تاثیر مشاوره سوگ بر داغدیدگی زنان بدنبال مرگ¬های پری ناتال: یک مطالعه شبه تجربی
Effect of bereavement counseling on maternal grief after perinatal loss : A quasi experimental study
مجریان: رقیه نوری زاده
خلاصه روش اجرا: خلاصه روش اجرا: هدف این مطالعه، تعیین تاثیر مشاوره سوگ بر داغدیدگی زنان بدنبال مرگ¬های پری ناتال می¬باشد. پس از اخذ مجوز از کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی تبریز، نمونه¬گیری بر روی 56 نفر از مادران بدنبال مرگ¬های پریناتال(موارد مرده زایی و مرگ¬های نوزادی) مراجعه کننده به مراکز بهداشتی تبریز انجام خواهد گرفت؛ بدین¬صورت که پژوهشگر با مراجعه به مراکز بهداشتی، مادران مرده زا (بعد از 22 هفتگی) یا با سابقه مرگ نوزاد (زیر 28 روزگی) طی 3-1 ماه اخیر را شناسایی کرده و طی تماس تلفنی با افراد در صورت تمایل به شرکت در پژوهش، معیارهای ورود و خروج به مطالعه را در همان تماس تلفنی تا حدودی مورد ارزیابی قرار می-دهد و از افراد حایز شرایط جهت مشارکت در مطالعه، دعوت به عمل خواهد نمود. در جلسه حضوری، افرادیکه نمره 91 و یا بیشتر را از مقیاس سوگ حول و هوش تولد PGS) Perinatal Grief Scale)کسب نموده باشند، بعد از توضیح اهداف مطالعه و اخذ رضایت آگاهانه و کتبی جهت شرکت در مطالعه و تکمیل پرسش¬نامه¬ مشخصات دموگرافیک و مامایی، مقیاس افسردگی ادینبورگ و چک لیست اختلال استرس پس از تروما(PCL5: PTSD Checklist for DSM-5)، از طریق بلوک¬بندی تصادفی طبقه¬بندی شده بر اساس مرده¬زایی و مرگ نوزاد با استفاده از نرم افزار Random allocation software (RAS) با بلوک¬های4 و 6 تایی با نسبت 1:1به دوگروه (دریافت کننده مشاوره و کنترل) تخصیص داده خواهند شد. نوع تخصیص روی کاغذ، نوشته شده و در پاکت¬های مات پشت سر هم شماره¬گذاری شده، قرار خواهند گرفت(Allocation Concealment). پاکت¬ها به ترتیب و توسط فرد غیردرگیر در پژوهش باز خواهند شد. برای گروه مداخله، مشاوره سوگ به صورت فردی طی سه جلسه، هفته¬ای یکبار به مدت 60-45دقیقه ارائه می¬شود. محتوای مشاوره شامل کمک به والدین برای پذیرش واقعیت فقدان از طریق صحبت در مورد شرایط و وقایع حول و حوش مرگ پری¬ناتال و چگونگی وقوع و نحوه اطلاع از آن، کمک به درک تجارب فقدان، کمک به شیوه های سازگاری موثر با فقدان از طریق آموزش مهارت¬های مقابله¬ای، استراتژی¬های تسهیل و کمک به یافتن معنی در فقدان، آموزش مهارت¬های مناسب تنظیم هیجانات و اجتناب از سبک¬های مقابله¬ای ناسالم و کمک به فرد تا با زندگی پیش برود، تشویق به نوشتن و تخلیه افکار و احساسات و برنامه¬ریزی برای رویدادهای دلپذیر در آینده، باز تعریف وضعیت فعلی، توانایی جلب و پذیرش حمایت اجتماعی و مرور مهارت¬های آموخته شده می¬باشد. در صورت احساس نیاز مددجو به جلسات بیشتر، تعداد جلسات مشاوره تا 5 جلسه تداوم خواهد یافت. در این مطالعه، گروه کنترل فقط مراقبت¬های معمول را دریافت خواهند نمود. پژوهشگر شماره تماس خود را جهت پاسخگویی به سئوالات در اختیار هر دو گروه مداخله و کنترل خواهد گذاشت. مشارکت کنندگان، یک ماه پس از اتمام مداخله پیگیری می¬گردند؛ بدین ترتیب که طی تماس تلفنی با مشارکت کنندگان، هماهنگی لازم جهت حضور در مراکز بهداشت جهت تکمیل پرسش¬نامه¬ها بعمل خواهد آمد و هر دو گروه، پرسشنامه های پس آزمون