ارتباط خشونت با نشانه های بارداری و تجربه بارداری در زنان باردار مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر ارومیه، 1400
The relationship between violence and pregnancy symptoms and pregnancy experience in pregnant women referred to health centers in Urmia, 1400
مجریان: مژگان میرغفوروند
خلاصه روش اجرا: این تحقیق یک مطالعه مقطعی می باشد که در آن ارتباط خشونت با نشانه های بارداری و تجربه بارداری در زنان باردار مورد بررسی قرار خواهد گرفت. پس از تصویب طرح، مجوز لازم از کمیته اخلاق معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی تبریز گرفته خواهد شد. جامعه هدف این طرح کلیه زنان باردار مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر ارومیه در زمان اجرای طرح خواهد بود. نمونه گیری به روش خوشه ای خواهد بود، نخست یک دوم مراکز به روش تصادفی و با استفاده از وب سایت www.random.org انتخاب خواهدشد، سپس پژوهشگر به مراکز منتخب مراجعه خواهدکرد و لیست زنان باردار سه ماهه دوم و سوم بارداری را به همراه شماره تلفن آنها از سامانه سیب استخراج خواهدکرد، سپس زنان را به طور تصادفی نسبتی از لیست تهیه شده انتخاب خواهد کرد. پژوهشگر با زنان منتخب تماس تلفنی برقرار خواهد کرد و در طی همان تماس تلفنی، زنان را از نظر معیارهای ورود و خروج بررسی خواهد کرد و صورتیکه حائز شرایط ورود به پژوهش باشند، اطلاعاتی در مورد پژوهش، چگونگی انجام و محرمانه بودن اطلاعات در اختیارشان قرار داده و شرکت در مطالعه به آنان پیشنهاد می شود. در صورت موافقت، درخواست خواهدشد که در زمان معینی در مرکز سلامت حضور داشته باشد. در مراجعه حضوری، رضایت آگاهانه شرکت در پژوهش از شرکت کننده گرفته خواهدشد و ابزار گردآوری اطلاعات از طریق مصاحبه تکمیل خواهدشد. ابزار گردآوری داده¬ها در این مطالعه پرسشنامه ی فردی-اجتماعی، پرسشنامه خشونت خانگی سازمان جهانی بهداشت، پرسشنامه نشانه های بارداری (PSI= Pregnancy Symptom Inventory) و پرسشنامه مقیاس تجربه بارداری (PES= Pregnancy Experience Scale) می باشد. هر سه ابزار به کار رفته استاندارد بوده و روایی محتوای آن مورد تأیید است و پایایی این ابزارها هم در جامعه پژوهش این مطالعه از طریق سنجش ضریب آلفای کرونباخ و ICC (Intra Class Correlation) با انجام آزمون-آزمون مجدد به فاصله دو هفته بر روی 20 نفر تعیین خواهد شد. پس از تکمیل پرسشنامه ها داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS Ver.24 مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت. جهت تجزیه تحلیل اطلاعات از آمار توصیفی و آمار تحلیلی استفاده خواهد شد. برای توصیف خشونت، نشانه های بارداری و تجربه بارداری از آمار توصیفی شامل توزیع فراوانی و همچنین شاخص های مرکزی و پراکندگی از قبیل میانگین و انحراف معیار استفاده خواهد شد. برای تحلیل ارتباط خشونت با نشانه های بارداری و تجربه بارداری، از آزمونهای آماری همبستگی پیرسون و در موارد غیر نرمال بودن توزیع از آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده می شود. همچنین جهت کنترل مخدوشگرها از رگرسیون خطی چندمتغیره استفاده خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 68325 |
| عنوان فارسی طرح | ارتباط خشونت با نشانه های بارداری و تجربه بارداری در زنان باردار مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر ارومیه، 1400 |
| عنوان لاتین طرح | The relationship between violence and pregnancy symptoms and pregnancy experience in pregnant women referred to health centers in Urmia, 1400 |
| نوع طرح | گرنت پژوهشی |
