| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 68217 |
| عنوان فارسی طرح | اثربخشی و ایمنی مکمل سلنیوم آلی در بهبود پارامترهای اسپرم و عملکرد جنسی در مردان نابارور |
| عنوان لاتین طرح | Efficacy and safety of organic selenium supplements on improvement of sperm parameters and sexual function and in infertile men |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | کاهش ناتوانی و عوارض اختلالات باروری و درمان ناباروری |
| نوع مطالعه | کارآزمایی بالینی (Clinical Trial) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دکتری عمومی |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | سازمان بهداشت جهانی، ناباروری را عدم ایجاد بارداری بعد از یکسال و بیشتر رابطه جنسی بدون استفاده از روش پیشگری تعریف می¬کند. ناباروری نگرانی 15% زوجهای در سن باروری را شامل می¬شود. کمتر از 50% ناباروری مربوط به فاکتورهای مردانه است. متوسط میزان ناباروری در ایران 9/10% گزارش شده است که 34% آن مربوط به علل مردانه می¬باشد. ناباروری علاوه بر اینکه مشکل طبی می¬باشد بلکه یک بحران اجتماعی محسوب می¬شود که باعث تحت تاثیر قرار دادن ارتباطات بین فردی و زناشویی و اجتماعی، آسیبهای عاطفی و فیزیولوژیک می¬شود. ناباروری از بحرانهای مهم زندگی است که منجر به بروز مشکلات روانی، استرس و افسردگی می¬شود. از عوامل دخیل در ناباروری واریکوسل، کریپتوکیدیسم، عفونتها، انسداد مجاری ادراری، عوامل هورمونی، محیطی (داروها، اشعه، مواد سمی و باکتریایی)، استرس، کمبودهای تغذیه ای، سیگار و استرس اکسیداتیو که در سالهای اخیر به طور گسترده¬ای مورد مطالعه قرار گرفته می¬باشد. تحقیقات، سطح بالای رادیکالهای آزاد را در 25-40 درصد مردان نابارور گزارش کرده¬اند. با وجود اینکه استرس اکسیداتیو در بررسی مردان نابارور روتین نمی¬باشد، اندازه¬گیری رادیکالهای آزاد در مایع منی از مواردی است که برخی تحقیقات بر آن تاکید می¬کنند، براین اساس استفاده از آنتی¬اکسیدان¬ها جهت درمان در ناباروری مطرح می¬شود. سلنیوم یکی از ریزمغدی¬های ضروری برای سلامتی انسان است. مقدار مجاز توصیه شده غذایی (RDA) برای سلنیوم در زنان بزرگسال 55 میکروگرم در روز و در بعضی منابع 70 میکروگرم در روز اعلام شده است. توسعه بافت تولید مثل مردانه به سطح بهینه Se در بیضه نیاز دارد و کمبود یا زیاد بودن جزئی آن منجر به رشد غیر طبیعی می شود. سلنیوم نه تنها یکی از ترکیبات سلنوپروتئین ها از جمله GPx1 ، GPx3 ، mGPx4 ، cGPx4 و GPx5 است که از آسیب اکسیداتیو اسپرم در طول فرآیند بلوغ اسپرم محافظت می¬کند، همچنین جزو ترکیبات سلنوپروتئین هایی مانند mGPx4 و snGPx4 است که به عنوان اجزای ساختاری اسپرم های بالغ عمل می کنند. بنابراین Se و سلنوپروتئین ها باعث حیات اسپرم و همچنین محافظت در برابر گونه های واکنشی اکسیژن می¬شوند. مطالعات در مورد سلنوپروتئین ها نشان داد که عدم وجود آنها در حین اسپرماتوژنز باعث ایجاد اسپرم غیرطبیعی می شود، که به نوبه خود بر کیفیت و باروری اسپرم تأثیر می¬گذارد. انحراف از مقادیر بهینه Se رژیم غذایی ، چه در حد بالا و چه در حد پایین ، ممکن است باعث ناهنجاری های متعدد اسپرم شود و بر تحرک و باروری تأثیر بگذارد. لیبیدو همچنین ممکن است توسط Se افزایش یابد. برای حفظ عملکرد تولید مثل در مردان و جلوگیری از ناباروری رژیم غذایی باید حاوی Se در مقدار مطلوب باشد. بهترین فرم سلنیوم برای متابولیسم انسان، سلنومتیونین است این فرم می¬تواند در توده سلولی مخمر رشد یافته در محیط کشت حاوی سلنیوم معدنی تجمع پیدا کند. آنتی اکسیدانهای بیولوژیکی و شیمیایی آسیب اکسیداتیو را کاهش می¬دهند و می¬توانند بطور طبیعی و سنتتیک از طریق مواد غذایی و مکملها تهیه شوند. در مطالعه¬ی Tremellen استفاده از ترکیب ویتامینها و مواد معدنی جهت ارتقای باروری برای مردان نابارور پیشنهاد شده است. در مطالعه¬ی مروری کوکران نشان دادند که آنتی اکسیدانها ممکن است در درمان مردان نابارور موثر باشند اما گزارش مطالعات بیش از حد متناقض و غیر قابل نتیجه گیری است. با توجه به اینکه ارائه راهکار جهت ناباروری از اولویت¬های پژوهشی دانشگاه است و مطالعات قابل ملاحظه¬ای درباره تاثیر مصرف سلنیوم آلی بر ناباروی مردانه صورت نگرفته است لذا این کارآزمایی با هدف تعیین اثربخشی و ایمنی مخمر غنی شده با سلنیوم آلی بر بهبود عملکرد جنسی و پارامترهای اسپرم در مردان نابارور الیگوآستنوتراتوزواسپرم انجام خواهد شد. |
