تأثیر مشاوره آگاهی افزایی بهداشتی بر نیاز های خودمراقبتی و سواد سلامت باروری و جنسی زنان تازه ازدواج کرده: یک مطالعه شبه تجربی
The effect of health awareness counseling on self-care needs and reproductive and sexual health literacy of newly married women: a quasi-experimental study
مجریان: عصمت مهرابی
خلاصه روش اجرا: هدف این مطالعه شبه تجربی، تعیین تاتیر مشاوره آگاهی افزایی بهداشتی بر نیاز های خودمراقبتی و سلامت باروری و جنسی زنان تازه ازدواج کرده می¬باشد. پس از کسب مجوز از کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی تبریز و اخذ معرفی¬نامه از معاونت محترم پژوهشی دانشکده پرستاری و مامایی تبریز نمونه¬گیری آغاز خواهد شد. شهرتهران دارای 185 مرکز سلامت است که مشخصات تمامی زنان شامل شماره تلفن و آدرس در این مراکز موجود می باشد. یک دهم مراکز به شکل تصادفی انتخاب خواهند شد و پژوهشگر به مراکز بهداشتی مراجعه کرده و لیست کلیه زنان 15 تا 40 سال تازه ازدواج کرده همرا با شماره تلفن و آدرس آنها را استخراج خواهد کرد. سپس با این زنان منتخب تماس تلفنی گرفته و مختصری از اهداف و روش اجرای پژوهش توضیح داده خواهد شد و در صورت تمایل به شرکت در مطالعه درخواست خواهد شد که در زمان معین در مرکز بهداشت حضور داشته باشند. در اولین جلسه اهداف پژوهش کاملا توضیح داده شده و معیارهای ورود به مطالعه بررسی خواهند شد. در این جلسه که جلسه توجیهی نیز می باشد، در صورت حائز شرایط بودن زنان، اهداف و روش مطالعه برای شرکت کنندگان توضیح و رضایت نامه آگاهانه جهت شرکت در پژوهش اخذ خواهد شد. زنانی که نمره نیازهای خودمراقبتی جنسی و باروری آنها بیش از میانگین کلی (142.5) باشد وارد مطالعه خواهند شد. سپس پرسشنامه¬های پیش آزمون شامل پرسشنامه¬های مشخصات فردی – اجتماعی و مامایی، پرسشنامه نیازهای خودمراقبتی جنسی و باروری و سواد سلامت جنسی از هر دوگروه کنترل ومداخله به تعداد32 نفر در هر گروه به روش مصاحبه تکمیل خواهند شد. زنان حائز شرکت در پژوهش با نسبت 1:1به دو گروه دریافت کننده مداخله و کنترل تخصیص داده خواهند شد. سپس در گروه مداخله پس از تهیه محتوای جلسات مشاوره، به ترتیب برگزاری جلسات هفتگی مداخله انجام خواهد شد. جلسات مشاوره انفرادی و 40 الی 60 دقیقه خواهد بود. محتوا به صورت زمانبندی شده طی چهار هفته متوالی به گروه مداخله ارائه خواهد شد و در صورت نیاز هر فرد یک الی دو جلسه بیشتر برگزار خواهد گردید. برای گروه کنترل نیز یک جلسه مشاوره در خصوص بهداشت روان در دوران بارداری به مدت متوسط 90-60 دقیقه برگزارخواهد شد. 2 هفته بعد از اتمام مداخله ، پرسشنامه¬های پس آزمون شامل پرسشنامه نیازهای خودمراقبتی جنسی و باروری و سواد سلامت جنسی تکمیل خواهند شد. در راستای ملاحظات اخلاقی، در صورت وجود تفاوت معنی¬دار بین گروه کنترل و مداخله محتوای مشاوره در اختیار گروه کنترل نیز قرار داده خواهد شد. در نهایت نرمال بودن توزیع ها توسط آزمون کولموگروف-اسمیرنوف تعیین خواهد شد. داده¬ها پس از جمع آوری توسط نرم افزار SPSS24 و بررسی فراوانی و شاخص های مرکزی و پراکندگی توسط آزمونهای مجذور کای، تی مستقل و ANCOVA تجزیه و تحلیل خواهد شد.p<0.05 . در صورت توزیع غیر نرمال داده ها بجای ANCOVA از رگرسیون چارک استفاده خواهد شد. سطح معنی داری در نظر گرفته خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 66481 |
| عنوان فارسی طرح | تأثیر مشاوره آگاهی افزایی بهداشتی بر نیاز های خودمراقبتی و سواد سلامت باروری و جنسی زنان تازه ازدواج کرده: یک مطالعه شبه تجربی |
