تحلیل گفتمان انتقادی و تفسیر محتوی نهفته عبارات و اصطلاحات آمیخته با تبعیض سنی و القا کننده نگرش منفی به سالمندان در رسانه های جمعی
Critical discourse analysis and interpretation of terms and phrases associated with age discrimination and negative attitudes toward older people in mass media
مجریان: حسین مطلبی
خلاصه روش اجرا: مطالعه حاضر به شرح زیر در دو مرحله انجام داده خواهد شد: ۱- طراحی و تدوین چک لیست فارسی و انگلیسی کلمات و عبارتهای آمیخته شده با تبعیض سنی و القا کننده ی نگرش منفی به سالمندان ۲- تحلیل انتقادی گفتمان و تفسیر محتوی نهفته عبارات و اصطلاحات آمیخته با تبعیض سنی و القا کننده نگرش منفی به سالمندان در رسانه های جمعی
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 65606 |
| عنوان فارسی طرح | تحلیل گفتمان انتقادی و تفسیر محتوی نهفته عبارات و اصطلاحات آمیخته با تبعیض سنی و القا کننده نگرش منفی به سالمندان در رسانه های جمعی |
| عنوان لاتین طرح | Critical discourse analysis and interpretation of terms and phrases associated with age discrimination and negative attitudes toward older people in mass media |
| نوع طرح | گرنت پژوهشی |
| اولویت طرح | سبک زندگی،کیفیت زندگی و سلامت روان سالمندان |
| نوع مطالعه | مطالعات کیفی (Qualitative) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 24 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | انسانها، زبان را به منظورهای مختلفی چون انتقال وکسب اطلاعات، بیان احساسها و مواردی از این قبیل به کار میبرند. از طرف دیگر، انسانها به کمک تجربه های شخصی خود از محیط بیرون و گفتار دیگران، برداشتها و تعابیری حاصل میکنند که گاه با واقعیت تطابق دارد و گاه فاصله ای در این بین موجود است و همین عدم تطابق برخی تعابیر با واقعیتها باعث میشود که از گفتگو بین دو یا چند نفر تعبیر دیگری استنباط شود. وقتی شخصی قطعه ای از زبان را میخواند یا میشنود، نه تنها تلاش میکند معنای واژه ها را بفهمد، بلکه درصدد است که مقاصد نویسنده یا سخنگو را نیز استنباط کند. پارهای ازجمله ها یا قطعه ای ازگفتارها را از نظرمعنا نمیتوان فهمید، مگر اینکه انسان بداند چه کسی صحبت میکند، درباره چه چیزی یا چه کسی حرف میزند، چه زمانی و در چه مکانی مطلب را بیان کرده است.گفتمانها نه تنها مربوط به چیزهایی است که میتوانندگفته شوند یا درباره شان فکر شود، بلکه درباره این نیز هست که چه کسی، در چه زمانی و با چه آمریتی میتواند صحبت کند.گفتمانها، مجسم کننده معنا و ارتباطهای اجتماعی است. تبعیض سنی پذیرفته شده ترین تبعیض هاست و کمتر مورد انتقاد قرار گرفته است. همین عادیانگاری تبعیض سنی سبب شده است که بخش مهمی از جامعه به حاشیه رانده و دچار آسیب شوند. اگر بپذیریم که زبان نقش مهمی در شکل گیری کلیشه های منفی و تبعیض آمیزایفا می کند و پیامد های مخرب برای سالمندان را به همراه می آورد، مطالعه مفاهیم مرتبط با تبعیض سنی در متون علمی به عنوان یک مطالعه مورد نیاز و مهم در تحقیقات مربوط به سالمندی ایجاب می کند. شناسایی و تلاش برای حذف مفاهیم مرتبط با تبعیض سنی از زبان گفتاری و نوشتاری و ادبیات علمی، مقدمه مبارزه با تبعیض سنی خواهد بود. |
| اهداف اختصاصی | استخراج عبارات و اصطلاحات آمیخته شده با تبعیض سنی مرتبط با حیطه Anti-aging speaking در رسانه های جمعی
بررسی مقالات انگلیسی مجلات تخصصی سالمندی نمایه شده در پایگاه pubmed از نظر استفاده از اصطلاحات تبعیض آمیز با استفاده از چک لیست تهیه شده در مراحل قبل |
| چکیده انگلیسی طرح | Objectives: Critical discourse analysis and interpretation of terms and phrases associated with age discrimination and negative attitudes toward older people in mass media |
