مدلسازی، تحلیل و ارزیابی تاثیر فاکتورهای تاب آوری فردی و سازمانی و استرس شغلی بر عملکرد ایمنی کارکنان در یکی از بیمارستانهای منتخب دانشگاه علوم پزشکی تبریز در مواجهه با کووید-1919
Modeling, analyzing, and assessing of the influence of organisational and individual resilience and job stress on the safety performance of workers in a selected hospital affiliated to Tabriz University of Medical Sciences in the face of COVID-19
مجریان: غلامرضا مرادی
خلاصه روش اجرا: این تحقیق یک بررسی پرسشنامه ای است که میان کارکنان مراقبت های بهداشتی-درمانی شاغل در مراکز آموزشی و درمانی شهر تبریز که از بیماران مبتلا به کووید-19 مراقبت می نمایند، صورت خواهد پذیرفت. جهت سنجش وضعیت استرس شغلی در میان کارکنان از پرسشنامه ارائه شده توسط Parker & DeCotiis (1983) که حاوی 6 آیتم است، استفاده خواهد شد. جهت سنجش رفتارهای ایمن (عملکرد ایمنی) کارکنان از پرسشنامه ارائه شده توسط Griffi و Neal (2000) استفاده خواهد شد. این پرسشنامه دارای دو فاکتور انطباق با ایمنی (رعایت ایمنی) و مشارکت در ایمنی است که هر فاکتور دارای 3 آیتم است. در بیماری کووید-19 عملکرد ایمنی شامل حفظ سلامت فردی و افزایش ایمنی بیماران است. استفاده درست و تعویض صحیح تجهیزات حفاظت فردی از عوامل تشکیل دهنده انطباق با ایمنی است. ارزیابی فاکتورهای مهندسی تاب آوری (سازمانی) با استفاده از پرسشنامه مهندسی تاب آوری تطابق یافته از مطالعه آزاده و همکاران (2017)، صالحی و Veitch (2020) و صالحی و همکاران (2020) برای محیط درمانی خواهد بود. سنجش سطح تاب آوری فردی (individual resilience) که در واقع سنجش توانایی و ظرفیتهای فردی برای رویارویی با مشکلات، فائق آمدن بر رخدادهای استرس زا و مدیریت شرایط بحرانی است، بر اساس پرسشنامه Connor و Davidson (2010) انجام می شود. پس از تعیین نمره فاکتورهای مورد مطالعه، آنالیز آنها و تعیین ارتباط آنها با استفاده از روش تحلیل پوششی داده ها (data envelopment analysis) انجام خواهد شد. تحلیل پوششـی داده هـا یـک روش برنامـه ریـزی خطـی اسـت کـه بـا اسـتفاده از اطلاعـات سازمان ها و واحدهای تولیدی به عنوان واحـدهـای تصـمیم گیرنـده، اقـدام بـه سـاخت مـرز کارایی می کند. درواقع درجه عـدم کـارایی هـر واحـد تصـمیم گیرنده به میزان فاصله واحد مزبور تا مرز کارایی است. از آزمونهای آماری مرتبط برای سنجش قابلیت اطمینان داده های جمع آوری شده (آلفای کرونباخ) و تایید نتایج (ANOVA) استفاده می شود. جهت تعیین ارتباط میان متغیرها و تایید نتایج حاصل از شیوه تحلیل پوششی داده ها از آزمونهای آماری متناسب نظیر ANOVA استفاده خواهد شد. به علاوه، از روشهای تصمیم گیری چند معیاره (multi-criteria decision making) نظیر Entropy یا TOPSIS و ... برای محاسبه میزان اهمیت متغیرها و نقش آنها در بهبود عملکرد کارکنان در شرایط بحرانی مانند همه گیری بیماری کووید- 19 استفاده خواهد شد. این روش برای تعیین درجه اهمیت فاکتورهای موثر بر عملکرد یک سیستم/سازمان مورد استفاده قرار می گیرد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 65558 |
| عنوان فارسی طرح | مدلسازی، تحلیل و ارزیابی تاثیر فاکتورهای تاب آوری فردی و سازمانی و استرس شغلی بر عملکرد ایمنی کارکنان در یکی از بیمارستانهای منتخب دانشگاه علوم پزشکی تبریز در مواجهه با کووید-1919 |
