت نرمال نبودن توزیع از ضریب همبستگی اسپیرمن استفاده خواهد شد و در تحلیل چندمتغیره از مدل خطی عمومی با تعدیل مشخصات فردی-اجتماعی و مامایی استفاده خواهدشد
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 68516 |
| عنوان فارسی طرح | ارتباط تجربه بارداری با برخی پیامدهای مادری و نوزادی: یک مطالعه طولی |
| عنوان لاتین طرح | The relationship between pregnancy expereience and some maternal and neonatal outcomes: A longitudinal study |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | حاملگی های پرخطر |
| نوع مطالعه | مطالعات غیر مداخله ای (همبستگی - توصیفی) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | بارداری یک دوره گذرای بسیار مهمی ست که باعث تغییرات عمیق جسمانی و عاطفی می¬گردد؛ بنابراین سازگاری¬های متعددی می¬طلبد. سازمان جهانی بهداشت، جهانی را پیش¬بینی می¬کند که در آن هر زن باردار و نوزاد تازه متولد شده، مراقبت با کیفیت در طول دوران بارداری، زایمان و پس از زایمان دریافت نماید. تجربه مثبت زنان در طی مراقبت¬های دوران بارداری و زایمان می¬تواند اساس مادری سالم را ایجاد کند. تجربه مادر از دوران بارداری خود ممکن است روی پیامدهای زایمانی همچون تجربه زایمان، افسردگی و اضطراب اختصاصی پس از زایمان، دلبستگی مادری – نوزادی، تصمیم مادر نسبت به شروع شیردهی و رشد و تکامل نوزاد تاثیرگذار باشد. آنچه حاملگی یا زایمان را به تجربه¬ای مثبت، منفی یا حتی آسیب¬زا تبدیل می¬کند، به عوامل متعددی بستگی دارد. با توجه به توضیحات ارائه شده و این¬که تجربه بارداری مثبت و منفی پیامدهایی برای مادر و نوزاد می¬تواند داشته باشد، ولی این پیامد¬ها در ایران مورد مطالعه قرار نگرفته است، لذا بررسی برخی پیامدهای مادر و نوزادی در ارتباط¬ با تجربه بارداری امری ضروری به نظر می¬رسد. هدف مطالعه حاضر تعیین ارتباط تجربه بارداری با برخی پیامدهای مادری و نوزادی همچون افسردگی و اضطراب پس از زایمان، دلبستگی مادری - جنینی، نوع زایمان، تجربه زایمان و پیوند مادر و کودک، فراوانی شیردهی و شاخص¬های آنتروپومتریک نوزاد می¬باشد. |
| اهداف اختصاصی | تعیین شاخص­های مرکزی و پراکندگی نمره تجربه بارداری در زنان مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر -تعیین ارتباط تجربه بارداری با افسردگی پس از زایمان در زنان مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز -تعیین ارتباط تجربه بارداری با اضطراب پس از زایمان در زنان مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز -تعیین ارتباط بین تجربه بارداری و دلبستگی مادری-جنینی در زنان مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز -تعیین ارتباط تجربه بارداری و نوع زایمان در زنان مراجعه­کننده به مراکز سلامت شهر تبریز -تعیین ارتباط تجربه بارداری با تجربه زایمان در زنان مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز -تعیین ارتباط تجربه بارداری با پیوند مادر و کودک در زنان مراجعه­کننده به مراکز سلامت شهر تبریز تعیین ارتباط تجربه بارداری و شاخص­های آنتروپومتریک نوزاد در زنان مراجعه­کننده به مراکز سلامت شهر تبریز |
| چکیده انگلیسی طرح | Introduction: Pregnancy is a very important transient period that causes profound physical and emotional changes; It therefore requires several adaptations. A positive experience for women during pregnancy and childbirth care can build a healthy mother base. The mother's experience of her pregnancy may affect the consequences of childbirth, such as maternal-infant attachment, postpartum depression and anxiety, childbirth experience, the mother's decision to start breastfeeding, and the baby's growth and development. What makes a pregnancy or delivery a positive, negative, or even traumatic experience depends on many factors. According to the explanations provided and the fact that the experience of positive and negative pregnancy can have consequences for mother and baby, but these consequences have not been studied in Iran, so some of the consequences of mother and infant in relation to Pregnancy experience seems essential. Research Method: The present study is a descriptive-analytical longitudinal study. In