تاثیر مشاوره با رویکرد مدیریت استرس بر اضطراب و دیسترس و خودکارآمدی شیردهی در پاندمی کرونا: یک مطالعه شبه تجربی
The effect of counseling with stress management approach on anxiety and distress and breastfeeding self-efficacy during Corona pandemic: a quasi-experimental study
مجریان: عصمت مهرابی
خلاصه روش اجرا: هدف این مطالعه شبه تجربی، تعیین تاثیر مشاوره با رویکرد مدیریت استرس بر اضطراب زنان شیرده در زمان اپیدمی کرونا در زنان شیرده (زایمان اول و دوم) می¬باشد. پس از کسب مجوز از کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی تبریز و اخذ معرفی¬نامه از معاونت محترم پژوهشی دانشکده پرستاری و مامایی تبریز نمونه¬گیری آغاز خواهد شد. شهر تبریز دارای 85 مرکز سلامت است که مشخصات تمامی زنان شیرده شامل شماره تلفن و آدرس در این مراکز موجود می باشد. پژوهشگر به مراکز بهداشتی مراجعه کرده و لیست کلیه زنان شیرده (زایمان اول و دوم) که در یک ماه اخیر زایمان کرده اند همراه با شماره تلفن و آدرس آنها را استخراج خواهد کرد. سپس با این زنان منتخب تماس تلفنی گرفته و مختصری از اهداف و روش اجرای پژوهش توضیح داده خواهد شد و در صورت تمایل به شرکت در مطالعه درخواست خواهد شد که در زمان معین در مرکز بهداشت حضور داشته باشند. در اولین جلسه اهداف پژوهش کاملا توضیح داده شده و معیارهای ورود به مطالعه بررسی خواهند شد. در این جلسه که جلسه توجیهی نیز می باشد، در صورت حائز شرایط بودن زنان، اهداف و روش مطالعه برای شرکت کنندگان توضیح و رضایت¬نامه¬ی آگاهانه جهت شرکت در پژوهش اخذ خواهد شد. زنانی که نمره اضطراب آنها43 تا 53 باشد وارد مطالعه خواهند شد. سپس پرسشنامه¬های پیش آزمون شامل پرسشنامه مشخصات فردی اجتماعی، مامایی، خودکارآمدی شیردهی، اضطراب اشپیل برگر و دیسترس پس از زایمان به روش مصاحبه تکمیل خواهند شد. سپس مشارکت¬کنندگان از طریق بلوک¬ بندی تصادفی ساده با استفاده از نرم افزار RAS با بلوک¬های 4 و 6 تایی با نسبت 1:1به دو گروه دریافت کننده مداخله و کنترل تخصیص داده خواهند شد. نوع تخصیص روی کاغذ نوشته شده و در پاکت-های مات پشت سر هم شماره¬گذاری شده، قرار خواهند گرفت(Allocation concealment). پاکت¬ها به ترتیب ورود مشارکت کنندگان به مطالعه باز خواهند شد. سپس در گروه مداخله پس از تهیه محتوای جلسات مشاوره، مداخله انجام خواهد شد. محتوای جلسات بر مبنای معرفی برنامه مدیریت استرس، تعریف استرس و چگونگی تاثیر آن بر عملکرد جسمی، روانی و اجتماعی، منابع استرس، ارایه مقدمه¬ای از اهمیت و ضرورت آموزش مهارت کنترل استرس در شرایط بحرانی همچون شیوع بیماری ویروسی کرونا خواهد بود. جلسات با تعیین وقت قبلی و بصورت انفرادی خواهد بود. برای گروه کنترل نیز یک جلسه مشاوره در خصوص روشهای پیشگیری از بارداری به¬مدت متوسط 90-60 دقیقه برگزارخواهد شد. 4 هفته بعد از اتمام مداخله طی تماس تلفنی و هماهنگی با زنان جهت مراجعه به مراکز سلامت، پرسشنامه¬های پس آزمون اضطراب آشکار اشپیل برگر ، دیسترس بعد زایمان از هر دوگروه کنترل و مداخله تکمیل خواهند شد. در راستای ملاحظات اخلاقی، در صورت وجود تفاوت معنی¬دار بین گروه کنترل و مداخله در استرس و اضطراب، محتوای مشاوره در اختیار گروه کنترل نیز قرار داده خواهد شد. در نهایت نرمال بودن توزیع ها توسط آزمون کولموگروف-اسمیرنوف تعیین خواهد شد. داده¬ها پس از جمع آوری توسط نرم افزار SPSS24 و بررسی فراوانی و شاخص های مرکزی و پراکندگی توسط آزمونهای مجذور کای، تی مستقل یا من ویتنی یو بر حسب نرمالیته توزیع داده ها و ANCOVA تجزیه و تحلیل خواهد شد.p<0.05 سطح معنی داری در نظر گرفته خواهد¬شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 66474 |
