تاثیرمشاوره شناختی-رفتاری با یا بدون اسانس بهارنارنج بر کیفیت خواب زنان باردار: یک کارآزمایی تصادفی کنترل شده
The effect of cognitive-behavioral counseling with/without Neroli essence on sleep quality of pregnant women: a randomised controlled trial
مجریان: مژگان میرغفوروند
خلاصه روش اجرا: این کارآزمایی تصادفی کنترل شده با هدف تعیین تاثیر مشاوره شناختی رفتاری با یا بدون اسانس بهارنارنج بر کیفیت خواب زنان باردار انجام خواهد گرفت. این مطالعه بر روی 75 نفر از زنان باردار مراجعه کننده مراکز سلامت شهرستان تبریز انجام خواهد گرفت. پس از کسب مجوز از کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی تبریز و ثبت مطالعه در مرکز ثبت کارآزمایی بالینی ایران (IRCT= Iranian Registry of Clinical Trials) و هماهنگی و کسب مجوز از مرکز بهداشت شهرستان تبریز اقدام به نمونه¬گیری خواهد شد. شهرستان تبریز دارای 80 مرکز سلامت است و نمونه¬گیری در مراکز سلامت پرجمعیت در سطوح مختلف شهر از نظر اجتماعی – اقتصادی انجام خواهد گرفت. پژوهشگر با حضور در مراکز، زنان با سن حاملگی 20 تا 24 هفته بارداری را از سامانه سیب که بالقوه حائزشرایط باشند به همراه شماره تلفن آنها استخراج نموده و با آنها تماس تلفنی برقرار خواهد کرد و پس از بررسی برخی معیارهای ورود و خروج در همان تماس تلفنی و بیان اهداف پژوهش از افرادحائز شرایط و علاقمند به شرکت در مطالعه، از آن¬ها دعوت بعمل خواهدآمد که در زمان مشخصی در مرکز سلامت مربوطه حضور پیدا کرده و در جلسه حضوری، شرکت¬کنندگان از نظر معیارهای ورود و خروج بررسی شده و پرسشنامه افسردگی ادینبرگ و کیفیت خواب پیتزبرگ برای آنها تکمیل خواهدشد و در صورتیکه نمره 12 و کمتر بر اساس پرسشنامه افسردگی ادینبرگ و نمره بالاتر از 5 بر اساس پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبرگ داشته باشند و سایر معیارهای حائز شرایط را داشته باشند رضایت آگاهانه کتبی اخذ خواهدشد و پرسشنامه¬های مشخصات فردی-اجتماعی و مامایی، اضطراب دوران بارداری و کیفیت زندگی دوران بارداری توسط شرکت¬کنندگان تکمیل می¬شود. شرکت¬کنندگان با روش بلوک¬بندی تصادفی و با سایز بلوک¬های 6 تایی و 9 تایی به سه گروه؛ گروه مداخله اول: دریافت¬کننده مشاوره شناختی-رفتاری و پلاسبوی بهارنارنج، گروه مداخله دوم: دریافت¬کننده مشاوره شناختی-رفتاری به همراه آروماتراپی با اسانس بهارنارنج و گروه کنترل تخصیص خواهندیافت. برای پنهان¬سازی تخصیص نوع مداخله بر روی برگه کاغذ نوشته خواهدشد و داخل پاکت¬های مات، پشت¬سرهم شماره¬گذاری شده قرار داده خواهدشد. تخصیص تصادفی و آماده¬سازی پاکت¬ها توسط فردی غیردرگیر در نمونه¬گیری و جمع¬آوری داده¬ها انجام خواهدشد. برای گروه مداخله اول، 8 جلسه مشاوره شناختی-رفتاری در مرکز سلامت به صورت گروهی در اتاق مشاوره مرکز سلامت با رعایت پروتکل¬های بهداشتی برگزار خواهدشد. محتوای مشاوره شامل تشریح اهداف آموزش و آشنایی با اعضا، اجرای پیش¬آزمون، تذکر به اهمیت تکالیف درمانی، ارزیابی مشکل بی¬خوابی، درک خواب و بی¬خوابی، ارزیابی افکار، آموزش آرمیدگی، بهداشت خواب و زمان-بندی جدید خواب، محدودسازی خواب، ممانعت از چرت زدن روزانه، مهارت حل مسئله، جمع¬بندی افکار، واقعیت خواب، مطرح کردن چرخه فکر و احساس و رفتار، آموزش انسداد فکر و تصویرسازی ذهنی است. طول مدت جلسات مشاوره به¬طور متوسط 60 الی 90 دقیقه خواهدبود و همچنین دارونما دریافت خواهند¬کرد. برای گروه دوم مداخله علاوه بر جلسات