ارتباط ترس از زایمان با افسردگی پس از زایمان و پیوند مادر و کودک در زنان باردار مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز، 99-1400
Fear of childbirth and its relationship with postpartum depression and maternal-child bonding in pregnant women referring to health centers in tabriz, 2021
مجریان: جمیله ملکوتی
خلاصه روش اجرا: این تحقیق، یک مطالعه توصیفی همبستگی می¬باشد که در آن ارتباط ترس از زایمان با افسردگی پس از زایمان و پیوند مادر و کودک مورد بررسی قرار خواهد گرفت. بعد از تصویب طرح، تأیید علمی پروپوزال و اخذ کد اخلاق از کمیته اخلاق معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی تبریز نمونه¬گیری انجام خواهدشد. جامعه هدف کلیه زنان باردار مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز در 38-34 هفته حاملگی خواهند بود، که در زمان نمونه¬گیری معیارهای ورود به مطالعه را دارا باشند. حجم نمونه نهایی 172 نفر خواهدبود و نمونه¬گیری به¬روش خوشه¬ای انجام خواهدگرفت،نخست یک سوم مراکز به شکل تصادفی انتخاب خواهشد، سپس لیست زنان باردار واجد شرایط مطالعه براساس سامانه سیب در هر مرکز منتخب تهیه خواهد شد، سپس به صورت نسبتی تعداد زنان باردار منتخب از هر مرکز مشخص و به طور تصادفی از لیست تهیه شده انتخاب خواهندشد.پژوهشگر با کل مادران انتخاب شده تماس تلفنی گرفته و بعد از دادن توضیحات لازم در مورد پژوهش، از آنها دعوت خواهدکرد تا در صورت تمایل به شرکت در پژوهش، در روز و ساعت معینی در مرکز سلامت حضور داشته باشند و از نظر معیارهای حائز شرایط بررسی خواهندشد و در صورت تمایل به شرکت در مطالعه، رضایت آگاهانه شرکت در پژوهش از آنها گرفته خواهد¬شد و پرسشنامه افسردگی ادینبرگ تکمیل خواهدشد و افرادی که نمره بالای 12 کسب بکنند، از مطالعه خارج شده و به روانپزشک ارجاع داده خواهند¬¬شد، سپس پرسشنامه¬های اطلاعات فردی-اجتماعی و ترس از زایمان در هفته¬های 38-34 بارداری از طریق مصاحبه با مادران تکمیل خواهدشد. سپس مادران تا 8-6 هفته پس از زایمان پیگیری خواهندشد و پرسشنامه¬¬های اطلاعات مامایی، افسردگی ادینبرگ و پیوند مادرو کودک در 8-6 هفته پس از زایمان از طریق مصاحبه با مادران تکمیل خواهدگردید. داده¬ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 21 مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهدگرفت. در تحلیل دو متغیره، برای تعیین ارتباط ترس از زایمان با افسردگی پس از زایمان و پیوند مادر و کودک، از آزمون¬ آماری پیرسون و در تحلیل چندمتغیره از مدل خطی عمومی با تعدیل مشخصات فردی-اجتماعی و مامایی استفاده خواهدشد. 05/0>p به عنوان معنی¬دار در نظر گرفته خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 65819 |
| عنوان فارسی طرح | ارتباط ترس از زایمان با افسردگی پس از زایمان و پیوند مادر و کودک در زنان باردار مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز، 99-1400 |
| عنوان لاتین طرح | Fear of childbirth and its relationship with postpartum depression and maternal-child bonding in pregnant women referring to health centers in tabriz, 2021 |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | مراقبت در بیماریهای شایع روانپزشکی با تاکید بر افسردگی و اختلالات اضطرابی، اختلال بیش فعالی و اوتیسم |