| اولویت طرح | اتیولوژی، اپیدمیولوژی و کنترل بزهکاری و اختلالات رفتاری با تاکید بر خشونت |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 13 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | دوره بارداری یک دوره حساس جهت انجام مداخلات بهداشتی و درمانی می باشد زیرا زنان باردار جهت دریافت خدمات و مراقبتهای بهداشتی به مراکز سلامت مراجعه می نمایند و در دسترس می باشند. با عنایت به این مهم که خشونت علیه زنان باردار و تجارب منفی این زنان، می تواند ارتباط اولیه مادر و کودک را به نوعی دچار خدشه نماید، در نتیجه می توان با تدوین دستورالعمل های بهداشتی، اجرای برنامه های آموزشی و مداخله ای، غربالگری مادران در دوران بارداری از لحاظ مواجهه با هرگونه خشونت، انجام مشاوره توسط پزشکان و کارکنان آموزش دیده قبل و طی بارداری نسبت به شناسایی مادران در معرض خطر و کنترل عوامل بالا در آن ها اقدام نمود و در نهایت از این طریق میزان شیوع خشونت های دوران بارداری و پیامدهای آن را کاهش داد. از آنجا که سلامت جسمی و روانی زنان بخصوص در دوران بارداری، امر بسیار مهم و درخور توجهی بوده و یکی از وظایف سیستمهای بهداشتی می باشد، و یافته ها نشان دهنده لزوم توجه بیشتر به سلامت روانی زنان و وضعیت خانواده از طریق راهکارهای پیشگیرانه در جهت کاهش بروز خشونت در خانواده ها و شناسایی به موقع این موارد از سوی افراد و سیستم هایی که در بارداری رابطه بیشتر با مادر دارند، می باشد، از این طریق بهداشت روانی و جسمی کودکان نیز ارتقاء می یابد. نگرانی در بارداری می تواند بر تجربه بارداری تأثیر منفی گذاشته و تمایل زن را به بارداری مجدد کاهش دهد و یا آن را به تعویق اندازد. با توجه به سیاست های جمعیتی اخیر در کشور ما ضرورت دارد به زنان باردار کمک کنیم تا دوران بارداری را اتفاقی خوشایند تلقی کرده و با حداقل نگرانی سپری کنند. در این جهت، اولین قدم کاهش نگرانی های دوران بارداری است. با دانستن مصادیق نگران کننده مادران در دوره بارداری، می توان به راهکارهایی برای بهبود سلامت و کیفیت زندگی مادران باردار و نیز بهبود تجارب آنان در بارداری دست یافت و برای برنامه ریزی در مراقبت های دوران بارداری نه تنها برای پیشگیری از خطر، بلکه برای ارتقاء سلامت مادران استفاده کرد. با توجه به اینکه خشونت می تواند در هر زمانی از زندگی روی داده و سبب پیامدهای نامطلوبی در سال های بعدی زندگی می گردد که خود منجر به تحمیل هزینه های هنگفتی بر سیستم های بهداشتی و درمانی کشورها می شود، و سلامت و سعادت آنان را تحت تأثیر قرار دهد، و با توجه به این موضوع که خشونت یک اپیدمی پنهان و مداوم است و راجع به شیوع این معضل اجتماعی و عوامل مؤثر در آن نمی توان اطلاعات دقیقی پیدا کرد و اهمیت بیش از پیش این موضوع بر آن شدیم تا برای اولین بار به تعیین ارتباط خشونت با نشانه های بارداری و تجربه بارداری بپردازیم. |
| اهداف اختصاصی | تعیین میانگین نمره کلی خشونت و زیردامنه های آن در زنان باردار مراجعه ­کننده به مراکز سلامت شهر ارومیه، 1400 -تعیین میانگین نمره نشانه­ های بارداری در زنان باردار مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر ارومیه،1400 -تعیین میانگین نمره تجربه بارداری در زنان باردار مراجعه­ کننده به مراکز سلامت شهر ارومیه،1400 -تعیین ارتباط بین نمره کلی خشونت و زیردامنه های آن با نشانه­ های بارداری در زنان باردار مراجعه­ کننده به مراکز سلامت شهر ارومیه، 1400 -تعیین ارتباط بین نمره کلی خشونت و زیردامنه های آن با تجربه بارداری در زنان باردار مراجعه ­کننده به مراکز سلامت شهر ارومیه، 1400 -اهداف فرعی: 1) تعیین ارتباط بین برخی مشخصات فردی-اجتماعی با خشونت در زنان باردار مراجعه­ کننده به مراکز سلامت شهر ارومیه 1400 2) تعیین ارتباط بین برخی مشخصات فردی-اجتماعی با نشانه­ های بارداری در زنان باردار مراجعه ­کننده به مراکز سلامت شهر ارومیه 1400 3) تعیین ارتباط بین برخی مشخصات فردی – اجتماعی با تجربه بارداری در زنان باردار مراجعه ­کننده به مراکز سلامت شهر ارومیه 1400 |
