برآورد میزان شیوع سوء استفاده از مواد اعتیادآور درایران (به روش فرا تحلیل) و شناسایی عوامل زمینه ای موثر بر آن در بین دانش آموختگان شهر تبریز
Prevalence of illegal drug abuse in Iran (meta-analysis) and identification of its contextual risk factors amongst graduates in Tabriz
مجریان: عبدالرضا شقاقی
خلاصه روش اجرا: این مطالعه دارای سه بخش می باشد. دربخش اول این پژوهش مطالعات انجام یافته در مورد میزان شیوع اعتیاد در زیرگروههای مختلف جمعیتی در ایران شناسایی و بر اساس روش متا آنالیز (فراتحلیل ) برآوردی از میزان شیوع واقعی محاسبه خواهد گردید. در بخش دوم منابع علمی موجود جهت شناسایی عوامل خطر زای زمینه ای اعتیاد به روش مرور نظام مند مورد بررسی قرار خواهند گرفت. . در بخش سوم عوامل زمینه ای شناسایی شده در بروز رفتار سوء استفاده از مواد اعتیادآور در دانش آموختگان مقیم تبریز که قبلا با مشکل سوء استفاده از مواد اعتیادآور دست به گریبان بوده اند با بررسی یک نمونه در دسترس (افرادی که در انجمن معتادین گمنام تبریز عضو و دارای تحصیلات کاردانی به بالا میباشند) مورد تحلیل قرار خواهد گرفت. از یافته های به دست آمده در بخش سوم جهت وزن دهی تاثیر هر یک از عوامل زمینه ای در بروز رفتار سوء استفاده از مواد اعتیادآوردر بین افراد تحصیل کرده مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 65518 |
| عنوان فارسی طرح | برآورد میزان شیوع سوء استفاده از مواد اعتیادآور درایران (به روش فرا تحلیل) و شناسایی عوامل زمینه ای موثر بر آن در بین دانش آموختگان شهر تبریز |
| عنوان لاتین طرح | Prevalence of illegal drug abuse in Iran (meta-analysis) and identification of its contextual risk factors amongst graduates in Tabriz |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارتقاء سلامت روان و نقش مولفههای قانونی و اجتماعی (درآمد، فرهنگ، سواد، آموزش، جنسیت) بر سلامتی |
| نوع مطالعه | مطالعات غیر مداخله ای (همبستگی - توصیفی) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | به علت حساسیت برانگیز بودن موضوع اعتیاد مانند مبتلایان به ایدز،آمارهای متفاوت و متناقضی در دسترس است و در این پژوهش ، پژوهشگربه دنبال دست یافتن به آمار منطقی است. آمار و ارقام هایی که درباره اعتیاد اعلام می شود، معتبر و قابل اتکا نیستند نقش و اهمیت تحقیقات شیوع شناسی اعتیاد در برنامه ریزی برای پیشگیری و کنترل اعتیاد در کشورها سال هاست که مشخص شده است در کشورهایی مانند آمریکا این کار 30 سال سابقه دارد و هر سال تکرار می شود اما در کشور ما با وجود اهمیت مسئله اعتیاد هنوز چنین تحقیقی انجام نشده است و از ابتدا اساس کار را درست بنیان نگذاشته ایم. هنوز نمی دانیم میزان شیوع اعتیاد در گروه های خاص مانند دانش آموزان، دانشجویان، کارگران، کارمندان دولت، سربازان، رانندگان، زنان، مردان همچنین شیوع اعتیاد در استان ها و شهرهای مختلف چگونه است، الگوی مصرف در مناطق و گروه های مختلف چقدر است، ممکن است بر اساس شواهد و حدسیات و گاه حدسیات علمی آمارهایی اعلام شود ولی این آمارها قابل اتکا نیستند و نمی توانند مبنای تصمیم گیری قرار گیرند. تحقیق RSA که نوعی تحقیق سریع بود و اکنون اطلاعات آن مورد استناد ستاد مبارزه با مواد مخدر است، نیز همان طور که از اسمش پیداست، یک تحقیق و ارزیابی سریع است، در روش های تحقیق علمی شیوع شناسی باید حجم قابل توجهی نمونه به صورت تصادفی از کل جمعیت یک جامعه گرفته و بررسی شود در حالی که در تحقیق RSA اطلاعات از بین زندانیان و افرادی که به مراکز درمانی و مشاوره مراجعه کرده اند و از قبل می دانیم که مصرف کننده مواد هستند گرفته شده است بنابراین نتایج آن قابل تعمیم به کل جامعه نیست. |
