تعیین کیفیت مطالعات کارآزمایی بالینی تصادفی موجود در مرورهای نظام مند بیماری اسکلروز متعدد کاکرین و تحلیل بیبلیومتریک مقالات پراستناد: یک مطالعه علم سنجی
Quality assessing of RCTs in Cochrane Multiple Sclerosis (MS) Group and mapping the state-of-the-art with bibliometric analysis of top highly cited articles.
مجریان: سکینه حاج ابراهیمی , هانیه صالحی پورمهر
خلاصه روش اجرا: این تحقیق که از انواع پژوهش توصیفی-تحلیلی به شمار میرود، از طریق فنون علم سنجی و تحلیل شبکه های اجتماعی، تحلیل بیبلیومتریک صورت خواهد گرفت. جامعه پژوهش را کلیه تولیدات علمی چاپ شده در پایگاه داده ای کاکرین مرتبط بامولتیپل اسکلروزیس تشکیل خواهند داد. برای بازیابی رکوردهای این پژوهش، جستجو بدون محدودیت زمانی صورت خواهد گرفت. در مرحله اول طرح کیفیت تمام کارآزمایی های بالینی وارد شده در گروه بیماری مولتیپل اسکلروزیس مورد بررسی قرار خواهند گرفت: معیار های ورود: نوع مطالعات: مطالعات مرور نظام¬مند کاکرین گروه هدف مطالعات: مرورهای نظام مند انجام شده در حوزه بیماری اسکلروز متعدد (MS) با هر جمعیت و جنسی پیامدها: کیفیت مطالعات وارد شده از نظر انواع سوگیریها زبان مطالعات: بسته به انتخاب مطالعه مروری موردنظر - استراتژی جستجو: در این مطالعه PICO زیر تعیین گردید: P: مطالعات کارآزمایی بالینی تصادفی شده ارزیابی شده توسط مرورهای نظام مند کاکرین O: کیفیت مطالعات وارد شده از نظر سوال نامناسب تحقیقاتی، Selection Bias، Performance Bias ، Detection (Ascertainment) Bias ، Attrition Bias ، Reporting Bias پایگاه اطلاعاتی مورد استفاده: پایگاه اطلاعاتی کاکرین. محدوده زمانی جستجو: تمامی مطالعات مرور نظام مند از ابتدا تا کنون جستجو و انتخاب خواهند شد. - جمع آوری و تحلیل داده ها: انتخاب مطالعات: تمام مطالعات بدست آمده از جستجو لیست خواهند شد و اطلاعات اولیه مطالعات (استنادات، عنوان و چکیده) در برنامه Endnote وارد شده و موارد تکراری حذف خواهند شد. فرایند انتخاب مطالعات در 2 مرحله انجام خواهد گرفت: 1. دو نفر به طور مستقل مطالعات را از نظر عنوان و چکیده غربالگری خواهند نمود. لیست نهایی مطالعات انتخاب شده با توافق 2 نفر تهیه شده و در صورت داشتن اختلاف نظر در مورد حذف یا ورود یک مطالعه ابتدا با مصاحبه بین دو نفر حل خواهد شد و در صورت حل نشدن مطالعه وارد مرحله دوم انتخاب خواهد شد. 2. متن کامل مطالعات وارد شده به این مرحله تهیه و توسط 2 نفر به طور مستقل بررسی خواهد شد. اختلاف نظر ها نیز در این مرحله ابتدا با مصاحبه حل خواهد شد و در صورت عدم توافق از نفر سوم کمک گرفته خواهد شد. پس از تهیه لیست نهایی مطالعات وارد شده، داده های مورد نظر از مطالعات استخراج خواهند شد. استخراج، جمع آوری و مدیریت داده ها: داده های مرتبط با استفاده از فرم های استاندارد در excel جمع آوری خواهند شد. فرم مذکور دارای موارد زیر خواهد بود: - تاریخ استخراج داده ها - نام فرد تکمیل کننده فرم - مشخصات مطالعه - عنوان - نام نویسندگان - کشور - تاریخ چاپ - جزئیات متدولوژی مطالعه - گروه هدف - مقایسه ها - حجم نمونه - نوع مطالعه - پیامدهای مطالعه - تعداد و اطلاعات مربوط به مطالعات کارآزمای بالینی مورد ارزیابی - یافته ها - نتیجه اصلی مطالعه - تضاد منافع - تامین کنندگان مالی بررسی کیفیت و سوگیری مطالعات وارد شده: پس