طراحی و روان سنجی مقیاس شناسایی دانشجو با عملکرد بالینی ایمن در دوره کارشناسی پرستاری: یک مطالعه اکتشافی متوالی
Designing and psychometric evaluation of a Student Identification Scale with Safe Clinical Performance in Undergraduate Nursing: A Sequential Exploratory Study
مجریان: اکرم قهرمانیان
خلاصه روش اجرا: هدف مطالعه حاضر تعریف و تبیین مفهوم دانشجوی ایمن و تعیین ویژگی های روانسنجی ابزار شناسایی دانشجوی ایمن در عملکرد بالینی در دوره کارشناسی پرستاری می باشد. بهترین روش برای مفاهیم نامشخص و طراحی ابزار، روش مطالعه اکتشافی است؛ لذا مطالعه حاضر یک مطالعه تلفیقی با طرح متوالی اکتشافی(Exploratory Sequential Mixed Method Study) است و شامل دو بخش کیفی و کمی می باشد. در بخش کیفی از روش تحلیل محتوای کیفی قراردادی برای استخراج ابعاد و ویژگی های مفهوم دانشجوی ایمن (تعریف مفهومی) استفاده خواهد شد. سپس مروری بر متون به صورت وسیع در متون و ابزارهای موجود انجام خواهد شد تا ویژگی ها و ابعادی از مفهوم، که در مطالعه کیفی شناسایی نشده اند، کشف و در صورت نیاز در ساختن عبارات از آنها استفاده گردد. جهت اطمینان از شناسایی تمام ویژگیهای مفهومی دانشجوی ایمن در عملکرد بالینی، از تحلیل مفهوم به روش هیبرید استفاده خواهد شد. با توجه به نتایج مطالعه کیفی و تحلیل مفهوم، با استفاده از بلوپرینت و استخراج آیتم ها (item pool)، پیش نویس ابزار طراحی خواهد شد و به این طریق مرحله کیفی مطالعه به مرحله کمی مرتبط خواهد شد. بخش کمی با رویکرد روش شناسی (Methodological Approach) انجام خواهد شد. در این مرحله، روایی ابزار با روش های روایی صوری، روایی محتوای سازه با تحلیل عاملی اکتشافی (Exploratory Factor Analysis) و روایی همگرا تعیین خواهد شد. برای تعیین پایایی ابزار از دو روش پایایی همسانی درونی با استفاده از تعیین ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ثبات با استفاده از آزمون مجدد (آزمون – باز آزمون) و تعیین ضریب همبستگی و شاخص ICC استفاده خواهد شد
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 68083 |
| عنوان فارسی طرح | طراحی و روان سنجی مقیاس شناسایی دانشجو با عملکرد بالینی ایمن در دوره کارشناسی پرستاری: یک مطالعه اکتشافی متوالی |
| عنوان لاتین طرح | Designing and psychometric evaluation of a Student Identification Scale with Safe Clinical Performance in Undergraduate Nursing: A Sequential Exploratory Study |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | مهارتهای رفتاری، ارتباطی و آموزش و ارتقاء سلامت و مداخلات آموزشی |
| نوع مطالعه | مطالعات کیفی (Qualitative) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دکتری تخصصی PhD |
| مدت اجرا - ماه | 24 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | اگرچه در اکثر متون موجود، عملکردهای بالینی دانشجویان از نظر ایمن بودن، مورد توجه زیادی بوده است، اما ویژگیهای این نوع عملکرد و نقش عوامل مرتبط با دانشجو، برنامه درسی، مدرس بالینی و شرایط بالینی و تعامل بین آنها در تربیت دانشجوی ایمن برای عمل در محیط¬های مراقبتی تا حد زیادی ناشناخته مانده است. دانش فعلی محدود به مطالعات کیفی با اندازه های نمونه کوچک و بدون تنوع نمونه¬ها در محیط ها کوچک بوده است. باید توجه کرد که ایمن بودن دانشجویان در عملکرد بالینی در طی یادگیری دروس الینی، یک پدیده پیچیده است که شامل ادراکات، ارزش ها، نگرش ها، نظرات، نقش ها و انتظارات