| عنوان فارسی طرح | تاثیر مشاوره با رویکرد مدیریت استرس بر اضطراب و دیسترس و خودکارآمدی شیردهی در پاندمی کرونا: یک مطالعه شبه تجربی |
| عنوان لاتین طرح | The effect of counseling with stress management approach on anxiety and distress and breastfeeding self-efficacy during Corona pandemic: a quasi-experimental study |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | آموزش همگانی در راستای سلامت روان |
| نوع مطالعه | مطالعه توصیفی مداخله ای (پیش تجربی- تجربی- شبه تجربی) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | از آنجاییکه ارائه¬دهندگان مراقبت¬های بهداشتی، در پیشگیری اولیه بیماری¬ها به ویژه بیماری های دارای بار مالی و جانی برای جامعه، نقش مهمی دارند، لازم است توجه و تمرکز بیشتری به برگزاری دوره¬های آموزشی برای افزایش آگاهی و توانمند سازی در جامعه، انجام شود. در حال حاضر ماماها به عنوان گروهی که مسئول انجام خدمات بهداشتی مادر و کودک می باشند قادر به ایفای نقش عمده¬ای در انجام برنامه¬ی ارتقا سلامتی هستند. ماماها از اعضای ضروری سیستم مراقبت¬های بهداشتی محسوب شده و نقش مهمی را در اجرای مراقبت¬های بهداشتی مادر و کودک ایفا می¬کند. یکی از نقش¬های ماما در مراقبت¬های بهداشتی، مشاوره شیردهی می¬باشد. از این رو ماما هر آنچه که باعث ارتقای شیردهی می¬شود را باید بیابد. لذا با توجه به اهمیت موضوع و خلاء مطالعاتی در این زمینه برآن شدیم تا مطالعه¬ی حاضر را تحت عنوان تاتیر مشاوره با رویکرد مدیریت استرس بر اضطراب زنان شیرده در زمان اپیدمی کرونا انجام دهیم. |
| اهداف اختصاصی | مقایسه میانگین نمره اضطراب در گروه مداخله و کنترل 4 هفته بعد مداخله با کنترل نمره اثر پایه -مقایسه میانگین نمره دیسترس بعد از زایمان در گروه مداخله و کنترل 4 هفته بعد مداخله با کنترل نمره اثر پایه (هدف فرعی 1) -هدف اختصاصی 3
|
| چکیده انگلیسی طرح | The aim of this quasi-experimental study was to determine the effect of counseling with a stress management approach on anxiety in lactating women during the corona epidemic in lactating women (first and second childbirth). After obtaining permission from the Ethics Committee of Tabriz University of Medical Sciences and receiving a letter of introduction from the Vice Chancellor for Research of the School of Nursing and Midwifery of Tabriz, sampling will begin. The city of Tabriz has 85 health centers that include the details of all breastfeeding women, including phone numbers and addresses. The researcher will go to health centers and extract a list of all breastfeeding women (first and second childbirth) who have given birth in the last month, along with their phone numbers and addresses. These selected women will then be contacted by telephone and briefly explained about the goals and methods of conducting the research, and if they wish to participate in the study, they will be asked to be present at the health center at a specific time. In the first session, the objectives of the research will be fully explained and the inclusion criteria will be reviewed. In this meeting, which is also a briefing session, if the women are eligible, the objectives and method of study will be explained to the participants and informed consent will be obtained to participate in the research. Women with an anxiety score of 43 to 53 will be included in the study. Then, pre-test questionnaires including social characteristics, midwifery, breastfeeding