مشاوره شناختی-رفتاری، آروماتراپی با اسانس بهارنارنج بطوری¬که 2 قطره از مقطر آروماتیک بهارنارنج 10% به مدت 20-15دقیقه قبل از خواب توسط شرکت¬کنندگان استنشاق خواهد شد و گروه کنترل فقط مراقبت¬های روتین دوران بارداری را دریافت خواهند کرد. پژوهشگر آموزش لازم در زمینه CBT را دریافت کرده است و مشاوره¬ها زیر نظر استاد مشاور روانشناس انجام خواهدگرفت. بلافاصله و چهار هفته بعد از اتمام مداخله، پرسشنامه¬های پس آزمون شامل کیفیت خواب پیتزبرگ، اضطراب دوران بارداری و کیفیت زندگی دوران بارداری تکمیل خواهدشد. برای تعیین روایی پرسشنامه مشخصات فردی-اجتماعی و مامایی از روایی محتوا و صوری استفاده خواهدشد و پایایی پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبرگ، کیفیت زندگی دوران بارداری و اضطراب دوران بارداری قبلاً بر روی زنان باردار شهر تبریز سنجیده و تایید شده است. داده¬ها بعد از جمع¬آوری توسط نرم افزار SPSS نسخه 24 تجزیه و تحلیل خواهدشد. برای مقایسه میانگین نمره کیفیت خواب، کیفیت زندگی و اضطراب در بین گروه¬های مداخله در قبل از مداخله از زآمون آنالیز واریانس یکطرفه و بعد از مداخله از آزمون repeated measure ANOVA با تعدیل نمره پایه استفاده خواهدشد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 66387 |
| عنوان فارسی طرح | تاثیرمشاوره شناختی-رفتاری با یا بدون اسانس بهارنارنج بر کیفیت خواب زنان باردار: یک کارآزمایی تصادفی کنترل شده |
| عنوان لاتین طرح | The effect of cognitive-behavioral counseling with/without Neroli essence on sleep quality of pregnant women: a randomised controlled trial |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | حاملگی های پرخطر |
| نوع مطالعه | کارآزمایی بالینی (Clinical Trial) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | نوآوری و ضرورت اجرای طرح خواب مانند خوردن یک ضرورت بیولوژیک محسوب می¬شود که بسته به سن، جنس، ژنتیک و عوامل فیزیکی و روانی در هر فرد متفاوت از دیگری است. بارداری از نظر فیزیولوژیکی و روانشناختی بر خواب زنان اثر می¬گذارد. خواب برای مادران باردار اهمیت بسزایی دارد و کاهش کیفیت خواب یکی از شکایات شایع دوران بارداری است که می¬تواند بستر مناسبی برای ایجاد بسیاری از اختلالات در دوران بارداری و پس از زایمان برای مادران، جنین و نوزاد باشد. کیفیت خواب به شاخص¬های ذهنی هر فرد و نیز نحوه تجربه وی از خواب (بعنوان مثال احساس استراحت در هنگام بیدارشدن و رضایت از خواب) اشاره دارد و عوامل مختلفی همانند بیماری، درد، فشارهای روانی و... می¬تواند برکیفیت و کمیت خواب تاثیرگذار باشد. روش¬¬های درمانی مختلفی برای بهبود کیفیت خواب صورت گرفته است که از جمله آن¬ها رایحه¬¬درمانی، آموزش مدیریت مشکلات خواب، افزایش آرامش و کاهش اضطراب والدین می¬باشد که برای درمان اضطراب نیز به روش¬¬های درمانی دارویی، روان¬درمانی، مشاوره و... می¬¬توان اشاره کرد. درمان شناختی – رفتاری¬ (CBT یا Cognitive Behavioural Therapy)، تلفیقی از رویکردهای شناختی و رفتاری است. در این نوع درمان، به بیمار کمک می¬شود تا الگوهای تفکر تحریف شده و رفتارهای ناکارآمد خود را تشخیص دهد. برای این که بتواند این افکار تحریف شده و ناکارآمد خود را تغییر دهد، از جملات هدفمند و همچنین ارائه تکالیف رفتاری دقیق و به شکل سازمان یافته استفاده می¬شود. از نظر بسیاری از متخصصان، این نوع درمان هنوز در خط اول درمان اختلالات افسردگی و اضطراب