بررسی روایی و پایایی پرسشنامه خودکارآمدی رانندگی آدلاید در میان سالمندان ایرانی
Psychometric Properties of Adelaide Driving Self-Efficacy Scale (ADSES) among Iranian Older Adults
مجریان: الهام لطفعلی نژاد
خلاصه روش اجرا: 1- کسب اجازه از طراح اصلی پرسشنامه فرآیند کسب اجازه از طراح اصلی پرسشنامه با ارسال یک ایمیل رسمی به طراح پرسشنامه انجام خواهد گرفت. 2- فرآیند ترجمه پرسشنامه و باز ترجمه ( translation - back translation ) ابتدا پرسشنامه اصلی توسط پژوهشگران به فارسی ترجمه خواهد شد. سپس نسخه ترجمه شده در اختیار فرد مسلط به زبان انگلیسی- فارسی مجددا به زبان انگلیسی ترجمه خواهد شد و سپس نسخه ترجمه شده جهت تایید همخوانی از لحاظ مفهوم مورد نظر برای طراح اصلی پرسشنامه ارسال خواهد شد. در صورت عدم توافق سوالات مورد ابهام مجددا توسط متخصصین رشته مربوطه به فارسی ترجمه خواهد شد و سپس توسط فرد مسلط به زبان انگلیسی-فارسی مجددا سوالات را به زبان انگلیسی ترجمه خواهد شد و برای طراح اصلی فرستاده خواهد شد. این مرحله به دفعات تکرار خواهد شد تا به توافق معنایی در مورد پرسشنامه مورد نظر رسیده شود. 3- تعیین روایی صوری و محتوایی پس از تایید پرسشنامه فارسی، سوالات مربوط به پرسشنامه از لحاظ روایی صوری و محتوا مورد بررسی خواهد گرفت. به این صورت که تمامی سوالات وارد فرم روایی صوری و محتوا وارد خواهد شد (فرم به پیوست ارسال می-گرددد). در این فرم شاخص¬های CVR و CVI و اهمیت تاثیر مورد بررسی قرار خواهد گرفت. 4- تعیین روایی سازه برای بررسی روایی از تحلیل عاملی اکتشافی استفاده خواهد شد. جهت انجام تحلیل عامل تاییدی از AMOS استفاده خواهد شد. 5- پایایی درونی یا همسانی درونی برای تعیین همسانی درونی پرسشنامه خودکارآمدی رانندگی از آلفا کرونباخ استفاده خواهد شد. 6- پایایی به روش آزمون-بازآزمون برای تعیین روش آزمون-بازآزمون ابتدا 30 مورد از پرسشنامه¬هایی که در میان گروه هدف تکمیل شده است مجددا بعد از دو هفته در میان همان افراد انجام خواهد شد..
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 65651 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی روایی و پایایی پرسشنامه خودکارآمدی رانندگی آدلاید در میان سالمندان ایرانی |
| عنوان لاتین طرح | Psychometric Properties of Adelaide Driving Self-Efficacy Scale (ADSES) among Iranian Older Adults |
| نوع طرح | طرح تحقیقاتی |
| اولویت طرح | سبک زندگی،کیفیت زندگی و سلامت روان سالمندان |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 8 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | حوادث رانندگی مهمترین عامل مرگ ومیر در کشورهای در حال توسعه بوده و نخستین علت مرگ ومیر در سنین زیر 40 سال و سومین علت آن در میان تمام گروههای سنی می¬باشد که روزانه جان هزاران نفر را در راهها و جادهها میگیرد و نه تنها باعث کشتار انسانهای سالم در بهترین دوره زندگی از نظر کارایی، بازدهی و تندرستی می¬شود. بلکه هزینه های مالی و روانی بسیار و درد و رنج زیادی را به خانواده ها تحمیل می¬کند(7). تصادفات سالانه موجب مرگ 2 /1میلیون نفر از مردم جهان و ناتوانی بیش از 50 میلیون نفر دیگر میشود. در اروپا هر سال به علت حوادث رانندگی بیش از 40 هزار نفر می¬میرند و بیش از 150 هزار نفر دچار ناتوانی می¬شوند. حدود 200 هزار خانواده به علت حوادث رانندگی دارای یک عضو مبتلا به ناتوانی بوده و یا در مرگ عزیزان خود داغدار هستند. علاوه بر این، هزینه های اقتصادی حوادث رانندگی در کشورهای با در آمد پایین در حدود 1 ٪در کشورهای با درآمد متوسط حدود 5/1 و در