بررسی تاثیر آموزش تکنیک¬های ارتباطی بر ترس از زایمان در زنان نخست¬زا
The Effect of Communication Techniques Training on Fear of Childbirth in Nulliparous Women
مجریان: رقیه نوری زاده
خلاصه روش اجرا: مطالعه حاضر یک مطالعه شبه تجربی می¬باشد که پس از کسب مجوز از کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی تبریز، نمونه-گیری انجام خواهد شد. نمونه¬گیری به روش آسان یا در دسترس در مجتمع سلامت با سطوح اقتصادی-اجتماعی مختلف در سطح شهر خوی انجام خواهد شد. پژوهشگر به مراکز منتخب مراجعه کرده و لیست زنان نولی پار 18 تا 35 سال با بارداری 28-24 هفته را تهیه و طی تماس تلفنی، معیارهای ورود و خروج را بررسی و در صورتی که واجد شرایط شرکت در مطالعه باشند، از آنان دعوت به مشارکت خواهد نمود. در جلسه¬ حضوری، زنانی¬ که نمره ترس از زایمان بالای 65 بر اساس پرسشنامه WDE-Q(A): Wijma Delivery Expectancy/Experience Questionnaire Version A را کسب کنند، بعد از توضیح اهداف مطالعه و اخذ رضایت آگاهانه و کتبی جهت شرکت در مطالعه و تکمیل پرسش¬نامه¬های مشخصات دموگرافیک، دلبستگی مادری-جنینی Cranley واضطراب بارداری Revised Pregnancy Related Anxiety Questionnaire: PRAQ-R2، به طور تصادفی با استفاده از نرم افزار RAS از طریق بلوک بندی تصادفی طبقه بندی شده بر اساس ترس بالا (نمره مساوی یا بیشتر از 66) و شدید(نمره بالاتر از 85) با بلوک¬های 4 یا 6 تایی به دو گروه دریافت کننده مداخله و گروه دریافت کننده مراقبت¬های روتین بارداری با نسبت 1:1 تخصیص داده خواهند شد. نوع تخصیص روی کاغذ، نوشته شده و در پاکت¬های مات پشت سر هم شماره¬گذاری شده قرار خواهد گرفت(Allocation Concealment). پاکت¬ها به ترتیب و توسط فرد غیر درگیر در نمونه گیری باز خواهد شد. در گروه مداخله (34نفر) از هفته 28-24 بارداری، آموزش تکنیک های ارتباطی در گروه¬های 6-3 نفره در 5 جلسه، هر جلسه به مدت 60-45 دقیقه، هفته¬ای یکبار برگزار خواهد شد. محتوای مشاوره عمدتا شامل تقویت احساسات و نگرش مثبت به بارداری، شناسایی نگرانی¬ها و موارد استرس¬زا نسبت به بارداری و زایمان و کمک به جایگزین کردن و حل ترس و نگرانی¬ها، آموزش روش های ارتباطی از قبیل حرف زدن با جنین، مشاهده و لمس شکم، توجه به حرکات جنین و آموزش شمارش حرکات جنین، توصیه به نامیدن جنین با اسم، آموزش انواع روش¬های کنترل درد زایمانی، نمایش فیلم تاثیر هورمون¬های بارداری بر تغییرات آناتومیک لگن، کمک به تغییر ذهن و شناخت از فرایند بارداری و زایمان و ارزیابی برنامه زایمانی خواهد بود. گروه کنترل فقط مراقبت های معمول بارداری را دریافت خواهند نمود. این مطالعه، تک سو کور (کورسازی تجزیه و تحلیل کننده داده¬ها) می¬باشد. پژوهشگر، شماره تماس خود را جهت پاسخگویی به سوالات در اختیار هر دو گروه مداخله و کنترل خواهد گذاشت. سپس طی هماهنگی تلفنی با مشارکت کنندگان، در هنگام مراجعه جهت مراقبت¬های 37-35 هفته، مجددا پرسشنامه ترس از زایمان، مقیاس دلبستگی مادر به جنین Cranley و مقیاس اضطراب بارداری در هر دو گروه تکمیل خواهند شد. داده¬ها بعد از جمع آوری، با نرم افزار SPSS25 مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت. جهت مقایسه میانگین نمرات ترس، اضطراب و دلبستگی در بین دو گروه، قبل از مداخله از آزمون t تست یا من ویتنی یو بر حسب نرمالیته توزیع داده¬ها و بدنبال مداخله از آزمونANCOVA با کنترل نمره پایه و در صورت توزیع غیر نرمال داده ها از روش¬های تبدیلی برای نرمال سازی داده استفاده می¬شود و یا بدون تبدیل از Quantile regression استفاده خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 65640 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی تاثیر آموزش تکنیک¬های ارتباطی بر ترس از زایمان در زنان نخست¬زا |