قراردارد. در یک کلام CBT تلفیقی از رویکردهای شناختی و رفتاری است که به بیمار کمک می¬شود تا الگوهای تفکر تحریف¬شده و رفتارهای ناکارآمد خود را تشخیص داده و تغییر دهد. همچنین ﻳﻜﻲ از درﻣﺎن¬ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ درﻣﺎن¬ﻫﺎی ﻃﺐ ﻣﻜﻤﻞ در ﺳﺎل¬ﻫﺎی اﺧﻴﺮ در اﻛﺜﺮ کشور¬ها رﺷﺪ ﭼﺸﻤﮕﻴﺮی داﺷﺘﻪ اﺳﺖ، Aromatherapy ﻳﺎ راﻳﺤﻪدرﻣﺎﻧﻲ ﻣﻲ¬ﺑﺎﺷﺪ. یکی از روغن¬های اسانس¬داری که در رایحه درمانی استفاده می¬شود، بهار نارنج می¬¬باشد. اسانس بهار نارنج با نام علمیCitrous aurantium ، دارای اثرات تحریک سیستم عصبی مرکزی و افزاینده خلق و اثرات آرام¬بخشی و تسکین-دهندگی، ضداسپاسمی، ضدالتهابی، ضدنفخ، هاضم، پایین آورنده فشار خون و مدر است و علاوه بر آن در کارآزمایی¬های بالینی، اثرات درمانی مشابه فلوکستین در درمان افسردگی برای آن گزارش شده¬است. بنابراین از آنجایی که کیفیت نامطلوب خواب اثرات مضر بر خلق و خوی افراد، عملکرد روانشناختی و رفاه کلی فرد دارد و کیفیت زندگی زنان باردار با کیفیت خواب و اختلالات خواب در ارتباط است، بطوری که سلامت اجتماعی، روانی و فیزیکی فرد را تحت¬تأثیر قرارمی¬دهد، همچنین از آنجایی که در مطالعات مختلف به اثرات آرام¬بخشی و ضداضطرابی بهار نارنج اشاره شده است و از طرفی فقدان مطالعات مشابه در زمینه بکارگیری تاثیر بهار نارنج یا مشاوره با رویکرد شناختی¬-رفتاری بر کیفیت خواب در طول بارداری، مطالعه حاضر با هدف تعیین تاثیر مشاوره شناختی-رفتاری با و بدون رایحه بهار نارنج برکیفیت خواب، اضطراب بارداری و کیفیت زندگی زنان باردار انجام خواهد شد. |
| اهداف اختصاصی | 1) مقایسه میانگین نمره کیفیت خواب بلافاصله و چهار هفته بعد از اتمام مداخله در بین گروه­های مطالعه (در سه گروه CBT با اسانس بهارنارنج، CBT بدون اسانس بهارنارنج و کنترل) با کنترل نمره پایه -هدف فرعی یک: مقایسه میانگین نمره اضطراب بلافاصله و چهار هفته بعد از اتمام مداخله در بین گروه­های مطالعه (در سه گروه CBT با اسانس بهارنارنج، CBT بدون اسانس بهارنارنج و کنترل) با کنترل نمره پایه -هدف فرعی دو: مقایسه میانگین نمره کیفیت زندگی بلافاصله و چهار هفته بعد از اتمام مداخله در بین گروه­های مطالعه (در سه گروه CBT با اسانس بهارنارنج، CBT بدون اسانس بهارنارنج و کنترل) با کنترل نمره پایه -هدف فرعی سه: تعیین حوادث جانبی در دو گروه مطالعه (گروه CBT با اسانس بهارنارنج و گروه CBT بدون اسانس بهارنارنج) |
| چکیده انگلیسی طرح | This randomized controlled trial will be performed to determine The effect of cognitive-behavioral counseling with/without Neroli essence on sleep quality of pregnant women. This study will be performed on 75 pregnant women referring to health centers in Tabriz. After obtaining a license from the Ethics Committee of Tabriz University of Medical Sciences and registering the study in the Iranian Registry of Clinical Trials (IRCT) and coordinating and obtaining a license from the Tabriz Health Center, sampling will be done. Tabriz city has 80 health centers and sampling will be done in densely populated health centers in different levels of the city in terms of socio-economic. By attending the centers, the researcher will extract women with a gestational age of 20 to 24 weeks of gestation from the potentially eligible Sib system along with their telephone numbers