دانش و نگرش مادران، مراقبین سلامت و کارکنان مراکز آموزشی درمانی در مورد بانک شیر و اهدای شیر در شهر تبریز، 1399
Title: Knowledge and Attitudes of Mothers, Personel of Educational Hospitals and Health Care Providers about Milk Bank and Milk Donation in Tabriz, 1399
مجریان: مینا حسین زاده
خلاصه روش اجرا: این مطالعه با هدف تعیین میزان دانش و نگرش مادران،¬ کارکنان مراکز آموزشی درمانی و مراقبین سلامت در مورد بانک شیر و اهدای شیر انسانی انجام خواهدشد. این پژوهش یک مطالعه توصیفی-تحلیلی می¬باشد. پس از تصویب طرح و تایید علمی پروپوزال و پس از کسب اجازه از شورای محترم پژوهشی دانشکده پرستاری و مامایی تبریز و اخذ تاییدیه کمیته منطقه¬ای اخلاق در پژوهش محققین شروع به جمع¬آوری داده¬ها خواهندنمود. جامعه هدف این مطالعه شامل تمامی مادران دارای کودکان زیر یک¬سال، کارکنان مراکز آموزشی درمانی و تمامی مراقبین سلامت شهر تبریز است. به عنوان هدف فرعی در صورت امکان نمونه¬گیری از پدران و مادربزرگان ( که جزو اهداف فرعی هستند) نیز انجام خواهدشد. روش انجام نمونه¬گیری برای مادران به صورت خوشه¬ای خواهدبود. به این ترتیب که از بین مراکز سلامت شهر تبریز یک¬چهارم از مراکز به¬صورت تصادفی انتخاب خواهندشد. محقق از طریق سامانه سیب لیست مادران واجد شرایط براساس معیارهای ورود را با توجه به موعد واکسیناسیون استخراج خواهدکرد، سپس به¬صورت تصادفی نسبتی، نمونه¬ها انتخاب خواهندشد و با آنها تماس تلفنی گرفته و ضمن هماهنگی روز دقیق مراجعه، از آنان درخواست خواهدشد درصورت امکان به همراه مادربزرگ و پدر( که جزو اهداف فرعی هستند)، جهت انجام واکسیناسیون مراجعه نمایند و ضمن شرح اهداف و روش مطالعه در صورت تمایل به شرکت در مطالعه، رضایت آگاهانه کتبی اخذ و پرسشنامه¬های فوق¬الذکر توسط محقق تکمیل خواهدشد. روش نمونه¬گیری در مورد مراقبین سلامت به صورت تمام¬شماری خواهدبود و تمام مراقبین سلامت شاغل در مراکز سلامت شهری وارد مطالعه خواهندشد. در مورد کارکنان مراکز درمانی هم تمامی پرستاران و ماماهای شاغل در بخش¬های نوزادان، تحت نظر و NICU ، زایمان، پست¬پارتوم و بخش حاملگی¬های پرخطر در دو مرکز آموزشی درمانی زنان شهر تبریز (الزهرا و طالقانی ) وارد مطالعه خواهندشد و پس از اخذ رضایت آگاهانه کتبی پرسشنامه¬های فوق¬الذکر توسط آنان تکمیل خواهدشد. پس از جمع¬آوری اطلاعات، داده¬ها با استفاده از نرم¬افزار 16 SPSS تجزیه و تحلیل خواهدشد. از آمار توصیفی جهت تعیین فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار متغیرها و از آمار استنباطی و آزمون¬های همبستگی پیرسون، تی¬مستقل، آنالیز واریانس یک¬طرفه و رگرسیون خطی چندمتغیره جهت تعیین ارتباط بین متغیرها استفاده خواهدشد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 65496 |
| عنوان فارسی طرح | دانش و نگرش مادران، مراقبین سلامت و کارکنان مراکز آموزشی درمانی در مورد بانک شیر و اهدای شیر در شهر تبریز، 1399 |
| عنوان لاتین طرح | Title: Knowledge and Attitudes of Mothers, Personel of Educational Hospitals and Health Care Providers about Milk Bank and Milk Donation in Tabriz, 1399 |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارتقاء و امنیت غذایی |