| عنوان لاتین طرح | The Effect of Communication Techniques Training on Fear of Childbirth in Nulliparous Women |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارائه الگوهای مناسب در مدیریت نظام سلامت |
| نوع مطالعه | مطالعه توصیفی مداخله ای (پیش تجربی- تجربی- شبه تجربی) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 15 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | ترس از زایمان منجر به افزایش شیوع سزارین در زنان نخست زا و سپس انجام سزارین تکراری بدنبال سزارین اولیه می¬گردد .در ایران، شیوع سزارین 48 درصد گزارش شده است. این در حالیست که طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت، میزان سزارین در هر منطقه نباید از 15-10 درصد فراتر رود. یکی از روش¬های نسبتا جدید کاهش ترس از زایمان، برنامه آموزشی تکنیک¬های ارتباطی ذهن و بدن مادر و کمک به خودآگاهی مادر از توانایی وی برای فرایند فیزیولوژیک بارداری و زایمان و تقویت احساسات و نگرش مثبت به بارداری و نیز تکنیک های ارتباطی مادر با جنین از قبیل لمس و توجه به حرکات جنین و صحبت کردن با جنین است. با توجه به نقش ترس از زایمان در افزایش سزارین¬های غیرضروری و لزوم اقدامات پیشگیرانه و مداخله¬ای در این زمینه و نظر به مزایای قابل توجه این روش در مقایسه با سایر روشها ( تقویت روابط عاطفی و دلبستگی مادر و نوزاد در بارداری و پس از زایمان، تطابق بهتر با تغییرات فیزیولوژیک بارداری، کاهش تولید هورمون¬های استرس در بدن مادر و حس کنترل بیشتر مادر بر خود در لیبر، بهبود تجربه زایمانی و ارتقاء سلامت مادر و نوزاد)، مطالعه حاضر با هدف تعیین تاثیر آموزش تکنیک¬های ارتباطی بر ترس از زایمان در زنان نخست زا طراحی گردید. |
| اهداف اختصاصی | مقایسه میانگین نمره ترس از زایمان بین دو گروه مداخله و کنترل در هفته های 37-35 بارداری با تعدیل اثر نمره پایه - هدف فرعی اول : مقایسه میانگین نمره دلبستگی مادری- جنینی بین دو گروه مداخله و کنترل در هفته های 37-35 بارداری با تعدیل اثر نمره پایه -هدف فرعی دوم مقایسه میانگین نمره اضطراب بارداری در دو گروه مداخله (دریافت کننده مشاوره) و کنترل، بدنبال مداخله با کنترل اثر نمره پایه |
| چکیده انگلیسی طرح | The present study is a quasi-experimental study that will be performed after obtaining the ethics code from the ethics committee of Tabriz University of Medical Sciences. Sampling will be done in access from health complexes with different socio-economic levels in khoy. The researcher went to the selected centers and prepared a list of nulliparous women between the ages of 18 and 35 with gestatinal age of 24-28 weeks. During the phone call, they were checked for inclusion and exclusion criteria, and if they were eligible to participate in the study, they are invited to participate. Then, women who score above 65 on Wijma Delivery Expectancy / Experience Questionnaire Version A, after explaining the objectives of the study and obtaining informed and written consent to participate in study and completion of demographic questionnaires, Cranley maternal-fetal attachment and Pregnancy Related Anxiety