ارتباط علایم زودرس یائسگی، عملکرد جنسی و سطح سرمی دی هیدرو اپی آندروسترون با نمره اضطراب در زنان یائسه مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز
The relationship between early postmenopausal symptoms, sexual function, and serum levels of dehydroepiandrosterone with anxiety score in postmenopausal women referring to health centers of Tabriz
مجریان: عزیزه فرشباف خلیلی , بینا افتخارسادات
خلاصه روش اجرا: پژوهش حاضر یک مطالعه مشاهده ای از نوع مقطعی که جمعیت هدف آن کلیه زنان یائسه 50-60 ساله تحت پوشش مراکز بهداشتی- درمانی شهر تبریز خواهد بود. با توجه به اینکه زنان در دوران یائسگی در مراکز بهداشتی دارای پرونده می¬باشند، تعداد 115 نفر زن 50-60 ساله با نمره اضطراب خفیف تا متوسط تحت پوشش این مراکز که معیار¬های ورود به مطالعه را داشتنه یاشند، نمونه پژوهش پژوهش را تشکیل خواهند داد. نمونه گیری به صورت در دسترس خواهد بود. پژوهشگر پس از تصویب کمیته ی اخلاق با اخذ معرفی نامه از دانشگاه و معرفی خود به مسئولین، در محیط پژوهش مستقر خواهد شد. برای افراد داوطلب بعد از توضیح اهداف و رضایت آگاهانه کتبی، پرسشنامه اضطراب بک І از طریق مصاحبه تکمیل خواهد شد و در صورتی که بر اساس پرسشنامه اضطراب دارای اضطراب خفیف و متوسط بوده و واجد شرایط مطالعه بر اساس چک لیست معیارهای ورود و حروج باشد، وارد مطالعه خواهند شد. پرسشنامه مشخصات دموگرافیک تکمیل خواهد شد. سپس پرسشنامه علایم بائسگی گرین و پرسشنامه عملکرد جنسی FSFI تکمیل خواهد شد. سپس نمونه ی خون با استفاده از سرنگ 5 سی سی از ورید براکیال گرفته شده و در لوله ی آزمایش ژل دار ریخته شده و در دور 3500 به مدت 10 دقیقه سانتریفوز و بعد از جدا کردن سرم تا زمان انجام آزمایش در فریزر 70 -درجه نگهداری خواهد شد. بعد از اتمام مداخله در این مطالعه سطح سرمی (DHEA) Dehydroepiandrosteroneبه روش الایزا توسط کیت منوبایند سنجیده خواهد شد. روایی و پایایی ابزار تحقیق در مطالعات قبلی مورد تایید قرار گرفته است. با وجود این مجددا برای تعیین پایایی ابزارهای بکار رفته در این پژوهش از آزمون و دو هفته بعد پس آزمون بر روی 20 نفر، پایایی ابزارها از دو بعد ضریب همبستگی درون رده ای (ICC: Intraclass Correlation Coefficient) و انسجام درونی (ضریب الفای کرونباخ) تعیین خواهد شد. نتایج پژوهش وارد برنامه spss version 24 خواهد شد. جهت بررسی نرمال بودن توزیع داده های کمی از آزمون کولموگراف اسمیرنف و شاخص های پراکندگی (انحراف استاندارد، چولگی و خمیدگی) استفاده خواهد شد. متغیرهای کیفی به صورت فراوانی (درصد) و متغیرهای کمی به صورت میانگین (انحراف معیار) و یا در صورت غیر نرمال بودن توزیع داده ها با میانه (اینترکوارتایل) نشان داده خواهد شد. برای بررسی ارتباط متغیرهای اصلی مورد بررسی از آزمونهای دو متغیره همبستگی پیرسون و در صورت نرمال نبودن توزیع از آزمون اسپیرمن رو استفاده خواهد شد. جهت تعدیل اثر متغیرهای مخدوشگر در صورت برقراری پیش فرض های آزمون از مدل رگرسیون خطی استفاده خواهد شد. در تمام مراحل α=0.05 و فاصله¬ی اطمینان 95% در نظر گرفته خواهند شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 68370 |
| عنوان فارسی طرح | ارتباط علایم زودرس یائسگی، عملکرد جنسی و سطح سرمی دی هیدرو اپی آندروسترون با نمره اضطراب در زنان یائسه مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز |
| عنوان لاتین طرح | The relationship between early postmenopausal symptoms, sexual function, and serum levels of dehydroepiandrosterone with anxiety score in postmenopausal women referring to health centers of Tabriz |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | سبک زندگی،کیفیت زندگی و سلامت روان سالمندان |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دکتری عمومی |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | یائسگی، دوره ای از زندگی زنان است که اجتناب ناپذیر ولی بحرانی می¬باشد. علایم گرگرفتگی، اضطراب و افسردگی در سنین میانسالی متداول است. اضطراب یک مسئله شایع در دوران یائسگی است، زیرا این دوره مملو از انواع احساس کمبودها و ناتوانی ها می باشد. به عبارتی زنان یائسه، به علت کاهش اعتماد به نفس، نقصان فعالیت و تحرک، از دست دادن دوستان و نزدیکان، کاهش استقلال مادی و جسمانی و ابتلا به بیماریهای مزمن، در معرض اضطراب بیشتری قرار دارند .در مطالعه ای که بر روی زنان یائسه انجام گرفته است، اضطراب به طور مستقل با اختلال شدید کیفیت زندگی و علائم شدید یائسگی همراه بود . مشکلات جنسی زنان در این دوره افزایش می یابد. اختلال عملکرد جنسی در زنان در غالب موارد یک مشکل و مسئله استرس زا می باشد که تاثیرات منفی در کیفیت زندگی و درمان فرد دارد. به دلایل مختلفی رابطه ی جنسی تحت تاثیر یائسگی قرار گرفته و روشهای دارویی و غیردارویی متعددی برای درمان مشکلات جنسی زنان و اضطراب وجود دارد. . اضطراب شدید می¬تواند باعث دیسپارونی با کاهش جریان خون در ناحیه واژن شود. آتروفی لگن، کاهش لغزندگی واژن، سوزش بیشتر، شکنندگی بافتی و اضطراب ممکن است باعث درد و یا ناراحتی شکمی هم در رابطه جنسی شود. با عنایت به شیوع بالای اضطراب در دنیا و به خصوص ایران در بین زنان یائسه و با توجه به افزایش امید به زندگی در جهان و به ویژه جمعیت ایران و تاکید سازمان بهداشت جهانی بر بهبود کیفیت زندگی به عنوان یکی از آیتم¬های سلامت کشورها، همچنین نظر به اهمیت توجه به حمایت جسمی، جنسی و روانی از بانوان در دوران یائسگی به عنوان دوره ای با شیوع بالای مشکلات سلامت جسمی، جنسی و روان و همچنین عدم وجود مطالعه مشابه بر اساس بررسی های انجام گرفته توسط پژوهشگر، این پژوهش با هدف تعیین ارتباط علایم زودرس یائسگی، عملکرد جنسی و سطح سرمی دی هیدرو آندروسترون با نمره اضطراب در زنان یایسه انجام خواهد شد |
| اهداف اختصاصی |
اهداف فرعی
|
| چکیده انگلیسی طرح | The present study is a cross-sectional observational study in which the target population is all postmenopausal women aged 50-60 years under the auspices of health centers in Tabriz. Due to the fact that women during menopause have records in health centers, the statistical population of the study consisted of a number of women aged 50-60 years covered by these centers who met the inclusion criteria. Sampling will be available. The researcher will be stationed in the research setting after the approval of the ethics committee after receiving a letter of introduction from the university and introducing himself to the officials. For the volunteers, after explaining the goals and informed written consent, Beck Anxiety will be completed. If they have mild to moderate anxiety and be eligible for study according to inclusion and exclusion criteria, they will be entered into the study. Then, they will be provided with a demographic questionnaire. The Greene climacteric scale and FSFI questionnaire will be completed through interviews with participants. In this study, the serum level of DHEA (Dehydroepiandrosterone) will be measured by the ELISA method by Monobind kit The validity and reliability of the research tool have been confirmed in previous studies. However, again to determine the reliability of the instruments used in this study from the test and two weeks after the test on 20 people, the reliability