| عنوان لاتین طرح | The effect of health awareness counseling on self-care needs and reproductive and sexual health literacy of newly married women: a quasi-experimental study |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | اپیدمیولوژی، اتیولوژی و کنترل رفتارهای پرخطر با تاکید بر آموزش و تغییر نگرش |
| نوع مطالعه | مطالعه توصیفی مداخله ای (پیش تجربی- تجربی- شبه تجربی) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | کنفرانس بین المللی جمعیت و توسعه که هیئتهای شرکت کننده متعهد به انجام آنها شده اند به قرار زیر شرح داده شده اند:« همه کشورها باید، هر چه سریعتر و نه دیرتر از سال 2030 میلادی، در راه ارائه خدمات سلامت باروری به تمام افرادی که بر حسب سن به آن احتیاج دارند، از طریق نظام مراقبتهای اولیه سلامتی، تلاش نمایند». با این وجود مطالعات انجام یافته در این زمینه حاکی از ضعیف بودن سوادسلامت در حیطه های مختلف باروری و جنسی و لذا عملکرد نامطلوب خودمراقبتی در این حیطه ها در زنان سنین باروری بویژه در میان زنان جوان تازه ازدواج کرده در کشورمان بوده و نیز مؤید عدم اجرای مداخلات مناسب در این قشر می باشد. بدیهی است که روش های مختلف آموزش بهداشت در زمینه موضوعات بهداشتی دارای تاثیر متفاوتی هستند و تعیین موثرترین و مناسب ترین روش می¬تواند نقش بسزایی در کاهش هزینه ها و نیز طراحی و اجرای مداخلات آموزش بهداشت داشته باشد. توجه به اینکه یکی از چالشهای مراقبین سلامت مادر و کودک، توانمند کردن زنان در سنین باروری برای مراقبت از خود به منظور تامین و تضمین سلامت خود و خانواده شان ضرورت دارد این عملکردها در زنان سنین باروری به کمک رویکردهای مناسب مشاوره ارتقا یابد و نظر به خلاء مطالعاتی در این زمینه، مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر مشاوره سواد سلامت باروری و جنسی بر نیاز های خودمراقبتی جنسی و باروری زنان جوان تازه ازدواج کرده انجام خواهد گرفت |
| اهداف اختصاصی | مقایسه میانگین نمره نیازهای خودمراقبتی باروری و جنسی زنان قبل و 4هفته بعد از مداخله با کنترل نمره اثر پایه. در صورت توزیع غیر نرمال داده ها بجای ANCOVA از رگرسیون چارک استفاده خواهد شد. -هدف فرعی مقایسه میانگین نمره سواد سلامت باروری و جنسی در زنان قبل و 4 هفته بعد از مداخله با کنترل نمره اثر پایه. در صورت توزیع غیر نرمال داده ها بجای ANCOVA از رگرسیون چارک استفاده خواهد شد. |
| چکیده انگلیسی طرح | The aim of this quasi-experimental study was to determine the The Effect of Counseling based on health promotion awareness in newly married Womens' Selfcare needs. This study will be performed on newly married women aged 15 to 40 years whose sexual self-care needs and fertility score are higher than the overall average (142.5). Pre-test questionnaires including demographic-social and midwifery profile questionnaires, sexual self-care and fertility needs questionnaire and sexual health literacy questionnaire from both control and intervention groups to 32 people in each group will be completed by interview. Women participating in the study will be assigned to the two groups receiving intervention and control in a ratio of 1: 1. Then, in the intervention group, after preparing the content of the counseling sessions, weekly intervention sessions will be held. Individual counseling sessions will be 40 to 60 minutes. Content will be delivered to the intervention group on a scheduled basis for four consecutive weeks, and one or two more sessions will be held if required. For the control group, a mental health counseling session during pregnancy will be held for an average of 90-60 minutes. Two weeks after the intervention, post-test questionnaires including sexual self-care and fertility needs and sexual health literacy questionnaires will be completed. |