| عنوان لاتین طرح | Modeling, analyzing, and assessing of the influence of organisational and individual resilience and job stress on the safety performance of workers in a selected hospital affiliated to Tabriz University of Medical Sciences in the face of COVID-19 |
| نوع طرح | طرح تحقیقاتی |
| اولویت طرح | ایمنی شغلی و ارگونومی |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 9 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | استرس مرتبط با کار در میان کارکنان مراقبت های بهداشتی-درمانی سبب توجه محققان در دهه های گذشته به این گروه شغلی شده است. همه گیری بیماری کووید-19 سبب افزایش بارکاری کارکنان و استرس شغلی در میان کارکنان بهداشت و درمان گشته است. کیفیت مراقبت های ارائه شده توسط کارکنان رابطه معکوسی با استرس ناشی از کار دارد. بارکاری زیاد، ساعات کاری طولانی و درک منفی از شرایط کار می تواند منجر به عملکرد ورفتار ناایمن در میان کارکنان مراقبت های بهداشتی –درمانی شده و ریسک ابتلای آنان به بیماری کووید-19 را افزایش دهد. خستگی و استرس از عوامل مهم کاهش عملکرد ایمن در کارکنان پزشکی است. سطوح بالای استرس شغلی می تواند منجر به افسردگی، اضطراب، کاهش میزان رضایت شغلی، کاهش وفاداری به سازمان و افزایش تمایل به ترک شغل در میان کارکنان گردد. مهندسی تاب آوری (resilience engineering) به عنوان رویکردی استراتژیک بدنبال بهبود عملکرد سیستم های پیچیده مانند سیستم های مراقبت بهداشتی– درمانی است. این رویکرد از طریق ایجاد و تقویت ظرفیت ها و قابلیت های سازمانی و فردی بدنبال مدیریت شرایط بحرانی (مانند همه گیری بیماری کووید-19) و افزایش رفتارهای ایمن در سیستم های پیچیده می باشد. در سیستم های مراقبت بهداشتی-درمانی تاب آوری (resilience) به عنوان راهی برای انطباق با انواع فشارهای موجود در محیط کار (افزایش تعداد بیماران به دلیل شیوع ویروش کرونا) در نظر گرفته شده است و به نظر می رسد این رویکرد می تواند به کاهش فشارهای روانی در میان کارکنان کمک نماید. با توجه به اهمیت ایمنی در سیستم های مراقبت های بهداشتی-درمانی و پیامدهای غیرقابل انتظار در این سیستم ها، به کارگیری رویکرد مهندسی تاب آوری به عنوان رویکردی فعال در مدیریت، پیش بینی و پیشگیری از رویدادهای دارای پیامد نامطلوب (مانند ریسک ابتلای کارکنان به بیماری کووید-19) را ضروری جلوه می دهد. با توجه به تاثیر فاکتورهای استرس شغلی و تاب آوری بر رفتار ایمن کارکنان، هدف از مطالعه حاضر تحلیل و ارزیابی تاثیر فاکتورهای تاب آوری فردی و سازمانی بر عملکرد کارکنان بخش سلامت در مواجهه با کووید-19 در تعدادی از مراکز آموزشی-درمانی شهر تبریز است. |
| اهداف اختصاصی | تعیین ارتباط میان استرس شغلی (ناشی از مراقبت از بیماران مبتلا به کووید-19) و فاکتورهای مهندسی تاب آوری (سازمانی و فردی) در مراکز آموزشی- درمانی مورد مطالعه -تعیین ارتباط میان استرس شغلی (ناشی از مراقبت از بیماران مبتلا به کووید-19) و رفتارهای ایمن در مراکز آموزشی- درمانی مورد مطالعه -تعیین ارتباط میان فاکتورهای مهندسی تاب آوری (سازمانی و فردی) و رفتارهای ایمن در مراکز آموزشی- درمانی مورد مطالعه -تعیین مدل ارتباطی (مبتنی بر برنامه ریزی ریاضی و اصول آماری) میان استرس شغلی، فاکتورهای مهندسی تاب آوری (سازمانی و فردی) و رفتار ایمن در میان پرستاران