شامل PGS ، مقیاس افسردگی ادینبورگ و PCL-5 را از طریق مصاحبه تکمیل خواهند نمود. پایایی ابزارهای استاندارد مورد استفاده در این پژوهش از دو بعد انسجام درونی (ضریب آلفای کرونباخ) و تکرار پذیری (ICC= Intra Class Correlation) سنجیده خواهد شد. ضریب همبستگی درون رده¬ای با انجام آزمون و باز آزمون بر روی 20 نفر به فاصله زمانی دو هفته تعیین خواهد شد. داده¬ها پس از گرد آوری با نرم¬افزار SPSS25 مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت. جهت مقایسه نمرات داغدیدگی، افسردگی و اختلال استرس پس از تروما در بین دو گروه قبل از مداخله در بین دو گروه از آزمون t test یا من ویتنی یو بر حسب نرمال یا غیر نرمال بودن توزیع داده¬ها و بدنبال مداخله از آزمون ANCOVA با کنترل اثر نمره پایه و در صورت توزیع غیر نرمال داده ها از روش¬های تبدیلی برای نرمال سازی داده استفاده می¬شود.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 65723 |
| عنوان فارسی طرح | تاثیر مشاوره سوگ بر داغدیدگی زنان بدنبال مرگ¬های پری ناتال: یک مطالعه شبه تجربی |
| عنوان لاتین طرح | Effect of bereavement counseling on maternal grief after perinatal loss : A quasi experimental study |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | آموزش همگانی در راستای سلامت روان |
| نوع مطالعه | مطالعه توصیفی مداخله ای (پیش تجربی- تجربی- شبه تجربی) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 15 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | از آنجا که ماه¬ها برنامه¬ریزی و انتظار برای تولد یک نوزاد وجود دارد، از دست دادن جنین یا نوزاد به عنوان یک رویداد غم انگیز برای والدین و سایر اعضای خانواده تلقی می¬شود. در واقع، سوگ یک واکنش عادی در فرایند از دست دادن است و هنگامی که فرایند سوگ، بیش از حد، مداوم و نگران کننده باشد، نشان دهنده یک مشکل جدی سلامت عمومی است که بر فرد، خانواده و جامعه تاثیر می¬گذارد. امروزه مسئله فقدان، یک مسئله علمی محسوب می¬شود و بسیاری از جوامع این مسئله مهم را پذیرفته¬اند که باید برای افراد و خانواده های داغدیده، برنامه¬های مداخله¬ای و مشاوره¬ای متناسب تدارک دید تا به آنها در بهبود یافتن از سوگ یاری رساند. متاسفانه تنها تعداد کمی از زنان که مرگ¬های پری¬ناتال را تجربه می¬کنند، مراقبت های روان¬شناختی را دریافت می¬کنند. با توجه به ضرورت حمایت و مشاوره از زنان با حاملگی و نوزاد از دست رفته جهت بهبود کیفیت زندگی و سلامت روان آنان و نظر به معدود مطالعات انجام گرفته در این زمینه، مطالعه حاضر با هدف تعیین تاثیر مشاوره سوگ بر داغدیدگی زنان بدنبال مرگ¬های پری ناتال طراحی شد. |
| اهداف اختصاصی | 1) مقایسه میانگین نمره داغدیدگی در بین دو گروه مداخله و کنترل، یک ماه بعد از مداخله با کنترل اثر نمره پایه -هدف فرعی اول:
هدف فرعی دوم: 2. مقایسه میانگین نمره افسردگی در بین دو گروه مداخله و کنترل، یک ماه پس از مداخله با کنترل اثر نمره پایه |
