تاثیر مشاوره با رویکرد شناختی رفتاری و آموزش مبتنی بر نیازهای خود مراقبتی سلامت جنسی بر احقاق و رضایت جنسی زنان تازه ازدواج کرده
The effect of counseling with cognitive-behavioral approach and education based on sexual health Selfcare needs on sexual assertiveness and satisfaction in recently married women
مجریان: رقیه نوری زاده
خلاصه روش اجرا: این مطالعه شبه تجربی با هدف تعیین تاثیر مشاوره با رویکرد شناختی رفتاری و آموزش مبتنی بر نیازهای خود مراقبتی سلامت جنسی بر احقاق و رضایت جنسی زنان تازه ازدواج کرده انجام خواهد شد؛ بدین ترتیب که پس از اخذ مجوز از کمیته اخلاق، معاونت پژوهشی دانشکده پرستاری - مامایی، معاونت بهداشت استان و مراکز مشاوره قبل از ازدواج، نمونه گیری آغاز خواهد شد. شهر تبریز دارای دو مرکز مشاوره ی قبل از ازدواج منجم و اسدآبادی است. ابتدا نمونه گیری از هر دو مرکز مشاوره ازدواج به روش در دسترس انجام خواهد گرفت و با استفاده از اطلاعات بایگانی شده موجود در مراکز مشاوره قبل از ازدواج، اسامی و شماره تماس زنانی که 3-1 سال از تاریخ مراجعه آنان گذشته و سن آنان بالاتر از 18 سال باشد، تهیه می شود. پژوهشگر پس از تماس تلفنی با زنان و ارایه اطلاعات اولیه در مورد طرح، معیارهای ورود و خروج به مطالعه را در همان تماس تلفنی بررسی کرده و از افراد واجد شرایط در صورت تمایل به شرکت در مطالعه، دعوت می کند تا در موعد مقرر در مراکز مشاوره ازدواج حضور بهم رسانند. در جلسه حضوری، پس از تکمیل پرسش نامه های احقاق جنسی هالبرت و رضایت جنسی لارسون، زنانی که نمره کمتر از 33 در پرسشنامه احقاق جنسی و نمره کمتر از 76 در پرسشنامه رضایت جنسی لارسون را کسب نموده باشند، بعد از توضیح اهداف مطالعه و اخذ رضایت آگاهانه و کتبی جهت شرکت در مطالعه و تکمیل پرسشنامه¬ های مشخصات دموگرافیک و مامایی از طریق بلوک بندی تصادفی با استفاده از نرم افزار Random allocation software (RAS) با بلوک های6 و 9 تایی با نسبت 1:1:1 به سه گروه تخصیص داده خواهند شد. نوع تخصیص روی کاغذ، نوشته شده و در پاکت های مات پشت سر هم شماره گذاری شده، قرار خواهند گرفت(Allocation Concealment). پاکت ها به ترتیب و توسط فرد غیردرگیر در نمونه گیری و جمع آوری داده ها باز خواهند شد. برای یک گروه مداخله (22 نفر)، مشاوره گروهی شناختی-رفتاری طی 8 جلسه 60 تا 90 دقیقه ای به صورت هفته ای یک بار توسط پژوهشگر در مراکز مشاوره ازدواج در اتاق در نظر گرفته شده برای مشاوره در محیطی آرام به صورت رایگان برگزار خواهد شد. تعداد شرکت کنندگان در هر جلسه حداقل 5 و حداکثر 7 نفر خواهد بود. محتوای این جلسات بر محور شناختی رفتاریTherapy Behavioral Cognitive= CBT استوار می باشد که شامل ارزیابی جنسی اولیه، بازآرایی مفاهیم جنسی و احقاق جنسی، استفاده از مهارتهای بالینی، تقویت مهارت های جنسی و چگونگی استفاده از آنها، تحلیل علل کاهش خودکارآمدی جنسی و اهمیت آن در رابطه جنسی و پیگیری و ارزیابی پس از مداخله می باشد. در صورت عدم امکان مراجعه مرتب شرکت کنندگان در جلسات مشاوره به هر علت اعم از بیماری یا مسافرت از فضای مجازی برای ادامه روند مشاوره استفاده خواهد شد. برای گروه دیگر(22 نفر)، 8 جلسه آموزش مبتنی بر نیازهای خود مراقبتی سلامت جنسی بصورت گروهی (در گروه های7-5 نفر در هر گروه) مشتمل بر آشنایی با ساختار و عملکرد دستگاه تناسلی و مراحل چرخه جنسی، آشنایی با حقوق زنان درباره مسائل جنسی و باروری و خشونت جنسی علیه زنان و نحوه ی احقاق جنسی، رفتارهای