مراکز آموزشی- درمانی مورد مطالعه - روش اجرا (جمعیت هدف، معیارهای ورود و خروج، توصیف دقیق گروههای مورد مطالعه ،‌حجم نمونه و روش نمونه گیری / گردآوری، روش تحلیل داده ها) : در این تحقیق یک بررسی پرسشنامه ای میان کارکنان شاغل در تعدادی از مراکز آموزشی و درمانی شهر تبریز که با بیماران مبتلا به کووید-19 در تماس هستند (بوده اند)، صورت خواهد پذیرفت. جهت سنجش وضعیت استرس شغلی در میان کارکنان از پرسشنامه ارائه شده توسط Parker & DeCotiis (1983) که حاوی 6 آیتم است استفاده خواهد شد. در این پرسشنامه استرس شغلی دارای دو بعد فشار زمانی[1] و اضطراب مرتبط با شغل[2] است. پایایی این دو بعد با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ به ترتیب 86/0 و 74/0 ذکر شده است (29). این پرسشنامه در ایران اعتبار بخشی و بکار گرفته شده است. دمیری (1390) ضریب پایایی این پرسشنامه را 86/0و ضریب اعتبار را 68/0 گزارش نمود (30). پاسخ به سوالات در یک مقیاس 4 درجه ای از کاملاً مخالف تا کاملاً موافق خواهد بود. جهت سنجش رفتارهای ایمن کارکنان مراقبت های بهداشتی-درمانی از پرسشنامه ارائه شده توسط Griffin و Neal (2000) (31) استفاده خواهد شد. این پرسشنامه دارای دو فاکتور انطباق با ایمنی (رعایت ایمنی) و مشارکت در ایمنی است که هر فاکتور دارای 3 آیتم است. انطباق با ایمنی شامل پیروی از رویه های ایمنی و انجام کار بصورت ایمن است. مشارکت ایمنی شامل کمک به همکاران، ارتقاء برنامه های ایمنی در محیط کار، نشان دادن ابتکار عمل و تلاش در زمینه بهبود ایمنی در محیط کار است (25). روایی و پایایی این مقیاس در مطالعه انجام شده توسط خالقی نژاد و ضیاء الدینی در ایران سنجش گردیده است (48). پاسخ به آیتم ها با استفاده از طیفی از گزینه ها از کاملا مخالف تا کاملا موافق خواهد بود. ارزیابی سطح تاب آوری سازمانی (organizational resilience) با استفاده از پرسشنامه تاب آوری سازمانی تطابق یافته از مطالعه آزاده و همکاران (2017)، صالحی و Veitch (2020) و صالحی و همکاران (2020) برای محیط درمانی خواهد بود (32-34). تاب آوری به معنای فراهم آوردن قابلیت ها و ظرفیت های مورد نیاز برای مقابله با پیامدهای وقفه ها (disruptions)، اختلالات (disturbances) و پیچیدگی های سیستمی (system complexity) در شرایط قابل پیش بینی و غیر قابل پیش بینی است. تاب آوری مفهومی نسبتا نوین برای مدیریت ریسک و ایمنی در سیستم های پیچیده است. این رویکرد برخلاف رویکردهای سنتی به جای تاکید بر کاهش خطاها، بر افزایش تعداد موفقیت ها تاکید دارد. تاب آوری سازمانی شامل چهار فاکتور بازبینی (monitoring)، یادگیری (learning)، پیش بینی (anticipating) و پاسخگویی (responding) می باشد. پاسخ به آیتم ها با استفاده از طیفی از گزینه ها از کاملا مخالف تا کاملا موافق خواهد بود. قابلیت اطمینان پرسشنامه طراحی شده با آزمون های آماری سنجیده خواهد شد. سنجش سطح تاب آوری فردی (individual resilience) بر اساس پرسشنامه Connor و Davidson (2010) انجام می شود (22). تاب آوری فردی بدنبال ارتقای قابلیتها و ظرفیتهای فردی برای مقابله با مشکلات و مدیریت شرایط بحرانی است. بر این اساس، افراد و کارکنان می بایست توانمندی های لازم برای اداره کردن شرایط استرس زا را بدست آورند. پرسشنامه طراحی شده بدنبال اندازه گیری توانمندی افراد برای سازگاری با تغییرات، مقابله با رخدادهای آینده، غلبه