| چکیده انگلیسی طرح | The aim of this study was to determine the effect of grief counseling on women's bereavement following perinatal loss. After obtaining the ethics code from the Ethics Committee of Tabriz University of Medical Sciences, sampling will be performed on 56 women following perinatal loss (stillbirths and neonatal deaths) referring to Tabriz Health Centers; Thus, the researcher, by referring to health centers, will identify stillbirth cases (after 22 weeks) or with a history of neonatal death (under 28 days after birth) during the last 1-3 months, and during telephone calls, if they wish to participate in the study, the inclusion and exclusion criteria will be evaluated to some extent and will invite qualified people to participate in the study. Women with scoring above 91 in Perinatal Grief Scale, after signing written consent form, will complete demographic questionnaire, EPDS, and PCL5. Participants will be randomly assigned to counseling and control groups using Random allocation software through stratified blocking on the basis of stillbirth and neonatal death, with 4 and 6 block sizes. To conceal the allocation, the assignment type will be written on paper and put in opaque envelopes. The intervention group will participate in 3 grief counseling sessions. These 45−60-minute sessions will be held weekly. Four weeks after the intervention, the participants of both groups will be telephoned and invite to attend the selected health centers to fill out post questionnaires: PGS, EPDS, and PCL5. ANCOVA by controlling for the baseline scores will be used to compare the mean scores of grief, depression, and PTSD between groups after the intervention. |
| کلمات کلیدی | مشاوره سوگ: تعریف نظری: مشاوره سوگ عبارت است از کمک به فرد داغدیده جهت تسهیل سوگ بی¬عارضه یا بهنجار تا تکالیف سوگواری در چارچوب زمانی مناسب انجام شده و هر گونه اشتغال ذهنی ناتمام با متوفی بر طرف شود(47). تعریف عملی: در این مطالعه منظور از مشاوره سوگ، مشاوره انفرادی طی سه جلسه 60-45 دقیقه¬ای، هفته¬ای یکبار می¬باشد که برای زنانی که طی 3-1 ماه قبل، مرگ پری¬ناتال را تجربه کرده¬اند، انجام خواهد گرفت. به محتوای جلسات مشاوره در ذیل اشاره شده است: جلسه اول شامل معارفه و ارایه اطلاعات پزشکی در مورد مرده¬زایی و مرگ نوزاد، بحث و گفتگو در مورد شیوع، علل و عوامل مرتبط با آن با زبان ساده و قابل درک، پرسیدن سوال از نگرانی¬ها و ابهامات مادران و رفع آنها، کمک به والدین برای پذیرش واقعیت فقدان از طریق صحبت در مورد شرایط و وقایع حول و حوش مرگ پری¬ناتال و چگونگی وقوع و نحوه اطلاع از آن، کمک به درک تجارب فقدان از قبیل خشم، احساس گناه، اضطراب و درماندگی، غمگینی و همدلی می¬باشد. جلسه دوم شامل کمک به شیوه های سازگاری موثر با فقدان از طریق آموزش مهارت¬های مقابله¬ای، استراتژی¬های تسهیل و کمک به یافتن معنی در فقدان و اینکه "من باید چیزی از این امر یاد بگیرم" از قبیل درگیر شدن در فعالیت¬های بشردوستانه یا مراقبتی، آموزش مهارت¬های مناسب تنظیم هیجانات و اجتناب از سبک¬های مقابله¬ای ناسالم از قبیل مقابله هیجانی اجتنابی از قبیل سرزنش، انکار، انزوای اجتماعی و سوء مصرف مواد و کمک به فرد تا با زندگی پیش برود، تشویق به نوشتن و تخلیه افکار و احساسات و فکر کردن