از استخراج اطلاعات مربوط به هر مطالعه مرور نظام مند و اطلاعات و گزارشات مربوط به کیفیت مطالعات کارآزمایی ارزیابی شده از قبیل انواع سوگیریهای ممکن مطرح شده در مطالعات بررسی خواهند شد. تجزیه و تحلیل داده ها: پس از جمع بندی نهایی، اطلاعات به دست آمده از کیفیت مطالعات کارآزمایی ارزیابی شده توسط نرم افزار Revman و CMA مورد متاآنالیز قرار خواهند گرفت. آنالیز زیر گروه ها (sub-group analyses): آنالیز زیر گروه ها در صورت کافی بودن تعداد مطالعات در گروه های زیر انجام خواهند شد: - میزان سوال نامناسب تحقیقاتی - میزان Selection Bias - میزان Performance Bias - میزان Detection (Ascertainment) Bias - میزان Attrition Bias - میزان Reporting Bias مرحله دوم طرح بصورت زیر انجام خواهد گرفت: برای خوشه سازی، مصورسازی و بررسی فراوانی رخداد کلمات، ترسیم شبکه های هم تألیفی، و تحلیل استنادی، اطلاعات گزارش کامل مقالات مانند عنوان، چکیده، کلیدواژه ها، منابع، تعداد صفحات، نویسندگان و اطلاعات مجلات، در فایل اکسل و فایلهای txt ذخیره شده و توسط نرم افزار viewer VOS نسخه 0.5.6.1 تحلیل خواهد شد. در این مطالعه هم رخدادی کلماتی بررسی خواهدگردید که حداقل 10 بار تکرار شده اند . و کشورهای برتر از میان کشورهایی تعیین خواهند شد که حداقل 10 مقاله منتشر کرده اند. هدف اصلی از این مطالعه، گزارش روند انتشارات و استنادها از ابتدا تاکنون در زمینه مولتیپل اسکلروزیس و ترسیم نقشه علمی است. در این راستا در صدد یافتن پویایی و روند تولید ادبیات پژوهش این حوزه؛ پراستناد ترین مقاله ها پرثمرترین مجلات، کشورها، نویسندگان، مؤسسات و الگوی همکاری بین مؤسسات و کشورها؛ و پرتکرارترین کلمات و روند تحول کلمات پرتکرار در طی زمان بررسی خواهد گردید.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 68272 |
| عنوان فارسی طرح | تعیین کیفیت مطالعات کارآزمایی بالینی تصادفی موجود در مرورهای نظام مند بیماری اسکلروز متعدد کاکرین و تحلیل بیبلیومتریک مقالات پراستناد: یک مطالعه علم سنجی |
| عنوان لاتین طرح | Quality assessing of RCTs in Cochrane Multiple Sclerosis (MS) Group and mapping the state-of-the-art with bibliometric analysis of top highly cited articles. |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | پزشکی مبتنی بر شواهد |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دکتری عمومی |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | در دهه های اخیر تعداد مجلات و مقالات چاپ شده در حوزه علوم پزشکی به طور چشمگیری افزایش یافته و در مدت کوتاهی چندین برابر شده است. با گسترش علوم پزشکی و افزایش روز افزون مجلات پژوهشی، ساختار مقالات منتشر شده در مجلات علوم پزشکی و انطباق آنها با استانداردهای گزارش دهی و روش پژوهش نیز بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. اما همواره این سوال مطرح بوده است که آیا رشد کمی پژوهش ها با رشد کیفی آنها همراه بوده است؟ روشن است که با ارتقاء کیفیت پژوهش ها، کاربرد نتایج آن ها نیز در پیشبرد علم موثر خواهد بود. از سوی دیگر، کیفیت پایین پژوهش ها می تواند تبعات منفی داشته و به نتیجه گیری های نادرست منجر شود. در هرم مطالعات متاآنالیز و مرور سیستماتیک بالاترین سطح شواهد را به خود اختصاص داده اند. Cochrane Library پایگاه اطلاعاتی قدرتمند و معتبری برای ارتقا دانش پزشکی و کمک به اخذ تصمیمات پزشکی را فراهم کرده است. این پایگاه متشکل از 53 گروه مروری است که هر یک از این گروه ها روی عنوان خاصی تمرکز کرده اند.