self-efficacy, Spielberger anxiety and postpartum distress questionnaire will be completed by interview. Participants will then be assigned to the two groups receiving the intervention and control through simple random blocking using RAS software with 4 and 6 blocks with a ratio of 1: 1. The allocation type will be written on paper and numbered in a series of opaque envelopes (Allocation concealment). The envelopes will be opened in the order in which the participants enter the study. Then, in the intervention group, after preparing the content of the counseling sessions, the intervention will be performed. The content of the sessions will be based on the introduction of stress management program, definition of stress and how it affects physical, mental and social performance, sources of stress, providing an introduction to the importance and necessity of stress management skills training in critical situations such as coronary heart disease. Meetings will be scheduled in advance and individually. For the control group, a counseling session on contraceptive methods will be held for an average of 60-90 minutes. 4 weeks after the intervention, during the telephone call and coordination with women to go to health centers, Spielberger overt anxiety test, postpartum distress questionnaire and from both control and intervention groups will be completed. In terms of ethical considerations, if there is a significant difference between the control group and the intervention in stress and anxiety, the content of the consultation will be provided to the control group. Finally, the normality of the distributions will be determined by the Kolmogorov-Smirnov test. Data will be analyzed by SPSS24 software and the frequency and central indices and dispersion will be analyzed by chi-square, independent t-test or Mann-Whitney U tests according to the normality of data distribution and ANCOVA. P <0.05 Level of significance You will be considered. |
| کلمات کلیدی | مشاوره تعریف نظری: مشاوره رابطه¬ای حرفه¬ای بین یک مشاور و مراجع است که با هدف کمک به مراجعان جهت کسب شناخت و سازگاری بهتر با محیط زندگی خود و یا مهارت¬های بین فردی و حل مشکلات هیجانی و بین فردی انجام می¬گیرد. هدف مشاوره تغییر رفتار، افکار و احساسات مراجع می¬باشد. در واقع مشاور باعث افزایش توانایی¬های مراجع در حل مسئله، برخورد با تنش¬ها و مشکلات، تصمیم¬گیری و انتخاب صحیح خواهد شد(40). رویکرد مدیریت استرس تعریف نظری: مدیریت استرس با رویکرد شناختی- رفتاری یک روش چند وجهی است که طی آن تکنیک¬هایی از قبیل آرامش آموزی، تنفس دیافراگمی، مراقبه، شناسایی افکار خودکار منفی و تحریف های شناختی افراد و بازسازی آن افکار از طریق جایگزین کردن افکار منطقی، آموزش مقابله کارآمد، و مهارت ابراز وجود به کار برده می شود تا توانایی فرد را برای کاهش استرس و سازگاری مناسب با موقعیت های استرس آور افزایش دهد (41). تعریف عملی: در این مطالعه مشاوره با رویکرد مدیریت استرس به منظور کاهش استرس ناشی از پاندمی کرونا در زنان انجام خواهد گرفت، به این منظور تعداد 6 جلسه مشاوره 60 الی90 دقیقه¬ای انفرادی در یکی از اتاق های مرکز بهداشت انجام خواهد گرفت محتوای جلسات مشاوره به اینصورت خواهد بود : جلسات آموزشی مدت زمان مداخله محتوای آموزشی جلسه1 5/1 ساعت خوش آمد گویی، معرفی و شناخت اعضای گروه، توضیح قوانین و هنجارهای گروهی، معرفی برنامه