| اهداف اختصاصی | تعیین میزان شیوع اعتیاد در زیر گروههای مختلف جمعیتی در ایران -شناسایی عوامل خطرزای زمینه ای موثر بر رفتارسوء استفاده از مواد اعتیادآور - شناسایی عوامل خطرزای زمینه ای موثر بر رفتارسوء استفاده ا زمواد اعتیادآور بین دانش آموختگان مقیم تبریز |
| چکیده انگلیسی طرح | Title: Prevalence of illegal drug abuse in Iran (meta-analysis) and identification of its contextual risk factors amongst graduates in Tabriz Background: Addiction is one of the of the crises 4-fold in 21st century, that human life in social, economic, cultural and political arena puts serious global threats and challenges. Now in our country increased drug use and provides many social fields injuries. The aim of this study was to identify studies on the prevalence of addiction in different population subgroups and Estimates of the prevalence of addiction in the aggregate data are available. Currently, substance abuse is increasing among young people and students. Due to the increased consumption of addictive substances among educated people in recent years And the role of education in Administration building society and due to the lack of extensive research in this area, This study seeks to identify the underlying factors related to students' tendency towards substance abuse is addictive to Putting these findings available to policy makers and planners to undertake the necessary measures to adopt preventive measures for addiction. Methods: This study has three parts. In the first part of this study, studies on the prevalence of addiction in different population subgroups in Iran will be identified and based on the meta-analysis method (meta-analysis), an estimate of the actual prevalence will be calculated. In the second part, the available scientific resources will be analyzed to identify all the underlying causes of addiction. In the third section, the effect of identified underlying factors on the occurrence of addictive substance abuse behavior in Tabriz graduates who have previously faced the problem of drug abuse will be analyzed by examining an available sample. Based on the findings of the third part of weighting, the effect of each of the underlying factors in the occurrence of drug abuse behavior among educated people will be used. |
| کلمات کلیدی | برآورد: تعیین میزان تقریبی یک موضوع میزان شیوع: تعداد موارد قدیم و جدید یک بیماری در مقطعی از زمان (ماه-سال) را گویند. اعتیاد:مسمومیت حاد یا مزمن است که برای شخص یا اجتماع زیان بخش است و از طریق استعمال داروی طبیعی یا صنعتی ایجاد می شود. (سازمان ملل متحد 1950) اعتیاد:به دو گروه مجاز و غیر مجاز تقسیم بندی میشود: اعتیاد مجاز شامل مصرف موادی است که به عنوان دارو شناخته می شوند.این مواد دارویی ممکن است طبیعی یا مصنوعی باشند و با تجویز پزشک و یا به صورت خودسرانه مصرف شوند.اعتیاد به موادی مانند تنباکو و سیگار نیز که از نظر روانی وابستگی ایجاد می کند و باعث تداوم مصرف می شود در ردیف اعتیاد مجاز طبقه بندی می شود. اعتیاد غیر مجاز: وابستگی فرد به مصرف همیشگی مواد مخدر و به گونه ای که قوانین کشور یا بین المللی آن را غیر قانونی بشناسد اعتیاد غیر مجاز نامیده می شود. ماده اعتیادآور: شامل ترکیباتی است که موجب تغییر در کارکرد مغز به صورت ایجاد حالات هیجانی ,رفتارهای نابهنجار,عصبانیت با اختلال در قضاوت و شعور فرد می شود(محبوبی منش 1382). مواد اعتیاد آور مورد بررسی در این پژوهش شامل موارد ذیل است: 1- توهم زاها: حشیش، بنگ ، گراس، ال.