کشورهای پیشرفته حدود 2 ٪ از تولید ناخالص ملی را به خود اختصاص میدهد(7). تصادفات جادهای در ایران هر ساله 1/3 میلیون سال عمر را از بین می¬برد و سالهای از دست رفته عمر در اثر تروما از مرگ ناشی از بیماریهای قلبی عروقی و یا سرطان بیشتر است(8). آمار مرگ ناشی از حوادث رانندگی در ایران در سالهای 1379 و 1380 به ترتییب 17 و 20 هزار نفر بوده که یکی از بالاترین نرخهای مرگ و میر در جهان است. در سال 1383، 22 هزار نفر (روزانه 60 نفر یا به عبارت دیگر هر 24 دقیقه یک نفر ) با متوسط سنی 35 سال جان خود را از دست دادهاند. بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، ایران دارای بالاترین نرخ مرگ و میر در تصادفات رانندگی بوده و به ازای هر 100 هزار جمعیت کشور36 نفر در تصادفات کشته می¬شود و چندین برابر مجروح و معلول بر جای میگذارد(7). بنابراین با توجه به اثرات جسمانی، روانی و اقتصادی ناشی از حوادث رانندگی لازم است اقدامات پیشگیری در زمینه جهت جلوگیری از رخداد این حوادث در جامعه درمیان گروه های سنی مختلف به خصوص جمعیت سالمندان صورت گیرد. با توجه به اینکه کشور ایران بالاترین آمار مرگ و میر ناشی از حوادث رانندگی به خود اختصاص داده است لازم است ارزیابی¬های لازم در ابعاد مختلف جسمی، روانی و اجتماعی در میان رانندگان سالمند صورت گیرد و با شناسایی زودرس این مشکلات اقدامات مداخله¬ای لازم انجام شود. در میان عوامل موثر در بروز حوادث رانندگی سلامت روان رانندگان سالمندجزء مهمترین عامل طبقه¬بندی می¬شوند. در واقع، وجود بیماریهای روانی نیز یکی از عوامل انسانی مؤثر در بـروز تصـادفات راننـدگی درنتیجه میتوان احتمال داد که اگر فردی از سلامت روان بیشتری برخوردار و میزان مشکلات روانی او کمتر باشد، کمتر به تصادف دچار خواهد شد؛ این بـه آن معناست که احتمالاً سلامت روان نیز در بروز تصادفات رانندگی مـؤثر مـیباشـد. بنابراین پیشنهاد میشود به منظوربهبود وضعیت رانندگی و کاهش میزان تصادفات، ارزیابی های سلامت روان در زمان دریافت گواهینامة رانندگی انجام گیـرد(9). با توجه به اهمیت موارد ذکر شده در این پژوهش ما قصد داریم که روایی و پایایی ابزار خودکارآمدی رانندگی آدلاید را در میان جمعیت سالمندان ایرانی انجام دهیم. این ابزار میزان اعتماد بنفس فرد راننده را در حین رانندگی به صورت طیف لیکرت (10-0) مورد ارزیابی قرار می¬دهد. به اینکه این ابزار یک ابزار کوتاه پاسخ می¬باشد می¬تواند به راحتی برای گروه سالمندان تکمیل شود و تکمیل آن برای سالمندان راحت تر می¬باشد. همچنین درک سوالات مربوط به این پرسشنامه برای سالمندان راننده بسیار راحت می¬باشد. این ابزار می¬تواند در ارزیابی جامع سالمندان جهت مشکلات مربوط به رانندگی در میان سالمندان موثر باشد. از جمله کابردهای موثر این ابزار شامل: 1- ارزیابی وضعیت سلامت روان رانندگان سالمند ( میزان اعتماد بنفس ) 2- ارزیابی وضعیت عملکردی سالمندان راننده (بررسی وضعیت بینایی و سرعت عکس و العمل در حین رانندگی) می¬باشد. |
| اهداف اختصاصی | تعیین روایی صوری و محتوایی مقیاس خودکارآمدی رانندگی آدلاید در سالمندان ایرانی -تعیین روایی سازه با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی مقیاس خودکارآمدی رانندگی آدلاید در سالمندان ایرانی -تعیین پایایی مقیاس خودکارآمدی رانندگی آدلاید در سالمندان ایرانی با استفاده از آلفا کرونباخ تعیین پایایی آزمون - بازآزمون مقیاس خودکارآمدی رانندگی آدلاید در سالمندان ایرانی |