جنسی سالم و مسئولانه و ارتقاء خودکارآمدی و مهارت جنسی داده خواهد شد. گروه کنترل(22 نفر)، مداخله ای را دریافت نخواهند کرد. شماره تلفن پژوهشگر نیز در اختیار زنان قرار خواهد گرفت که مشارکت کنندگان بتوانند سوالات خود را بصورت تلفنی از پژوهشگر جویا شوند. مشارکت کنندگان، یک ماه پس از اتمام مداخله پیگیری می گردند؛ بدین ترتیب که طی تماس تلفنی با مشارکت کنندگان، هماهنگی لازم جهت حضور در مراکز مشاوره جهت تکمیل پرسش نامه ها بعمل خواهد آمد و محقق، پرسشنامه های پس آزمون شامل احقاق جنسی هالبرت و رضایت جنسی لارسون را از طریق مصاحبه تکمیل خواهد نمود. پس از جمع آوری اطلاعات، داده ها با استفاده از نرم افزارSPSS-Version 24 تجزیه و تحلیل خواهد شد. جهت مقایسه میانگین احقاق و رضایت جنسی در بین سه گروه، قبل از مداخله از آزمون ANOVA یا کروسکالوالیس بر حسب توزیع نرمال یا غیر نرمال داده¬ها و بدنبال مداخله از آزمون ANCOVA با کنترل اثر نمره پایه و در صورت توزیع غیر نرمال داده ها از رگرسیون چارک استفاده خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 67337 |
| عنوان فارسی طرح | تاثیر مشاوره با رویکرد شناختی رفتاری و آموزش مبتنی بر نیازهای خود مراقبتی سلامت جنسی بر احقاق و رضایت جنسی زنان تازه ازدواج کرده |
| عنوان لاتین طرح | The effect of counseling with cognitive-behavioral approach and education based on sexual health Selfcare needs on sexual assertiveness and satisfaction in recently married women |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | آینده پژوهی و پژوهش عملیاتی در نظام سلامت |
| نوع مطالعه | مطالعه توصیفی مداخله ای (پیش تجربی- تجربی- شبه تجربی) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 15 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | با پایان دوران نامزدی و شروع زندگی مشترک، هر یک از زوجین وارد فاز تکاملی خانواده می شوند. هر زن و شوهر انتظارات متفاوتی از ازدواج دارند، همین انتظارات و نقش های جنسیتی جدید که هر فرد از همسرش انتظار دارد تا این نقش ها را پس از ازدواج رعایت کنند و تلاش هر یک از زوجین جهت ترکیب زندگی فردی خود با یک وضعیت اجتماعی،جنسی، مالی و حقوقی تازه، در سال های اول ازدواج چالش برانگیز است و باعث کاهش رضایت جنسی و زناشویی بخصوص در زنان می شود. زوج های تازه ازدواج کرده ممکن است با استرس های قابل توجهی روبرو شوند که یکی از علل این استرس ها ضعف مهارت های ارتباطی، عدم توانایی ابراز وجود، عملکرد جنسی ضعیف و یا رابطه ی جنسی متفاوت تر از انتظارات خود و عدم شناخت کافی از فیزیولوژی و آناتومی بدن همدیگر، رضایت جنسی و ... می باشد. مطابق بیانیه کنفرانس بین المللی جمعیت و توسعه همه کشورها باید تا قبل از سال 2030 میلادی، در راه ارائه خدمات سلامت جنسی و باروری به تمام افرادی که بر حسب سن به آن نیاز دارند، از طریق نظام مراقبتهای اولیه تلاش نمایند». با این وجود مطالعات انجام یافته در این زمینه حاکی از ارائه نامطلوب خدمات در این حیطه ها برای نوجوانان و نیز زنان جوان تازه ازدواج کرده در کشورمان بوده و نیز مؤید عدم اجرای مداخلات مناسب در این قشر می باشد. بدیهی است که تعیین موثرترین و مناسب ترین رویکرد مشاوره و مدل آموزشی می¬تواند نقش بسزایی در هزینه اثربخشی مداخلات داشته باشد. در ایران، طبق آمار، میزان طلاق در 5 سال اول ازدواج بیشتر است و در واقع، مشکلات شناختی رفتاری در زوجین تازه ازدواج کرده، آنان را از ادامه ی