مدیریت استرس، تعریف استرس و چگونگی تاثیر آن بر عملکرد جسمی، روانی و اجتماعی، منابع استرس، ارایه مقدمه¬ای از اهمیت و ضرورت آموزش مهارت کنترل استرس در شرایط بحرانی همچون شیوع بیماری ویروسی کرونا جلسه2 5/1 ساعت پرداختن به تفاوت افراد در مواجهه با استرس و علت تفاوت ها، ارتباط فکرو احساس، آموزش و بحث در مورد آرمیدگی، استرس وآگاهی، آموزش و بحث درمورد افکارمنفی ورفتارها، گام¬های جایگزینی افکارمنطقی جلسه3 5/1 ساعت بررسی شیوه¬های مقابله ای افراد در موقعیت¬های استرس زا، معرفی شیوه¬های مساله¬مدار و هیجان مدار به عنوان شیوه¬های مقابله¬ای با استرس، تکلیف برای جلسه بعد (یادداشت شیوه¬های مقابله¬ای خود در برابر استرس) جلسه4 5/1 ساعت عینیت دادن به نقش استرس در زندگی، بازسازی شناختی، حل مساله، مدیریت زمان، مثبت¬اندیشی جلسه5 5/1 ساعت تمرکز تک تک شرکت کنندگان بر روی آگاهی از احساسات خود، تقویت اعتماد به نفس، عزت نفس و مقابله با نگرانی¬ها، آرمیدگی و تنفس دیافراگمی جلسه6 5/1 ساعت مرور جلسات گذشته، آمادهسازی شرکت کنندگان جهت اتمام جلسات گروهی، تمرکز بر تعمیم نتایج جلسات به محیط خارج از گروه پاندمی: تعریف نظری: پاندمی به عنوان "بیماری همه گیر که در سراسر جهان یا در یک منطقه بسیار گسترده رخ می¬دهد، از مرزهای بین المللی عبور می¬کند و معمولاً بر تعداد زیادی از مردم تأثیر می¬گذارد" تعریف شده است(42). تعریف عملی: در مطالعه حاضر منظور دوره پاندمی بیماری ویرال COVID-19 می¬باشد که از حدود بهمن ماه سال 1398 به شدت در ایران شیوع یافته¬است. خودکارآمدی شیردهی Breastfeeding self efficacy: تعریف نظری: خودکارآمدی شیردهی به توانایی یا اعتماد به نفس مادر برای شیر دادن به نوزادش بستگی دارد و تصمیم وی را برای ادامه شیردهی به کودک تحت تاثیر قرار می دهد(43). تعریف عملی: پرسشنامه خودکارآمدی شیردهی: در این پژوهش خودکارآمدی با استفاده از مقیاس خودکارآمدی شیردهی (BSES:Breastfeeding Self-efficacy Scale) سنجیده خواهد شد. مقیاس خودکارآمدی شیردهی 33 آیتمی است و با استفاده از طیف لیکرت نمره¬دهی می¬شود که نمره 1 به گزینه "کاملا مخالفم" و نمره 5 به گزینه "کاملا موافقم" داده می¬شود. فاصله نمرات از 33 تا 165 می¬باشد و نمرات بالاتر سطح خودکارآمدی بالاتر شیردهی را نشان می¬دهد. این پرسشنامه از هفته اول تا ماه چهارم بعد از زایمان قابل بررسی و ارزیابی است(, 54و44). روان¬سنجی نسخه فارسی مقیاس خودکارآمدی شیردهی توسط عربان و همکاران در سال 1394 انجام شده است(45). در این مطالعه، پرسشنامه در سه نوبت در روز 15و 2 ماه بعد از زایمان در دو گروه مداخله وکنترل تکمیل و سپس مقایسه خواهدشد. اضطراب : تعریف نظری: اضطراب یک هیجان عادی بشر است و به عنوان وضعیت عاطفی ناخوشایند تعریف شده¬است که با احساس ذهنی تنش، دلهره و نگرانی و فعال شدن یا برانگیختن سیستم خودمختار مشخص می¬شود(48). تعریف عملی: در مطالعه حاضر از ابزار اضطراب و احساس ناخوشایند ذهنی با استفاده از پرسشنامه اشپیل برگر (STAI) مورد بررسی قرار خواهد گرفت. این پرسشنامه شامل 40 سوال که بیست سوال برای سنجش اضطراب پنهان و بیست سوال برای سنجش اضطراب آشکار است که احساسات فرد را در این لحظه و در زمان پاسخ گویی ارزشیابی می¬کند. برای هر سوال 4 گزینه خیلی کم، کم، زیاد، خیلی زیاد وجود دارد. پرسشنامه اضطراب نهان هم شامل 20 گزینه تقریبا هرگز، گاهی اوقات، بیشتر اوقات، تقریبا همیشه وجود دارد.