روان سنجی پرسش نامه نمره دهی علایم مثانه نوروژنیک (NBSS) به زبان فارسی در بیماران مبتلا به مثانه نوروژنیک
Validity and reliability of the Persian version of the neurogenic bladder symptom score (NBSS) questionnaire in a sample of Iranian patients with neurogenic bladder
مجریان: سکینه حاج ابراهیمی
خلاصه روش اجرا: پژوهش حاضر یک پژوهش متدولوژیکال (روش شناسی) است که در آن اعتبارسنجی و تعیین پایایی پرسشنامه NBSS بعنوان ابزار اندازه گیری مد نظر است. بعد از کسب اجازه ترجمه این پرسشنامه از طراحان ان (Welk) ترجمه نسخه اورجینال با استفاده از روش Forward-Backward انجام شده و نسخه فارسی تهیه می شود. حجم نمونه مورد نیاز جهت انجام تحلیل عاملی 10 نمونه به ازای هر سوال ابزار می باشد که در این پژوهش با توجه به تعداد سوالات، 240 نمونه به منظور انجام تحلیل عاملی ابزار در نظر گرفته خواهد شد. به اینصورت که پرسشنامه در اختیار بیماران بالای ۱۸ سال مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس، استروک، اسپینا بیفیداو ..( با مثانه عصبی) مراجعه کننده به بخش دولتی و خصوصی شهر تبریز قرار داده میشود تا توسط بیمار تکمیل گردد .در بیمارانی که قادر به خواندن و نوشتن نبوده یا اختلالات حرکتی یا بینایی دارند پرسش نامه با کمک پرسشگر تکمیل خواهد شد . از تمامی این بیماران برای شرکت در مطالعه اجازه کتبی و شفاهی گرفته خواهد شد و مزایای شرکت در مطالعه مانند امکان بررسی جامع علایم ادراری انها و تاثیر ان در تصمیم گیری های درمانی بعدی بیماران توضیح داده خواهد شد. نحوه نمونه گیری بصورت تصادفی خواهد بود. به منظور تعیین روایی محتوا از نظر متخصصان باتجربه بر اساس شاخص روایی محتوا Content Validity Index (CVI) و نسبت اعتبار محتوا Content Validity Rate (CVR) درباره محتوا، وضوح و سادگی سوالات پرسشنامه استفاده می¬شود. از آنجا که روایی صوری نوعی از روایی محتواست، همان روشی که برای تعیین روایی محتوا به کار می رود یعنی استفاده از نظر متخصصان با اندکی تفاوت برای تعیین روایی صوری قابل استفاده است. برای روایی صوری از دو روش کیفی و کمی استفاده می گردد. در تعیین کیفی روایی صوری موارد سطح دشواری، میزان عدم تناسب و ابهام مورد بررسی قرار می گیرد و اصلاح می شود. در گام بعدی برای تعیین اهمیت هر یک ار آیتم ها از روش کمی تاثیر آیتم impact method استفاده خواهد شد: impact score=frequency (%) *importance که امتیاز بالای 0.75 مورد تایید است. جهت روایی سازه از روش تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیلی عاملی تاییدی استفاده می شود. برای تحلیل عامل اکتشافی پس از محاسبه ماتریس همبستگی بین متغیرها، استخراج عوامل با استفاده از روش دسته بندی کردن محورهای اصلی و با استفاده از روش تجزیه و تحلیل مولفه های اصلی صورت می گیرد و سپس از دوران عاملی دوران واریمکس و دوران مایل به منظور بررسی رابطه بین عوامل استفاده می شود. بعد از استخراج عوامل، هر کدام از آنها بر اساس سوالات نامگذاری می شوندو میزان همخوانی این عوامل با مثانه نوروژنیک بررسی می شود. به منظور تعیین پایایی، ثبات بازآزمایی، پرسشنامه به فاصله 15 روز توسط 30 نفر از افراد بطور تصادفی انتخاب شده اند تکمیل خواهد شد و شاخص همبستگی درون رده ای Intraclass Correlation Coefficient (ICC) و فاصله اطمینان آن، بین نمرات به دست آمده از دوبار پاسخدهی ابزار برای هر عامل و کل پرسشنامه محاسبه می شود. به منظور تعیین همسانی درونی (Internal consistency Reliability) از محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (Cronbach Coefficient alpha) برای هر عامل و کل ابزار استفاده می¬شود.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 66710 |
| عنوان فارسی طرح | روان سنجی پرسش نامه نمره دهی علایم مثانه نوروژنیک (NBSS) به زبان فارسی در بیماران مبتلا به مثانه نوروژنیک |
| عنوان لاتین طرح | Validity and reliability of the Persian version of the neurogenic bladder symptom score (NBSS) questionnaire in a sample of Iranian patients with neurogenic bladder |
| نوع طرح | طرح تحقیقاتی |
| اولویت طرح | غربالگری و پایش روند بیماریهای غیرواگیر با تاکید بر بیماریهای کلیوی |