دانشجویان و مربیان می باشد و نیاز به بررسی بیشتری در جهت شناسایی ماهیت و فاکتورهای موثر بر آن دارد. در شناسایی دانشجویان ناایمن و عملکردهای ایمن نقش مربیان و اعضای هیات علمی پرستاری کلیدی می باشد. البته در متون مختلف برخی از عوامل مانند، نقص سیستم مراقبت های سلامت، فشارهای اجتماعی، عدم وجود فرایندهای روشن، ترس از تلافی، عدم اطمینان در تصمیم گیری در مورد دادن نمره مردودی به دانشجو، اعتقادات فردی مبنی بر بهبود دانشجویان در آینده، و عدم حمایت می توانند توانایی مربیان و اعضای هیات علمی بالینی را در ارزیابی عملکرد بالینی ایمن و شناسایی دانشجوی ناایمن مختل کنند. ایمنی بر اساس استانداردهای علمی، حرفه ای و عمومی شکل می گیرد. همانطور که مشخص شده است، بسیاری از جنبه¬های مفهومی عملکردهای ناایمن دانشجویان ناشناخته و مبهم بوده و این مسئله ممکن است در مواردی بر پیامدهای بیمار و مسئولیت اعضای تیم مراقبت در قبال ایمنی بیمار تأثیر گذاشته و لزوم توجه همه¬جانبه به ارزیابی برنامه¬های آموزش پرستاری از نظر ایمن بودن در عرصه¬های بالینی را برجسته کند. اما سوال مهم این است که این ارزیابی کنندگان چگونه ایمن و ناایمن بودن عملکرد دانشجویان را تعیین می کنند. علی رغم اینکه Scanlan و همکارانش اذعان می کنند که تعریف عملکردهای ایمن و دانشجوی ناایمن برای استانداردسازی دشوار است، ولی همچنان بر اهمیت مفهوم سازی عملکردهای ایمن و دانشجوی ناایمن برای برنامه ریزی درسی تأکید می کنند. در میان همه حرفه¬های مراقبت سلامت، بر اهمیت وجود یک فرآیند روشن برای شناسایی اولیه دانشجوی ناایمن تأکید شده است. همچنین در مطالعات انجام شده، چندین نویسنده بر لزوم تهیه پروتکل¬های نظامند برای ارزیابی و مدیریت دانشجویان غیر ایمن در برنامه های پرستاری اشاره کرده اند. در چارچوب¬های بین المللی، سیستم¬های آموزش پرستاری متعهد به حفظ ایمنی و کیفیت مراقبت¬های ارئه شده به بیمار هستند. این تعهد مستلزم تدوین برنامه درسی و سیاستهای روشن است. در غیاب چنین برنامه ریزی، دانشجویان، مربیان بالینی و اساتید دوره ممکن است با پیامدهای منفی برای بیمار و خود مواجه شوند. بنابراین با توجه به مرور گستره متون که گویای فقدان ابزار سنجش دانشجوی ایمن هست و اهمیت شناسایی دانشجوی ناایمن در محیط های بالینی در حفظ ایمنی بیماران، کارکنان مراقبت سلامتی و دانشجویان دیگر که به نظر مورد غفلت قرار گرفته شده است، بر آن شدیم تا ابزار شناسایی دانشجوی ایمن را طراحی و روان سنجی کنیم. |
| اهداف اختصاصی | هدف اختصاصی شماره 1 : 1-1 تبیین مفهوم دانشجوی ایمن در عملکرد بالینی در دوره کارشناسی پرستاری 2-1 تبیین ابعاد مفهوم دانشجوی ایمن در عملکرد بالینی در دوره کارشناسی پرستاری 3-1 طراحی پیش­نویس ابزار شناسایی دانشجوی ایمن بر اساس نتایج مرحله کیفی و تحلیل مفهوم به روش هیبرید -هدف اختصاصی شماره 2 : متن هدف ذکر شود 1-2 تعیین روایی صوری ابزار شناسایی دانشجوی ایمن در عملکرد بالینی در دوره کارشناسی پرستاری 2-2 تعیین روایی محتوای ابزار شناسایی دانشجوی ایمن در عملکرد بالینی در دوره کارشناسی پرستاری 3-2 تعیین روایی سازه ابزار شناسایی دانشجوی ایمن در عملکرد بالینی در دوره کارشناسی پرستاری با تحلیل عاملی اکتشافی 4-2 تعیین روایی همگرای ابزار شناسایی دانشجوی ایمن در عملکرد بالینی در دوره کارشناسی پرستاری 5-2 تعیین پایایی همسانی درونی ابزار شناسایی دانشجوی ایمن در عملکرد بالینی در دوره کارشناسی پرستاری 6-2 تعیین پایایی ثبات ابزار شناسایی دانشجوی ایمن در عملکرد بالینی در دوره کارشناسی پرستاری 7-2 تعیین اثر سقف و کف و میزان سهولت پاسخگویی ابزار شناسایی دانشجوی ایمن در عملکرد بالینی در دوره کارشناسی پرستاری |