به هرکدام از عبارات هر دو مقیاس براساس پاسخ ارائه شده، وزنی بین 1تا 4 تخصیص می¬یابد. نمره¬ی 4 نشان دهنده¬ی حضور بالایی از اضطراب است. که ده عبارت از مقیاس اضطراب آشکار و یازده عبارت از مقیاس اضطراب نهان، بر این اساس نمره گذاری شده اند. برای نمره گذاری برای عباراتی که عدم اضطراب را نشان می¬دهند به صورت معکوس است(49). لازم به ذکر است در مطالعه حاضر صرفا اضطراب اشکار مورد بررسی قرار خواهد گرفت. تعریف نظری:دیسترس پس از زایمان یک پدیده حاد است که با افزایش همراه می¬باشد که در واقع این وضعیت به حالت عاطفی ناخوشایند اشاره دارد که اجزای آن شامل حساسیت فرد و یک حالت حادتر در پاسخ به وضعیت استرس زا، خطرناک یا تهدیدآمیز است(50). اختلال عاطفی در دوره پس از زایمان فقط به افسردگی محدود نمی شود، زیرا می تواند شامل اضطراب عمومی و علائم وسواسی اجباری و پریشانی احساسی باشد(53). تعریف عملی: در مطالعه حاضر از ابزار دیسترس پس از زایمان (PDM) برای بررسی میزان اضطراب بعد از زایمان استفاده خواهد شد. این پرسشنامه شامل 10 سوال و زمان لازم برای پاسخگویی به سوالات حدود 5 دقیقه می¬باشد. شرکت¬کنندگان با اختصاص امتیاز در محدوه 0 تا 3 ارزیابی خواهند شد(امتیاز 0: اصلا، امتیاز 1: کم، امتیاز 2: متوسط، امتیاز 3: بالا). حداقل و حداکثر امتیاز 0 تا 48 می¬باشد که امتیاز بالاتر پریشانی بیشتر را ذکر می-کند. بخت شکوهی و همکاران در سال 1398 مطالعه¬ای جهت استاندارد سازی این آزمون انجام دادند و سازگاری درونی و ثبات نتایج با آلفای کرونباخ 0.72 و ضریب همبستگی درونی 0.75 تأیید شد (50). |
| ذینفعان نتایج طرح | ذینفعان این طرح، زنان شیرده، نوزادان، خانواده¬های آنان و سازمان¬ها و بهداشت¬ها به دلیل آموزش¬های منسجم و قابل دسترس می¬باشد. همچنین از نتایج بدست آمده از این پژوهش می¬توان در بالا بردن دانش نظری و عملی در زمینه مدیریت استرس در دوران بارداری و شیردهی و در مراکز مشاوره برای کمک به افراد جهت کاهش استرس در بارداری و شیردهی استفاده کرد. در صورتی که نتایج این مطالعه نشانگر وجود ارتباط بین مدیریت استرس و برخی پیامدهای مادری و شیرخواری باشد، می¬توان با آموزش مدیریت استرس به منظور کاهش اضطراب و استرس در مادران در زمان اپیدمی ویروس کرونا، از هزینه¬های درمان این اختلالات کاست. در نتیجه مراقبین سلامت زنان، سیاستگزاران و برنامه¬ریزان حیطه سلامت زنان از دیگر ذینفعان این طرح می¬باشند. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| عصمت مهرابی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| رقیه نوری زاده | مشاور |
| فاطمه رنجبر | مشاور |
| سویل حکیمی | همکار اصلی |
| شیوا شمس دانش | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر مشاوره با رویکرد مدیریت استرس بر اضطراب و دیسترس بعد از زیمان و خودکارامدی شیردهی در زنان شیرده در دوران پاندمی کرونا تاثیر داشت.متن خبر دوران پاندمی کرونا یک دوره استرس زا برای خانواده ها بود و آز آنجا که زنان زایمان کرده به دلیل تغییرات هورمونی ناشی از بارداری و زایمان بسیار مستعد اختلالات روحی روانی مواجهه با استرس های ناشی از پاندمی کرونا بر احتمال بروز اختلالات روانی در آنان افزوده بود. لذا شناسایی مداخلات کم هزینه و غیردارویی در این زمینه برای پیشگیری از بروز اختلالات روحی روانی در دوره پس از زایمان بسیار مهم و ارزشمند است. به همین دلیل مطالعه حاضر جهت تعیین تاثیر مشاوره با رویکرد مدیریت استرس بر اضطراب و دیسترس بعد از زایمان و افزایش خودکارآمدی شیردهی انجام شد.یافته های مطالعه حاضر نشان داد که این روش مشاوره تاثیر مثبت بر اضطراب و دیسترس بعد از زایمان و موجب کاهش این عوارض و افزایش خودکارآمدی شیردهی دارد و لذا روش موثر در ارتقای سلامت روان مادران شیرده در دوران استرس زای پاندمی کرونا بود. لذا توصیه می گردد برای افزایش سطح سلامت روان زنان شیرده این نوع رویکرد مشاوره ای در مراکز بهداشتی-درمانی به ویژه در دوره های پراسترس مانند پاندمی کرونا استفاده شود. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
