بررسی وضعیت شناختی سالمندان شهر تبریز با استفاده از آزمون کوتاه شده شناختی
Evaluation of cognitive status of the elderly in Tabriz using Abbreviated Mental Test (AMT)
مجریان: احمد کوشا , حسین مطلبی
خلاصه روش اجرا: این مطالعه یک مطالعه توصیفی- تحلیلی است که به روش مقطعی برای بررسی وضعیت شناختی سالمندان بالای 60سال شهر تبریز انجام خواهد شد. برای به دست آوردن نمونه معرف جامعه بر اساس اطلاعات سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1395 شهر تبریزو با توجه به شیوع 18 درصدی اختلالات شناختی (مطالعه شهر رشت)(13) به تعداد 510 نمونه نیاز است .به علت تحت پوشش بودن جمعیت شهر تبریز در مراکز بهداشتی درمانی و سهولت دسترسی به افراد،نمونه ها از مراکز بهداشتی درمانی تبریز انتخاب خواهند شد. نمونه گیری بصورت خوشه ای چند مرحله ای خواهد بود.برای این منظور ابتدا بصورت سیستماتیک 14 مرکز بهداشتی درمانی از بین 55 مرکز بهداشتی درمانی شهر تبریز انتخاب شده سپس متناسب با حجم جمعیت سالمندان(بالای 60 سال) تحت پوشش هر مرکز تعداد نمونه از هر مرکز تعیین خواهد شد. برای انتخاب تعداد نمونه تعیین شده درهر مرکز ، از بلوک های تحت پوشش مرکزابتدا سه بلوک به صورت رندوم انتخاب و سپس از هر بلوک متناسب جمعیت سالمندان هر بلوک حجم نمونه مرکز انتخاب خواهد شد ، سپس بعد از کسب رضایت از شرکت کنندگان پرسشنامه های مشخصات دموگرافیک و آزمون کوتاه شده شناختی از سالمندان منتخب مراکز در محل مراکز بهداشتی درمانی در یک مکان آرام و مناسب تکمیل خواهد شد.برای تجزیه و تحلیل داده ها، از نرم افزار spss 22 و آزمون های توصیفی (میانگین،درصد و انحراف معیار)وآزمونهای استنباطی فیشر و کای اسکوئر استفاده خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 67519 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی وضعیت شناختی سالمندان شهر تبریز با استفاده از آزمون کوتاه شده شناختی |
| عنوان لاتین طرح | Evaluation of cognitive status of the elderly in Tabriz using Abbreviated Mental Test (AMT) |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | اختلالات شناختی شایع با تاکید بر پارکینسون، آلزایمر، دمانس |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 13 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | جمعیت رو به رشد سالمندان نیازمند مراقبت های خاص این گروه می باشد وبرای اجرای خدمات سلامتی به این قشر ابتدا نیاز به شناخت مشکلات سلامتی آنان را داریم . یکی از مشکلات شایع دوران سالمندی مشکلات شناختی می باشد.شیوع اختلال شناختی با افزایش سن ،به خصوص پس از60 سالگی به صورت قابل توجهی افزایش می یابد شیوع آلزایمر بعد از سن 65 سالگی به ازای هر 10 سال دو برابر میشود .از سوی دیگر میزان تشخیص دمانس حتی در کشورهای توسعه یافته کمتر از 50 درصد است. طبق بررسی های انجام شده مطالعات در زمینه بررسی وضعیت شناختی سالمندان در ایران بسیار محدود بوده و مطالعه ای در زمینه شیوع اختلالات شناختی سالمندان در شهر تبریز یافت نشد . ابزارهای متعددی جهت بررسی وضعیت شناختی سالمندان وجود دارد ولی با توجه به کم سواد یا بی سواد بودن اکثر جمعیت سالمندان شهر تبریز ایزار AMT با توجه به کوتاه بودن و سرعت اجرا، نیاز به آموزش اجمالی داشتن، سادگی انجام، قابل تکرار بودن و عدم وابستگی به سواد و همچنین ارتباط کم به زبان و فرهنگ،انتخاب شد. لذاهدف از این مطالعه بررسی وضعیت شناختی سالمندان شهر تبریز با استفاده از آزمون کوتاه شده شناختی AMT می باشد. |
| اهداف اختصاصی | 1- تعیین شیوع اختلال شناختی در سالمندان شهر تبریز با استفاده از آزمون کوتاه شده شناختی AMT -2- تعیین شیوع اختلال شناختی در مردان سالمند شهر تبریز با استفاده از تست AMT -3-تعیین شیوع اختلال شناختی در زنان سالمند شهر تبریز با استفاده از تست AMT -4-تعیین ارتباط اختلال شناختی با سن -5-تعیین ارتباط اختلال شناختی با جنسیت -6-تعیین ارتباط اختلال شناختی با وضعیت تاهل -7-تعیین ارتباط اختلال شناختی با سطح تحصیلات |
| چکیده انگلیسی طرح | This research is a descriptive-analytical study that will be performed using cross-sectional approach to examine the cognitive status of the elderly over 60 years of age in Tabriz. In order to obtain a representative sample of the population based on the general population 510 samples are predicted to approch. Due to the coverage of the population of Tabriz In health centers and ease of access to individuals, samples will be selected from Tabriz health centers. Sampling will be in a multi-stage cluster. For this purpose, first 14 health centers will be systematically selected from 55 health centers in Tabriz, then in proportion to the size of the elderly population (over 60 years) covered by each center, the number of samples from each The center will be determined. To select the number of samples in each center, from the blocks covered by the center, three blocks first are randomly selected and then from each block according to the population of the elderly, each block of the center sample size will be selected. The demographic characteristics questionnaires and shortened cognitive test of the elderly. The selected centers will be completed in a quiet and suitable place in the health centers. |