| کلمات کلیدی | مشاوره تعریف نظری: مشاوره عمل کمک به مراجع برای واضحتر دیدن و از زاویه دیگری نگاه کردن به مسائل است. مشاوره به مراجع کمک میکند که بر احساسات و نیمه تجربیات و رفتارهایش تمرکز کند و برای ایجاد تغییر مثبت، هدفی را برگزیند (35). مشاوره مبتنی بر آگاهی افزایی بهداشتی تعریف عملی: در این مطالعه شیوه مداخله بر مبنای مشاوره مبتنی بر آگاهی افزایی بهداشتی می باشد و هدف آن ارتقاء آگاهی بهداشتی در زمینه ارتقاء سواد سلامت باروری و جنسی می باشد. این نوع از مشاوره بر مبنای مکتب فلسفس گشتالت می باشد که توسط سولومون فریتز پرلز در سال 1933 معرفی شد. این مکتب بر پایه ارتقاء آگاهی افراد هم در زمینه جسمی و هم روانی می باشد. هدف مشاوره در این مکتب کمک به مراجعین برای افزایش آگاهی از طریق یادگیری می باشد (39). همچنین شفیع آبادی و همکاران در کتاب خود تحت عنوان مبانی راهنمایی و مشاوره، ارتقا آگاهی افراد از طریق یادگیری را از روشهای مشاوره نام برده اند و تسهیل آگاهی در افراد را به عنوان هدف اصلی یک مشاوره ذکر کرده اند(40). در مطالعه حاضر نیز ارائه مشاوره با رعایت اصول مشاوره و به روش یادگیری مبتنی بر افزایش آگاهی خواهد بود. سوادسلامت باروری و جنسی تعریف نظری: سواد سلامت جنسی به مجموعه ای از دانش، نگرشها و باروها، انگیزه ها و توانایی های شخصی در دسترسی، درک، ارزیابی و استفاده از اطلاعات مرتبط با سلامت جنسی گفته میشود و شامل حیطه های مختلف از جمله تکامل جنسیتی و جنسی، بلوغ، بارداری، روشهای پیشگیری از بارداری، بارداری ناخواسته، بیماریهای منتقل شونده از راه جنسی، توسعه مهارتهای مدیریت روابط جنسی از جمله مذاکره در مورد کیفیت روابط جنسی، ترجیحات و اجبارهای جنسی و ابعاد مثبت و رمانتیک روابط جنسی است (9، 6 و 7). تعریف عملی: در این مطالعه سواد سلامت باروری و جنسی با ابزار 40 آیتمی کهMasoomi و همکاران در سال 1397 در ایران طراحی و روانسنجی نموده اند مورد بررسی قرار خواهد گرفت. این پرسشنامه برای استفاده در بین ایرانیان و متناسب با فرهنگ ایران طراحی شده است و دارای چهار زیر دامنه مهارت دسترسی (7 گویه)، خواندن و درک کردن (18 گویه)، ارزیابی و تحلیل (5 گویه) و کاربرد اطلاعات (10 گویه) می باشد که در طیف پنج دامنه لیکرتی از کاملا موافقم (5) تا کاملا مخالفم (0) پاسخ داده می شود و همسانی درونی آن برای تمام حیطه ها با آلفای 95% و پایایی مناسب در جمعیت ایرانی تایید شده است (36). تعریف عملی: در مطالعه حاضر پروتکل مشاوره مبتنی بر سواد سلامت به شرح زیر خواهد بود: جلسه اول: معارفه و توضیح هدف از این طرح ، گوش دادن به حرف¬های مراجعان و فهمیدن درگیری ذهنی آنها در خصوص مسائل باروری و جنسی، صحبت در مورد انواع نیازهای خود مراقبتی درک شده، بعد ازگرفتن بازخورد به صورت سوال جواب از شرکت کنندگان در پژوهش خواسته خواهد شد که برای جلسه بعد تعیین شده، آنچه در جلسه اول درمورد خود مراقبتی فرا گرفتند و به آن عمل کردند در جداولی که به آن¬ها داده می شود ثبت کنند. جلسه دوم: در ابتدای جلسه به بررسی تکالیف جلسه قبل و سپس به بحث وگفتگو درمورد آن ها پرداخته خواهد شد، سپس درباره مراقبت های لازم در خصوص روش های ضد بارداری، بیماریهای متقله جنسی و روش پیشگیری از ابتلا و غربالگری سرطان پستان و سرویکس مطالی و مهارتهای