| کلمات کلیدی | اصطلاح تبعیض سنی یا سن گرایی(Ageism) اولین بار توسط دکتر رابرت باتلر در سال ۱۹۶۹ به منظور توصیف "کلیشهسازی یا تبعیض علیه یک فرد یا گروه از لحاظ سنی" مطرح شد. سن گرایی مجموعه ای از باورها وهنجار ها و ارزش هاست که برای توجیه تبعیض بر اساس سن فرد به کار می رود. تبعیض سنی در دو سطح کلان (مانند کمپین های زیبایی ضد سالمندی) و سطح خرد مانندگفتار ضد سالمندی (بکار بردن اصطلاح های تحقیرآمیز و توهین آمیز در مورد سالمندان) قابل طبقه بندی است. پیام هایی که در رسانه های تصویری، تبلیغات و نشریات، به طورمستقیم یا غیرمستقیم، در ارتباط با سالمندی منتشر می شوند از مسائل مهم حیطه اجتماعی به شمار می آیند که به مروردراندیشه سالمندان جای می گیرند و درونی می شوند. رسانه جایگاه مهمی برای شکل دادن کلیات بحث در مورد موضوعات سالمندی دارد. ترسیمات رسانه ها اغلب با تکرار نقش های کلیشه ای، واژگونی حقایق روحی و ذهنی آنان در پوشش های خاص و غیرمستقیم همراه هستند. روشن است همه ی سالمندان یک گونه نیستند ولی رسانهها با ایجاد تعمیم در ذهن مخاطب، همة اعضای یک جمع را به یک گونه در ذهن گیرندگان پیام، قالب میزنند. رسانه ها اغلب با بازنمایی ناقص و نادرست، فرآیند سالخوردگی را به عنوان یک فرآیند منفی و آمیخته با تصورات تبعیض آمیز توصیف میکنند به طوریکه تحقیقات نشان میدهد که تبعیض سنی در رسانهها رایج هست و اغلب از طریق تصاویر و نوشته هایی که بر کاهش عملکرد و توانایی سالمندان تاکید دارد ظاهر میشود. اصطلاحاتی مانند"poor" (فقیر)، "isolated and depress" (منزوی و افسرده)، "disabled " (ناتوان) ،"burden on society" (سربار برای جامعه)، "neurocognitive impairment"(همراه با اختلال شناختی مانند آلزایمر) و " cannot use technology" (عدم توانایی استفاده از تکنولوژی)از این دست کلیشه های رایج در رسانه ها هستند. برچسب ضد سالمندی یا ""anti-ageing عنوان رایجی برای بسیاری از تبلیغات رسانه ها هست که نوعی تبعیض سنی در سطح کلان است و هدفآنها تبلیغ محصولات جهت مبارزه با سالمند شدن است درواقع این تبلیغات، تغییرات مرتبط با سن در ظاهر فیزیکی سالمندان(مانند چین و چروک)را غیر قابل تحمل می دانند و منجر به عرضه شدن محصولات و خدمات نظیرخدمات زیبایی، درمان هورمونی، ویتامینها، مکملها وخدمات حقوقی می شوند هم چنین بازاریابی این سازمانها، خدمات و مصرف محصولات این سازمان ها، موج جدیدی از نگرانیهای قانونی را به همراه داشته است. .هم چنین استفاده از کلماتی مانند ""caregiver burden (باری برای مراقبین) یا ""caregiver strain (فشاری برای مراقبین) در ارتباط با سالمندان، نگرش های منفی به سالمندان در محیط های مراقبت را تقویت می کند بطوریکه سالمندان را به عنوان سرباری برای مراقبین بهداشتی درمانی تداعی می کند. |
| ذینفعان نتایج طرح | از نتایج پژوهش حاضر انتظار می رود با شناسایی عبارات و اصطلاحات آمیخته شده با تبعیض سنی دید متخصصین جهت نگارش مقاله را تغییر داد بدین ترتیب می توان دیدگاه نسبت به سالمندی را تحول بخشیدو اقدامات اصلاحی جهت کاهش تبعیض سنی از زبان نوشتاری انجام داد. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| حسین مطلبی | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| اکبر عزیزی زین الحاجلو | همکار اصلی |
| سیروس سامعی سیس | همکار اصلی |
| شیما نظمی | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر استفاده از پیر و پاتال، کودن، پیر خرفت، فقیر و جان سخت در رسانه های جمعی رایج بود.متن خبر تبعیض سنی پذیرفته شده ترین تبعیض هاست و کمتر مورد انتقاد قرار گرفته است. همین عادی انگاری تبعیض سنی سبب شده است که بخش مهمی از جامعه به حاشیه رانده و دچار آسیب شوند.شناسایی و تلاش برای حذف مفاهیم مرتبط با تبعیض سنی از زبان گفتاری و نوشتاری و ادبیات علمی، مقدمه مبارزه با تبعیض سنی خواهد بود.جوان گرایی خود نوعی تبعیض سنی در سطح کلان است که نوعی گرایش به ترجیح افراد جوان به افراد مسن است که در مراقبت های بهداشتی قابل رویت هست. در این مطالعه مصادیق بارز استفاده ازعبارات و اصطلاحات آمیخته با تبعیض سنی و القا کننده نگرش منفی به سالمندان در صداو سیما، مجلات و روزنامه هاو شبکه های اجتماعی استخراج گردید.
نتایج نشان داد تبعیض سنی در گفتمان رسانه های جمعی شایع است و هنوز هم اصطلاحات استفاده از پیر و پاتال، کودن، پیر خرفت، فقیر و جان سخت رایج است. گفتن جمله «گرچه ظاهر شما پیر است، ولی باطن شما جوان است» احتمالاً بهعنوان مفاهیم مرتبط با سن گرایی در نظر گرفته نمیشود درحالیکه در دل خود نوعی تبعیض نهفته دارد و سالمندان را بهعنوان افرادی ضعیف و کم انرژی تداعی میکند. پیشنهاد می شود که هیاتهای نظارت بر رسانه های جمعی، دستورالمعل استاندارد پیشگیری از تبعیض را تدوین و ابلاغ نمایند. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