this study, the relationship between pregnancy experience and some maternal and neonatal outcomes in pregnant women with records in Tabriz health centers from 28 to 36 weeks of pregnancy to 4 to 6 weeks after delivery will be done. The city of Tabriz had 82 health centers and sampling was clustered. . First, all centers will be selected by census, then the researcher will go to the health center and prepare a list of all women in the week 28 to 36, then according to the sample size and the number of eligible women in each center, the number of women selected from each The center will be identified and women will be randomly selected from the list. 152 pregnant women will be randomly selected from Tabriz health centers to complete the necessary questionnaires during telephone interviews, in person or via the Internet and social networks. After collecting the data, the data results will be analyzed using SPSS-Version24 software. To determine the relationship between pregnancy experience and some maternal and neonatal outcomes in univariate analysis, Pearson correlation coefficient will be used if the distribution is normal and Spearman correlation coefficient will be used if the distribution is not normal. General linear model will be used in multivariate analysis It will be used by modifying individual-social and midwifery characteristics. |
| کلمات کلیدی | تجربه بارداری تعریف نظری: آنچه در روند بارداری، زنان با تغییرات و سازگاری¬های مختلف جسمانی، روانی، رفتاری و اجتماعی روبرو شوند و تجربه کنند (62). تعریف عملی: جهت ارزیابی تجربیات دوران بارداری در این مطالعه از نسخه کوتاه مقیاس تجربه بارداری که دارای 20 گویه و 2 حیطه، احساس نگرانی و شادی دوران بارداری است استفاده می¬شود. ده گویه بر احساس نگرانی و ده گویه بر شادی دوران بارداری تمرکز دارد. در این مقیاس برای هر گویه طیف لیکرت چهارگزینه¬ای از گزینه «اصلاً» تا «خیلی زیاد» در نظر گرفته شده است که به ترتیب نمرة 0 تا 3 را به خود اختصاص می¬دهند. طوریکه نمره بالاتر، نشان دهنده نگرانی و یا خوشحالی بیشتر است (63). این پرسشنامه از طریق مصاحبه با مادران طی هفته¬های 28 الی 36 بارداری تکمیل خواهد شد. پیامد های مادری و نوزادی تعریف عملی: در این مطالعه منظور از پیامدهای مادری شامل ترس از زایمان، نوع زایمان، افسردگی پس از زایمان و تجربه زایمان می¬باشد و پیامدهای نوزادی شامل وزن نوزاد موقع تولد که از شاخص های آنتروپومتریک می¬باشد، شیردهی انحصاری و پیوند مادر و کودک می¬باشد. دلبستگی مادری جنینی تعریف نظری: رفتارهای متعهدانه مادر به جنین که به صورت وابستگی و علاقه به کودکی که هنوز به دنیا نیامده است، بیان می¬شود (15). تعریف عملی: در این مطالعه از پرسشنامه 24 سوالی دلبستگی مادری- جنینی Maternal-Fetal Attachment Questionnaire =MFAQ)) که یک پرسشنامه استاندارد برای اندازه¬گیری دلبستگی مادری- جنینی است، استفاده خواهد شد (64-66). افسردگی پس از زایمان تعریف نظری: حالت روانی که با احساس شدید اندوه و دلمردگی مشخص می¬شود و به طور معمول با احساس بی¬کفایتی و گناه، انرژی کم و اختلال در خواب و یا اشتها همراه است (67). تعریف عملی: در این مطالعه از پرسشنامه افسردگی ادینبرگ جهت تخمین افسردگی پس از زایمان استفاده خواهدشد که دارای 10 گویه بر اساس مقیاس 4 درجه¬ای لیکرت می¬باشد. به هر سؤال این پرسشنامه بر اساس پاسخ داده¬ شده، امتیاز صفرتا 3 تعلق می¬گیرد؛ بنابراین حداقل نمره آن صفر و حداکثر نمره 30 می¬باشد. در این تحقیق نمره بیشتر از 12 به عنوان افسردگی در نظر گرفته خواهدشد. این پرسشنامه از طریق مصاحبه با مادران طی 4 هفته تا 6 هفته پس از زایمان تکمیل خواهدشد (68). اضطراب پس از زایمان تعریف نظری: اضطراب عبارت است از احساس منتشر، ناخوشایند و مبهم و دلواپسی که غالباً همراه با علایم جسمانی (تعریق، تپش قلب، تنگی قفسه سینه، سردرد) است (69). تعریف عملی: در این مطالعه از فرم کوتاه پرسشنامه اختصاصی اضطراب پس از زایمان (PSAS-RSF = Postpartum Specific Anxiety Scale-Research Short-Form) که شامل 12 سؤال به صورت لیکرت چهارگزینه¬ای طراحی شده است، استفاده خواهد شد (70). این