| اهداف اختصاصی | مقایسه­ی پارامترهای مایع منی (تعداد، مورفولوژی، تحرک) سه ماه بعد از مداخله در گروههای مورد مطالعه با کنترل سطوح پایه­ -هدف فرعی: مقایسه میانگین نمره عملکرد جنسی سه ماه بعد از مداخله در گروههای مورد مطالعه با کنترل نمره پایه­ |
| چکیده انگلیسی طرح | This study is a triple-blind randomized controlled clinical trial in which the researcher, participants, data analyzer, and outcome reviewer will not be aware of the type of intervention received. After obtaining the necessary permissions and code of ethics from Tabriz University of Medical Sciences and registering a trial in IRCT and coordination and obtaining sampling permission from infertility clinics affiliated to Tabriz University of Medical Sciences, sampling will be done. At first, sampling will be convenient or available, so that the researcher refers to infertility clinics affiliated to Tabriz University of Medical Sciences and after introducing himself and a brief statement of study objectives and explanation of the stages of research and review of criteria. The eligible participants who will be consented to participate will be registered. The subjects will be 80 infertile men with oligoasthenotratososperm referred to infertility clinics affiliated to Tabriz University of Medical Sciences, which have been infertile for at least one year. All patients and their spouses will be first visited by gynecologists and infertility and urology specialists, and the inclusion criteria will be reviewed and the relevant checklist will be completed by the researcher for each patient. Data collection tools in this study include a checklist for eligibility criteria, a demographic questionnaire, a daily medication checklist, a checklist of side effects, and satisfaction with the treatment received. Participants will be divided into two groups of selenium-enriched yeast supplement and placebo using a randomized blocking method with quadruple and hexadecimal block sizes of 1: 1. The allocation sequence will be determined by the researcher with the help of RAS (Random Allocation Software) software. The researcher, patient, data analyst, and outcome reviewer will not know the contents of the envelope. Each envelope will be assigned a number from 1 to 80. The envelopes will be uniform, sealed, opaque and contain 90 capsules, and their preparation will be done according to the sequence of allocation by the person not involved in the research. The researcher will introduce the objectives of the study to all eligible men, and after obtaining the patient's informed written consent, the basic information form is completed by them. |