به آوردن بچه در آینده و برنامه ریزی برای رویدادهای دلپذیر می باشد. جلسه سوم شامل تفسیر شیوه¬های سوگواری و پاسخ¬های رفتاری و افتراق رفتارهای طبیعی سوگ (توهم، حواس پرتی و اشتغال فکری) از سوگ روان پریش و غیرطبیعی، باز تعریف وضعیت فعلی، توانایی جلب و پذیرش حمایت اجتماعی، مرور مهارت¬های آموخته شده و در نهایت شناسایی افراد دارای مشکلات جدی و ارجاع آنها جهت استفاده احتمالی از مداخلات دارویی می¬باشد(47). داغدیدگی تعریف نظری: حالت اندوه و ناراحتی شدید درونی می¬باشد که در واکنش به از دست دادن شخص یا چیزی که برای انسان مهم است، رخ می¬دهد(48). تعریف عملی: در این مطالعه برای سنجش داغدیدگی از مقیاس سوگ حول و هوش تولد (PGS) Perinatal Grief Scaleکه درسال 1989 طراحی شده است، استفاده می¬شود که شامل 33 گویه در 3 زیرمقیاس سوگ فعال(سوال¬های 1، 4، 7، 10، 13، 16، 19، 25،22، 28 ، 31)، کنارآمدن دشوار (سوال¬های 2، 5، 8، 11،14، 17، 20، 23، 29، 32،26) و ناامیدی (سوالات 3، 6، 9، 12، 15، 18، 21، 24، 27، 30، 33) می¬باشد. این مقیاس به منظور سنجش داغدیدگی بدنبال سقط جنین، حاملگی خارج از رحم و مرگ جنین و نوزاد بکار می رود. نمره گذاری پرسشنامه بصورت طیف لیکرت 5 گزینه¬ای می باشد که برای گزینه های «شدیداً مخالف»، «مخالف»، «نه مخالف نه موافق»، «موافق» و «شدیداً موافق» به ترتیب امتیازات 1، 2، 3، 4 و 5 در نظر گرفته می شود. گویه های شماره 11 و 32 بصورت معکوس نمره گذاری می شوند. برای بدست آوردن امتیاز کلی پرسشنامه، امتیاز تک تک گویه ها با همدیگر جمع می گردد. بنابر این دامنه نمرات در هر یک از مقیاس های سه گانه سوگ بین حداقل 11 تا حداکثر 55 خواهد بود. همچنین نمره کل مقیاس هم بین 33 تا 165 بدست خواهد آمد. نمره بالاتر از 91 نشانگر داغدیدگی شدید در فقدان حول و هوش تولد می¬باشد(49). مرگ¬های پری¬ناتال تعریف نظری: منظور از مرگ¬های پریناتال، موارد مرده¬زایی و مرگ نوزاد می¬باشد. به مرگ جنین در رحم از هفته بیست و دوم به بعد یا وزن بالاتر از 500 گرم، مرده زایی گفته می¬شود. مرگ¬های نوزادی نیز شامل مرگ¬های کمتر از 28 روز بعد از تولد می¬باشند (50). تعریف عملی: منظور از مرگ¬های پری¬ناتال در این مطالعه، موارد مرده¬زایی و مرگ نوزاد طی 3-1 ماه اخیر می¬باشد. افسردگی: تعریف نظری: اختلال افسردگی یکی ازشایع ترین اختلالات خلقی و روانی است که با علائمی از جمله احساس غم و اندوه، از دست دادن علاقه و انگیزه، بدبینی و افکار خودکشی، بی¬اشتهایی و کاهش انرژی همراه است که تاثیرات زیادی بر کارکرد افراد دارد(51). تعریف عملی: در این مطالعه، نمره افسردگی با استفاده از مقیاس افسردگی ادینبورگ (EPDS: Edinburgh Postpartum Depression Scale) سنجیده خواهد شد. این ابزار دارای 10 سوال چهارگزینه¬ای است که هر سئوال دارای امتیاز صفر تا سه بوده و نمره¬ی کلی بین صفر تا 30 نوسان دارد (52). اختلال استرس پس از تروما تعریف نظری: اختلالی است که نتیجه پاسخ غیرطبیعی به یک واقعه استرس¬¬زا می باشد. فرد حادثه را مکرراً از طریق افکار مزاحم یا کابوس¬های شبانه تجربه می¬کند. این خاطرات به طور ناگهانی در ذهن فرد خطور کرده و یا زمانی که فرد در یک موقعیت مشابه قرار می گیرد، بروز می¬کند. برای تشخیص اختلال استرس پس از تروما تداوم علایم حداقل به مدت یک ماه ضروری می باشد(53). تعریف عملی: در این مطالعه برای سنجش علایم اختلال استرس پس از تروما از ابزار :PCL5 PTSD Checklist for DSM-5استفاده می¬شود. این ابزار دارای چهار حیطه شامل ملاک B: حیطه علایم مزاحم، ملاکC: اجتناب از محرک¬ها، ملاکD: تغییرات منفی درخلق یا شناخت و ملاک E: انگیختگی یا واکنش¬پذیری می¬باشد و دارای20 سوال پنج گزینه¬ای است که هر سوال دارای امتیاز صفر تا چهار است. نمره کلی بین صفر تا80 نوسان دارد(54). |