رابطه زناشوییشان منع می کند. مطالعات قبلی نشان داده اند که جهت افزایش میزان احقاق جنسی و ارتقا سلامت جنسی و افزایش میزان رضایت و سازگاری زناشویی، و ارتقا رضایت و کیفیت زندگی جنسی مداخله شناختی -رفتاری می تواند تاثیر بسزایی داشته باشد. از طرفی با توجه به ضرورت توانمند کردن زنان سنین باروری برای مراقبت از خود و نظر به خلاء مطالعاتی در زمینه آموزش مبتنی بر نیاز های خود مراقبتی سلامت جنسی ، مطالعه حاضر با هدف تعیین و مقایسه رویکرد مشاوره شناختی رفتاری و آموزش مبتنی بر نیاز های خود مراقبتی جنسی بر احقاق و رضایت جنسی زنان تازه ازدواج کرده طراحی شد. |
| اهداف اختصاصی | مقایسه ی تاثیر مشاوره شناختی رفتاری و آموزش مبتنی بر نیاز های خودمراقبتی سلامت جنسی بر رضایت جنسی زوجین تازه ازدواج کرده درسه گروه -مقایسه ی تاثیر مشاور شناختی رفتاری و آموزش مبتنی بر نیاز های خودمراقبتی سلامت جنسی بر احقاق جنسی زنان تازه ازدواج کرده در سه گروه |
| چکیده انگلیسی طرح | The aim of this quasi experimental study was to determine the effect of counseling with cognitive-behavioral approach and education based on sexual health self-care needs on the sexual assertiveness and satisfaction of newly married women, which will be performed on 66 newly married women in Tabriz pre marriage counselling center. After obtaining permission from the ethics committee, the research assistant of the School of Nursing and Midwifery, the deputy of the provincial health and premarital counseling centers, sampling will begin. For sampling two premarital counseling centers, Monajjem and Asadabadi centers will be considered. Sampling from both marriage counseling centers will be done using the available method and by using the archived information available in premarital counseling centers, the names and phone numbers of women whom their age are over 18 years old and 3-4 years passed from their premarital counseling visit will prepared. After calling the women and providing basic information about the project, the researcher will check the criteria for entering and leaving the study in the same phone call and invites eligible people to participate in the study at the counseling centers on specified time. In the face-to-face appointment, after completing the Hulbert Sexual Assertiveness and Larson Sexual Satisfaction Questionnaire, women who scored less than 33 on the Sexual Assessment Questionnaire and less than 76 on the Larson Sexual Satisfaction Questionnaire, after explaining the objectives of the study and obtaining written informed consent of women for participating in the study and completion of demographic and obstetric characteristics questionnaires, through random allocation software with 6 and 9 blocks with a ratio of 1: 1: 1, they will be assigned to three groups. The allocation type will be written on paper and numbered in a series of opaque envelopes (Allocation Concealment). The envelopes will be opened sequentially by a non-involved person in sampling and data collection. For one intervention group (22 people), cognitive-behavioral group counseling in 8 sessions of 60 