| چکیده انگلیسی طرح | The purpose of this study is to define and explain the concept of safe student and determine the psychometric properties of safe student identification tool in clinical practice in undergraduate nursing. The best method for vague concepts and tool design is the exploratory study method; Therefore, the present study is an exploratory sequential study with Exploratory Sequential Mixed Method Study and includes two parts: qualitative and quantitative. In the qualitative section, the conventional qualitative content analysis method will be used to extract the dimensions and characteristics of the concept of safe student (conceptual definition). Then, a review of the texts will be done extensively in the existing texts and tools to discover the features and dimensions of the concept, which have not been identified in the qualitative study, and to use them in constructing statements if necessary. Hybrid concept analysis will be used to ensure that all conceptual features of a safe student are identified in clinical practice. According to the results of qualitative study and concept analysis, using blueprint and item pool, a draft of the tool will be designed and thus the qualitative stage of the study will be related to the quantitative stage. A qualitative section will be done with the Methodological Approach. At this stage, tool validity will be determined by face validity methods, structural content validity by exploratory factor analysis and convergent validity. To determine the reliability of the instrument, two methods of internal consistency reliability using Cronbach's alpha coefficient and stability reliability using retest (test-retest) and correlation coefficient and ICC index will be used. |
| کلمات کلیدی | ایمنی بیمار تعریف نظری: سازمان بهداشت جهانی ایمنی بیمار را به "پیشگیری از خطا و عوارض جانبی مرتبط با مراقبت های سلامت برای بیماران" تعریف کرده است (11). عملکرد بالینی ایمن (safe clinical practice) تعریف نظری: عملکرد بالینی ایمن، نشان دهنده وضعیت بیمار و دانشجو در یک محیط بالینی زنده است؛ این عملکرد ایمن هنگامی رخ می¬دهد که دانشجویان پرستاری قبل از دریافت مجوز فراغت از تحصیل، به اندازه کافی آماده شده، دانش کافی در مورد موقعیت¬های بالینی و خطرات آن را از خود نشان داده، ارتباط حرفه ای با اعضای هیئت علمی و کارکنان برقرار کرده؛ و روابط مناسب با اساتید و کارکنان را ایجاد کنند (48). دانشجوی ایمن تعریف نظری: با توجه به نبود تعریف مشخص از این مفهوم، پژوهش حاضر از نوع ترکیبی اکتشافی برای شناسایی و تعریف مفهوم دانشجوی ایمن طراحی شده است. |