| نوع مطالعه | مطالعات غیر مداخله ای (همبستگی - توصیفی) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 14 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | شیرمادر دارای مزایای بی¬شماری برای مادر و کودک می¬باشد. گاهی بدلایل گوناگون شیرکافی و موردنیاز کودک در دسترس وی قرار نمی¬گیرد. در این شرایط، تغذیه از شیرهای موجود در بانک شیر مادران، راهکار نوینی برای تامین نیازهای کودک است. در ایران مطالعات انگشت¬شماری در خصوص شیراهدایی و بانک شیر انجام شده¬است که غالبا از حیث فقهی مورد بررسی قرار گرفته و مطالعه¬ای یافت¬نشد که به بررسی دانش و نگرش مادران، کارکنان مراکز آموزشی درمانی و مراقبین سلامت و یا سایر گروه¬های موثر در فرایند اهدای شیر بپردازد. اکثر مطالعات موجود خارج از کشور نیز به بررسی دانش و نگرش مادران پرداخته¬اند و سایر گروه¬های تاثیرگذار در فرآیند اهدای شیر ( مانند کارکنان مراکز آموزشی درمانی و مراقبین بهداشتی، پدر و مادربزرگ) مورد توجه چندانی قرار نگرفته¬اند. سیستم فعلی مراکز سلامت، تاکید و توصیه جدی بر تغذیه انحصاری با شیرمادر و همچنین ترویج آن دارد اما دستورالعمل به¬خصوصی در ارتباط با فرایند اهدا و پذیرش شیر اهدایی وجود ندارد به همین دلیل به¬نظر می¬رسد افراد کمتری از جامعه ممکن است از دانش و نگرش صحیح نسبت به موضوع، برخوردار باشند. از سویی دیگر فرهنگ بومی در کشور ایران بسیار متفاوت از سایر کشورها و خصوصا کشورهای اروپایی می¬باشد درک دانش و نگرش مادران، مراقبین سلامت و کارکنان مراکز آموزشی درمانی در این خصوص که نقش اساسی در فرایند اهدای شیر دارند، حائز اهمیت بوده، می¬تواند بخشی از موانع و تسهیل¬گرهای اهدای شیر انسانی را شناسایی کرده، در برنامه¬ریزی های صحیح و کارآمد بعدی نظیر آموزش( که خود از ارکان اساسی و مهم در امر پیشگیری است)، تغییر سیاست¬های کلان و... موثر واقع¬ شود که این امر نیز مستقیما می¬تواند منجربه ترویج و ارتقا هرچه بیشتر تغذیه انحصاری با شیرمادر حتی در شرایط سخت، بحرانی و حساس گردد. لذا با توجه به کمبود مطالعات در این راستا، جدیدالتاسیس بودن بانک شیر در ایران و فرهنگ متفاوتی که در کشور ایران نسبت به کشورهای دیگر وجود دارد و اهمیتی که دانش و نگرش افراد می¬تواند در پذیرش و مقبولیت آن در جامعه داشته¬باشد، مطالعه حاضر با هدف تعیین دانش و نگرش مادران، کارکنان مراکز آموزشی درمانی و مراقبین سلامت در مورد اهدای شیر و بانک شیر در شهر تبریز انجام خواهدشد. در کنار گروه¬های فوق الذکر به بررسی دانش و نگرش پدران و مادربزرگان نیز در صورت همکاری آنان (به عنوان هدف فرعی) خواهیم پرداخت. |
| اهداف اختصاصی | تعیین میزان دانش مادران نسبت به بانک شیرمادر و اهدای شیر -تعیین میزان دانش کارکنان مراکز آموزشی درمانی نسبت به بانک شیرمادر و اهدای شیر -تعیین میزان دانش مراقبین سلامت نسبت به بانک شیرمادر و اهدای شیر -تعیین میزان نگرش مادران نسبت به بانک شیرمادر و اهدای شیر -تعیین میزان نگرش کارکنان مراکز آموزشی درمانی نسبت به بانک شیرمادر و اهدای شیر -تعیین میزان نگرش مراقبین سلامت نسبت به بانک شیرمادر و اهدای شیر -اهداف فرعی پژوهش
|