بر استرس، ارتقای تمرکز و مدیریت شرایط استرس زا می باشد. پاسخ به آیتم ها با استفاده از طیفی از گزینه ها از کاملا مخالف تا کاملا موافق خواهد بود. شکل 1 مدل مفهومی مطالعه را نشان می دهد. اطلاعات دموگرافیک کارکنان سلامت توسط فرم اطلاعات دموگرافیک حاوی سن، جنس، سابقه کار، وضعیت تاهل، وضعیت استخدامی، محل کار (بخش)، سطح تحصیلات و اطلاعات مرتبط با نوبت کاری جمع آوری خواهد شد. حجم نمونه با استفاده از نمونه گیری در دسترس (Convenience sampling) صورت خواهد پذیرفت. به این ترتیب که محقق به یکی از بیمارستان های مراقبت کننده از بیماران مبتلا به بیماری کووید-19 مراجعه نموده و از کارکنان در دسترس شامل پزشکان، پرستاران، بهیاران، کارکنان خدماتی و ... که با بیماران کووید-19 در مواجهه بوده اند درخواست پر نمودن پرسشنامه را می نماید. تعداد کل شاغلین این بیمارستان که با بیماران مبتلا به کرونا در تماس هستند در حدود 360 نفر می باشد. از این تعداد در حدود 50 نفر پزشک، 200 نفر پرستار، 20 نفر کارکنان بخش رادیولوژی، 40 نفر نیروی خدماتی، 30 نفر کمک بهیار، 10 نفر مدارک پزشکی و 10 نفر کارکنان اتاق عمل و بیهوشی هستند که در صورت تمایل به شرکت در مطالعه وارد مطالعه خواهند شد. کارکنان مراقبت های بهداشتی-درمانی پس از پر کردن فرم رضایت نامه وارد مطالعه خواهند شد. پس از جمع آوری داده ها توسط پرسشنامه ها، تعیین ارتباط میان فاکتورهای تاب آوری سازمانی، تاب آوری فردی، استرس شغلی و رفتار (عملکرد) ایمن با استفاده از مدلسازی و تجزیه تحلیل آماری صورت خواهد پذیرفت. مدلسازی فازی مانند استفاده از روش های تصمیم گیری در تجزیه و تحلیل داده های بدست آمده از پرسشنامه ها در گذشته در مطالعات متعددی مورد استفاده قرار گرفته است. بطور مثال آزاده و همکاران در سال 2013، پرسشنامه تاب آوری سازمانی با ابعاد تعهد مدیران ارشد، فرهنگ یادگیری، آگاهی، آمادگی، انعطاف پذیری و کار تیمی را برای سنجش تاب آوری یک سازمان بکار گرفتند. سپس روش تحلیل پوششی داده ها به عنوان یک روش مدلسازی و محاسبات فازی برای ارزیابی عملکرد واحد های تصمیم گیرنده بکار گرفته شد (13). امیدی و همکاران در سال 2018 از پرسشنامه ای برای ارزشیابی عملکرد ایمنی شاغلین استفاده و از روش مدلسازی ژنتیک فازی برای تحلیل داده های بدست آمده از پرسشنامه استفاده نمودند (35). در نهایت، جهت تعیین ارتباط میان متغیرها و تایید نتایج حاصل از شیوه تحلیل پوششی داده ها و اعتباربخشی آن از آزمون های آماری متناسب نظیر ANOVA استفاده خواهد شد. منظور از مدلسازی در این مطالعه بکارگیری روش تحلیل پوششی داده ها برای تحلیل نتایج و اولویت بندی متغیرهای ورودی و خروجی و اختصاص وزن به متغیرها است. تحلیل پوششی داده ها (DEA) یک روش برنامه ریزی ریاضی برای ارزیابی عملکرد واحدهای تصمیم گیری (DMUs) با این فرض اولیه است که واحدهای تصمیم گیری تحت بررسی ورودی های مشابه را برای تولید خروجی های مشابهی به کار می گیرند. روش DEA به هر DMU اجازه می دهد اوزانی برای متغیرهای ورودی و خروجی انتخاب کند که بهترین شناخت ممکن را ارائه دهد. هر DMU به نوبت مورد توجه قرار گرفته، مطلوبترین وزن ها برای آن انتخاب می شود. سپس عملکرد همهDMU های دیگر بر اساس همین اوزان مورد ارزیابی قرارمی گیرد. در نتیجه مجموعه ای از شاخص های عملکرد مرتبط با استفاده از مطلوبترین اوزان آن واحد و مطلوبترین اوزان واحدهای