| چکیده انگلیسی طرح | this is a psychometric study that will be conducted among 240 older adults drivers aged 60 and over in Tehran city, which convenience sampling technique will be used. first of all, the permission letter will be obtained from principal developer, consequently, face and content validity will be performed. Also, constructed validity will be carried out through factor analyse in AMOS software. internal consistency and test-retest will be conducted for reliability. |
| کلمات کلیدی | سالمند تعریف نظری: سالمند کسی است که در اثر گذشت زمان و فرآیند سالمندی دچار تغییرات جسمی ، روانی، اجتماعی و افت عملکرد می¬شود(7). تعریف عملی: در این پژوهش منظور از سالمند افراد 60 سال و بالاتر می¬باشد. روایی تعریف نظری: روایی به این معنی است که آیا ابزار واقعاً آنچه را که به آن هدف طراحی شده است را اندازه¬گیری می¬کند(8). تعریف عملی: در این پژوهش جهت تعیین روایی پرسشنامه پریشانی روانی کسلر از روش¬های روایی ظاهری ، محتوایی و سازه استفاده شد. پایایی تعریف نظری: محدوده¬ای که در آن نتایج در طول زمان ثابت است و نماینگر صحت پاسخ های کل جمعیت تحت پوشش می¬باشد . اگر یک مطالعه تحت متدلوژی یکسان نتایج مشابهی ایجاد کند به این معناست که که ابزار مورد پژوهش پایا می¬باشد(9). تعریف عملی: در این پزوهش برای ارزیابی پایایی نسخه فارسی پرسشنامه پریشانی روانی کسلر از دو نوع پایایی که شامل پایایی در دفعات آزمون، هم سانی درونی، استفاده خواهد شد. خود کارآمدی تعریف نظری: درجه احساسات فرد در مورد توانایی انجام اهداف می¬باشد(10). تعریف عملی: در این پژوهش خودکارآمدی در رانندگی به وسیله پرسشنامه 12 سوالی خودکارآمدی رانندگی آدلاید تعیین خواهد شد. |
| ذینفعان نتایج طرح |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| الهام لطفعلی نژاد | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| ناصر حوائی | همکار اصلی |
| حیدر ندریان | مجری دانشجویی(کمیته تحقیقات دانشجویی) |
| شهاب پاپی | همکار اصلی |
| امیر احمدی آغ تپه | همکار اصلی |
| ندا سادات نظری پناه | همکار اصلی |
| مجتبی محمدی | همکار اصلی |
| محمد اصغری جعفرآبادی | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر ارزیابی خودکارآمدی و سلامت روان رانندگان سالمند باعث بهبود عملکرد و کیفیت زندگی آنها میشودمتن خبر یکی از مهمترین ابعاد سلامتی در دوران سالمندی مربوط به سلامت روان میباشد یکی از مهترین موضوعاتی که در حوزه سلامت روان حائز اهمیت میباشد خودکارآمدی میباشدکه بر سایر جنبه های زندگی افراد سالمند منجمله کیفیت زندگی تاثیر مهمی دارد. این مطالعه بر روی 243 سالمند راننده 60 سال و بالاتر در شهر تهران انجام شده است. در این پژوهش پرسشنامه 12 سوالی خودکارآمدی رانندگی ادلاید در میان سالمندان ایرانی از نظر شاخص های بومی سازی مناسب بود و بنابراین این پرسشنامه میتواند برای ارزیابی خودکارآمدی رانندگی در میان سالمندان مورد استفاده قرار گیرد. با توجه به اینکه با افزایش سن تغییراتی در وضعیت سرعت عملکرد، بینایی و شناختی افراد به وجود میآید و این تغییرات به نوبه خود میتواند بر بسیاری از فعالیت های روزمره افراد سالمند به خصوص فعالیت هایی مانند رانندگی که احتمال آسیب برای فرد سالمند و دیگران وجود دارد اثرات مهمی داشته باشد بنابراین این موضوع اهمیت استفاده از ابزار ارزیابی خودکارآمدی در حین رانندگی برای افراد سالمندان را ایجاب میکند. در نتیجه یشنهاد میشودابزار ارزیابی خودکارآمدی رانندگی به عنوان به عنوان ابزار غربالگری در مراکز بهداشتی درمانی برای سالمندان در فرآیند غربالگری مورد استفاده قرار گیرد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