| ذینفعان نتایج طرح | ذی¬نفعان این طرح، زنان بدنبال مرگ¬های پری¬ناتال و خانواده¬های آنان می¬باشد تا به آنان در بهبود یافتن از سوگ و بازتوانی کمک نموده و از پیشرفت سوگ به سمت سوگ پیچیده پیشگیری نمود. سایر ذی¬نفعان شامل مراقبین و سیاستگزاران حیطه سلامت زنان می¬باشند. نتایج این طرح می¬تواند به تصمیم¬گیری سیاستگزاران در رابطه با ارایه هزینه اثربخش¬ترین مداخله بدنبال سوگ¬های پری¬ناتال کمک نماید. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| رقیه نوری زاده | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| سویل حکیمی | مشاور |
| خلیل اسماعیل پور | مشاور |
| لیلا عبدلی نجمی | همکار اصلی |
| لیلا نورنوروزی | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر مشاوره منجر به کاهش شدت سوگ و افسردگی مادران بدنبال مرده زایی و مرگ نوزاد میشود.متن خبر دلبستگی بین مادر و کودک از اوایل دوران جنینی شکل میگیرد؛ در سه ماهه دوم به اوج رسیده و تا بعد از زایمان ادامه می یابد. مرگ جنین یا نوزاد به عنوان یک رویداد غم انگیز، منجر به تجربه سوگ در مادر میشود. مطالعه حاضر بر روی 56 زن دارای تجربه مرده زایی یا مرگ نوزاد انجام گرفت و مشارکت کنندگان به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند. برای گروه مداخله، مشاوره سوگ به صورت فردی طی سه جلسه، هفته ای یکبار به مدت 60-45دقیقه ارائه گردید. نتایج نشان داد که بعد از مداخله، شدت سوگ و افسردگی در گروه مداخله نسبت به کنترل کاهش چشمگیری داشت. لذا توصیه میگردد زنان بدنبال مرده زایی و مرگ نوزاد از خدمات مشاوره سوگ در راستای ارتقاء سلامت روان خود استفاده نمایند. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر مشاوره منجر به کاهش شدت سوگ و افسردگی مادران بدنبال مرده زایی و مرگ نوزاد میشود.متن خبر دلبستگی بین مادر و کودک از اوایل دوران جنینی شکل میگیرد؛ در سه ماهه دوم به اوج رسیده و تا بعد از زایمان ادامه می یابد. مرگ جنین یا نوزاد به عنوان یک رویداد غم انگیز، منجر به تجربه سوگ در مادر میشود. مطالعه حاضر بر روی 56 زن دارای تجربه مرده زایی یا مرگ نوزاد انجام گرفت و مشارکت کنندگان به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند. برای گروه مداخله، مشاوره سوگ به صورت فردی طی سه جلسه، هفته ای یکبار به مدت 60-45دقیقه ارائه گردید. نتایج نشان داد که بعد از مداخله، شدت سوگ و افسردگی در گروه مداخله نسبت به کنترل کاهش چشمگیری داشت. لذا توصیه میگردد ماماها بعنوان مراقبین خط مقدم زنان که در هر زمان، ارتباط تنگاتنگ با زنان سنین باروری دارند، در مواجهه با مادران دارای تجربه مرگهای پریناتال با بکارگیری مشاوره سوگ در راستای ارتقاء سلامت روان آنان گام بردارند. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