| چکیده انگلیسی طرح | This research aims to consider the knowledge and insight of different groups of people into Breast Milk Donation and Human Milk Bank. The study population includes mothers, employees who work at medical research and training centers and health care workers. We have adopted an analytical descriptive approach to the issue. As soon as the faculty research council and the local ethical committee have approved of the proposal, the data collection will begin. It is worth noting that this project will be carried out in Tabriz and all mothers of infants not above 1 year-old will be invited to cooperate. Also this study is directed by the School of Nursing and Midwifery of Tabriz University. As secondary objectives of this project, we will take samples from fathers and grand-mothers as well. One quarter of the health centers in Tabriz will randomly be selected. Using the Sib web portal, our researchers will spot the potential candidates and their next vaccination time will be extracted, then they are going to receive a phone-call, double checking their next visit to the center and asking them (if possible) to come for the vaccination in company with the father and grand-mother of the child. At the center, the project will be clarified for them and in case they agree, after filling out a written consent, the researcher will help them with the inquiries. Cluster sampling will be applied to mothers and they will be chosen according to quota sampling. All health care workers, currently working in urban health care centers of Tabriz, will get involved and we have decided to use census sampling for them. All employees at two medical research and training centers, Talequani and Azzahra, will be handed out the survey after asking for their written permission. This group consists of nurses, midwives and those who work in pediatric wards, ICU and NICU, maternity ward, post-partum, delivery and high-risk pregnancy sectors. After the data collection is complete, data will be processed and analyzed using SPSS 16. Descriptive statistics will be used to calculate the frequency, percentage, average and standard deviation of the variables. In addition, inferential statistics will be employed to measure the Pearson Correlation, Independent Sample T Test, One-way ANOVA (Analysis of Variance), and Multiple Linear Regression in order to understand the relation between the variables. |
| کلمات کلیدی | دانش تعریف نظری: محتوی ضروری یا بدنه اطلاعات هر رشته که از طریق سنت، اکتساب از علوم دیگر، آزمون و خطا، تجارب فردی، ایفای نقش، راهنمایی، شهود، استدلال و تحقیق بدست می¬آید(34). تعریف عملی: منظور از دانش در این پژوهش اطلاعات والدین، پرستاران و مراقبین سلامت در زمینه شیر اهدایی انسانی و بانک شیر در شهر تبریز است که از طریق پرسشنامه آگاهی محقق¬ساخته مشتمل بر 21 سوال سنجیده خواهدشد. نگرش تعریف نظری : به رفتاری که نشان¬دهنده احساس، عقیده و حالتی باشد که در احساسات و هیجانات ایجادگشته و بیان-کننده عقاید و