تعیین دانش، رفتارهای پیشگیرانه و درک خطر دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در ارتباط با همهگیری کووید-۱۹.
COVID-19-related knowledge, preventive behaviors, and risk perception of medical students at Tabriz University of Medical Sciences.
مجریان: ژیلا خامنیان , مریم برادران بی نظیر
خلاصه روش اجرا: مطالعه حاضر از نوع مقطعی-توصیفی میباشد و بعد از تصویب در کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی تبریز در بازه زمانی هشت ماهه انجام خواهد شد. جامعه آماری مورد مطالعه را دانشجویان مقاطع کارآموزی و کارورزی رشته پزشکی عمومی دانشگاه علوم پزشکی تبریز تشکیل میدهند و نمونهگیری از این قشر، به صورت تصادفی انجام خواهد گرفت. حجم نمونه با فرمول، پنج نفر به ازای هر سوال پرسشنامه (26 سوال) به اضافه ۲۰٪ با در نظر گرفتن design effect همچنین 20٪ احتمال withdrawal rate محاسبه شده و 195 نفر به دست آمده است (((26*5)*1.2)/(1-0.2)). پیش از شروع مطالعه، پایایی و روایی پرسشنامه به کمک ۸ نفر از اساتید متخصص بیماریهای عغونی و گرمسیری و پزشکی اجتماعی ارزیابی خواهد شد. پس از تایید پرسشنامه ابتدا به شرکتکنندگان، توضیحات کامل در مورد هدف طرح، اختیاری بودن شرکت در آن، بینام بودن پرسشنامه و محرمانهبودن اطلاعات به افراد داده خواهد شد و پس از اخذ رضایت شفاهی، وارد مطالعه خواهند شد. معیار ورود دانشجویان رشته دکترای عمومی پزشکی در مقاطع کارآموزی و کارورزی و معیار خروج عدم رضایت به شرکت در این مطالعه میباشد. پرسشنامه شامل چهار بخش است که بخش اول سوالاتی در زمینه اطلاعات دموگرافیک شامل سن، جنس، مقطع تحصیلی، آموزشهای اختصاصی کووید-19 و منبع کسب اطلاعات میباشد. در بخش دوم، 15 سوال از اطلاعات مربوط به کووید-19 مانند علتشناسی، نشانهها، نحوهی تشخیص و راههای انتقال ارائه خواهد شد که پاسخ درست یا غلط خواهد داشت. بخش سوم شامل 9 مورد پرسش، جهت بررسی رفتارهای پیشگیرانه من جمله کاهش حضور در تجمعات و محیطهای عمومی، شستن مکرر دستها و گندزدایی سطوح خواهد بود. بخش آخر نیز شامل دو مورد جهت بررسی درک ریسک کووید-19 در شرکتکنندگان میباشد. به منظور تجزیه و تحلیل دادهها، از نرمافزار SPSS نسخه 16 استفاده خواهد شد. از تست Kolmogorov-Smirnov برای بررسی توزیع نرمال متغیرهای پیوسته استفاده میشود. در صورت پیروی نکردن متغیرها از الگوی توزیع نرمال، از تستهای Mann-Whitney و Spearman’s rank correlation استفاده خواهد شد. تعداد و درصد متغیرهای رتبهای محاسبه شده و میانگین و انحراف معیار برای متغیرهای عددی محاسبه خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 67283 |
| عنوان فارسی طرح | تعیین دانش، رفتارهای پیشگیرانه و درک خطر دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در ارتباط با همهگیری کووید-۱۹. |
| عنوان لاتین طرح | COVID-19-related knowledge, preventive behaviors, and risk perception of medical students at Tabriz University of Medical Sciences. |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | مطالعات پایه ای شناختی و رفتاری |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دکتری عمومی |
| مدت اجرا - ماه | 8 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | در اواخر سال 2019، ویروس جدیدی از خانواده کروناویریده، با RNA تکرشتهای positive-sense و پوششدار برای اولین بار در شرق چین، سبب بروز نومونی ویروسی در انسانها شد که به سرعت تبدیل به پاندمی گشت. پاتوژن جدید که در ابتدا novel coronavirus نامیده میشد، توسط Coronaviridae Study Group of the International Committee on Taxonomy of Viruses، severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) نام گرفت (.Gorbalenya et al). بیماری ناشی از این ویروس جدید، COVID-19 نام گرفتهاست. علائم اولیه بیماری غیر اختصاصی بوده و شامل تب، بیحالی و خستگی، سرفه، تنگی نفس و درد سینه بودهاست (.Grant et al). با این حال، در برخی افراد، بیماری تشدید یافته و به صورت نارسایی multi-organ خود را بروز میدهد که منجر به افزایش آمار و طول بستری بیمارستانی و افزایش