and make telephone calls to them and After reviewing some entry and exit criteria in the same telephone call and stating the objectives of the research, eligible people interested in participating in the study will be invited to attend the relevant health center at a specific time and in person, Participants will be assessed for inclusion and exclusion criteria and will be completed an Edinburgh Depression Inventory and Pittsburgh Sleep Quality Questionnaire if they score 12 or less based on the Edinburgh Depression Inventory and a score above 5 based on the Pittsburgh Sleep Quality Questionnaire. If they meet the eligible criteria, informed written consent will be obtained and questionnaires of demographic-social and obstetric characteristics, pregnancy anxiety and quality of life during pregnancy will be completed by the participants.Participants were randomly divided into three groups with 6 and 9 block sizes; The first intervention group: the recipient of Neroli cognitive-behavioral counseling and placebo, the second intervention group: the recipient of cognitive-behavioral counseling along with aromatherapy with spring orange essential oil and the control group will be assigned. To conceal the intervention type assignment, it will be written on a piece of paper and placed numbered on the back of the numbered envelopes. Random allocation and preparation of envelopes will be done by a person not involved in sampling and data collection.For the first intervention group, 8 sessions of cognitive-behavioral counseling will be held in groups at the health center. The content of the consultation includes explaining the goals of training and getting to know the members, conducting a pre-test, pointing out the importance of treatment tasks, assessing insomnia, understanding sleep and insomnia, evaluating thoughts, relaxation training, sleep hygiene and new sleep schedules. Restriction of sleep is the prevention of daily naps, problem-solving skills, summarizing thoughts, the reality of sleep, introducing the cycle of thought and feeling and behavior, teaching obstruction of thought and mental imagery. The average duration of counseling sessions will be 60 to 90 minutes. For the second group of intervention, in addition to cognitive-behavioral counseling sessions, aromatherapy with Neroli essential oil so that 2 drops of Neroli will be inhaled by the participants for 15-20 minutes before bedtime and the control group will receive only routine prenatal care during pregnancy.Immediately four weeks after the intervention, post-test questionnaires including Pittsburgh Sleep Quality, Pregnancy Anxiety and Pregnancy Quality of Life will be completed.Content and face validity will be used to determine the validity of the demographic-social and midwifery profile questionnaire and the reliability of the Pittsburgh Sleep Quality, Pregnancy Quality of Life and Pregnancy Anxiety Questionnaire has already been measured and confirmed on pregnant women in Tabriz. |