یکی از این گروه ها Cochrane Multiple Sclerosis Group می باشد. بیماری اسکلروز متعدد یکی از بیماری های شایع در حوزه نورولوژی به ویژه در خانم ها می باشد که منجر به حد بالایی از ناتوانی می شود. با توجه به اهمیت موضوع، پژوهشی جهت بررسی کیفیت مطالعات کارآزمایی بالینی ارزیابی شده توسط مرور های نظام مند حوزه بیماری های نورولوژی و مشخصا بیماری اسکلروز متعدد ضروری به نظر می رسد. بنابراین مطالعه حاضر با هدف تعیین کیفیت مطالعات کارآزمایی بالینی ارزیابی شده به مرورهای نظام مند، تمامی مرورهای نظام مند انجام یافته در گروه Multiple Sclerosis Group کاکرین انجام خواهد شد. با توجه به اهمیت موضوع، پژوهشی جهت بررسی کیفیت مطالعات کارآزمایی بالینی ارزیابی شده توسط مرور های نظام¬مند حوزه مولتیپل اسکلروزیس ضروری به نظر می¬رسد. همچنین از طریق فنون علم سنجی و تحلیل شبکه های اجتماعی، تحلیل بیبلیومتریک صورت خواهد گرفت. |
| اهداف اختصاصی | تعیین میزان سوال نامناسب تحقیقاتی در کارآزمایی های وارد شده به مرورهای نظام مند گروه بیماری اسکلروز متعدد (MS) -تعیین میزان Selection Bias در کارآزماییهای وارد شده به مرورهای نظام مند گروه بیماری اسکلروز متعدد (MS) -تعیین میزان Performance Bias در کارآزماییهای وارد شده به مرورهای نظام مند گروه بیماری اسکلروز متعدد (MS) -تعیین میزان Detection (Ascertainment) Bias در کارآزمایی های وارد شده به مرورهای نظام مند گروه بیماری اسکلروز متعدد (MS) -تعیین میزان Attrition Bias در کارآزماییهای وارد شده به مرورهای نظام مند گروه بیماری اسکلروز متعدد (MS) -تعیین میزان Reporting Bias در کارآزماییهای وارد شده به مرورهای نظام مند گروه بیماری اسکلروز متعدد (MS) -بررسی علم سنجی مقالات پر استناد مرتبط با مولتیپل اسکلروزیس |
| چکیده انگلیسی طرح | Misconduct is an important issue on research integrity . In recent decades, the number of published articles in medical sciences has been increased dramatically, and as a result, the structure of published articles in medical journals and their adaptation to reporting standards and research methodology have been considered more than ever . It is estimate that, 75 clinical trials and 11 systematic reviews are published daily . But the question has always been whether the quantitative growth of research is accompanied by their qualitative growth? In the study’s pyramid, meta-analysis and systematic reviews have the highest levels of evidence. Cochrane Library provides a powerful and credible database for upgrading medical knowledge and helps making medical decisions. Cochrane Reviews are known as research systematic reviews in healthcare and health policy published in the Cochrane Database consisting of 52 review groups, focusing on specific topics. |