احتمال مرگومیر میشود (.Mokhtari et al). با توجه به گزارش infection mortality ratio حدود 0.5-1 درصد در مطالعات و به دنبال شیوع بالای بیماری، آمار مرگومیر ناشی از کووید-19 رقم قابل توجهی را به خود اختصاص داده است. بار بیماری، سیستمهای بهداشتی در سرتاسر جهان را با چالش مواجه کرده و دولتها مجبور به اجرای سیاستهای پیشگیرانهای شدهاند که بار اقتصادی بالایی را به آنان تحمیل کردهاست. تا پایان ژانویه 2021، 103 میلیون مورد ابتلا گزارش شده است که همراه با مرگ 2.2 میلیون نفر در جهان بوده است. در جمهوری اسلامی ایران نیز تا دهم بهمن 1399، 1.4 میلیون مبتلا و 57 هزار نفر جانباخته گزارش شده است. به دلیل پاندمی حاصل از کووید-19 و تحت تاثیر قرار گرفتن تعداد کثیری در جامعه، این ویروس به یک معضل اجتماعی تبدیل شدهاست و اثرات فراوانی برجنبههای مختلف جوامع؛ اقتصادی، اجتماعی و غیره، داشته است. دانشجویان به دلیل حضور پررنگ و موثر در جامعه، گروه مهمی از جامعه را تشکیل میدهند. به دلیل احتمال انتقال بیماری از افراد بدون علامت یا با علائم غیر اختصاصی، این بیماری اهمیت دوچندان پیدا میکند. دانشجویان پزشکی در بیمارستانهای دولتی ایران، جزو نخستین گروههایی هستند که در تماس نزدیک با بیماران کووید-19 قرار دارند. در نتیجه، کمبود دانش این گروه تاثیرات سوء بسیاری بر رفتار پیشگیرانه و درک خطر ابتلا به بیماری خواهد داشت که متعاقباً میتواند سبب افت عملکرد دانشجویان چه از نظر کارکرد علمی و چه از نظر جنبههای عاطفی و روانی خواهد داشت و حتی خطر مرگ یا ناتوانی طولانیمدت برای ایشان خواهد داشت که استمرار این شرایط تاثیرات ناگواری بر جامعه نیز خواهد گذاشت. با توجه به شرایط مذکور، تا زمانی که بیماری کووید-19 به خوبی کنترل نشده، لزوم افزایش سطح دانش در جامعه، خصوصاً در گروههایی که تحت تاثیر بیشتر و مستقیم کووید-19 هستند؛ مانند دانشجویان پزشکی، الزامی به نظر میرسد. در این زمینه، مطالعهای در اوایل ورود بیماری به ایران در دانشگاه علوم پزشکی شیراز توسط دکتر محمد حسین تقریر و همکاران انجام گرفتهاست (.Taghrir et al). به دلیل ادامهدار شدن بیماری و تاثیر مواجهه چندین ماهه با آن بر روی دانش، پیشگیری و درک ریسک بیماری، همچنین، نبود مطالعهی مشابه در این زمینه در بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تبریز، انتظار میرود مطالعه حاضر قدم مثبتی در فهم سطح دانش دانشجویان پزشکی در این حیطه باشد. |
| اهداف اختصاصی | تعیین سطح دانش در مورد کووید-۱۹ در دانشجویان پزشکی -خودارزیابی دانشجویان پزشکی از میزان انجام رفتارهای پیشگیرانه در جهت جلوگیری از ابتلا به کووید-۱۹ -تعیین درک خطر کووید-۱۹ در دانشجویان پزشکی -تعیین روایی و پایایی پرسش‌نامه |
| چکیده انگلیسی طرح | COVID-19-related knowledge, preventive behaviors, and risk perception of medical students at Tabriz University of Medical Sciences. |
| کلمات کلیدی | رفتارهای بهداشتی پیشگیرانه (Preventive health behaviors)، به اختصار، رفتارهای پیشگیرانه: هر عملی که توسط فردی که خود را سالم میپندارد، انجام شود تا بتواند از ابتلا به بیماری جلوگیری کند یا آن را در مرحله بدون علامت بیماری شناسایی کند (Kasl & Cobb, 1966). در این پژوهش به معنی کاهش استفاده از وسایل نقلیه عمومی، شستن دستها، گندزدایی سطوح، کاهش خروج غیرضروری از منزل، عدم حضور در فضاهای عمومی بسته، دوری از محل تجمع افراد، عدم سرفه نزدیک دیگران و صحبت در مورد پیشگیری از کووید-۱۹ به کار رفته است. درک خطر (Risk perception): به معنی قضاوت و ارزیابی افراد از خطراتی است که در معرض آن قرار دارند یا ممکن است قرار داشته باشند (Rohrmann & Renn, 2000). در این پژوهش به معنای نگرانی از ابتلا به بیماری کووید-۱۹ و درک احتمال بیشتر ابتلا به بیماری نسبت به دیگران در دانشجویان پزشکی میباشد. |
| ذینفعان نتایج طرح |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| روح اله سیفی | دانشجوی مالک پایان نامه |
| ژیلا خامنیان | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| مریم برادران بی نظیر | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