| کلمات کلیدی | 1.سالمند: بر اساس تعریف سازمان جهانی بهداشت هر فرد بالای 60 سال سالمند محسوب می شود.(1) 2.اختلالات شناختی: اختلالات شناختی (CD) Cognitive disorder ، همچنین به عنوان اختلالات عصبی شناختی (NCDs) neurocognitive disorders شناخته می شود ، دسته ای از اختلالات بهداشت روان است که در درجه اول بر توانایی های شناختی تأثیر می گذارد(34) MCI.3: Mild Cognitive Impairmentاختلال شناختی خفیف: یک اختلال عصبی است که در افراد مسن رخ میدهد و شامل اختلالات شناختی همراه با اختلالات جزئی در فعالیتهای روزمرهٔ زندگی میشود؛ همچنین به عنوان زوال عقل اولیه و اختلال حافظهٔ منزوی شناخته شدهاست.(2) Dementia.4:دمانس(زوال عقل) زوال عقل به عنوان مجموعه ای از علائم مرتبط بروز می کند ، که معمولاً در صورت آسیب دیدن مغز در اثر آسیب یا بیماری ظاهر می شود. (35)این علائم شامل اختلالات تدریجی حافظه ، تفکر و رفتار است که بر توانایی عملکرد و انجام فعالیتهای روزمره تأثیر منفی می گذارد. گذشته از اختلال حافظه و ایجاد اختلال در الگوهای فکری ، رایج ترین علائم شامل مشکلات عاطفی ، مشکلات زبان و کاهش انگیزه است. دمانس اختلال هوشیاری نیست و هوشیاری نیز معمولاً تحت تأثیر قرار نمی گیرد. (36) .5تست کوتاه شده شناختی AMT: AMT( Abbreviated Mental Test) آزمون کوتاه شده شناختی (AMT) یک تست 10 امتیازی برای ارزیابی سریع بیماران مسن از نظر ابتلا به اختلال شناختی است. اولین بار در سال 1972 مورد استفاده قرار گرفت ، و اکنون نیز برای ارزیابی اختلالات شناختی ( دمانس ، دلیریوم و نیز گاهی اوقات برای ارزیابی گیجی بعد از عمل جراحی یا گیجی بعد از تصادف ) مورد استفاده قرار می گیرد.این تست دارای 10 سوال می باشد به هر جواب صحیح 1 امتیاز وبه هر جواب غلط صفر امتیاز داده می شود.امتیاز کمنر از 8 در تست 10 سوالیAMTنشان دهنده وجود اختلال شناختی می باشد.(30) تعيين کننده اجتماعي سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح | افراد در دوره سالمندی به دلیل کاهش ظرفیت های فیزیولوژیک ،مستعد ابتلا به بیماریها و ناتوانیها هستند علاوه بر آن در دوره سالمندی ،سالمندان در معرض تهدیدات بالقوه ای نظیر افزایش ابتلا به بیماریهای مزمن،تنهایی ،انزوا و عدم برخورداری از حمایت های اجتماعی بوده و به دلیل ناتوانیهای جسمی و ذهنی استقلال فردیشان مورد تهدید قرار می گیرد تغییر الگوی اپیدمیولوژیک بیماریها در سنین میانسالی و سالمندی و گرایش به سوی بیماریهای مزمن از یک سو و مواجهه با سالمندانی که سالم هستند ولی نیازمند حمایت های بهداشتی،درمانی هستند از سوی دیگر مداخله جدی را می طلبد. لذا جهت دستیابی به سلامت سالمندان و پیشگیری از بروز و ابتلای آنان به بیماریها و کاهش شیوع بیماریها ی ویژه در آنان اولین گام شناسایی وضعیت سلامت آنان است تا بر اساس آن نیازهای بهداشتی و درمانی آنان مشخص گردد و نیز تغییرات در عملکرد شناختی ممکن است به عنوان یک نشانه زودرس قبل از بروز تظاهرات رفتاری دیده شود .در نتیجه افراد مسن در معرض خطر باید شناسایی شده و مورد توجه قرار گیرد تا از نقایص شناختی و ناتوانی های منتج به کاهش امید به زندگی در امان مانده و نیاز به منابع مراقبتی در آنها کاهش یافته و باعث افزایش کیفیت زندگی سالمندان و خانواده آنها شود،لذا سیاست گذاران وبرنامه ریزان حوزه سلامت با در دست داشتن اطلاعات و آمار در زمینه مشکلات شناختی سالمندان می توانند در برنامه ریزی و ارایه خدمات بهداشتی موفق تر باشند و کیفیت زندگی سالمندان ، خا نواده ها و مراقبین آنان نیز افزایش یابد. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| احمد کوشا | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| حسین مطلبی | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| عبدالرسول صفائیان | مشاور |
| آمنه جباری | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر میزان شیوع اختلال شناختی در بین سالمندان تبریزمتن خبر نتایج نشان داد که 42.25 درصد جمعیت آماری اختلال شناختی دارند. درصد شیوع اختلال شناختی در زنان 66.6 و در مردان 24.3 درصدگزارش شد.درصد عدم اختلال شناختی در افراد متاهل نسبت به افراد غیر متاهل بیشتر بود. همچنین اختلال شناختی با تحصیلات ارتباط معنی داری داشت در افراد بی سواد و دارای تحصیلات ابتدایی نسبت به افراد تحصیل کرده بیشتر بود . |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