باور فرد باشد، نگرش گفته می¬شود(61). تعریف عملی : منظوراز نگرش در این پژوهش، بررسی حالت عاطفی مثبت یا منفی والدین، پرستاران و مراقبین سلامت نسبت به اهدای شیر و بانک شیر در شهر تبریز است که از طریق پرسشنامه نگرش محقق¬ساخته مشتمل بر 45 سوال سنجیده خواهد¬شد. مادران تعریف عملی: در این پژوهش منظور از مادر، والد مونث بیولوژیک کودک می¬باشد که در زمان پژوهش با کودک زندگی می¬کند. کارکنان مراکز آموزشی درمانی: تعریف عملی: در این پژوهش منظور از کارکنان مراکز آموزشی درمانی، پرستاران و ماماهای شاغل در بخش¬های نوزادان، تحت نظر و NICU ، زایمان، پست¬پارتوم و بخش حاملگی¬های پرخطر در مرکز آموزشی درمانی زنان شهر تبریز (الزهرا و طالقانی) می¬باشد. مراقبین سلامت (کارکنان واحد بهداشت خانواده) تعریف نظری:کارکنان واحد بهداشت خانواده دربرگیرنده کارکنان مورد نیاز برای ارائه مراقبت¬های بهداشتی در واحد بهداشت خانواده مراکز بهداشتی است(62). تعریف عملی: در این پژوهش به افرادی اطلاق می¬شود که در واحد بهداشت خانواده یکی از مراکز سلامت شهر تبریز خدمت می¬کنند و ممکن است یکی از رشته¬های بهداشت خانواده، بهداشت عمومی، پرستاری و مامایی باشند. شیر اهدایی تعریف نظری: شیری است که توسط زنان شیرده جهت شیرخواران دیگر، اهدا می¬شود و با استفاده از روش پاستوریزاسیون نگهدارنده (Holder)، پاستوریزه و عاری از آلودگی شده و توسط گیرنده¬ای که فرزند خودش نیست، مورد استفاده قرار می¬گیرد(22). تعریف عملی: شیر دوشیده¬شده از سینه مادرانی که سن کودک¬شان زیر یک¬سال است و در درمانگاه مرکز اموزشی درمانی بیمارستان الزهرا شهر تبریز بر اساس راهنمای بالینی موجود جمع¬آوری و تحت فرایند پاستوریزاسیون قرارگرفته و پس از توزیع، توسط گیرنده¬ای که فرزند خودش نیست، استفاده می¬شود. بانک شیر تعریف نظری: سازمانی است شیر مادران را بر اساس تجویز پزشک، جمع¬آوری، پردازش و ذخیره نموده و برای توزیع بین شیرخوارگان نیازمند از طریق غربالگری اهدا می¬کند(22). تعریف عملی: مرکزی در بیمارستان آموزشی الزهرا (س) تبریز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تبریز که شیر مادران واجد شرایط را جمع¬آوری، آزمایش، ذخیره و عرضه می¬کند. |
| ذینفعان نتایج طرح | ارتقای دانش و نگرش مادران، کارکنان مراکز آموزشی درمانی و مراقبین سلامت در حوزه بانک شیر و شیر اهدایی در بهبود کیفیت مراقبت نوزادان و کاهش مرگ¬ومیر نوزادان موثر خواهدبود. نتایج حاصل از این پژوهش منجر به شناسایی دیدگاه¬های مختلف در جامعه و موانع و تسهیل¬گرهای اهدای شیر می¬گردد که می¬تواند در برنامه¬ریزی¬ها و آموزش در سطح ملی، شفاف¬سازی و یا تقویت اهدای شیر، استفاده شود که این امر، میتواند در ارتقا و گسترش کمی و کیفی نظام ارایه خدمات بهداشتی و درمانی موثر واقع¬شده، سبب کاهش مرگ¬ومیر نوزادان، ترویج و حمایت از تغذیه انحصاری با شیرمادر، کاهش بار مالی خانواده و سیستم درمانی و افزایش آگاهی درخصوص اصول اداره بانک¬های شیرمادران و شیر پاستوریزه و کاهش بار اقتصادی ناشی از بیماری¬ها و افزایش ارتقای سبک زندگی گردد. در خصوص مادربزرگ ها نیز افزایش آگاهی آنان و احساس موثر و مفید بودن بدنبال مشارکت اصولی آنان در تصمیم گیری ها و نیز منجر به ارتقای سطح زندگی فرزندان آنان خواهد شد. بنابراین ذینفعان این مطالعه در درجه اول نوزادان، خصوصا نوزادان پره ترم و بیمار و سپس والدین، خانواده ها، جامعه و معاونت¬ بهداشتی، معاونت ¬درمان و همچنین سیستم¬های خدمات بهداشتی درمانی خواهندبود. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| مینا حسین زاده | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| مژگان میرغفوروند | مشاور |
