فراوانی علایم اضطراب منتشر در جمعیت آذربایجان شرقی و ارتباط آن با شاخص های دموگرافیک

مجریان: مصطفی فرح بخش , لیلا نیک نیاز

خلاصه روش اجرا: خلاصه روش اجرا: پایانامه ی حاضر یک مطالعه ی گذشته نگر بر اساس مگا پروژه با عنوان " بررسی اثر بخشی برنامه بهبود شیوه زندگی بر شیوع فاکتورهای خطر رفتاری، کلینیکی و بیماری های غیر واگیر در استان آذربایجان شرقی" با کد پژوهان: 62838 و کد اخلاق: TBZMED.REC.1394.383 می باشد. این مگا پروژه یک مطالعة مقطعی است که در آن فراوانی بیماریهای غیر واگیر و عوامل خطرساز مربوطه مورد بررسی قرار گرفته است. و در مطالعه ی حاضر از اطلاعات این مگا پروژه استفاده شده است و فراوانی اختلال اضطراب منتشر در1500 خانوار از افراد شرکت کننده در مگاپروژه ی اصلی تعیین شده است. در مطالعه ی اصلی در مناطق شهری داده‌ها از طریق مصاحبه حضوری و سنجش‌های جسمانی و نمونه گیری آزمایشگاهی در آزمایشگاههای مورد تایید گردآوری شد. خوشه‌ها و سرخوشه‌ها ترجیحا با استفاده از چهارچوب های قابل اعتماد موجود مانند کدگذاری پستی شرکت پست جمهوری اسلامی ایران، سرشماری کشوری، مخابرات، اطلاعات قابل اعتماد سازمان های مرتبط مانند سرشماری خانه های بهداشت و استانداری و با رویکرد سیستماتیک و با شیوه نمونه گیری خوشه ای متناسب با اندازه (PPs) از کل استان انتخاب شد. در مطالعه ی اصلی 1500 خانوار ساکن در شهر تبریز، مرند، بناب، اسکو، ورزقان، خدآفرین (150 خوشه 10 خانواری) که از لحاظ متغیرهای اجتماعی اقتصادی، فاصله از مرکز، جمعیت و دسترسی به تسهیلات بهداشتی درمانی در گروه های مشابه سایر شهرهای استان قرار داشتند (بطوریکه نمونه گویای کل استان باشد) مورد بررسی گرفت. در هر یک از خانوارها از حداقل دو نفر (1 زن و 1 مرد) از اعضای واجد شرایط خانوارها که 65-15 سال داشته باشند به طور تصادفی انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. اگر فردی که بر اساس برگ راهنما انتخاب می شد در خانه نبود برگه غایبین از آن فرد و ساعت حضورش تکمیل گردید و برای لکه گیری در ساعت مقرر مراجعه دوباره به آن خانوار صورت پذیرفت. معیارهای ورود به مطالعه ی اصلی : سن 15 تا 65 سال، حداقل 6 ماه اقامت در آن خانوار و تبعه ایرانی معیار های عدم ورود به مطالعه ی اصلی : در این بررسی، افرادی که هوشیاری پایین و بیماری تأیید شده روانی داشتند و یا افراد با اختلالات شناختی، نابینایی و ناشنوایی و اختلال تکلم وارد مطالعه نشدند. در مطالعه ی اصلی پس از اخذ رضایتنامه آگاهانه کتبی از تمام افراد مورد مطالعه، شاخص های تن سنجی جمع آوری و پرسشنامه های مربوط به وضعیت اجتماعی-اقتصادی و اضطراب تکمیل شدند. همچنین اطلاعات مورد نیاز در مورد سایر متغیرها مثل سن، جنس، وضعیت یائسگی، سابقه پزشکی و مصرف دارو با استفاده از پرسشنامه عمومی جمع آوری گردید. روش جمع آوری اطلاعات : 1- تکمیل پرسشنامه با مصاحبه حضوری فاکتور های خطر زمینه ای مورد مطالعه شامل سن، جنس، وضعیت تاهل، سطح تحصیلات، وضعیت اشتغال با استفاده از پرسشنامه عمومی در افراد مورد مطالعه بررسی شد. علایم اضطراب منتشر از طریق پرسشنامه GAD-7 (روایی و پایایی آن قبلا سنجیده شده است) برآورد شد (19). اختلال اضطراب فراگیر (GAD) یکی از انواع اختلالات اضطرابی است که اختلالی شایع و اغلب مزمن است. در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی- ویرایش چهارم اختلال اضطراب فراگیر در برگیرنده اضطراب، نگرانی و تنش مفرطی است که در بیشتر روزها دیده میشود و حداقل به مدت 6 ماه ادامه دارد و محور نگرانی فرد رویدادهای معمول زندگی است. همچنین وجود نشانه های خاص برانگیختگی آتونومیک، تنش عضلانی و گوش به زنگی نیز ضروری ذکر شده و اضافه شده است که اضطراب و نگرانی باید با سه یا بیش از سه مورد از شش نشانه کلیدی بیقراری، خستگی پذیری، اشکال در تمرکز، تحریک پذیری، تنش عضلانی، و اشکال در خواب همراه باشد. این پرسشنامه توسط اسپیتزرو همکاران (2006) تهیه شده و دارای 7 سؤال می باشد که هر یک از سؤالات به بررسی مشکلات روانی آزمودنی در 2 هفته گذشته می پردازد. سوالات در قالب طیف لیکرت از 0 تـا 3 نمره گذاری شده است. نمرات به دست آمده در هر یـک از هفت سؤال اصلی با یکدیگر جمع شده تا نمـره کـل اضطراب برای مقیاس به دست آید که دارای گسـتره ای بین 0 تا 21 میباشد. امتیاز 9-5 اضطراب خفیف، 10-14 اضطراب متوسط، امتیاز بیشتر از 15 به عنوان اضطراب شدید طبقه بندی می شود. آنالیز داده ها: تمام داده ها توسط یک اپراتور در مرکز بهداشت استان وارد نرم افزار شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS (v 18; SPSS, Inc., Chicago, IL) مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهدگرفت. نرمال بودن توزیع متغیرها با استفاده از نمودار هیستوگرام، آزمون Kolmogorov-Smirnove و آزمون مجذور کای مورد بررسی قرار خواهدگرفت. میانگین و انحراف استاندارد (SDs) برای متغیرهای پیوسته و نسبت برای متغیرهای طبقه ای محاسبه خواهدشد. مقایسات بین گروهی با استفاده از Independent t test یا مجذور کای انجام خواهد شد.