| نوع مطالعه | مطالعات غیر مداخله ای (همبستگی - توصیفی) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 15 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | اصطلاح ترس از زایمان (FOC: Fear OF Childbirth)عبارت است از: اضطراب شدیدی که عملکرد و رفاه روزانه زنان را مختل کرده است. مفهوم ترس از زایمان به نظر می¬رسد به عنوان یک اصطلاح گسترده برای انواع اضطراب¬ها و ترس هایی که زنان در رابطه با بارداری و زایمان تجربه می¬کنند، مورد استفاده قرار گیرد. میزان و شیوع ترس از زایمان در بین کشور ها متفاوت است. به طور کلی در سراسر جهان حدود 16-10درصد از کل زنان باردار از ترس شدید زایمان رنج می¬برند. علل تفاوت در میزان شیوع ترس از زایمان ناشناخته است، اما روش¬های مختلف اندازه گیری FOC، هم¬چنین تفاوت¬های فرهنگی از علل احتمالی در تفاوت میزان شیوع است. احتمال می¬رود که FOC بارداری را عارضه¬دار کرده و سبب بروز استرس و اضطراب منجرشونده به اختلالات فیزیکی و روانی شامل فشار خون بالا، پره اکلامپسی و اختلال استرس پس از سانحه شود. علاوه بر این نشان داده شده است که میزان بالای استرس مادری در طول بارداری می¬تواند احتمال مشکلات عاطفی یا رفتاری را در دوران کودکی دو برابر کند. مشکلات سلامت روانی نظیر افسردگی و اضطراب در طول بارداری و بعد از زایمان در سراسر جهان بسیار شایع است. FOC اغلب با بروز علائم افسردگی مرتبط است و علائم افسردگی ممکن است منجر به ایجاد مشکلاتی در پیوند مادر و کودک شود و ممکن است باعث اختلال در شناخت و رشد کودکان شود. با توجه به پیامدهای نامطلوب ترس از زایمان بر مادر و کودک و اهمیت سلامت روان مادر در دوران بارداری و با توجه به اینکه بر اساس بررسی¬های انجام گرفته توسط پژوهشگر، تاکنون مطالعه¬ای با عنوان ترس از زایمان و ارتباط آن با پیوند مادر و کودک در ایران صورت نگرفته است، لذا مطالعه حاضر با اندازه گیری این متغیرها و تعیین ارتباط احتمالی آن¬ها سعی در کمک به برنامه¬ریزی های مناسب و اخذ تصمیمات لازم برای مادران و کودک آنها خواهد کرد، چرا که سلامت مادر و کودک تاثیر بسزایی در سلامت خانواده و جامعه دارد. با توجه به شرح وظایف ماما؛ "ماما موظف است مراقبت¬های اصولی در طی بارداری، حین زایمان و پس از زایمان به مادران باردار ارائه داده و درصورت بروز مشکلات جسمی، روانی آنها را بموقع ارجاع دهند. ضمن تشخیص موارد غیر¬طبیعی در فرآیند مراقبت¬ها، مددجو را به پزشک متخصص ارجاع دهد. مسئولیت پیگیری پس¬خوراند و ادامه¬ی مراقبت¬ها بنا به توصیه¬ها¬ی پزشک مربوطه به عهده¬ی وی می¬باشد". بنابراین، با توجه به اینکه یکی از وظایف ماماها، آموزش، مشاوره و ارائه و انجام طرح¬های پژوهشی است، لذا پژوهشگر به عنوان ماما همراه با تیم تحقیق برآن شد جهت رسیدن به این اهداف، مطالعه¬ای جهت تعیین ارتباط ترس از زایمان با افسردگی پس از زایمان و پیوند مادر و کودک انجام دهد. |
| اهداف اختصاصی | تعیین شاخص­های مرکزی و پراکندگی نمره ترس از زایمان درمادران باردار 38-34 هفته مراجعه کننده به مراکز سلامت شهر تبریز، 99-1398 -تعیین ارتباط ترس از زایمان دوران بارداری با افسردگی پس از زایمان در 8-6 هفته پس از زایمان در مراجعه کنندگان به مراکز سلامت شهر تبریز، 99-1398 -تعیین ارتباط ترس از زایمان دوران بارداری با پیوند مادر و کودک در 8-6 هفته پس از زایمان در مراجعه کنندگان به مراکز سلامت شهر تبریز، 99-1398 -هدف فرعی اول تعیین شاخص­های مرکزی و پراکندگی نمره افسردگی پس از زایمان در 8-6 هفته پس از زایمان در مراجعه کنندگان به مراکز سلامت شهر تبریز، 99-1398 -هدف فرعی دوم تعیین شاخص­های مرکزی و پراکندگی نمره پیوند مادر و کودک در 8-6 هفته پس از زایمان در مراجعه کنندگان به مراکز سلامت شهر تبریز، 99-1398 -هدف فرعی سوم تعیین ارتباط افسردگی پس از زایمان با پیوند مادر و کودک در 8-6 هفته پس از زایمان در مراجعه کنندگان به مراکز سلامت شهر تبریز، 99-1398 |