لازم ارائه خواهد شد و از شرکت کنندگان در پژوهش خواسته خواهد شد که برای جلسه بعد تعیین شده، آنچه در این جلسه درمورد خود مراقبتی فرا گرفتند و به آن عمل کردند در جداولی که به آن¬ها داده می شود ثبت کنند. جلسه سوم: در ابتدای جلسه به بررسی تکالیف جلسه قبل و سپس بحث و گفتگو درمورد آن¬ها انجام خواهد شد، سپس درباره جنبه های مختلف مسائل باروری و جنسی، بعد ازگرفتن بازخورد به صورت سوال جواب، از شرکت کنندگان در پژوهش خواسته خواهد شد که برای جلسه بعد تعیین شده، آنچه در جلسه قبل درمورد خود مراقبتی فرا گرفتند و به آن عمل کردند در جداولی که به آن¬ها داده می شود ثبت کنند. جلسه چهارم: در ابتدای جلسه به بررسی تکالیف جلسه قبل و سپس بحث و گفتگوی گروهی درمورد آن¬ها انجام خواهد شد، سپس درباره روابط زناشویی و مهارت زندگی مشترک بعد از ازدواج توضیح به عمل خواهد آمد، بعد از گرفتن بازخورد به صورت سوال جواب به جمع¬بندی موضوعات ارائه شده در جلسات و همچنین بررسی میزان دستیابی به اهداف پژوهش پرداخته خواهد شد. خودمراقبتی (نیازهای خودمراقبتی باروری و جنسی) تعریف نظری: خودمراقبتی عبارتاست از فعالیتهایی که بصورت آگاهانه جهت بهبود سلامتی و جلوگیری و محدود ساختن بیماریها و ابقای سلامتی بعد از بیماری توسط فرد انجام می¬شود (36). نیازهای درک شده توسط افراد در رابطه با نحوه انجام خودمراقبتی در ابعاد مختلف باروری و جنسی همچون بهداشت قاعدگی، بارداری، خودمراقبتی از بیماریهای پستان و بیماریهای منتقله جنسی و ... بعنوان نیازهای خودمراقبتی باروری و جنسی می باشند (38). تعریف عملی: در این مطالعه نیازهای خودمراقبتی باروری و جنسی با ابزار 57 آیتمی که Hashemi et al در سال 2020 در ایران طراحی و روانسنجی نموده اند مورد بررسی قرار خواهد گرفت. این پرسشنامه دارای 13 زیر دامنه می باشد که در طیف پنج دامنه لیکرتی از خیلی زیاد (5) تا خیلی کم (1) پاسخ داده می شود. امتیاز بالا نشان دهنده نیاز بالاتر خواهد بود (27). |
| ذینفعان نتایج طرح | مهمترین و اصلی ترین ذینفعان طرح حاضر در درجه اول زنان سنین باروری خواهند بود. در صورتی که نتایج مطالعه، نشانگر تاثیر مثبت مشاوره سواد سلامت بر نیازهای خودمراقبتی باروری و جنسی زنان و مردان باشد، می¬توان توصیه نمود که این رویکرد مشاوره برای پیشبرد سواد سلامت باروری و جنسی و رفتار خودمراقبتی درحیطه باروری و جنسی در برنامه های ارتقاء آگاهی مرتبط با بهداشت باروری و جنسی توسط مراقبین سلامت زنان و سیاستگذاران و برنامه¬ریزان این حیطه، کنجانده شود. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| عصمت مهرابی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| رقیه نوری زاده | مشاور |
| نیلوفر ستارزاده جهدی | مشاور |
| فرشته کهنسال | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر مشاوره آگاهی افزایی بهداشتی در برطرف شدن نیازهای آموزشی خودمراقبتی و ارتقاء سواد سلامت باروری و جنسی موثر بود.متن خبر یافته های مطالعه حاضر حاکی از آن بود که ارائه مشاوره مبتنی بر آگاهی افزایی بهداشتی در راستای بر طرف شدن نیازهای آموزشی خودمراقبتی در زمینه های مختلف باروری و جنسی مانند بارداری، غربالگری بیماریهای زنان و پیشگیری از عفونتهای منتقله جنسی و ... در میان زنان تازه ازدواج کرده موثربود و همین امر موجب ارتقاء سواد سلامت باروری و جنسی در این زنان گردید. لذا توصیه می گردد زنان بویژه در سنین باروری و زنان تازه ازرواج کرده از این گونه مشاوره ها و مشاوره های مشابه که در مراکز بهداشتی ارائه می گرددند در راستای ارتقاء سلامتی خود بهره جویند. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
