مشخصات اپیدمیولوژیک سرطان سینه در ایران : مرور سیستماتیک و متاآنالیز

مجریان: زهره صناعت

خلاصه روش اجرا: سرطان پستان شایع ترین سرطان در زنان در کل دنیا می باشد . مطابق با آخرین گزارشات مربوط به آژانس بین المللی تحقیقات سرطان (IARC) و GLOBOCAN در سال 2020 ، سالیانه در حدود 3/2 میلیون مورد سرطان پستان در زنان تشخیص داده می شود. از طرف دیگر در حال حاضر سرطان پستان از مهم ترین علل مرگ و میر زنان در کشورهای کمتر توسعه یافته بوده که می تواند می تواند به علت افزایش میزان بروز از یک طرف و همچنین کمبود امکانات تشخیصی و درمانی مناسب در این کشورها باشد. از نظر میزان بروز تفاوت های چشمگیری در کل مناطق دنیا وجود دارد به طوری که این میزان نزدیک به چهار برابر در مناطق مختلف جهان تغییر می کند، این میزان هنوز هم در کشورهای توسعه یافته بیشترین میزان را داشته (میزان ASR سالیانه90 و 92 به ازای هر 100 هزار نفر در کشورهای اروپای غربی و شمال امریکا ) و در کشورهای افریقایی کمتر شایع است (میزان ASR سالیانه کمتر از 40 به ازای هر 100 هزار نفر در کشورهای آفریقایی و اسیایی).(1) بر اساس آخرین گزارش گلوبوکان ، سرطان پستان 13% کل سرطان ها در هر دو جنس را در ایران به خود اختصاص داده است . میزان بروز استاندارد شده سنی (Age Standardized Incidence Rate) 8/35 نفر به ازای هر 100 هزار نفر و میزان مرگ استاندارد شده سنی 8/10 (Age Standardized Mortality Rate)/به ازای هر 100 هزار نفر گزارش شده است که فعلا کمتر از کشورهای با درآمد سالیانه متوسط همسایه اش می باشد. این میزان نسبت به گزارشات قبلی افزایش داشته به طوری که در آخرین مقاله چاپ شده از نتایج برنامه ملی ثبت سرطان ایران و گزارشات قبلی میزان بروز 5/34 به ازای هر 100 هزار زن بود . از انجایی که میزان بروز و مرگ ومیر ناشی از سرطان پستان در طی سالهای اخیر و در مناطق و استان های مختلف کشور تفاوت چشمگیری وجود دارد ، لزوم مرور ساختار یافته و بررسی میزان بروز و مرگ و میر ناشی از سرطان پستان در ایران جهت ارائه عددی دقیق بر مبنای متاانالیز برای مشخص کردن وضعیت فعلی این بیماری در کشور ضروری به نظر می رسد. این بررسی یک مطالعه مرور ساختار یافته و متاآنالیز می باشد که تمامی مطالعات منتشر شده از سال 2010 تا سال 2020 (در طی 10 سال اخیر) جستجو شده و توسط دو محقق به طور مستقل ارزیابی می شوند..در این مرور سیستماتیک و متا آنالیز ما تمامی نتایج محاسبات مربوط به ASR و CR و Mortality rate را را وارد مطالعه خواهیم کردیم. هر نوع مطالعه اپیدمیولوژیک ، تحلیلی ، مقطعی ، توصیفی و مطالعات جمعیتی مورد نظر خواهند بود. در این مطالعه : PICO Participant/Published Breast Cancer Intervention/Index ASR,CR,MR Control/Compare N/A Outcome Breast Cancer Incidence کلید واژه های مورد نظر با استفاده از روش Boolean Logics عبارت خواهند بود از : "Breast Cancer", "Cancer", "Malignancy", "Neoplasm", Iran, Epidemiologic study, Characteristics, Incidence,ASR,Mortality rate, Crude Incidence Rate, and Distribution از چک لیست CASP(Critical Appriasal Skills Program) برای ارزیابی کیفی متدولوژیک مقالات استفاده خواهد شد. بعد از جمع آوری منابع ، در طی چند جلسه با همکاران اصلی طرح منابع از نظر واجد بودن شرایط مطالعه مجددا بررسی و ارزیابی خواهند شد. بعد از انتخاب نهایی مقالات معیار های مربوط به بروز و شیوع و بروز استاندارد شده سنی وارد جداول طراحی شده می شوند . ابتدا یک بررسی مقدماتی در عنوان و چکیده مطالعات به دست آمده در جستجوی الکترونیک انجام می گیرد تا مطالعاتی که فاقد معیارهای ورود به مطالعه بر اساس چک لیست مورد استفاده دارند ، مطالعات تکراری، مطالعات فاقد کیفیت و مطالعات فاقد اطلاعات پایه حذف شوند. خلاصه مقالات یا هرگونه مطالعه منتشر نشده مانند پایان نامه و گزارشات در تجزیه و تحلیل در نظر گرفته نخواهند شد.مقالات انگلیسی و فارسی در این مطالعه وارد خواهند شد.در مرحله بعدی از بین مقالات باقی مانده متن کامل مقاله خوانده شده تا مورد ارتباط بودن با این بررسی تائید شود.همچنین فهرست منابع در هر کدام از مقالات انتخاب شده ، برای شناسایی هر گونه مقالات مرتبط با همین موضوع ، مجددا مرور می گردند .تمام مقالات مورد تائید مربوط به موضوع این بررسی ، مجددا توسط ۲ نفر از همکاران طرح مرور خواهند شد.در طی انجام متاآنالیز تمام مطالعات برای بررسی از نظر هتروژن بودن و یا همگنی مطالعات و همچنین برای بررسی خطر سوگیری (شامل Risk of bias across studies , Risk of bias in individual studies, Risk of bias within studies ) در سراسر این مطالعات با مقدار آماری کوکران ، شاخص I2 و درجه آزادی (df) ارزیابی خواهد شد و P <0.10 از نظر آماری معنادار در نظر گرفته می شود. آستانه های زیر برای تفسیر شاخص I2 در نظر گرفته خواهد شد: 0to 40 %: might not be important, 30 to 60 %: may present moderate heterogeneity, 50 to 90 %: may present substantial heterogeneity, and 70 to 100 %: considerable heterogeneity همچنین از مدل اثر تصادفی برای به حداقل رساندن خطر سوگیری در مطالعات استفاده خواهد شد. میزان بروز استاندارد شده سنی(ASR) و میزان بروز خام(CR) از تمام مطالعات محاسبه و گزارش خواهند شد. از انجایی که این مطالعه یک مطالعه مرور نظام مند و متا آنالیز می باشد هیچ مداخله انسانی و یا حیوانی انجام نخواهد گرفت. ازاطلاعات پایه و اولیه بیماران استفاده نخواهد شد. تمام موازین اخلاقی مربوط به پژوهش های پایه طبق مصوبه کمیته اخلاقی دانشگاه علوم پزشکی تبریز رعایت خواهد شد.به منظور حفظ ضرورت امانتداری و دقت در گزارش نتایج بدون سوگیری، از مدل اثر تصادفی برای به حداقل رساندن خطر سوگیری در مطالعات استفاده خواهد شد.