| چکیده انگلیسی طرح | This research is a cross-sectional study in which the relationship between violence and pregnancy symptoms and pregnancy experience in pregnant women will be assessed. After approving the research, the necessary permission will be obtained from the ethics committee of Tabriz University of Medical Sciences. The target population of this research will be the all pregnant women referring to health centers of Urmia. The cluster sampling method will be used. first, half of health centers will be randomly selected by using of website www.random.org. Then, research will refer to the selected centers and will extract the list of pregnant women in second and third trimester with their phone numbers from the SIB system. Then, women will be selected randomly from the prepared list. The researcher will call to the selected women and during phone call, women will be assessed based on inclusion and exclusion criteria and the information about research will be provided to the eligible women and they will be invited to attend in the health center at determined time. In a face to face session, the written informed consent will be obtained and the data collection tool will be completed through interview. |
| کلمات کلیدی | خشونت تعریف نظری: خشونت رفتاری با قصد و نیت آشکار (یا رفتاری با قصد و نیت پنهان اما قابل درک) برای وارد کردن آسیب فیزیکی به فرد دیگر است (47). تعریف عملی: پرسشنامه خشونت خانگی سازمان بهداشت جهانی، توسط سازمان بهداشت جهانی طراحی شده است، خشونت اِعمال شده توسط همسر در سه حیطه جسمی، جنسی و عاطفی را می سنجد. در این پرسشنامه خشونت جسمی با 10 سؤال، خشونت جنسی با 5 سؤال و خشونت عاطفی با 11 سؤال مورد ارزیابی قرار گرفته است. تعداد موارد انواع خشونت بر اساس مقیاس 5 حالتی لیکرت محاسبه می گردد. زنی خشونت دیده در نظر گرفته می شود که حداقل یک پاسخ مثبت به هر کدام از سؤالات مربوط به پرسشنامه ی خشونت فیزیکی، جنسی یا عاطفی بدهد. زنانی که گزینه هرگز را انتخاب می کنند در واقع زنانی هستند که خشونت ندیده اند. در این مطالعه زنانی که 1 بار تا 2 بار خشونت داشته باشند در گروه خشونت خفیف و زنانی که 3-5 بار تجربه خشونت را ذکر کنند در گروه متوسط و زنانی که بیش از 5 بار تجربه را ذکر کنند در گروه خشونت شدید قرار می گیرند. اعتبار پرسشنامه در ایران توسط بسیاری از محققان بررسی شده؛ حاجیان و همکاران ضریب آلفای کرونباخ را برای سه حیطه خشونت فیزیکی، روانی و جنسی پرسشنامه به ترتیب 92/0 و89/0 و 88/0 گزارش کردند. در مطالعه حاضر ضریب آلفای کرونباخ را برای سه حیطه خشونت فیزیکی، روانی و جنسی پرسشنامه به ترتیب 70/0 و78/0و 79/0 بدست آمد. نشانه های بارداری تعریف نظری: دوران بارداری زمان تغییرات بزرگ و پیچیده ای در فیزیولوژی بدن یک مادر است. برخی از این تغییرات صرفاً به علت تولید انواع مختلفی از پروتئین ها و هورمون های استروئیدی به وسیله واحد جنینی – جفتی و برخی نیز در اثر افزایش فعالیت غدد آدرنال مادر، هیپوفیز و تیروئید هستند (13, 14). تعریف عملی: پرسشنامه نشانه های بارداری (PSI=Pregnancy Symptom Scale) توسط Foxcroft و همکاران در استرالیا طراحی شده است. این پرسشنامه یک ابزار جامع برای ارزیابی فراوانی علائمی مانند کمردرد، سردرد، ترشحات واژینال، تهوع، رفلاکس، فراموشی، خواب ضعیف، احساس افسردگی، اضطراب، خستگی و غیره و تأثیر هر یک است. این ابزار تناوب و شدت علائم و تاثیر آن بر زندگی مادر باردار را بررسی میکند که شامل 41 سوال با پاسخ لیکرت 4 