| چکیده انگلیسی طرح | This study is a descriptive-analytical longitudinal study in which the relationship between fear of childbirth and postpartum depression and the link between mother and child will be examined. After the approval of the plan, scientific approval of the proposal and obtaining the code of ethics from the ethics committee of the Vice Chancellor for Research and Technology of Tabriz University of Medical Sciences, sampling will be done. The target population of all pregnant women who refer to the health centers of Tabriz will be in the 38-34th week of pregnancy, who will have the criteria to enter the study at the time of sampling. The final sample size will be 172 people and sampling will be done by cluster sales. A random list will be selected. The researcher will call all the selected mothers by phone and after giving the necessary explanations about the research, will invite them to be present at the health center on a certain day and time if they wish to participate in the research, and in terms of the eligibility criteria. If they wish to participate in the study, they will be given informed consent to participate in the study, and the Edinburgh Depression Questionnaire will be completed, and those with a score above 12 will be excluded from the study and referred to a psychiatrist. Then, individual-social information questionnaires and childbirth fear questionnaires will be completed on a week-by-week basis. Mothers will then be followed up for 6-8 weeks after delivery, and maternity information questionnaires, Edinburgh depression, and maternal-child transplantation will be completed by mothers 6-8 weeks after delivery. The data will be analyzed using SPSS software version 21. In the two-variable analysis, Pearson statistical test was used to determine the relationship between labor fear and postpartum depression and maternal and child transplantation, and in multivariate analysis, a general linear model with adjustment of individual-social characteristics and midwifery was used. P <0.05 will be considered significant. |
| کلمات کلیدی | ترس از زایمان: تعریف نظری: ترس از زایمان بصورت احساسات خیلی منفی نسبت به زایمان و حاملگی توصیف شده است. ارزیابی منفی نسبت به زایمان در خانم باردار باعث اضطراب و اجتناب از انجام زایمان طبیعی می¬شود و بیشتر موارد ترس مربوط به نگرانی از سلامت نوزاد و درد زایمان است، همچنین ترس از عدم دریافت حمایت کافی و از دست دادن کنترل هم جزئی از ترس از زایمان می¬باشد. علایم ترس از زایمان شامل استرس، کابوس شبانه و علایم فیزیکی می¬باشد (41). تعریف عملی: در این مطالعه برای سنجش ترس از زایمان از پرسشنامه ترس از زایمان ویجما (Wijma Delivery Expectancy/ Experience Questionnaire Version A and B =W-DEQ- Version A & B) استفاده خواهدشد. پرسشنامه W-DEQ (A) توسط Wijma و همکاران برای اندازه¬گیری شدت ترس از زایمان در مرحله قبل زایمان و پرسشنامه W-DEQ (B) جهت سنجش ترس از زایمان در مرحله بعد از زایمان (دو ساعت اول بعد از زایمان) ابداع شده است (13). این پرسشنامه بر پایه ارزیابی شناختی زنان از زایمان طراحی شده است و دارای 33 سوال است که در طیف 6 گزینه¬ای لیکرت از 1 تا 6 و در مقیاس کلی صفر تا 165 نمره است که به سوالات شماره 1،4،5،9،10،13،14،16،17،18،21،22،23،26،28،29،30 بصورت معکوس نمره داده می¬شود. نمره کمتر یا مساوی 37 برای ترس کمتر، نمره 38 تا 65 برای ترس متوسط و نمره مساوی یا بیشتر از 