| محمدحسن صاحبی حق | همکار اصلی |
| سیما گل صنم لو | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر مادران کودکان زیر یکسال آگاهی کم ولی نگرش مطلوبی نسبت به شیر اهدایی دارند.متن خبر سازمان بهداشت جهانی تغذیه کودکان با شیر مادر را موکدا توصیه می نماید؛ اما در مورد کودکانی که به هر دلیلی نمیتوانند شیر مادر خود را دریافت نمایند، گزینه ارجح بعدی استفاده از شیر اهدایی است. بانک شیر ابتکاری نوین و ایمن در این زمینه است که شیر مادران را جمع آوری، پردازش و ذخیره نموده و برای توزیع بین شیرخوارگان نیازمند از طریق غربالگری اهدا می کند. یکی از موانع اهدای شیر و یا پذیرش آن، دانش ناکافی در مورد شیر اهدایی و فرایندهای مربوط به آن است. با توجه به جدید التاسیس بودن بانک شیر مادران در ایران، و اهمیتی که دانش و نگرش گروه های تاثیرگذار در فرآیند اهدای شیر میتواند در پذیرش و مقبولیت آن در جامعه داشته باشد، مطالعه حاضر با هدف تعیین دانش و نگرش مادران، مراقبین سلامت و کارکنان مراکز آموزشی درمانی در خصوص بانک شیر و اهدای شیر در شهر تبریز انجام شد. یافته ها نشالن داد که مادران کودکان زیر یک سال دانش مطلوبی در مورد بانک شیر و اهدای شیر ندارند؛ با این وجود با توجه به نگرش نسبتا مطلوب مادران به نظر می رسد که زمینه و بستر مناسب از لحاظ فرهنگی و مذهبی برای توسعه بانک های شیر انسانی در ایران وجود دارد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر مراقبین سلامت و کارکنان مراکز درمانی آگاهی و نگرش مطلوب نسبت به شیراهدایی دارند.متن خبر سازمان بهداشت جهانی تغذیه کودکان با شیر مادر را موکدا توصیه می نماید؛ اما در مورد کودکانی که به هر دلیلی نمیتوانند شیر مادر خود را دریافت نمایند، گزینه ارجح بعدی استفاده از شیر اهدایی است. بانک شیر ابتکاری نوین و ایمن در این زمینه است که شیر مادران را جمع آوری، پردازش و ذخیره نموده و برای توزیع بین شیرخوارگان نیازمند از طریق غربالگری اهدا می کند. یکی از موانع اهدای شیر و یا پذیرش آن، دانش ناکافی در مورد شیر اهدایی و فرایندهای مربوط به آن است. با توجه به جدید التاسیس بودن بانک شیر مادران در ایران، و اهمیتی که دانش و نگرش گروه های تاثیرگذار در فرآیند اهدای شیر میتواند در پذیرش و مقبولیت آن در جامعه داشته باشد، مطالعه حاضر با هدف تعیین دانش و نگرش مادران، مراقبین سلامت و کارکنان مراکز آموزشی درمانی در خصوص بانک شیر و اهدای شیر در شهر تبریز انجام شد. یافته ها نشان داد که کارکنان مراکز درمانی و مراقبین سلامت از سطح دانش و نگرش متوسطی نسبت به اهدای شیر و بانک شیر برخوردار هستند که این امر لزوم تدوین برنامه های آموزش بهداشت در خصوص بانک شیر و اهدای شیر با محوریت سیاست های دولت نسبت به بانک شیر و فرآیند آماده سازی شیر ایمن را به صورت جامعه و متمرکز برای کارکنان می طلبد. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