to 90 minutes once a week will be held by the researcher in marriage counseling centers in the room intended for counseling in a quiet environment for free.If it is not possible to regularly attend the counseling sessions for any reason, whether illness or travel, Internet counseling will be used to continue the counseling process. For the other group (22 people), 8 training sessions based on sexual health self-care needs as a group will be given. The control group (22 patients) will not receive any intervention. Participants will followed up one month after the intervention; After data collection, the data will be analyzed using SPSS-Version 24 software. To compare the mean of sexual fulfillment, and sexual satisfaction between the three groups, before the intervention, ANOVA or Kruskal–Wallis test will be used according to the normal or abnormal distribution of data. After the intervention, ANCOVA test will be used to control the effect of baseline score and in case of abnormal distribution of data, quarter regression will be used. |
| کلمات کلیدی | مشاوره شناختی رفتاری تعریف نظری: Behaviora Therapy Cognitive تلفیقی از رویکردهای شناختی و رفتاری است که هدف آن شناسایی و به چالش کشیدن رفتار ها و افکار غیر منطقی برای رساندن فرد به سلامت روانی کلی است. در مشاوره با رویکرد شناختی رفتاری، به مراجعین در رشد مهارت هایی برای تغییر رفتار، ارتباط با دیگران، حل مسئله، تغییر باور ها و نگرش های غیر مفید و بازسازی شناختی کمک می شود. تعریف عملی : مشاوره با رویکرد شناختی – رفتاری طی8 جلسه 60 الی 90 دقیقه¬ای به صورت هفته¬ای یک بار برای حداقل 5 نفر و حداکثر 7 نفر از زنان واجد شرایط در دو مرکز مشاوره ی قبل از ازدواج منجم و اسدآبادی انجام خواهد شد. هدف کلی درمان شناختی رفتاری طی جلسات شناسایی مشکلات جنسی و آموزش ابراز و احقاق جنسی در سال های اول زندگی مشترک، ارائه راهکارهایی برای بهبود روابط و افزایش رضایت زناشویی می باشد آموزش مبتنی بر خودمراقبتی سلامت جنسی تعریف نظری: بر ارتقای سطح سواد سلامت جنسی، مهارت های عملکردی و کاهش مشکلات جنسی در گروه های مختلف جامعه تاکید دارد. تعریف عملی: در این مطالعه آموزش مبتنی بر نیازهای خود مراقبتی سلامت جنسی طی 8 جلسه 60 الی 90 دقیقه¬ای برحسب نیاز مشارکت کنندگان به صورت گروهی(7-5 نفر در هر گروه) انجام خواهد شد که محتوی جلسات آن مشتمل بر آموزش و توضیح مختصر در مورد ساختار و عملکرد دستگاه تناسلی و مراحل چرخه جنسی، آشنایی با حقوق زنان درباره مسائل جنسی و باروری و خشونت جنسی علیه زنان، بهداشت فردی دستگاه تناسلی و رفتارهای جنسی سالم و مسئولانه و آموزش مهارت های جنسی و ارتباطی خواهد بود. احقاق جنسی تعریف نظری: احقاق جنسی یک حس ذهنی و اجتماعی از برداشت شخصی یا تفسیر در مورد چگونگی نشان دادن احساسات در روابط جنسی است و شامل توانایی افراد در شروع فعالیت جنسی مورد نیاز، امتناع از فعالیت جنسی ناخواسته و محافظت از فرد در برابر بارداری های ناخواسته و بیماری های منتقله از راه جنسی است تعریف عملی: در این مطالعه از پرسشنامه احقاق جنسی هالبرت (Hulbert sexual assertiveness index) استفاد خواهد شد. این پرسشنامه که در سال 1991 توسط هالبرت طراحی شد، شامل 25 سوال است که بر اساس طیف پنج گزینه ای لیکرت از همیشه (0) تا هرگز (4) به سنجش میزان