شیوع حاملگی بی برنامه و مقایسه سلامت روان، تجربه بارداری، خشونت و دلبستگی مادری-جنینی در بین دو گروه مادران با حامگی بی برنامه و با برنامه مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز سال 1401-1400
Prevalence of unplanned pregnancy and comparison of mental health, pregnancy experience, violence and maternal-fetal attachment between two groups of mothers with unplanned and planned pregnancy referring to Tabriz health centers in 1401-1400
مجریان: مژگان میرغفوروند
خلاصه روش اجرا: این مطالعه یک مطالعه مقطعی است که با هدف تعیین شیوع و عوامل مرتبط با حاملگی بی برنامه و مقایسه سلامت روان، خشونت، تجربه بارداری و دلبستگی مادری-جنینی که بر روی زنان باردار واجد شرایط در مراکز سلامت شهر تبریز در سال 1400 انجام خواهد گرفت. پس از اخذ مجوز از کمیته اخلاق، از دانشگاه علوم پزشکی تبریز مجوز نمونه¬گیری اخذ خواهد شد. نمونه¬گیری به روش خوشه¬ای خواهدبود. نخست یک چهارم مراکز سلامت به طور تصادفی با استفاده از وب سایت www.random.org انتخاب خواهدشد، سپس پژوهشگر به مراکز سلامت مراجعه خواهد کرد و لیست زنان باردار 20 تا 40 هفته را از پروندههای موجود (سامانه سیب) استخراج خواهدکرد، و بسته به تعداد افراد حائزشرایط در هر مرکز و حجم نمونه، تعداد افراد منتخب از هر مرکز مشخص شده و به طور تصادفی از لیست تهیه شده انتخاب خواهندشد، سپس از طریق شماره تلفن با این افراد تماس گرفته خواهدشد و طی این تماس تلفنی، اهداف و روش اجرای پژوهش به صورت مختصر توضیح داده خواهد شد. افراد در همان تماس تلفنی از نظر معیارهای ورود و خروج بررسی شده و در صورت حائزشرایط بودن و تمایل به شرکت در پژوهش، از آنها دعوت به عمل خواهد آمد تا در موعد مقرری در مرکز مربوطه حضور یابند. در ملاقات حضوری، اهداف و روش اجرای پژوهش به طور کامل توضیح داده خواهد شد و در صورتی که زنان باردار مایل به همکاری باشند پرسشنامه¬های چک¬لیست معیارهای ورود و خروج، پرسشنامه¬ی مشخصات فردی – اجتماعی و مامایی، پرسشنامه دلبستگی مادر به جنین، پرسشنامه افسردگی ادینبورگ، پرسشنامه تجربه بارداری، پرسشنامه خشونت خانگی سازمان بهداشت جهانی، پرسشنامه اضطراب بارداری طریق مصاحبه با شرکت¬کنندگان تکمیل خواهدشد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 68342 |
| عنوان فارسی طرح | شیوع حاملگی بی برنامه و مقایسه سلامت روان، تجربه بارداری، خشونت و دلبستگی مادری-جنینی در بین دو گروه مادران با حامگی بی برنامه و با برنامه مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز سال 1401-1400 |
| عنوان لاتین طرح | Prevalence of unplanned pregnancy and comparison of mental health, pregnancy experience, violence and maternal-fetal attachment between two groups of mothers with unplanned and planned pregnancy referring to Tabriz health centers in 1401-1400 |
| نوع طرح | گرنت پژوهشی |
| اولویت طرح | اطلاعات سلامت (health information) |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 15 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | با توجه به اهمیت سلامت روان بر زنان باردار و کودک، تاثیر خشونت بر سلامت زن باردار و پیامدهای مادری-جنینی و با توجه به وضعیت کرونا و سیاست جدید جمعیتی در ایران که می تواند بر شیوع حاملگی بدون برنامه و در نتیجه بر پیامدهای آن تاثیر گذار باشد. این مطالعه با هدف مقایسه سلامت روان، خشونت، تجربه بارداری و دلبستگی مادری-جنینی در بین دو گروه مادران با حامگی بی برنامه و با برنامه مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز، انجام خواهد گرفت. |
| اهداف اختصاصی | مقایسه میانگین نمره افسردگی در بین دو گروه زنان با بارداری بابرنامه و بارداری بی ­برنامه -مقایسه میانگین نمره اضطراب در بین دو گروه زنان با بارداری بابرنامه و بارداری بی ­برنامه -مقایسه فراوانی خشونت در بین دو گروه زنان با بارداری بابرنامه و بارداری بی ­برنامه -مقایسه میانگین نمره تجربه بارداری در بین دو گروه زنان با بارداری بابرنامه و بارداری بی­ برنامه -مقایسه میانگین نمره دلبستگی مادری-جنینی در بین دو گروه زنان با بارداری بابرنامه و بارداری بی ­برنامه -اهداف فرعی: تعیین شیوع حاملگی بی برنامه در زنان مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز -اهداف فرعی: تعیین عوامل فردی-اجتماعی مرتبط با حاملگی بی برنامه در زنان مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز |
| چکیده انگلیسی طرح | This study is a cross-sectional study that aims to determine the prevalence and factors associated with unplanned pregnancy and compare mental health, violence, pregnancy experience and maternal-fetal attachment that will be performed on eligible pregnant women in Tabriz health centers in 2021-22. After obtaining a license from the Ethics Committee, a sampling license will be obtained from Tabriz University of Medical Sciences. Sampling will be cluster sampling. First, a quarter of the health centers will be randomly selected using the website www.random.org, then the researcher will go to the health centers and extract the list of pregnant women 20 to 40 weeks from the existing files (sib system), and the package The number of qualified people in each center and the sample size, the number of selected people from each center will be determined and randomly selected from the prepared list, then these people will be contacted by phone number and during this phone call, goals and methods The implementation of the research will be briefly explained. Individuals in the same phone call are checked for entry and exit criteria, and if they meet the conditions and wish to participate in the research, they will be invited to attend the relevant center on time. In the face-to-face meeting, the goals and methods of conducting the research will be fully explained, and if pregnant women are willing to cooperate, checklists for inclusion and exclusion criteria, demographic-social and midwifery profile questionnaire, mother attachment questionnaire To the fetus, the Edinburgh Depression Inventory, the Pregnancy Experience Questionnaire, the WHO Domestic Violence Questionnaire, and the Pregnancy Anxiety Inventory will be completed through interviews with participants. |
| کلمات کلیدی | حاملگی بدون برنامه (Unintended pregnancy) تعریف نظری: حاملگی بدون برنامه به حاملگی گفته میشود که مادر به هیچ وجه قصد بچه دار شدن را ندارد (Unwanted) و یا قصد بچه دار شدن دارد ولی نه در زمان فعلی ندارد (mistimed) گفته می شود . تعریف عملی: در این مطالعه، حاملگی بدون برنامه با یک آیتم دو حالته (آیا حاملگی شما بدون برنامه است، با پاسخ بلی و خیر) بررسی خواهدشد. افسردگی بارداری (Pregnancy depression) تعریف نظری: حالت روانی که با احساس شدید اندوه و دلمردگی مشخص می شود و به طور معمول با احساس بی کفایتی و گناه، انرژی کم و اختلال در خواب و یا اشتها همراه است (42). تعریف عملی: در این مطالعه از پرسشنامه افسردگی ادینبرگ جهت تخمین افسردگی بارداری استفاده خواهدشد که دارای 10 گویه بر اساس مقیاس 4 درجه ای لیکرت می باشد. به هر سؤال این پرسشنامه بر اساس پاسخ داده¬ شده، امتیاز صفرتا 3 تعلق می¬گیرد؛ بنابراین حداقل نمره آن صفر و حداکثر نمره آن 30 می باشد. در این تحقیق نمره بیشتر از 12 به عنوان افسردگی در نظر گرفته خواهدشد. دلبستگی مادر به جنین (maternal fetal attachment) تعریف نظری: رفتارهای متعهدانه مادر به جنین که به صورت وابستگی و علاقه به کودکی که هنوز به دنیا نیامده است بیان میشود (43). تعریف عملی: در این مطالعه از (MFAS) Maternal-fetal Attachment Scale برای ارزیابی ذلبستگی مادر به جنین استفاده میشود، این ابزار دارای 24سوال است که هر سوال از 1 تا 5 نمره گذاری میشود؛. (قطعاً بلی 5، بلی 4، مطمئن نیستم 3، خیر 2، قطعاً خیر 1). فقط در مورد بند 22 نمرهگذاری عکس میگردد، یعنی: (قطعاً بلی 1، بلی 2، مطمئن نیستم 3، خیر 4، قطعاً خیر 5). میانگین نمرات با تقسیم کل نمرات بر تعداد بندها بدست خواهد آمد. اضطراب بارداری (Pregnancy anxiety) تعریف نظری: اضطراب عبارت است از احساس منتشر، نا خوشایند و مبهم و دلواپسی که غالبا همراه با علایم جسمانی (تعریق، تپش قلب، تنگی قفسه سینه، سردرد) است (44). تعریف عملی: در این تحقیق، از پرسشنامه اضطراب بارداری (pregnancy-related anxiety questionnaire) برای سنجش اضطراب بارداری استفاده خواهد شد.