of the instruments from the two dimensions of Intraclass Correlation Coefficient (ICC) and internal coherence (Cronbach's alpha) ) Will be determined. Kolmogorov- Smirnov test and scattering indices (standard deviation, skewness, and kurtosis) will be used to check the normality of quantitative data distribution. Qualitative variables will be shown as frequency (percentage) and quantitative variables as mean (standard deviation) or in case of abnormal data distribution with median (interquartile range). Pearson correlation tests will be used to examine the relationship between the main variables under study and Spearman's test will be used if the distribution is not normal. A linear regression model will be used to adjust the effect of confounding variables if test defaults are established. Α = 0.05 and 95% confidence interval will be considered in all steps. |
| کلمات کلیدی | یائسگی تعریف نظری: قطع واقعی قاعدگی به مدت 12 ماه به علت از دست رفتن فعالیت فولیکول¬های تخمدانی بین سنین50-60سالگی (1، 2). تعریف عملی: زنان یائسه ای که در طی یک سال قاعدگی نداشته و دارای معیارهای ورود به مطالعه باشند. علایم زودرس یائسگی تعریف نظری: شامل علائم وازوموتور، علائم جسمی و روانی مثل: درد مفاصل، سردرد، طپش قلب، سرگیجه، تحریک پذیری، عدم تمرکز، نگرانی و افسردگی، علائم واژینال شامل سوزش وخشکی واژن ونزدیکی دردناک می باشد. مقیاسهای مورد استفاده رایج برای تعیین شدت علائم فوق، شامل مقیاس kupperman Wiklund menopause symptom scale و Menopause rating scale و Green scale می باشند (18). تعریف عملی: در این مطالعه علائم قید شده درابزار گرین مد نظر میباشند که به طور مستقل علائم زودرس روانی، جسمی و وازوموتور را اندازه گیری کرده است. از این ابزار برای بررسی وضعیت زنان قبل از یائسگی، حوالی یائسگی و بعد از یائسگی استفاده می شود. عملکرد جنسی تعریف نظری: پاسخ جنسی انسان به یک چرخه 4 مرحله¬ای شامل فاز برانگیختگی-کفه ای - ارگاسم و فرونشینی می¬باشد (28). تعریف عملی: عملکرد جنسی مشتمل بر 6 جز اصلی شامل: تمایل، تهییج، لوبرکاسیون واژن، ارگاسم، رضایت جنسی و درد حین مقاربت می¬باشد که بر اساس پرسشنامه استاندارد شاخص عملکرد جنسی زنان ( FSFI) در طی 4 هفته بررسی می¬شود و پس از محاسبه ضریب هر یک از حیطه ها ( میل جنسی6/0، تحریک جنسی و لوبریکاسیون3/0، ارگاسم و رضایت و درد4/0) امتیاز کلی محاسبه می گردد. نمره نهایی بین 36-2 خواهد بود که با افزایش نمره عملکرد جنسی بهتر می شود. روایی و پایایی این پرسش نامه توسط محمدی وهمکاران در سال 1387 در تهران برروی 53 زن انجام شده است. حساسیت ابزار 38% و ویژگی آن 82% می باشد (29). شاخص عملکرد جنسی (FSFI) زنان یائسه ، یک بار قبل از مشاوره و یک بار هم هشت هفته پس از آخرین جلسه¬ی مشاوره سنجیده خواهد شد. شامل 19 سوال می¬باشد که عملکرد جنسی را در 6 حوزه¬ی: تمایل دارای 2 سوال (سوالات 1و2)، برانگیختگی دارای 4 سوال (سوالات 3، 4، 5 و 6)، مرطوب¬سازی دارای 4 سوال (سوالات 7، 8، 9 و 10)، ارگاسم دارای 3 سوال (11، 12و 13)، رضایت دارای 3 سوال (سوالات 14، 15و 16) و درد دارای 3 سوال (17، 18و 19) در طی 4 هفته اخیر می¬سنجد. این زیر شاخه¬ها دارای طیف پاسخ 0، 1 تا 5 هستند نمرات بالاتر اشاره به عملکرد جنسی مطلوب¬تر دارد. اضطراب تعریف نظری: اضطراب یک حالت ناخوشایند هیجانی بصورت احساس تشویش، ناراحتی، هیجان، فشارروحی و وحشت است (30). تعریف عملی: در این پژوهش میزان اضطراب زنان یائسه از طریق پرسشنامه اضطراب بک (BAI= Beck Anxiety Inventory) سنجش خواهد شد. این پرسشنامه، یک پرسشنامه خودگزارشی است که برای اندازهگیری شدت اضطراب در