دیگر حاصل می شود. این روش همه DMU هایی را که به طور نسبی دارای بهترین عملکرد و آنهایی که از عملکرد ضعیف تری برخوردارند شناسایی می کند. همچنین نشان می دهد که ورودی ها به چه میزان باید تغییر کنند تا آنهایی که دارای عملکرد ضعیف تر هستند به سمت واحدهای دارای عملکرد برتر حرکت کنند. به علاوه یک مجموعه مرجع از واحدهای نمونه (واحدهایی که روی مرز کارایی قرار دارند) ارائه می کند که هریک از واحدهای دارای عملکرد نسبتاً ضعیف تر باید برای عملکرد برتر به دنبال آنها باشند. مجموعه مرجع در واقع واحدهای کارایی هستند که برای توصیف عملکرد واحدهای ناکارا مورد استفاده قرار می گیرند. تعداد دفعاتی که یک واحد دارای عملکرد برتر در جایگاه واحد نمونه قرار می گیرد، نشان دهنده عملکرد نسبی واحد دارای عملکرد برتر در همه معیارهایی است که عملکرد بر اساس آن اندازه گیری می شود. روش فوق برای ارزیابی یک DMU با هر تنوع در نوع و تعداد ورودی و خروجی، قرار دادن آن در بالاترین نسبت ارزش خروجی ها به ارزش ورودی ها است. نسبت ارزش موزون خروجی ها و ورودی ها به کمک مدل های برنامه ریزی ریاضی با یافتن وزن بهینه هر عاملِ مؤثر بر عملکرد به حداکثر می رسد. این اوزان بهینه در یک محیط رقابتی که توسط خود واحدها ایجاد می گردد، به دست می آید. توان متغیرسازی تعیین اوزان برای هر عامل، در ارزیابی هر DMU از با ارزشترین توانمندی های تحلیل پوششی داده ها در مقابل سایر روش ها است که ناگزیر به تخصیص اوزان ثابت به عوامل مشابه در همه واحدهای تصمیم گیری هستند (36). |
| چکیده انگلیسی طرح | Abstract The coronavirus disease 2019 (COVID-19) has been declared a pandemic by the World Health Organisation (WHO) on March 12 th 2020. In the COVID-19 pandemic, medical staff are in the face of stress and heavy workload and this crisis situation can affect safety performance of healthcare staff and the safety performance of the organisation. Resilience Engineering (RE) considers performance adjustments to the situation. The performance of a system is said to be resilient if it can adjust its functioning prior to, during, or following events (changes, disturbances, and opportunities), and thereby sustain required operations under both expected and unexpected conditions. The current study focuses on modeling, analyzing, and assessing of the influence of organisational and individual resilience on safety performance of healthcare providers in the face of COVID-19. In order to conduct the study, three questionnaires including the occupational stress questionnaire developed by Parker & Decotiis (1983), safety performance scale developed by Griffin and Neal (2000), and the Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC) are used. Data Envelopment Analysis (DEA), a linear programming method, is used to determine the relationships among variables and multicriteria decision making (MCDM) models are applied to classify factors affecting safety performance of healthcare staff and verify the results of DEA approach. |