اس.دی(L.S.D) ، 2- کانابیس یا شیره گیاه شاهدانه 3- مواد مخدر (شامل تریاک و مشتقات آن- مرفین- هروئین - کراک - حشیش- متادون- کوکائین) 4- سستی زاها (مسکن ها:مرفین – ترامادول- خواب آورها: دیازپام و...) 5- آرام بخش ها (ریتالین-اکستازی) 6- محرک ها (شیشه یا کریستال) 7- الکل – توتون ( سیگار- قلیان- پیپ) عوامل زمینه ای: به عواملی گفته میشود که در فرد و یا محیط وجود دارد و کمک به بروز بیماری میکند. دانش آموخته: به فردی اطلاق میشود که یک یا چند مقطع تحصیلی را در دانشگاه گذرانده و از آنجا مدرک تحصیلی دریافت کرده باشد. تعيين کننده اجتماعي سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح | پژوهشگران عرصه اعتیاد-وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشکی – روسای دانشگاهها و مراکز آموزش عالی- سازمان ورزش و جوانان-پزشکان فعال در عرصه اعتیاد-انجمن معتادین گمنام- ستاد مبارزه با مواد مخدر |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| عبدالرضا شقاقی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| حمید اله وردی پور | مشاور |
| محمد اصغری جعفرآبادی | مشاور |
| حسن محمودی | همکار اصلی |
| رضا نیکان فر | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر دسترسی آسان به فرآورده های اعتیادآورو کسب لذت آنی از مهمترین عوامل تسهیل کننده اعتیاد در بین دانشجویان کشور می باشد.متن خبر اعتیاد به مصرف فرآورده های اعتیادآور در بین دانشجویان کشور نقش مخربی می تواند بر روند پیشرفت تحصیلی، سلامت جسمی، روانی و اجتماعی دانشجویان و اعضاء خانواده های آنان و در نتیجه فرآیندهای توسعه ای کشور ایجاد نماید. بر اساس یافته های این مطالعه مهمترین عوامل تسهیل کننده اعتیاد در دوران دانشجویی داشتن دوست معتاد، دنبال لذت آنی بودن و دسترسی آسان به مواد اعتیادآور می باشند. اقدامات مداخله ای برای پیشگیری از شروع به مصرف فرآورده های اعتیادآور در دوران دانشجویی باید متمرکز برمحیطهای دانشجویی خصوصا خوابگاهها، ایجاد امکانات تفریحی و پر کردن اوقات فراغت دانشجویان با تفریحات حلال و اتخاذ اقدامات بازدارنده در جهت کنترل تولید و توزیع فرآورده های اعتیادآور در محل اسکان و حضور دانشجویان باشد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر در حال حاضرشکاف دانشی در خصوص نوع و چرایی وجود عوامل تسهیل کننده اعتیاد در جمعیت دانشجویی کشور وجود دارد.متن خبر بر اساس یافته های این مطالعه در خصوص مهمترین عوامل تسهیل کننده اعتیاد در دوران دانشجویی از جمله داشتن دوست معتاد، دنبال لذت آنی بودن و دسترسی آسان به مواد اعتیادآور، ابزار گرد اوری داده های مورد نیاز که در این مطالعه طراحی و روان سنجی شده است می تواند برای برای شناسایی دانشجویان در معرض خطر اعتیاد و وضعیت عوامل تسهیل کننده آن در دانشگاههای سطح کشور مورد استفاده قرار گیرد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر علی رغم کمبود فضاهای ورزشی و تفریحی ویژه دانشجویان، ظرفیتهای خالی این اماکن و عدم مراجعه دانشجویان نیاز به توجه ویژه دارد.متن خبر با توجه به شرایط در حال تغییر جامعه از نظر شاخصهای اقتصادی و اجتماعی که تاثیرات مهمی بر وضعیت سلامت روانی دانشجویان می تواند داشته باشد و همچنین محدودیتهای سرمایه گذاری در ایجاد امکانات لازم تفریحی برای دانشجویان، برنامه ریزی بین بخشی برای استفاده حداکثری از امکانات تفریحی و ورزشی موجود برای پر کردن اوقات فراغت دانشجویان حائز اهمیت می باشد. انجام پژوهش های کاربردی در جهت شناسایی موانع و راهکارهای تقویت همکاریهای بین بخشی جهت تامین و در دسترس قرار دادن امکانات تفریحی و پر کردن اوقات فراغت دانشجویان از الویتهای مهم پژوهشی می تواند در نظر گرفته شود. |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