پرسشنامه از طریق مصاحبه با مادران طی 4 هفته تا 6 هفته پس از زایمان تکمیل خواهدشد. نوع زایمان تعریف نظری: بارداری پدیده ای فیزیولوژیک است و پایان آن یعنی زایمان، رویدادی است که با ترس، نگرانی و وحشت همراه است. یکی از نگرانی های اساسی جوامع در زمینه انجام زایمان به روش سزارین است. سزارین امروزه مساله¬ای نگران کننده¬ای شده است که به میزان بالایی هر روزه در حال انجام است (71). تعریف عملی: در این مطالعه نوع زایمان بر اساس پرونده مادر مشخص و در چک¬لیست مربوطه ثبت خواهد شد. تجربه زایمان تعریف نظری: تجربه زایمان به عنوان یک رویداد زندگی فردی که ترکیبی از فرایندهای فیزیولوژیکی و ذهنی- روانی است تعریف می¬گردد. تجربه زایمان تحت تاثیر زمینه¬های اجتماعی، محیطی، سازمانی و سیاست¬ها قرار می¬گیرد (18). تعریف عملی: برای سنجش تجارب زایمان از پرسشنامه تجربه زایمان نسخه 2 (CEQ 2.0=Childbirth Experiences Questionnaire version 2.0) استفاده خواهد شد (72). این ابزار حاوی 23 سوال و 4 حیطه¬های زیر می¬باشد: ظرفیت شخصی، حمایت حرفه¬ای، امنیت خاطر درک شده و مشارکت. 20 بیانیه پرسشنامه به صورت 4 گزینه¬ای و 3 بیانیه آن به صورت مقیاس دیداری (VAS) تکمیل می¬گردد. میانگین نمرات بالا در این ابزار به معنی تجربه مثبت¬تر از زایمان می¬باشد. این پرسشنامه از طریق مصاحبه با مادران طی 4 هفته تا 6 هفته پس از زایمان تکمیل خواهدشد. پیوند مادر و کودک تعریف نظری: احساس صمیمیت، ملایمت، محافظت و نگرانی مادر نسبت به سلامتی کودک بوده و با رفتارهای مادر شامل نگاه کردن، لبخند زدن، لمس کردن و صحبت کردن با کودک مشخص می¬شود (33). تعریف عملی: در این مطالعه برای سنجش پیوند مادر و کودک از پرسشنامه پیوند پس از زایمان (PBQ= Postpartum Bonding Questionnaire) (73) استفاده خواهدشد. این پرسشنامه شامل 25 آیتم بوده و بیانگر احساسات و نگرش مادر نسبت به نوزادش می¬باشد. شرکت کنندگان احساسات خود را در یک مقیاس لیکرت 6 گزینه¬ای (5-0) بیان می¬کنند. نمرات پایین¬تر دلالت بر ارتباط خوب دارند. PBQ دارای 4 زیرمقیاس می¬باشد که زیرمقیاس 1 منعکس¬کننده اختلال در رابطه، زیرمقیاس 2، طرد کردن و خشم، زیرمقیاس 3، اضطراب در مورد مراقبت و زیرمقیاس 4، خطر آزار کودک می¬باشد. این پرسشنامه از طریق مصاحبه با مادران طی 4 هفته تا 6 هفته پس از زایمان تکمیل خواهد شد. شیردهی تعریف نظری: براساس توصیه سازمان جهانی بهداشت و صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) شیردهی در عرض یک ساعت پس از تولد از طریق پستان و ادامه به طور انحصاری در شش ماه اول تعریف می¬شود (74). تعریف عملی: در این پژوهش، فراوانی تغذیه با شیر مادر با یک سوال ارزیابی خواهدشد. شاخص¬های آنتروپومتریک نوزاد تعریف نظری: شاخص¬های آنتروپومتریک شامل قد، وزن و اندازه دور سر می¬باشد (76). تعریف عملی: در این مطالعه شاخص¬های آنتروپومتریک (قد، وزن، دور سر) نوزاد از طریق ترازوی کالیبره شده و متر نواری سنجش شده و در چک لیست شاخص آنتروپومتریک ثبت خواهدشد. |
| ذینفعان نتایج طرح | ذینفعان این طرح، مادران باردار و نوزادان آن¬ها می¬باشند. در صورتی که نتایج این مطالعه نشانگر وجود ارتباط بین تجارب بارداری و برخی پیامدهای مادری و نوزادی باشد، می¬توان با بهبود مراقبت¬های حین بارداری به منظور ایجاد تجارب بارداری مثبت در مادران از هزینه¬های درمان برخی اختلالات کاست، در نتیجه مراقبین سلامت زنان، سیاستگزاران و برنامه¬ریزان حیطه سلامت زنان از دیگر ذینفعان این طرح می¬باشند. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| سولماز قنبری همائی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| مژگان میرغفوروند | مشاور |
| منیره منیری | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر ارتباط مثبتی بین احساس شادی و رضایت مادر در دوران بارداری با دلبستگی مطلوب بین مادر و جنین وجود داشت.متن خبر این مطالعه روی 228 زن باردار مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز انجام گرفت. نمونه گیری به روش خوشه ای بود. از پرسشنامه های معتبر و استاندارد برای سنجش پیامدها استفاده شد و نتایج نشان داد که احساس شادی و رضایت مادر در دوران بارداری با دلبستگی مطلوب مادری- جنینی همبستگی مستقیم معنی دار داشت؛ اما ارتباطی بین رضایت از تجربه زایمان با پیوند مادر و کودک یافت نشد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