امتیازی (0=هرگز، 1=به ندرت، 2=گاهی، 3=اغلب) و برای بررسی تاثیر این علائم و نشانهها بر زندگی روزانه مادر باردار با استفاده از مقیاس لیکرت 3 امتیازی (اصلا محدود نشده، اندکی محدود شده، محدودیت زیاد) خواهد بود. قابلیت اطمینان موارد بین 0/51 تا 1 و اکثر سوالات بالاتر از 0/70 گزارش شده است. تجربه بارداری تعریف نظری: دوران بارداری که یکی از مهمترین مراحل زندگی یک زن است که به عنوان یک رویداد طبیعی در چرخه زندگی زنان مطرح می باشد، ولی درعین حال علی رغم انجام مراقبت های مربوطه، همواره توأم با چالش روانی بوده است و تجربه ای پراسترس تلقی می شود. این تجربه با تغییرات گسترده روانی و جسمی در مادران باردار همراه می باشد (1, 2). تعریف عملی: برای ارزیابی تجربه بارداری از پرسشنامه مقیاس تجربه بارداری (PES= Pregnancy Experience Scale) استفاده خواهد شد. نسخه کوتاه مقیاس تجربه بارداری در سال 2008 توسط Jent DiPietro استاد گروه جمعیت خانواده و بهداشت باروری دانشگاه جان-هاپکینز طراحی گردید. این پرسشنامه دارای 20 گویه در دو حیطه احساس نگرانی و شادی دوران بارداری است که ده گویه بر اساس نگرانی (هر گویه چقدر باعث نگرانی و ناراحتی مادر باردار می شود؟) و ده گویه بر شادی دوران بارداری (هر گویه چقدر باعث شادی و خوشحالی مادر باردار می شود؟) تمرکز دارد. در این مقیاس برای هر گویه طیف لیکرت چهارارزشی از گزینه "اصلاً" تا "خیلی زیاد" در نظر گرفته شد که به ترتیب نمره 0 تا 3 را به خود اختصاص می دادند. بطوریکه نمره بالاتر، نشاندهنده نگرانی و یا خوشحالی بیشتر است. نظام سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح | ذینفعان این طرح، زنان باردار و نوزادان آن ها می باشند. در صورتی که نتایج این مطالعه نشانگر وجود ارتباط بین خشونت و نشانه های بارداری و تجربه بارداری باشد، می توان با بهبود مراقبت های قبل و حین بارداری و انجام غربالگری و مشاوره های روانشناسی به منظور ایجاد تجارب مثبت در مادران باردار از هزینه های هنگفت درمانی در این دوران کاست، در نتیجه مراقبین سلامت، سیاستگزاران و برنامه ریزان حیطه سلامت از دیگر ذینفعان این طرح می باشند. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| مژگان میرغفوروند | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| فاطمه عفتی داریانی | همکار اصلی |
| فاطمه علی اصغری | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر خشونت با نشانه های بارداری و تجربه بارداری ارتباط داشت.متن خبر خشونت بر ابعاد جسمی و روانی زنان باردار تاثیرات نامطلوبی را به همراه دارد ولی ارتباط بین خشونت و نشانه های بارداری و تجربه مادران در دوران بارداری چندان مورد توجه قرار نگرفته است. لذا این مطالعه با هدف تعیین ارتباط خشونت با نشانه های بارداری و تجربه بارداری در زنان باردار انجام گرفت. این مطالعه مقطعی بر روی 415 زن باردار مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر ارومیه - ایران در سال 1401 انجام گرفت. نمونه گیری بصورت تصادفی و از نوع خوشه ای بود. فراوانی خشونت عاطفی، جسمانی و جنسی به ترتیب برابر با 86%، 67/7% و 79/5% بود. بر اساس نتایج آزمون آنالیز واریانس یکطرفه، تفاوت آماری معنی دار از نظر میانگین نمره نشانه های بارداری و تجربه بارداری شامل شادی و نگرانی در بین افراد با شدت مختلف خشونت وجود داشت، به طوریکه در زنان با تجربه خشونت نمره نشانه های بارداری و نگرانی بیشتر و نمره شادی کمتر از از زنان بدون تجربه خشونت بود. با توجه به ارتباط خشونت با نشانه های بارداری و تجارب بارداری، ضرورت دارد که با اتخاذ راهبردهای مداخله ای مناسب برای پیشگیری از خشونت در زنان باردار در راستای بهبود نشانه ها و تجربه دوران بارداری اقدام شود. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