این پرسشنامه توسط Huizink و همکاران برای اندازه گیری اضطراب در دوران بارداری طراحی شده است و شامل 11 مورد و 3 عامل ساختاری است: ترس از زایمان با 3 مورد (1،2،6) ؛ نگرانی از به دنیا آوردن یک کودک معلول جسمی یا ذهنی با 4 مورد (4،9-11) ؛ و نگرانی از تغییرات فیزیکی با 3 مورد (3،5،7). هر آیتم بر اساس مقیاس لیکرت 5 درجه ای نمره گذاری می شود. تجربه بارداری (Pregnancy experience) تعریف نظری: آنچه در روند بارداری، زنان با تغییرات و سازگاری های مختلف مربوط به بدن، روانی، رفتاری و اجتماعی روبرو شوند و تجربه کنند (35). تعریف عملی: در این تحقیق، از مقیاس تجربه بارداری برای سنجش تجربه بارداری استفاده خواهد شد.این مقیاس که در سال 2008 توسط جنت Janet DiPietro استاد گروه جمعیت، خانواده و بهداشت باروری دانشگاه جان هاپکینز طراحی گردید. این پرسشنامه دارای 20 گویه و 2 حیطه احساس نگرانی و شادی دوران بارداری است که ده گویه بر احساس نگرانی (هر گویه چقدر باعث نگرانی و ناراحتی مادر باردار میشود؟) و ده گویه بر شادی دوران بارداری (هر گویه چقدر باعث شادی و خوشحالی مادر باردار میشود؟) تمرکز دارد. در این مقیاس برای هر گویه طیف لیکرت چهارارزشی از گزینه «اصلاً» تا «خیلی زیاد» در نظر گرفته شد که به ترتیب نمرة 0 تا 3 را به خود اختصاص میدادند، به طوریکه نمره بالاتر، نشاندهنده نگرانی و یا خوشحالی بیشتر است. خشونت خانگی (Domestic violence) تعریف نظری: خشونت علیه زنان شامل همه تجاوزهای کلامی، جسمی و جنسی است که بدن جسمی زن، احساس زن و اعتماد او را بدون در نظر گرفتن سن، نژاد، قومیت یا کشور نقض می کند (20). تعریف عملی: در این تحقیق از پرسشنامه خشونت خانگی سازمان بهداشت جهانی برای سنجش خشونت استفاده خواهد شد. این پرسشنامه توسط سازمان بهداشت جهانی طراحی شده است، خشونت اِعمال شده توسط همسر در سه حیطه ی جسمی، جنسی و عاطفی را می سنجد. در این پرسشنامه خشونت جسمی با 10 سؤال، خشونت جنسی با 5 سؤال و خشونت عاطفی با 11 سؤال مورد ارزیابی قرار گرفته است. تعداد موارد انواع خشونت بر اساس مقیاس 5 حالتی لیکرت محاسبه گردید. زنی خشونت دیده در نظر گرفته شد که حداقل یک پاسخ مثبت به هر کدام از سؤالات مربوط به پرسشنامه ی خشونت فیزیکی، جنسی یا عاطفی بدهد. زنانی که گزینه هرگز را انتخاب میکنند در واقع زنانی هستند که خشونت ندیده اند. در این مطالعه زنانی که 1بار تا 2 بار خشونت داشته باشند در گروه خشونت خفیف و زنانی که 3-5 بار تجربه خشونت را ذکر کنند در گروه متوسط و زنانی که بیش از 5 بار تجربه را ذکر کنند در گروه خشونت شدید قرار می گیرند (50، 51). تعيين کننده اجتماعي سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح | در این مطالعه ذینفعان نتایج طرح زنان، کودکان و خانواده¬های آنها، سیستم بهداشتی درمانی کشور، ماماها و سیاستگزاران خدمات بهداشتی جامعه هستند. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| مژگان میرغفوروند | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| مهسا مقالیان | همکار اصلی |
| رقیه نیکان فر | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر در شهر تبریز حاملگی بدون برنامه، شیوع نسبتا بالایی داشت.متن خبر حاملگی ناخواسته به بارداری گفته می شود که یا زمانی اتفاق می افتد که زن اصلاً قصد باردار شدن نداشته باشد یا زمانی که قصد باردار شدن داشته اما در زمان نامناسبی باردار شده است. این نوع بارداری می تواند اثرات منفی بر سلامت جسمی و روحی زنان در دوران بارداری و پس از زایمان داشته باشد. برای اولین بار، این مطالعه رابطه بین تجربه بارداری و حاملگی ناخواسته را در 488 زن با استفاده از یک پرسشنامه معتبر بررسی کرد. نتایج مطالعه نشان داد که شیوع بارداری بی برنامه در زنان باردار شهر تبریز 30.7 درصد است که 24.3 درصد از زنان قصد باردار شدن نداشتندو 6.4 درصد از زنان بارداری را در زمان نامناسب تجربه کرده اند. در زنان باردار با حاملگی بی برنامه در مقایسه با زنان با حاملگی برنامه ریزی شده، میانگین نمره نگرانی بارداری به طور معنی دار ی بیشتر و میانگین نمره شادی بارداری به طور معنی داری کمتر بود. مطالعات آتی باید چارچوب سیاستی گستردهتری مانند سیاست افزایش جمعیت ایران را در نظر گرفته و به چالشهای منحصربهفردی که زنان مبتلا به بارداری ناخواسته در تبریز با آنها مواجه هستند، توجه داشته باشد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