| کلمات کلیدی | مشاوره تعریف نظری: مشاوره عمل کمک به مراجع برای واضح¬تر دیدن و از زاویه دیگری نگاه کردن به مسائل است. مشاوره به مراجع کمک می¬کند که بر احساسات و تجربیات و رفتار¬هایش تمرکز کند و برای ایجاد تغییر مثبت، هدفی را برگزیند (67). مشاوره شناختی- رفتاری تعریف نظری: درمان شناختی – رفتاری (Cognitive Behavioral Therapy)، تلفیقی از رویکردهای شناختی و رفتاری است.¬ در این نوع درمان، به بیمار کمک می¬شود تا الگوهای تفکر تحریف¬شده و رفتارهای ناکارآمد خود را تشخیص دهد. برای این¬که بتواند این افکار تحریف¬شده و ناکارآمد خود را تغییر دهد، از جملات هدفمند و همچنین ارائه تکالیف رفتاری دقیق و به شکل سازمان یافته استفاده می¬شود (5). روان درمانی شناختی رفتاری بر کاهش نشانه های شناختی، جسمانی و رفتاری از طریق کاربرد روش¬های خاص شامل آرام¬سازی، حساسیت زدایی منظم، بازسازی شناختی، جلوگیری از پاسخ، حل مسئله، جدول بندی فعالیت¬ها و آموزش مهارت¬های بین فردی متمرکز است (33). تعریف عملی: مشاوره با رویکرد درمان شناختی – رفتاری طی 8 جلسه در 4 هفته (2 جلسه 60-90 دقیقه¬ای در هفته) به صورت گروه¬های 5 الی 7 نفری در مراکز سلامت شهر تبریز با زنان باردار حائز شرایط در محیطی آرام و خصوصی انجام خواهد¬ شد. هدف کلی مشاوره درمان شناختی رفتاری طی جلسات شناسایی علل بی¬خوابی و اضطراب و ارائه راهکار¬هایی برای بهبود کیفیت خواب، اضطراب بارداری و کیفیت زندگی در طول بارداری می¬باشد. پروتکل رویکرد مشاوره شناختی رفتاری به شرح زیر خواهد بود: هفته اول جلسه اول: تشریح اهداف آموزش و آشنایی با اعضا، اجرای پیش¬آزمون، آموزش چگونگی رصد کردن خط پایه خواب به¬وسیله جدول گزارش خواب، تذکر به اهمیت تکالیف درمانی، ارزیابی کاملی از ماهیت بی¬خوابی. جلسه دوم: ارائه اصول و منطق درمان، آموزش مکانیسم خواب و مراحل آن، چرخه¬های خواب و بیداری و عوامل زمینه ساز، نگهدارنده و تداوم بخش بی¬خوابی، آموزش آرمیدگی. هفته دوم جلسه سوم: مرور جلسه قبلی درمان، بررسی یافته¬های فرم گزارش خواب، آموزش بهداشت خواب و مرور آرمیدگی و زمان¬بندی جدید خواب. جلسه چهارم: محدودسازی خواب، ممانعت از چرت زدن روزانه، ارزیابی افکار و آموزش چگونگی ثبت افکار مرتبط با بی¬خوابی، مرور و بررسی تکالیف جلسات قبل (فرم گزارش خواب و جدول تکالیف). هفته سوم جلسه پنجم: جمع¬بندی افکار، مهارت حل مسئله، بررسی فرم گزارش خواب و تکالیف و رفع اشکال. جلسه ششم: مطرح کردن چرخه فکر و احساس و رفتار، مرور آرمیدگی و آموزش عدم تلاش بیهوده برای به خواب رفتن و به¬کارگیری تمام دستورالعمل¬های جلسات قبل و بررسی تکالیف جلسات قبل (فرم گزارش خواب و جدول تکالیف). هفته چهارم جلسه هفتم: آموزش انسداد فکر، تصویرسازی ذهنی، رفع اشکال درمورد طرح درمانی شناختی- رفتاری، مرور تکالیف خانگی بیمار جلسه هشتم: مرور و رفع اشکال طرح درمان شناختی-رفتاری، تذکر پیشرفت درمان با توجه به تقویم خواب به درمان¬جویان داده خواهد شد. کیفیت خواب تعریف نظری: کیفیت خواب به شاخص¬های ذهنی هر فرد و نیز نحوه تجربه وی از خواب (به عنوان مثال احساس استراحت در هنگام بیدار شدن و رضایت از خواب) اشاره دارد (6) کیفیت خواب شاخصی از چگونگی تجربه فرد از خواب، مدت زمان خواب کافی، مدت زمانی که فرد طول می¬کشد فرد به خواب برود، تعداد دفعات بیدار شدن فرد در طول شب و در نهایت دستیابی به هوشیاری پس از بیداری است (9). تعریف عملی: برای سنجش کیفیت خواب از شاخص کیفیت