| نوع مطالعه | مطالعات روش شناختی |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 6 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | NBSS وسیله قابل اعتماد و با روایی مناسب برای بررسی علایم و پیامد های اختلالات عملکردی مثانه نوروژنیک در بیماران اسیب طناب نخاعی و مالتیپل اسکلروزیس و اسپاینابیفیدا میباشد و self-reported توسط بیماران است (1) از مزایای این پرسش نامه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:self-reported بودن، اختصاصی برای بیماران نورولوژیک، بررسی علائم ادراری و پیامدهای ان و بررسی تاثیر علایم ادراری بر کیفیت زندگی با سوالات با انتهای باز (open-ended) (2). هدف از این مطالعه بررسی روایی پرسش نامه NBSS به زبان فارسی در بیماران مبتلا به مثانه نوروژنیک برای اولین بار و انطباق ان با فرهنگ ایرانی است تا بتوان از ان بصورت گسترده در بالین و اقدامات پژوهشی استفاده کرد. |
| اهداف اختصاصی | ترجمه نسخه اورجینال پرسشنامه بصورت Forward-Backward و تهیه نسخه فارسی و ایجاد سازگاری فرهنگی -تعیین روایی محتوایی و صوری پرسشنامه NBSS -تعیین پایایی بازآزمایی پرسشنامه NBSS -تعیین پایایی همسانی درونی پرسشنامه NBSS |
| چکیده انگلیسی طرح | The neurogenic bladder symptom score is a tool to measure urinary symptoms and consequences in patients with acquired or congenital neurogenic bladder. There is no comprehensive and specific questionnaire translated, adapted and validated in the Persian language for evaluating symptoms, quality of life and complications associated with the neurogenic lower urinary tract dysfunction (NLUTD). The aim of this study was to translate, culturally adapt and validate a Persian version of the Neurogenic Bladder Symptom Score (NBSS) for patients who experience NLUTD. |
| کلمات کلیدی | روایی: میزانی که یک ابزار آنچه را که هدف اندازه گیری است می سنجد. در این مطالعه منظور از روایی، اندازه¬گیری روایی صوری و محتوا و سازه می باشد. پایایی: به دقت، اعتمادپذیری، ثبات یا تکرارپذیری نتایج آزمون اشاره می کند. در این مطالعه منظور از پایایی، اندازه گیری ثبات بازآزمایی Test- retest Reliability با استفاده از آزمون مجدد و با محاسبه Intraclass correlation coefficient (ICC) و فاصله اطمینان آن بین نمرات به دست آمده از دوبار پاسخدهی پرسشنامه و اندازه گیری همسانی درونی (Internal Consistency) با استفاده از محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (Cronbach Coefficient alpha) است. NBSS: وسیله قابل اعتماد و با روایی مناسب برای بررسی علایم و پیامد های اختلالات عملکردی مثانه نوروژنیک در بیماران اسیب طناب نخاعی و مالتیپل اسکلروزیس و اسپاینابیفیدا میباشد |
| ذینفعان نتایج طرح | بیماران مبتلا به مثانه نوروژنیک ناشی از انواع بیماریهای استروک، مولتیپل اسکلروزیس، اسپینا بیفیدا |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| سکینه حاج ابراهیمی | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| هانیه صالحی پورمهر | همکار اصلی |
| سنا طیبی | همکار اصلی |
| مهناز طالبی | همکار اصلی |
| ملیحه طالبی | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر نسخه فارسی پرسشنامه NBSS می تواند علایم دستگاه ادراری تحتانی را در بیماران MS یا سکته مغزی/CVA به درستی ارزیابی کند.متن خبر با توجه به تأثیر اختلال عملکرد نوروژنیک دستگاه ادراری تحتانی (NLUTD) بر کیفیت زندگی بیماران و فقدان ابزارهای فارسی استاندارد، در پژوهش حاضر روایی و پایایی نسخه فارسی پرسشنامه نمره علائم مثانه نوروژنیک (NBSS) تعیین شد. در مجموع 279 بیمار مولتیپل اسکلروزیس (MS) یا سکته مغزی / تصادف عروق مغزی (CVA) بالای 18 سال مبتلا به NLUTD مراجعه کننده به کلینیک های نورولوژی در سال های 2021-2022 وارد مطالعه شدند. پس از ترجمه، ترجمه برگشتی و تهیه نسخه فارسی، روایی و پایایی آن مشخص شد. شاخص اعتبار محتوا (CVI) و نسبت اعتبار محتوا (CVR) محاسبه شد. برای تعیین همسانی درونی و پایایی، از آزمون بازآزمایی استفاده شد.ضریب α کرونباخ 0.83 و ضریب همبستگی درون طبقاتی (95% فاصله اطمینان) 0.85 (0.82، 0.88) بود. α کرونباخ در همه حوزه ها (بی اختیاری، ذخیره سازی و دفع ادرار و پیامد) بیشتر از 0.70 بود. روایی معیار همچنین همبستگی مثبت NBSS را با پرسشنامه مثانه بیش فعال نشان داد.بر اساس نظر پانل متخصص، همه معیارهای NBSS نمره بالایی گرفتند و همه معیارها برای ارزیابی NLUTD ضروری بودند. نتایج نشان داد نسخه فارسی پرسشنامه NBSS می تواند NLUTD را در بیماران MS یا سکته مغزی به درستی ارزیابی کند. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