66 نشان¬دهنده ترس بالا و نمره بالاتر از 85 معیار ترس شدید است (42). افسردگی پس از زایمان: تعریف نظری: حالت روانی که با احساس شدید اندوه و دلمردگی مشخص می¬شود و به طور معمول با احساس بی¬کفایتی و گناه، انرژی کم و اختلال در خواب و یا اشتها همراه است (43). تعریف عملی: در این مطالعه از پرسشنامه افسردگی ادینبرگ (The Edinburgh Postnatal Depression Scale)جهت تخمین افسردگی استفاده خواهدشد که دارای 10 گویه بر اساس مقیاس 4 درجه¬ای لیکرت می¬باشد. به هر سؤال این پرسشنامه بر اساس پاسخ داده-شده، امتیاز صفرتا 3 تعلق می¬گیرد؛ بنابراین حداقل نمره آن صفر و حداکثر نمره آن 30 می¬باشد. در این تحقیق نمره بیشتر از 12 به عنوان افسردگی در نظر گرفته خواهدشد. پیوند مادر و کودک: تعریف نظری:: پیوند به عنوان یک رابطه¬ی عاطفی (33) از مادر نسبت به فرزندش تعریف می¬شود، که قبلا در دوران بارداری ایجاد شده است (34). تعریف عملی: پرسشنامه پیوند مادر و کودک توسط Brockington و همکاران جهت تشخیص اولیه اختلال پیوند مادر و کودک ساخته شده است. این مقیاس دارای 25 سوال با چهار مولفه: پیوند مادر و کودک معیوب (12 سوال مانند: آرزوی روزهایی را دارم که فرزندی نداشتم)، طرد و خشم (7 سوال مانند: عاشق بغل کردن فرزندم هستم)، اضطراب مراقبت (4 سوال مانند: احساس می¬کنم به فرزندم صدمه زده¬ام) و خطر آزار کودک (2 سوال مانند: احساس می¬کنم به فرزندم صدمه زده¬ام) است. این سوالات بر اساس مقیاس لیکرت از هرگز تا همیشه با نمره 5-0 امتیاز بندی شده¬است. بنابراین دامنه نمرات آن صفر تا 125 بوده و نمره بالا نشان¬دهنده مشکل در پیوند مادر و کودک است. نقطه برش مولفه پیوند معیوب 12، مولفه طرد و خشم 13، اضطراب مراقبت 10، مولفه خطر آزار کودک 3 و نقطه برش کل مقیاس 38 در نظر گرفته شده است (44). |
| ذینفعان نتایج طرح | در این مطالعه ذینفعان نتایج طرح زنان، کودکان و خانواده¬های آنها، سیستم بهداشتی درمانی کشور، ماماها، سیاستگزاران خدمات بهداشتی جامعه هستند. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| جمیله ملکوتی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| مژگان میرغفوروند | مشاور |
| زینب عباس زاده | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر ترس از زایمان با افسردگی بعد از زایمان ارتباط داشته و می تواند باعث اختلال در پیوند مادر و کودک شود.متن خبر ترس از زایمان عبارت است از اضطراب شدیدی که عملکرد و رفاه روزانه زنان را مختل میکند. با توجه به پیامدهای نامطلوب ترس از زایمان بر مادر و کودک و اهمیت سلامت روان مادر در دوران بارداری و با توجه به اینکه بر اساس بررسی های انجام گرفته توسط پژوهشگر، تاکنون مطالعه ای با عنوان ترس از زایمان و ارتباط آن با پیوند مادر و کودک در ایران صورت نگرفته است، لذا مطالعه حاضر با اندازه گیری این متغیرها و تعیین ارتباط احتمالی آن ها در سال ۱401 روی 172 نفر زن باردار 34 تا 38 هفته مراجعه کننده به مراکز سلامت شهرستان تبریز انجام شد. پرسشنامه ها توسط مشارکت کننده ها تکمیل شدند و داده ها آنالیز شدند. طبق یافته های این مطالعه ترس از زایمان با افسردگی بعد از زایمان ارتباط داشته و به دنبال آن باعث اختلال در پیوند مادر و کودک میشود. لذا توصیه میشود مراقبین سلامت بخصوص ماماها تمام تلاش خود را جهت کاهش ترس از زایمان برای زنان انجام دهند. یک برنامه ریزی منسجم در جهت کاهش ترس از زایمان نیاز است تا از پیامدهای ترس از زایمان از جمله افسردگی پس از زایمان پیشگیری شود و در دوره پس از زایمان، زنان با ترس از زایمان باید از نظر اختلالات روان شناختی احتمالی در دوره پس از زایمان پیگیری شوند. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