خواب پیتزبرگ (Pittsburgh sleep quality index = PSOI) استفاده می¬شود. این پرسشنامه یک ابزار خودگزارشی است که دامنه نمرات آن بین 0تا 21 است و توسط Buysee و همکاران طراحی شده¬است (61). این پرسشنامه دارای هفت مؤلفه است و نمره بالاتر از 5 در آن نشان¬دهنده بی¬خوابی و کیفیت خواب نامناسب است (62). این پرسشنامه قبل، بلافاصله و 4 هفته بعد از مداخله توسط پژوهشگر از طریق مصاحبه با شرکت¬کنندگان تکمیل خواهدشد. اضطراب بارداری تعریف نظری: اضطراب، فشار روانی و جسمی به نسبت ماندگار با اثرات مخرب و مزمن است که به صورت تهدیدی مبهم و با منشأ نامعلوم جلوه می¬کند و می¬تواند مجموعه¬ای از پاسخ¬های جسمی، شناختی و رفتاری را برانگیزد (27). اضطراب هنگام بارداری ممکن است بر تکامل جنین اثر منفی به جا گذارد. از جمله اثرات منفی اضطراب بر جنین می¬توان به حالت خفگی جنین در زمان زایمان اشاره کرد. همچنین الگوهای غیرطبیعی ضربان قلب جنین، نمره آپگار پایین، افزایش مرگ و میر در زمان تولد، افزایش احتمال زایمان زودرس و تولد نوزاد کم وزن از دیگر اثرات اضطراب هنگام بارداری می¬باشد (29). تعریف عملی: برای سنجش اضطراب بارداری از پرسشنامه ویرایش شده اضطراب بارداری (Pregnancy Anxiety Questionnaire-Revised) استفاده خواهد شد. نسخه اولیه درسال 1990 توسط Van den Bergو همکاران درسال 2016 با ارزیابی 1144زن طراحی شد. نسخه کوتاه شده حاوی 11 سوال است. پاسخ هر سوال از اصلاً مرتبط نیست (1نمره) تا بسیار مرتبط (5 نمره) متغیر است. این پرسشنامه قبل، بلافاصله و 4 هفته بعد از مداخله توسط پژوهشگر از طریق مصاحبه با شرکت¬کنندگان تکمیل خواهدشد. کیفیت زندگی تعریف نظری: ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﯾﻒ سازﻣﺎن ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﺟﻬﺎﻧﯽ، ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ، درک اﻓﺮاد از ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﺧﻮد در زﻧﺪﮔﯽ از ﻧﻈﺮ ﻓﺮﻫﻨﮓ، ﺳﯿﺴﺘﻢ ارزﺷﯽ ﮐﻪ در آن زﻧﺪﮔﯽ می¬ﮐﻨﻨﺪ، اﻫﺪاف، اﻧﺘﻈﺎرات، اﺳﺘﺎﻧﺪارد¬ﻫﺎ و اوﻟﻮﯾت¬ﻫﺎﯾﺸﺎن اﺳﺖ، ﭘﺲ ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﮐﺎﻣﻼً ﻓﺮدی ﺑﻮده و ﺗﻮﺳﻂ دﯾﮕﺮان ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﺮ درک اﻓﺮاد از ﺟﻨﺒﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ زﻧﺪﮔﯽ اﺳﺘﻮار است (63). تعریف عملی: برای سنجش کیفیت زندگی از پرسشنامه کیفیت زندگی استفاده می¬شود. این پرسشنامه توسط Vachkova و همکاران در سال 2013 با استفاده از پرسشنامه فرم کوتاه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت ایجاد گردید. این پرسشنامه دارای 9 سوال برای بیان میزان تجربیات فرد از کیفیت زندگی در دوران بارداری می¬باشد. نحوه نمره¬دهی به هر آیتم بر اساس طیف لیکرت از، به هیچ وجه (نمره صفر) و کاملاً (نمره پنج) می¬باشد. در این پرسشنامه شش سوال اول به صورت معکوس نمره¬دهی میشود (64). این پرسشنامه قبل، بلافاصله و 4 هفته بعد از مداخله توسط پژوهشگر از طریق مصاحبه با شرکت¬کنندگان تکمیل خواهدشد. رایحه درمانی تعریف نظری: ﻳﻜﻲ از درﻣﺎن¬ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ درﻣﺎن¬ﻫﺎی ﻃﺐ ﻣﻜﻤﻞ در ﺳﺎل¬ﻫﺎی اﺧﻴﺮ در اﻛﺜﺮ کشور¬ها رﺷﺪ ﭼﺸﻤﮕﻴﺮی داﺷﺘﻪ اﺳﺖ، Aromatherapy ﻳﺎ راﻳﺤﻪدرﻣﺎﻧﻲ ﻣﻲ¬ﺑﺎﺷد(41). اعتقاد براین است، وقتی بوی ناشی از آروما¬ها توسط اپی¬تلیوم بویایی دریافت می¬شود، به یک ایمپالس عصبی تبدیل می¬شود، این ایمپالس عصبی به پیاز بویایی رفته و