| کلمات کلیدی | ناباروری: تعریف نظری: عدم حصول بارداری بعد از یکسال رابطه جنسی حفاظت نشده، بدون حضور علل شناخته شده مردانه گفته می شود (1). تعریف عملی: در این مطالعه ناباروری مردانه با داشتن پارامترهای غیر طبیعی آنالیز مایع منی بر اساس معیارهای (2010) WHO (تعداد کمتر از 15 میلیون در هر میلی¬لیتر، تحرک کمتر از 32 درصد، مورفولوژی طبیعی کمتر از 4 درصد) مشخص می¬شود. بدون علت بودن ناباروری مردانه نیز با کنار گذاشتن عللی مانند مشکلات ژنتیکی، عفونت¬ها، ناهنجاری¬های دستگاه تناسلی، واریکوسل و غیره توسط متخصص اورولوژی اثبات خواهد شد (45). پارامترهای اسپرم: الف) تعداد اسپرم: تعریف نظری: به تعداد اسپرم های زنده در داخل یک میلی لیتر از کل مایع انزال شده گفته می¬شود (46). تعریف عملی: بر اساس معیارهای (2010) WHO به کاهش تعداد اسپرم¬ها به کمتر از 15 میلیون در هر میلی¬لیتر اولیگواسپرمی گفته می¬شود که غیر طبیعی در نظر گرفته شده و وارد مطالعه خواهند شد. برای محاسبه تعداد اسپرم های زنده از میکروسکوپ نوری با بزرگنمایی ×400 استفاده خواهد شد و توسط کارشناس آزمایشگاه کلینیک ناباروری میلاد سنجیده خواهد شد (45). ب) تحرک اسپرم: تعریف نظری: تحرک اسپرم به درصد اسپرم¬هایی که دارای حرکت پیشرونده هستند، اطلاق می¬شود که از پارامترهای مهم آنالیز مایع منی می-باشد (46). تعریف عملی: بر اساس معیارهای (2010) WHO به کاهش تحرک اسپرم¬ها آستنواسپرمی گفته می¬شود به طوری¬که تحرک کمتر از 32 درصد غیر طبیعی در نظر گرفته شده و وارد مطالعه خواهند شد. با استفاده از میکروسکوپ نوری و با شمارش 200 اسپرم، حداقل در 5 منطقه، تعداد اسپرم¬های دارای حرکت پیش رونده، درجا و ساکن شمارش می¬شود (45). ج) مورفولوژی: تعریف نظری: از پارامتر¬های آنالیز مایع منی بررسی ظاهر اسپرم¬ها نیز می¬باشد که برای بررسی آن، قسمت سر، گردن و دم اسپرم¬ها بررسی می-شود (46). تعریف عملی: بر اساس معیارهای (2010) WHO اختلال در ظاهر اسپرم¬ها تراتواسپرمی گفته می¬شود و اگر کمتر از 4 درصد اسپرم¬ها دارای شکل طبیعی باشند نتیجه غیر طبیعی در نظر گرفته شده و وارد مطالعه خواهند شد. برای بررسی ظاهر اسپرم ها از نظر طبیعی یا غیر طبیعی بودن، از میکروسکوپ نوری با بزرگنمایی × 1000 استفاده خواهد شد (45). اولیگوآستنوتراتوزواسپرمی تعریف نظری: تمام پارامترهای مایع منی غیر طبیعی هستند (46). تعریف عملی: بر اساس معیارهای (2010) WHO تعداد اسپرم¬ها کمتر از 15 میلیون در هر میلی¬لیتر و کمتر از 4 درصد اسپرم¬ها دارای شکل طبیعی و تحرک کمتر از 32 درصد غیر طبیعی در نظر گرفته می¬شود (46). عملکرد جنسی: تعریف نظری: عملکرد جنسی رفتاری است که باعث ایجاد لذت در فرد و شریک جنسی او می¬شود و شامل تحریک اعضای جنسی اولیه، همراه با مقاربت است و در آن احساس گناه یا اضطراب وجود ندارد و از روی اجبار نیست (47). تعریف عملی: منظور از عملکرد جنسی در این مطالعه، نمره عملکرد جنسی است که با استفاده از پرسشنامه¬های استاندارد عملکرد جنسی مردان(BSFI: Brief Sexual Function Inventory) به دست خواهد آمد. این پرسشنامه دارای 11 سوال می¬باشد که عملکرد جنسی مردان را در 5 قسمت بررسی می¬کند: میل جنسی: سوالات 1 و 2، نعوظ: سوالات 3، 4 و 5، انزال: سوالات 6 و 7، ارزیابی مشکل: سوالات 8، 9 و 10، رضایت کلی: سوال 11 هر سوال پنج گزینه برای انتخاب دارد که به هر یک از گزینه¬ها، نمره 0-4 تعلق می¬گیرد. سلنیوم تعریف نظری: سلنیوم یک عنصر شیمیاییِ غیر فلزی با عدد اتمی 34 و علامت اختصاری Se است که در جدول تناوبی مابین سولفور در بالا و تلوریوم در پایین قرار دارد. سلنیوم برای سلامتی، رشد طبیعی و تولید مثل در انسان و سایر پستانداران یک عنصر ضروری است. سلنیوم به دو شکل غیرارگانیک (غیر آلی) و ارگانیک (آلی) وجود دارد. نوع غیرارگانیک به صورت سلنایت Selenite و سلنیت Selenate در خاک یافت می¬شود. نوع ارگانیک به صورت سلنومیتیونین و سلنوسیستئین در بافتهای انسانی و حیوانی وجود دارد. جذب سلنیوم از ترکیبات ارگانیک به 90 تا %95 می¬رسد (26، 27، 48-50) . مقدار مجاز توصیه شده غذایی (RDA) برای سلنیوم در زنان بزرگسال 55 میکروگرم در روز و در بعضی منابع 70 میکروگرم در روز اعلام شده است و مقادیر بالاتر از 400 میکروگرم در روز (Upper Limit) سمّی در نظر گرفته می¬شود (26، 27). فرآیند تولید مخمر غنی