Questionnaire: PRAQ-R2, randomly using RAS software through randomized stratification based on high fear And severely with blocks of 4 or 6 will be assigned to the two groups receiving the intervention and the group receiving the routine pregnancy care with a ratio of 1: 1. The assignment type is written on paper and will be placed in matte envelopes numbered sequentially (Allocation Concealment). The envelopes will be opened in sequence by the person uninvolved in the sampling. In the intervention group (34 women) from 24-28 weeks of pregnancy, communication techniques training in groups of 6-3 people in 5 sessions, each session for 60-45 minutes, will be held once a week. Counseling content mainly includes strengthening feelings and positive attitudes toward pregnancy, identifying concerns and stressful issues related to pregnancy and childbirth, and helping to replace and resolve fears and anxieties, teaching communication techniques such as talking to the fetus, observing and touching the abdomen, paying attention to fetal movements and teaching counting fetal movements, recommending naming the fetus by name, teaching various methods of pain control, showing the effect of pregnancy hormones on pelvic anatomical changes, helping to change the mind and knowing The process of pregnancy and childbirth and evaluation of the childbirth program will be. The control group will only receive routine pregnancy care. The researcher will provide her contact number to both intervention and control groups to answer questions. Then, when referring for the 35-37 week care, the Wijma questionnaire, Cranley Maternal-Fetal Attachment and PRAQ-R2 will be completed in both groups. After collection, the data will be analyzed using SPSS25 software using ANCOVA test. |
| کلمات کلیدی | تکنیک¬های ارتباطی تعریف نظری: منظور ارتباط ذهن و بدن مادر و کمک به خودآگاهی مادر از توانایی وی برای فرایند فیزیولوژیک بارداری و زایمان و تقویت احساسات و نگرش مثبت به بارداری[20] و نیز تکنیک¬های ارتباطی مادر با جنین از قبیل لمس و توجه به حرکات جنین و صحبت کردن با جنین است[21] که به مجموعه این تکنیک¬ها، هپتونومی گفته می¬شود. تعریف عملی: منظور از تکنیک¬های ارتباطی در این مطالعه، ارائه آموزش¬های ارتباطی با جنین و ارتباط ذهن و بدن مادر باردار و کمک به خودآگاهی مادر از توانایی وی برای فرایند فیزیولوژیک بارداری و زایمان و تقویت احساسات و نگرش مثبت به بارداری از هفته 28-24 بارداری به صورت گروه¬های 6-3 نفره در 5 جلسه، هر جلسه به مدت 60-45 دقیقه، هفته¬ای یکبار می¬باشد. محتوای آموزش در هر جلسه به شرح زیر خواهد بود: جلسه اول: معارفه و آشنایی با مشارکت کنندگان، بیان تغییرات فیزیولوژیک، آناتومی و هورمونی در طی بارداری و آشنایی با مراحل رشد جنین در طی مراحل بارداری جلسه دوم: بیان احساسات و واکنش های مربوط به بارداری فعلی، تقویت احساسات و نگرش مثبت به بارداری، شناسایی نگرانی¬ها و موارد استرس¬زا نسبت به بارداری و زایمان و کمک به جایگزین کردن و حل ترس و نگرانی¬ها جلسه سوم: آموزش روش¬های ارتباطی از قبیل حرف زدن با جنین، مشاهده و لمس شکم، توجه به حرکات جنین و آموزش شمارش حرکات جنین، توصیه به نامیدن جنین با اسم و... جلسه چهارم: آموزش انواع روش¬های کنترل درد زایمانی، نمایش فیلم تاثیر هورمون¬های بارداری بر تغییرات آناتومیک لگن، کمک به تغییر ذهن و شناخت از فرایند بارداری و زایمان در راستای خودآگاهی ذهنی از بدن و توانمندی زن برای بارداری و زایمان جلسه پنجم: تمرین تکنیک¬های تنفسی و تغییر پوزیشن و نمایش تاثیر تغییر پوزیشن مادر حین لیبر بر ابعاد لگن روی مولاژ، توضیح دلایل انجام معاینه واژینال برای ارزیابی پیشرفت زایمان و تفسیر پیشرفت زایمان با توجه به آن، ارزیابی برنامه زایمانی و جمع بندی مطالب[20] ترس از زایمان تعریف نظری: ترس از زایمان به صورت احساسات منفی نسبت به زایمان و حاملگی توصیف شده است. بیشتر موارد ترس مربوط به نگرانی از سلامت نوزاد و درد زایمان است. ترس از عدم دریافت حمایت کافی و از دست دادن کنترل هم جزئی از ترس از زایمان می باشند. علائم ترس از زایمان شامل استرس، کابوس شبانه و علائم فیزیکی می باشد[32]. تعریف عملی: در این مطالعه، ترس از زایمان با استفاده از پرسشنامه ترس از زایمان W-DEQ(A) سنجیده خواهد بود. پرسشنامه WDE-Q(A) توسطWijma و همکاران برای اندازه گیری شدت ترس از زایمان در مرحله قبل از زایمان طراحی شده است[33]. این پرسشنامه بر پایه ارزیابی شناختی زنان از زایمان طراحی شده است و دارای 33 سؤال در طیف 6 گزینه¬ای لیکرت از 1 تا 6 است. سؤالات شماره 1،4،5،9،10،13،14،16،17،18،21،22،23،26،28،29 به صورت معکوس نمره داده می شود. طیف نمرات بین صفر تا 165 می¬باشد که نمره کمتر یا مساوی 37 نشانگر ترس کم، نمره 38 تا 65 دال بر ترس متوسط، نمره مساوی یا بیشتر از 66 نشان دهنده ترس بالا و نمره بالاتر از 85 معیار ترس شدید است[27]. اضطراب تعریف نظری: منظور از اضطراب در این مطالعه، اختلال روانی است که با نگرانی بیش از اندازه مشخص می شود. به طور نمونه رفتارهای وسواسی و یا حملات پانیک مواردی از اختلالات اضطرابی هستند[34]. تعریف عملی : دراین مطالعه برای سنجش میزان اضطراب از پرسشنامه اضطراب بارداری (Revised Pregnancy Related Anxiety Questionnaire: PRAQ-R2) استفاده خواهد شد. پرسشنامه اضطراب بارداری برای اولین بار در سال 1989 به وسیله وندنبرگ در 34 گویه و 5 عامل طراحی گردید[35]. Huizink و همکاران در سال 2004 فرم کوتاه پرسشنامه اضطراب بارداری را طراحی و بازنگری نمودند. این پرسشنامه (PRAQ-R2) دارای 10گویه در سه عامل سازه¬ای است. عامل اول: اضطراب زایمان شامل 3 گویه، عامل دوم: اضطراب به دنیا آوردن یک بچه با معلویت جسمی یا روانی شامل 4 گویه و عامل سوم: اضطراب تغییرات ظاهری بدن شامل 3 گویه می باشد. نمره هر گویه از نوع پنج دامنه لیکرتی بین یک تا پنج درجه¬بندی شده است. نمره نهایی این پرسش¬نامه از جمع کردن نمره¬های هر عبارت به دست می¬¬آید و نقطه برشی برای آن تعزیف نشده است[36]. دلبستگی مادری –جنینی تعریف نظری: رابطه اولیه بین مادر و جنین، قبل از تولد، به عنوان دلبستگی مادری-جنینی تعریف می شود. دلبستگی مادری-جنینی تصور انتزاعی مادر از جنین می¬باشد که به صورت بالقوه قبل از تولد وجود دارد و مربوط به توانایی شناختی و احساسی در رابطه با تصور وجود یک انسان دیگر می باشد[37]. تعریف عملی: در این مطالعه دلبستگی مادری–جنینی توسط مقیاس دلبستگی مادر به جنین کرانلی(1981)(Maternal Fetal Attachment Scale) یکبار قبل از انجام مداخله در هفته¬های 28-24 بارداری و بدنبال مداخله در هفته های 37-35 سنجیده خواهد شد. این مقیاس شامل 24گویه در 5 زیر مقیاس تعامل با جنین(5گویه)،تمایز بین خود و جنین (4گویه)،پذیرش نقش مادر(4گویه)، نسبت دادن خصوصیاتی خاص به جنین (6گویه) و از خود گذشتگی (5گویه) است. گویه های این ابزار در مقیاس 5 درجه ای لیکرت از قطعأ خیر(یک) تا قطعأ بله(پنج) نمره گذاری می شوند. فقط در مورد گویه 22 نمره گذاری به طور معکوس انجام خواهد شد. میانگین نمره¬ها با تقسیم حاصل جمع نمره¬ها بر تعداد گویه ها بدست می¬آید. بدین ترتیب حداقل امتیاز هرگویه یک و حداکثر پنج و حداقل امتیاز کل 24 و حداکثر 120 است. امتیاز بیشتر در این آزمون نمایانگر دلبستگی بیشتر است. |