| ذینفعان نتایج طرح | به نظر می¬رسد، مطالعه حاضر میتواند با تبیین مفهوم دانشجوی ایمن در عملکرد بالینی و غربالگری دانشجویان غیرایمن در ابتدای ورود به عرصه¬های بالینی، پیش از کارورزی و حتی قبل از فارغ¬التحصیلی، در پیشبرد آموزش ایمن برای دانشجویان کمک کننده بوده و به طورغیرمستقیم باعث ارتقاء سطح ایمنی بیمار شده و کیفیت مراقبت های پرستاری ارائه شده توسط دانشجویان پرستاری را بهبود بخشد. با توجه به اینکه در ارتباط با ماهیت و ویژگیهای مفهوم دانشجوی ایمن تعریفی به طور جامع و مشخص وجود نداشته و ابزار مناسب برای اندازه گیری آن در دسترس نیست، به نظر میرسد منافع زیادی میتواند از طراحی و روانسنجی ابزار شناسایی دانشجوی ایمن حاصل گردد. ابزار نهایی میتواند توسط مراکز آموزشی و مربیان بالینی برای شناسایی دانشجویان ناایمن و تعیین جنبه¬هایی که دانشجو نیاز به مداخله دارد، برای کاهش آسیب¬های احتمالی کمک کننده باشد. از مهمترین پیامدهای استفاده از این ابزار بهبود ایمنی، کیفیت یا پیامد کار (ارائه مراقبت های ایمن با کیفیت بالا) و افزایش بهره وری در سازمانهای ارائه دهنده خدمات سلامت میباشد. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| اکرم قهرمانیان | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| وحید زمانزاده | مشاور |
| لیلا ولیزاده | مشاور |
| محمد اصغری جعفرآبادی | همکار اصلی |
| مصطفی قاسم پور | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر استفاده از راهبرد خودابرازی در بین دانشجویان پرستاری با عملکرد بالینی ناایمن شایع بود.متن خبر براساس نتایج مطالعه حاضر، اطمینان از عملکرد بالینی ایمن برای دانشجو زمانی ایجاد خواهد شد که اطمینان حاصل شود دانشجویان پرستاری قبل از ورود به عرصه های بالینی آمادگی های لازم را از نظر دانش و مهارت های بالینی کسب کرده و توان انجام آن در عمل را دارند. همچنین این دانشجویان باید برخی ویژگی های فردی-حرفه ای را در خود پرورش داده و بتوانند تعاملات حرفه ای مناسبی با دیگران داشته باشند و کمتر از خودابرازی برای تحت تاثیر قرار دادن دیگران و پنهان کردن خطاها و نقاط ضعف خود استفاده کنند. در طول تعاملات بین فردی، ممکن است هم اطلاعات فردی و هم اطلاعات اجتماعی به شکل دستکاری شده رد و بدل شوند. طبق یافته های این مطالعه خودابرازی به عنوان فرایندی هدفمند، خودآگاه یا ناخودآگاه برای کنترل ارائه اطلاعات مربوط به خود برای تاثیرگذاری بر دیگران با هدف ایجاد، حفظ یا اصلاح تصویری از فرد در ذهن «دیگران» انجام می گیرد. این روش می تواند منجر به ایجاد اعتماد کاذب نسبت به دانشجو و غفلت مربی نسبت به وی شده و زمینه را برای وقوع حوادث مرتبط با ایمنی بیمار فراهم کند. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر دانشجویان پرستاری سال آخر صلاحیت ایمنی بیمار کسب شده خود را در حد متوسط ارزیابی کردند.متن خبر در راستای تلاش های مدرسین پرستاری برای بهبود شایستگی های ایمنی، دانستن میزان شایستگی های کسب شده توسط دانشجویان مهم است. یافته های مطالعه حاضر نشان داد که دانشجویان پرستاری که مورد ارزیابی قرار گرفتند، صلاحیت ایمنی بیمار خود را در حد متوسط ارزیابی کرده اند. همچنین یافته های دیگر نشان داد که، داشتن تجربه قبلی در امر یادگیری مسائل مرتبط با ایمنی بیمار و نوع دانشگاه محل تحصیل آنان در یادگیری مسائل ایمنی تاثیرگذار می باشد. یافتهها، نقاط قوت و ضعف دانشجویان پرستاری در مهارت های خاص را نشان میدهند؛ و به مربیان و برنامهنویسان برنامه درسی فرصتی برای رسیدگی به این زمینهها ارائه میدهند. به عنوان مثال، علیرغم اهمیت شناخته شده کار گروهی در مراقبت از بیمار، ضعف قابل توجهی در همکاری دانشجویان با سایر حرفه های بهداشتی وجود دارد. این مطالعه نشان میدهد که مربیان بالینی باید بر ایجاد فرهنگ مشارکتی و ارائه آموزشهای مناسب برای افزایش مهارتهای کار گروهی تمرکز کنند. |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