احقاق جنسی ازمودنی ها می پردازد. حداقل امتیاز ممکن 0 و حداکثر 100 خواهد بود. نمره بین0 تا 33 نشانگر میزان احقاق جنسی کم بوده، نمره 50-33، احقاق جنسی متوسط و نمره بالاتر از 50، میزان احقاق جنسی زیاد را نشان می دهد. رضایت جنسی: تعریف نظری: رضایت جنسی، به احساس خوشایند و قضاوت و تحلیل هر فرد از رفتار جنسی خویش که آن را لذت بخش تصور می کند اتلاق می شود. تعریف عملی: در این مطالعه جهت سنجش رضایت جنسی زنان از پرسشنامه استاندارد رضایت جنسی لارسون LSSQ (Larson Sexual Satisfacation questionnare) استفاده خواهد شد. این پرسشنامه که توسط Larson و همکارانش در سال 1998 طراحی شده است دارای 25 سوال و 4 مؤلفه تمایل به برقراری روابط جنسی، نگرش جنسی، کیفیت زندگی جنسی و سازگاری جنسی می باشد و بر اساس طیف پنج گزینه ای لیکرت (هرگز،به ندرت، بیشتر اوقات، و همیشه) به سنجش رضایت جنسی می پردازد. مقیاس در نظر گرفته شده برای تجزیه و تحلیل داده ها بین 25 تا 125 قرار دارد. با توجه به نمره کسب شده، طبقه بندی متغییر وابسته به سطوح عدم رضایت جنسی (نمره کمتر از 50)، رضایت کم (50-75)، رضایت متوسط (100-76) و رضایت زیاد (نمره بیش از 100) است. زنان تازه ازدواج کرده تعریف نظری: زنان تازه ازدواج کرده افرادی هستند که اخیراً ازدواج کرده اند. تعریف عملی: منظور از زنان تازه ازدواج کرده در این مطالعه زنانی هستند که از زمان شروع زندگی مشترک و شروع رابطه جنسی با همسرشان حداقل 1 سال و حداکثر3 سال گذشته باشد. |
| ذینفعان نتایج طرح | مهمترین و اصلی ترین ذینفعان طرح حاضر در درجه اول زوجین تازه ازدواج کرده خواهند بود، خانواده ها و فرزندان آنان در آینده و مشاورین خانواده و سیاستگزاران نیز از ذینفعان این مطالعه می¬باشند. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| رقیه نوری زاده | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| نیلوفر ستارزاده جهدی | مشاور |
| عصمت مهرابی | همکار اصلی |
| ساناز جنگی | دانشجوی مالک پایان نامه |
| محمود فرورشی | مشاور |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر مشاوره شناختی رفتاری و آموزش مبتنی بر نیاز های خودمراقبتی سلامت جنسی بر احقاق و رضایت جنسی زنان تازه ازدواج کرده موثر بود.متن خبر احقاق جنسی در سال های اول ازدواج میتواند چالش برانگیز باشد. هدف این کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده، مقایسه تاثیر مشاوره شناختی رفتاری و آموزش مبتنی بر نیازهای خودمراقبتی سلامت جنسی بر احقاق و رضایت جنسی زنان تازه ازدواج کرده بود. برای یکی از گروه های مداخله 8 جلسه ی 90 دقیقهای مشاوره شناختی-رفتاری در گروه های 5 -7 نفره برگزار شد. برای گروه دوم مداخله، 5-8 جلسه بر حسب نیاز آموزش مبتنی بر نیاز های خودمراقبتی سلامت جنسی برگزار شد و برای گروه کنترل، مداخله¬ای ارائه نشد. پس از جمع آوری اطلاعات از طریق شاخص احقاق جنسی هالبرت و پرسشنامه رضایت جنسی لارسون، نتایج نشان دهنده تاثیر مثبت هر دو روش مداخله بر احقاق و رضایت جنسی زنان تازه ازدواج کرده بود. با توجه به اینکه آموزش مبتنی بر نیاز های خودمراقبتی سلامت جنسی در مقایسه با مشاوره شناختی-رفتاری نیاز به مهارت¬های پیچیده مشاورهای ندارد و در جلسات کمتر نسبت به آن، توسط مراقبین سلامت زنان در مراکز بهداشتی به راحتی قابل ارائه است؛ لذا می¬تواند بعنوان رویکرد ارجح در ارتقاء احقاق و رضایت جنسی در زنان تازه ازدواج کرده بکار گرفته شود. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