نوجوانان و بزگسالان تهیه شده است. این پرسشنامه یک مقیاس ۲۱ مادهای است که شرکت¬کننده در هر ماده یکی از چهار گزینه که نشان دهنده شدت اضطراب است را انتخاب میکند. چهار گزینه هر سؤال بر اساس مقیاس لیکرت از ۰ تا ۳ نمره¬گذاری میشود. هر یک از مادههای آزمون یکی از علایم شایع اضطراب (علایم ذهنی، بدنی و هراس) را توصیف میکند. بنابراین نمره کل این پرسشنامه در دامنهای ار ۰ تا ۶۳ قرار میگیرد. نمرات 0 تا 7 نشاندهنده عدم وجود اضطراب یا کمترین حد آن، نمرات 8 تا 15 اضطراب خفیف، نمرات 16 تا 25 اضطراب متوسط و نمرات 26 تا 63 نشاندهنده اضطراب شدید است (31). (Dehydroepiandrosterone) DHEA دی هیدرواپی آندروسترون هورمون استروئیدی آندوژن و یکی از فراوان ترین استروئیدهای در گردش در انسان می باشد (32). این هورمون پیش ساز است بدین مفهوم که خودش اثر بیولوژیک کمی داشته اما بعد از تبدیل به هورمونهای دیگر مانند تستوسترون و استرادیول اثرات قوی دارد. DHEA عمدتا توسط لایه بیرونی که قشر آدرنال نامیده می شود از کلسترول تولید می شود، اگرچه در مقادیر کم توسط بیضه ها و تخمدانها تولید می شود (23). DHEA در زنان حدود 75% استروژنها را قبل از منوپوز و 100% استروژنها را در بدن بعد از پائسگی فراهم می کند. (24). DHEA levels are as follows (26،25) Adult men: 180–1250 ng/dL Adult women: 130–980 ng/dL در این مطالعه سطح سرمی DHEA به روش الایزا توسط کیتهای الایزا سنجیده خواهد شد. |
| ذینفعان نتایج طرح | ذینفعان این طرح در درجه اول زنان یایسه، سیستم بهداشتی-درمانی، تمامی افراد در معرض این علایم و در درجه دوم سیستم سلامت است. علائم یائسگی نظیر گرگرفتگی و تعریق شبانه و مشکلات جنسی می توانند زمینه ساز اختلالات روانشناختی مانند اضطراب و افسردگی باشند ، اضطراب به نوبه خود ممکن است سبب اختلال عملکرد جنسی و با بالعکس شود. لذا در صورت وجود ارتباط معنی دار در این رابطه می توان در بهبود این علایم و ارتقای کیفبت زندگی زنان بائسه گامی موثر برداشت |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| عزیزه فرشباف خلیلی | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| بینا افتخارسادات | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| هانیه صالحی پورمهر | مشاور |
| سینا امدادی | دانشجوی مالک پایان نامه |
| سمیه صرافی | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر بین علائم زودرس یائسگی و سطح سرمی دی هیدرو اپی آندروسترون با اضطراب در زنان یائسه ارتباط وجود داردمتن خبر پژوهش حاضر یک مطالعه مقطعی و جمعیت هدف آن کلیه زنان یائسه 60-50 ساله تحت پوشش مراکز بهداشتی- درمانی شهر تبریز در سال 1400 بود. تعداد 117 نفر زن 60-50 ساله با نمره اضطراب خفیف تا متوسط تحت پوشش این مراکز که معیارهای ورود به مطالعه را داشته باشند، نمونه پژوهش را تشکیل دادند. نمونهگیری بهصورت در دسترس بود. برای افراد داوطلب بعد از توضیح اهداف و رضایت آگاهانه کتبی، پرسشنامه اضطراب بک، پرسشنامه علائم یائسگی و پرسشنامه عملکرد جنسی تکمیل شد. سپس سطح سرمی دی هیدرواپی آندروسترون به روش آزمایشگاهی سنجیده شد. در این مطالعه، پس از تعدیل متغیرهای مخدوشگر، از میان زیردامنه های مربوط به عملکرد جنسی، هیچکدام از آنها با نمره اضطراب بک ارتباط نداشتند. همچنین پس از تعدیل متغیرهای مخدوشگر، بین نمره کل علائم یائسگی و زیردامنههای آن (اضطراب، افسردگی، نشانههای جسمی و عملکرد جنسی) با نمره اضطراب بک ارتباط مشاهده شد. به طوریکه افزایش نمرات یائسگی با افزایش نمرات اضطراب همراه بود؛ ولی زیردامنه نشانههای وازوموتور با نمره اضطراب ارتباط نداشت. نهایتاً با تعدیل متغیرهای مخدوشگر بین سطح سرمی دی هیدرواپی آندروسترون با نمره اضطراب ارتباط یافت شد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