| ذینفعان نتایج طرح | زنان نخست زا، فرزندان و خانواده این زنان، سیستم بهداشتی و درمانی کشور، مراقبین و سیاست¬گزاران حیطه سلامت زنان از ذینفعان نتایج طرح هستند. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| رقیه نوری زاده | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| عصمت مهرابی | مشاور |
| سپیده هریزچی قدیم | مشاور |
| الهام درستی | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر آموزش تکنیک های ارتباطی در زنان نخست زا می تواند در کاهش ترس از زایمان موثر باشد.متن خبر ترس از زایمان، یکی از علل مهم درخواست سزارین در ایران می باشد. هدف این مطالعه، تعیین تأثیر آموزش تکنیک های ارتباطی بر ترس از زایمان در زنان نخست زای شهر تبریز در سال 1400 بود .آموزش تکنیک های ارتباطی در گروه مداخله شامل آموزشهای ارتباط با جنین (حرف زدن با جنین، مشاهده و لمس شکم، توجه به حرکات جنین در واکنش به صدای مادر و لمس یا تکان دادن شکم ) و ارتباط ذهن و بدن مادر باردار و کمک به خودآگاهی مادر از توانایی وی برای فرایند فیزیولوژیک بارداری و زایمان و تقویت احساسات و نگرش مثبت به بارداری بود. گروه کنترل فقط مراقبت های روتین بارداری را دریافت کردند. پس از جمع آوری اطلاعات از طریق پرسشنامه، نتایج نشان دهنده تاثیر مثبت آموزش تکنیک های ارتباطی بر ترس از زایمان و دلبستگی مادری جنینی و اضطراب بارداری بود. لذا به مادران دارای ترس از زایمان و اضطراب بالای بارداری، آموزش تکنیکهای ارتباطی با جنین توصیه می گردد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر آموزش تکنیک های ارتباطی در زنان نخست زا می تواند در کاهش ترس از زایمان موثر باشد.متن خبر ترس از زایمان، یکی از علل مهم درخواست سزارین در ایران می باشد. هدف این مطالعه شبه تجربی، تعیین تأثیر آموزش تکنیک های ارتباطی (هپتونومی) بر ترس از زایمان در زنان نخست زای شهر تبریز در سال 1400 بود .آموزش تکنیک های ارتباطی در گروه مداخله(34 نفر) از هفته 28-24 بارداری بصورت انفرادی در 4 جلسه حضوری و یک جلسه مجازی از طریق واتساپ به دلیل شرایط کرونا به صورت هفته ای یکبار به مدت 60-45 دقیقه انجام شد. مداخله شامل آموزشهای ارتباطی با جنین (حرف زدن با جنین، مشاهده و لمس شکم، توجه به حرکات جنین در واکنش به صدای مادر و لمس یا تکان دادن شکم ) و ارتباط ذهن و بدن مادر باردار و کمک به خودآگاهی مادر از توانایی وی برای فرایند فیزیولوژیک بارداری و زایمان و تقویت احساسات و نگرش مثبت به بارداری بود. گروه کنترل (34 نفر) فقط مراقبت های روتین بارداری را دریافت کردند. پس از جمع آوری اطلاعات از طریق پرسشنامه ترس از زایمان، مقیاس دلبستگی مادری-جنینی و فرم بازنگری شده اضطراب بارداری، نتایج نشان دهنده تاثیر مثبت آموزش تکنیک های ارتباطی بر ترس از زایمان و دلبستگی مادری جنینی و اضطراب بارداری بود. لذا برنامه ریزی برای آموزش تکنیکهای ارتباطی به مادران دارای ترس از زایمان و اضطراب بالای بارداری توصیه می گردد. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