سپس از طریق راه بویایی به ناحیه لیمبیک مغز می¬رسد و منجر به آزاد شدن آندورفین، انکفالین و سروتونین از این سیستم می¬شود که نتیجه آن ایجاد حس آرامش و کاهش استرس است (42). بهارنارنج تعریف نظری: اسانس یا Essential oil یک گروه مهم و گسترده از مواد موثره گیاهی می¬باشد که به عنوان جزء معطر گیاه شناخته می¬شود و در روش آروماتراپی یا رایحه¬درمانی از اسانس¬های گیاهی استفاده می¬شود. اسانس بهارنارنج که عمدتاً شامل لینالول، لینالیل استات، آلفا پینن-ها، لیمونن و نرول می¬باشد به عنوان آرامبخش برای درمان تنش عصبی و بی¬خوابی بکار برده می¬شود (65, 66). تعریف عملی: آروماتراپی با اسانس بهارنارنج بدینصورت خواهد بود که 2 قطره از مقطر آروماتیک بهارنارنج به مدت 20-15دقیقه قبل از خواب توسط شرکت¬کنندگان استنشاق خواهد شد. پلاسبو تعریف نظری: آب مقطر به عنوان دارونما به صورت کاملاً همسان در اختیار گروه شاهد قرار خواهد گرفت. تعریف عملی: آب مقطر در شرایط کاملاً مشابه از لحاظ رنگ و ظروف محتوی در اختیار گروه شاهد قرار خواهد گرفت که هر شب 2 قطره 15-20 دقیقه قبل از خواب استنشاق کنند. |
| ذینفعان نتایج طرح | مادران باردار بعلت کنترل بهتر اضطراب بارداری و بهبود کیفیت خواب و کیفیت زندگی و تاثیرآن در بارداری زنان و سلامت جنین، خانواده زنان باردار، کادر مراکز سلامت بعلت کاهش حجم کاری بدلیل مراجعه مکرر مادران و زنان باردار مبتلا به اختلال خواب و اضطراب بارداری از ذینفعان نتایج این طرح هستند، همچنین نتایج این مطالعه در صورت نشان دادن تاثیر مثبت، می¬تواند مورد استفاده برنامه¬ریزان و سیاستگذاران قرار داده شود تا از نتایج آن در راستای بهبود کیفیت خواب و اضطراب زنان باردار استفاده نمایند و دولت از بابت کاهش هزینه¬های مراقبتی، از ذینفعان نتایج این طرح می باشند. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| مژگان میرغفوروند | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| خلیل اسماعیل پور | مشاور |
| سکینه محمد علیزاده چرندابی | مشاور |
| سید مصطفی اعرج خدایی | همکار اصلی |
| نرگس رحمانی | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر مشاوره شناختی-رفتاری همراه با اسانس بهارنارنج کیفیت خواب زنان باردار را بهبود نمی دهد.متن خبر این کارآزمایی تصادفی کنترل¬شده بر روی 75 نفر از زنان با سن حاملگی 20 تا 24 هفته بارداری مراجعه¬کننده به مراکز سلامت شهرستان تبریز انجام گرفت. شرکت¬کنندگان با روش بلوک¬بندی تصادفی به دو گروه مداخله و کنترل تخصیص یافتند. گروه مداخله اول (25=n)، 8 جلسه مشاوره گروهی شناختی-رفتاری و آروماتراپی با اسانس بهارنارنج (2 قطره 20-15 دقیقه قبل خواب) دریافت نمودند. گروه مداخله دوم (25=n)، 8 جلسه مشاوره گروهی شناختی-رفتاری و آروماتراپی با پلاسبو با همان دستور مصرف یکسان اسانس بهارنارنج دریافت نمودند و گروه کنترل (25=n)، فقط مراقبت-های روتین دوران بارداری را دریافت کردند. نتایج نشان داد که از نظر کیفیت خواب تفاوتی بین گروههای مطالعه وجود نداشت، اما میانگین نمره اضطراب در دو گروه مداخله به طور معنی داری کمتر از گروه کنترل و میانگین نمره کیفیت زندگی در دو گروه مداخله به طور معنی داری بالاتر از گروه کنترل بود.انجام مشاوره شناختی رفتاری میتواند در کاهش اضطراب بارداری مفید باشد. از این روش برای ارتقای خدمات مامایی میشود استفاده کرد و در ارائه خدمات روحی و روانی زنان باردار بهره برد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