| کلمات کلیدی | کارآزمایی بالینی: کار آزمایی بالینی مطالعه ای است که به منظور ارزشیابی اثر یک مداخله معین در سلامت افراد به صورت آینده نگر انجام می شود ودر آن شرکت کنندگان در مطالعه معمولا دردو یا چند گروه دسته بندی می شوند . یکی از این گروه ها گروهی است که مداخله در آن انجام می شود. کارآزمایی شاهد دار تصادفی شده12: یک آزمایش اپیدیولوژیک است که جهت بررسی تأثیرات یک مداخله معین، معمولا یک درمان برای بیماری خاص(کارآزمایی بالینی) طراحی شده است.در جمعیت تحت بررسی، موارد بطور اتفاقی به گروههای شاهد و مداخله اختصاص یافته و نتایج با مقایسه پیامدها ارزیابی می شوند(13). مرورنظام مند: مطالعه مروری است که بر اساس سوال ساختارمند از روشهای نظام مند و روشن جهت شناسایی، انتخاب و ارزیابی منتقدانه مطالعات مرتبط استفاده می کند(14). سوگیری انتخاب 12: به روشهای مورد استفاده در تصادفی سازی، و اجرای صحیح آن ((Random Allocation در افراد شرکت کننده اختصاص یافته به هر گروه تا زمان تخصیص مداخله، مربوط می شود. استفاده از تصادفی سازی و کورسازی به این معنی است که این بخش از مطالعه عاری از هر گونه تأثیر افراد درگیر در فرایند می باشد(14). سوگیری عملکرد12 : اشاره به تفاوتها در مراقبتهایی دارد که اضافه بر مداخله مورد ارزیابی به گروههای مطالعه ارائه می شود. از طریق کورسازی یا پنهان سازی شرکت کنندگان تخصیصی گروه در طول این روند، می توان از این نوع سوگیری پیشگیری نمود(14). سوگیری شناسایی12: منظور از سوگیری شناسایی، تفاوتها در ارزیابی پیامدها می باشد. کورسازی افراد ارزیابی کننده از افراد شرکت کننده گروهها می تواند از این نوع سوگیری پیشگیری نماید(14) Attrition Bias: منظور از این نوع سوگیری، تفاوتهایی است که احتمالا بین گروههای درمان از نظر تعداد افرادی که مطالعه را ترک کرده اند است وجود داشته باشد. زیرا این تلفات ممکن است منجر به سوگیری در نتایج شود (14). سوگیری در گزارشات 12: سوگیری در گزارشات در واقع تفاوتهای بین یافته های گزارش شده و گزارش نشده است. به این معنی که در یک پژوهش منتشر شده از یک مطالعه احتمال اینکه نتایج با اختلاف معنادار آماری گزارش شود نسبت به نتایج غیر معنادار بیشتر است (14). بیبلیومتریک یک نوع دستهبندی کمی و تعدادی یک مطلب است که میتواند بر اساس مقالات، نویسندگان و مجلات دستهبندی شده باشد. بیشتر کاربرد این روش برای آنالیز مقالات چاپشده درباره موضوعات علمی و متون ادبی است. |
| ذینفعان نتایج طرح | گزارش نادرست نتایج بالینی، می توانند مراقبتهای بهداشتی را در تمام سطوح، از تدوین سیاست های ملی بهداشت عمومی تا درمان یک بیمار تحت تاثیر قرار دهند. بنابراین نیاز است تا از کیفیت این مقالات، مطمئن شویم. با انجام پژوهش حاضر کلیه کارآزمایی های بالینی ثبت شده در پایگاه کاکرین در مورد بیماریهای مرتبط با حوزه نورولوژی و مشخصا بیماری اسکلروز متعدد که از مهم ترین بیماری ها در نورولوژی می باشد، بررسی و کیفیت آن ها بر اساس انواع بایاس ها مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت، تا بتوان با ارتقای کیفیت کارآزمایی های صورت گرفته در این زمینه از بار بیماری اسکلروز متعدد کاست. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| سکینه حاج ابراهیمی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| هانیه صالحی پورمهر | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| مسعود زینال زاده | دانشجوی مالک پایان نامه |
| مسعود محمدی | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