| کلمات کلیدی | استرس شغلی پاسخ غیر مشخص بدن به هر فشاری است که روی آن اثر بگذارد، خواه این فشار تولید لذت یا تـألم کنـد. خـواه موقعیت خوب تصور شود مانند ترفیع شغلی یا بد ماننـد بیکار شدن، پاسـخ فیزیولـوژیک بدن بـه ایـن برانگیختگـی بسیار مشابه یکدیگر است. در مجمـوع مـوارد ذکرشـده تـأثیرات نـامطلوبی بـر فعالیـت فـرد گذاشـته و باعـث تضعیف فعالیت ها و انجام وظایف شخص مـی شـود. در حقیقت، استرس نتیجه نیاز ما بـه سـازگاری فیزیکـی، ذهنی و احساسی در مقابل یک تغییر است (30). تاب آوری سازمانی تاب آوری در فرهنگ لغت به معنای قابلیت ارتجاع و انعطاف می باشد اما در حوزه ایمنی سیستم، تاب آوری عبارت است از توانایی ذاتی یک سیستم جهت تنظیم عملکرد خود قبل، در حین و بعد از بروز تغییرات و یا اختلالات موجود در سیستم، به نحوی که بتواند عملکردهای مورد نیاز خود را هم در شرایط پیش بینی شده و هم غیر قابل انتظار حفظ نماید (17). تاب آوری فردی مفهوم تاب آوری فردی را می توان به عنوان خصوصیات شخصی تعریف نمود که شخص را قادر می سازد تا در برابر سختی ها (مشقت ها) پیروز گردد. همچنین به عنوان معیاری برای مقابله با استرس و وضعیت های دشوار تعریف شده است (22). مدل فازی مدلها یا مجموعههای فازی، روشی ریاضی برای نشان دادن و بیان اطلاعات مبهم و غیر دقیق هستند. سیستم های فازی و الگوریتم های هوشمند رویکردهایی برای استدلال و یادگیری انسان در فرایندهای تصمیم گیری در موقعیت های پیچیده با عدم قطعیت و ابهامات زیاد را فراهم می آورند. سهولت در فهم، ساده سازی مفاهیم ریاضی انعطاف پذیری از دلایل عمده استفاده از منطق فازی است (31). عملکرد ایمنی مجموعه ای از رفتارهای مرتبط با وظیفه در یک شغل که با در نظر گرفتن مسائل ایمنی در محیط کار انجام می شوند. در این مطالعه عملکرد ایمنی همان رفتار ایمنی مرتبط با وظیفه (task-relevant behaviors) است. نظام سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح | کارکنان بیمارستان های مورد مطالعه بیماران بستری در بیمارستان کارکنان و بیماران بیمارستان های مشابه |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| غلامرضا مرادی | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| لیلا امیدی | همکار اصلی |
| الناز رحیمی | همکار اصلی |
| لیلا موذنی | همکار اصلی |
| وحید صالحی | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر تاب آوری فردی، تاب آوری سازمانی و استرس شغلی از عوامل موثر بر عملکرد ایمن شاغلین مراکز درمانی در زمان شیوع کووید-19 بود.متن خبر این مطالعه با هدف بررسی فاکتورهای موثربر عملکرد ایمن شاغلین بخش درمان شامل تاب آوری فردی، تاب آوری سازمانی و استرس شغلی و با در نظر گرفتن ویژگی های دموگرافیک شامل سن، جنس و سابقه کار انجام شد. یافته های مطالعه بینش عمیقی را به متخصصان ایمنی در خصوص تفاوت در نگرش افراد جوان و افراد دارای سابقه کاری بالا نسبت به فاکتورهای موثر بر عملکرد ایمن شاغلین ارائه می دهد. بر اساس نظر 344 نفر از فعالان شاغل در ارائه مراقبت های بهداشتی- درمانی در زمان پاندمی کرونا ویروس، تاب آوری فردی مهم ترین فاکتور تاثیرگذار بر عملکرد ایمن شاغلین از نظر شاغلین جوان و تاب آوری سازمانی مهم ترین فاکتور تاثیرگذار بر عملکرد ایمنی از منظر شاغلین دارای تجربه بالاتر بود. بنابراین، آموزش های بدواستخدام و ضمن خدمت در مورد شاغلین جوان جهت ارتقا روحیه و تاب آوری آنان ضرورت می یابد. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