شده با سلنیوم: مخمر غنی شده با سلنیوم، محصول تخمیر هوازی S.cerevisiae در محیط غنی از سلنیوم که تحت شرایط کمبود گوگرد در محیط کشت سلنیوم به عنوان جایگزین گوگرد جذب مخمر می شود، می باشد. از این نظر مخمر یک حامل مناسب برای ترانسفورماسیون سلنیوم است. محیط کشت پایه؛ ملاس نیشکر یا چغندر است که به آن ویتامین ها و مواد مغذی و دیگر فاکتور های رشد برای اطمینان ازحداکثر توده سلولی ایجاد می شود. منبع سلنیوم به شکل نمک سلنیوم (سلنیت سدیم) به محیط کشت افزوده می شود. دما، PH ، غلظت منبع سلنیوم، زمان تزریق آن به محیط کشت و هوادهی و میزان مایع تلقیح و زمان افزودن آن و محیط کشت پایه در رشد بهینه مخمر و بازده جذب سلنیوم موثر هستند. در نتیجه تخمیر در محیط غنی شده با سلنیوم ، این عنصر به شکل آلی با مخمر اتصال برقرار می کند. بعد از مرحله تخمیر، مخمر به وسیله سانتریفوژ از محیط کشت جدا شده وبرای حذف سلنیوم معدنی متصل شده به دیواره سلولی، توده سلولی چندین بار شست وشو داده می شود و در نهایت خشک می شود (51). مخمر غنی شده با سلنیوم آلی : یک محصول مخمری خوراکی دارای میزان بالای سلنیوم داخل سلولی و به فرم آلی است. تحقیق ها نشان می دهد که برخی از میکروارگانیسم ها به خصوص مخمر می تواند با بهره گیری از قندهای محلول های آلی، توده سلولی با محتوای بالای پروتئین تولید کند. در ضمن می تواند سلنیوم معدنی ( که زیست دسترسی کمی دارد و بالقوه سمی است) را به فرم آلی (که ایمن تر و از نظر زیستی فعال تر است) تبدیل کند (51). جهت اندازه گیری دقیق از روش ICP mass استفاده می شود که در این روش میزان سلنیوم موجود در مخمر ها اندازه گیری میشود و در نتیجه مشخص میگردد که در چه میزان مخمر ۲۰۰ میکروگرم سلنیوم وجود دارد و با در دسترس داشتن این اطلاعات مقدار مخمر مورد نیاز برای هر کپسول به منظور داشتن کپسول هایی با دوز ۲۰۰ میکروگرم بدست می آید. تعریف عملی: کپسول مخمر غنی شده با سلنیوم آلی در مرکز تحقیقات تغذیه تهیه خواهد شد، روزانه یکعدد کپسول¬ 250 میلی¬گرمی حاوی 200 میکروگرم سلنیوم آلی تهیه خواهد شد و همراه با غذا به مدت 3 ماه مصرف و در چک لیست مصرف دارو که در اختیار فرد قرار می¬شود، ثبت خواهد شد. دارونما (پلاسبو) تعریف نظری: دارونما دارویی بدون فعالیت خاص دارویی در برابر یک بیماری هدف است که به منظور اندازه-گیری پایه درکارآزمایی های بالینی در گروه کنترل به کار می رود (52). تعریف عملی: کپسولهای دارونما به صورت کپسولهایی که از لحاظ شکل، رنگ و وزن کاملاً شبیه کپسول سلنیوم محتوی مخمر S.cerevisiae خواهتد بودند که در مرکز نحقیقات علوم تغذیه تهیه خواهند شد، با این تفاوت که فاقد ماده موثره می باشند. دارونماها با همان دستور مصرف مشابه کپسول سلنیوم در اختیار بیماران قرار گرفتند و مصرف روزانه دارونما/پلاسبو در چک¬لیست مصرف دارو که در اختیار فرد قرار گرفته ثبت شد. عوارض جانبی احتمالی: تعریف عملی: در این مطالعه حوادث جانبی شامل: تهوع، اسهال، سردرد، نفخ و سایر عوارض گزارش شده توسط مشارکت کننده می باشد که با تکمیل چک لیست عوارض جانبی احتمالی به دست خواهد آمد. جواني جمعيت - مخاطرات باروري |
| ذینفعان نتایج طرح | در صورت موفق بودن طرح می¬توانیم بجای داروهای شیمیایی و روش¬های کمک باروری موجود که پرهزینه و دارای میزان موفقیت پایین هستند ریزمغذی-مکمل ارگانیک با هزینه پایین برای مردان نابارور ایدیوپاتیک تهیه نموده و به تنهایی یا در کنار درمانهای روتین به کاهش اختلالات ناباروری مردان و به خانواده آنها کمک نماییم. |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| محمد امین شمس نیا | دانشجوی مالک پایان نامه |
| پروین حکیمی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| عزیزه فرشباف خلیلی | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| علیرضا استاد رحیمی | مشاور |
| امین باقری | مشاور |
| مینو رنجبر | همکار اصلی |
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |