بررسی شیوه های والد گری جهت کنترل رفتارهای نشسته و ارتباط رسانه ای گروه سنی 2-18 خانواده های تحت پوشش مراکز سلامت شهرتبریز سال 95
Study of parenting styles related to sedentary behavior control among 2-18years olds, health centers ,Tabriz;1395
مجریان: بهجت شکروش آلقو
خلاصه روش اجرا: هدف از مطالعه توصیفی-تحلیلی حاضرتعیین شیوه های والدگری جهت کنترل رفتارهای نشسته و ارتباط رسانه ای(EMC) کودکان و نوجوانان گروه سنی 2-18 سال خانواده های تحت پوشش مراکز سلامت شهر تبریز می باشد. جمعیت نمونه از بین خانواده های تحت پوشش مراکز سلامت ( مراکز بهداشتی درمانی شهری( شهر تبریز، از طریق نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای بر اساس برآورد فرمول حجم نمونه ()240و شیوع رفتارهای نشسته از مطالعات قبل انتخاب می شوند. ابتدا تعداد مراکز سلامت فعال مناطق ده گانه شهرداری شهر تبریز تعیین خواهد شد. براساس آخرین برآورد ها 20 مجتمع سلامت با 88 مرکز سلامت جمعیت مناطق مختلف شهر تبریز را پوشش می دهند. سپس براساس برآورد فرمول حجم نمونه ، ازهرناحیه 30 % مراکز سلامت انتخاب می شود.با احتساب 30% مراکز سلامت موجود نمونه گیری از 27= 26.4 مرکز سلامت انجام خواهد گرفت. مرحله سوم انتخاب خانواده ها از لیست موجود هر مرکز سلامت، برحسب نسبت جمعیت تحت پوشش، متناسب با حجم نمونه بصورت تصادفی سیستماتیک انتخاب و جهت مشارکت در پژوهش و تکمیل پرسشنامه به مرکز دعوت خواهند شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه معتبر اصلاح شده در روز معین و همزمان با اجرای ویزیت پایه در مراکز سلامت جمع آوری خواهد می شود. در روز جمع آوری داد ه ها، پژوهشگر ضمن بیان اهداف پژوهش، علت انتخاب و نحوه انجام مطالعه، جلب مشارکت و رضایت آگاهانه والدین و فرزندانشان جهت شرکت درپژوهش و تکمیل پرسشنامه های مربوط انجام خواهد شد. ورود والدین به مطالعه براساس معیار های ورود( داشتن فرزند 2 تا 18 سال، ساکن شهر تبریز، تحت پوشش مراکز سلامت، داشتن رضایت آگاهانه، کتبی جهت مشارکت خود و اجاز نامه جهت مشارکت کودکان در مطالعه) انجام می گیرد. والدین دارای مشکل روانشناختی ویا ناتوان کننده ، مهاجرت یا ترک به هر علت از مطالعه حذف خواهند شد. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه چند گانه بصورت خود-ایفا می باشد. جمع آوری داده ها همزمان با ویزیت پایه در مراکز سلامت انجام می شود. توضیح اینکه برای والدین کم سواد و کودکان زیر 10 سال تکمیل پرسشنامه همراه با مصاحبه انجام خواهد شد. پرسشنامه جمعیتی شامل سن، سواد، شغل والدین، بعد و نوع خانوار، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانواده و نیز مشخصات کودک از جمله سن،جنسیت،مقطع پایه تحصیلی، شاخص های تن سنجی شامل قد، وزن کودک خواهد بود. جهت تعیین شیوه های والدگری مرتبط با کنترل رفتارهای نشسته، شاخص قوانین والدینی و ارتباط والد-فرزند از پرسشنامه بژلند و همکاران (Bjelland, et al) استفاده می شود. تعیین الگوی فعالیت های نشسته( مدت و نوع فعالیت های نشسته از جمله مدت تماشای برنامه های تلویزیون، انواع بازی های رایانه، مبتنی بر شبکه اینترنت و گوشی های هوشمند، ... ) از پرسشنامه معتبرGlobal School based- student health survey (GSHS) سازمان جهانی بهداشت استفاده می شود. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSSنسخه 21 انجام می گیرد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 65124 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی شیوه های والد گری جهت کنترل رفتارهای نشسته و ارتباط رسانه ای گروه سنی 2-18 خانواده های تحت پوشش مراکز سلامت شهرتبریز سال 95 |
| عنوان لاتین طرح | Study of parenting styles related to sedentary behavior control among 2-18years olds, health centers ,Tabriz;1395 |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارزیابی عوامل خطر در بیماریهای اولویتدار (اعتیاد، تغذیه، آلودگی هوا و محیط زیست) |
| نوع مطالعه | مطالعه توصیفی مداخله ای (پیش تجربی- تجربی- شبه تجربی) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 24 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | نظر به اینکه مقاله ای در خصوص بررسی شیوه های والدگری جهت کنترل فعالیت نشسته کودکان و نوجوانان در ایران و خاصه تبریز یافت نشد، از این رو بررسی شیوه والد گری (فرزند پروری) جهت کنترل رفتارهای نشسته کودکان و نوجوانان شهر تبریزبعنوان یک موضوع جدید تلقی می شود. |
| اهداف اختصاصی | تعیین الگوی رفتارهای نشسته و ارتباط رسانه ای براساس مشخصات جمعیتی کودکان و نوجوانان ( سن، جنسیت، وضعیت اقتصادی و اجتماعی، نوع خانوار، سواد، شغل پدرو مادر) خانواده تحت پوشش مراکز سلامت مورد مطالعه. -تعیین قوانین والدینی ( parental rules) جهت کنترل رفتارهای نشسته کودکان و نوجوانان براساس مشخصات جمعیتی والدین) سواد، شغل، پدرو مادر، وضعیت اقتصادی، اجتماعی، نوع خانوار(… خانواده تحت پوشش مراکز سلامت مورد مطالعه . -تعیین قوانین والدینی ( parental rules) جهت کنترل رفتارهای نشسته کودکان و نوجوانان براساس مشخصات جمعیتی کود کان و نوجوان) جنسیت، سن، مقطع، پایه تحصیلی، قد، وزن، وضعیت اقتصادی و اجتماعی، نوع خانوار(….تحت پوشش مراکز سلامت مورد مطالعه . -تعیین شیوه ارتباط والدینی ( of communication style parental) جهت کنترل رفتارهای نشسته کودکان و نوجوانان براساس مشخصات جمعیتی والدین) سواد، شغل پدرو مادر، وضعیت اقتصادی، اجتماعی ( خانواده های تحت پوشش مراکز سلامت مورد مطالعه. -تعیین شیوه ارتباط والدینی ( of communication style parental) جهت کنترل رفتارهای نشسته کودکان و نوجوانان براساس مشخصات جمعیتی کودکان و نوجوانان( جنسیت،سن، وضعیت اقتصادی، اجتماعی...) خانواده های تحت پوشش مراکز سلامت مورد مطالعه. -تعیین رابطه تدوین قوانین والدینی ( parental rules) با مدت رفتارهای نشسته کودکان و نوجوانان خانواده های تحت پوشش مراکز سلامت مورد مطالعه. -تعیین رابطه شیوه ارتباط والدینی( parental style of communication) با مدت رفتارهای نشسته و ارتباط رسانه ای کودکان و نوجوانان خانواده های تحت پوشش مراکز سلامت مورد مطالعه. |
| چکیده انگلیسی طرح | Background: Adverse usage of electronic devices; Television (TV), computers, and Electronic Media Contact(EMC) impose a lot of health problems. The aim of this study was to identify the parental styles in terms of controlling children and adolescents sedentary behaviors among households covered by Tabriz health centers. Method &Tools: In this cross-sectional study, 480 parents and children enrolled through multi-stage random sampling. Data were collected using a multi-sectional questionnaire; parent and child demographic, parental styles related to sedentary behaviors based on Bjelland et al. study, sedentary behavior pattern adapted from the Global School-based Student Health Survey (GSHS).The self-administered questionnaires were filled out by parents and children (for illiterate parents and children under 10 questionnaires were filled out by an interview). Data analysis was performed using descriptive and analytic statistic methods, SPSS 21 software. The significant level =p <0.05. |
| کلمات کلیدی | شیوه های والدگری (Parenting strategies): تعریف نظری: مجموعه ای از رفتار های که تعیین کننده روابط متقابل والد و فرزند در موقعیت های متفاوت و گسترده است که موجب ایجاد یک فضای تعاملی می شود(23،24). تعریف عملی:در این مطالعه منظور از شیوه های والدگری(فرزندپروری) آن دسته از رفتارهای والدین جهت کنترل رفتارهای نشسته و ارتباط رسانه ای کودکان و نوجوانان مورد مطالعه از طریق تدوین قوانین ( parental rules) وشیوه برقراری ارتباط ( of communication style) والد – فرزند می باشد که مطابق با سوالات پرسشنامه (Bjelland, et al) تعیین و براساس مقیاس پنج گزینه ای لیکرت (خیلی موافقم=5 ، موافقم=4 ، مخالفم=3 ، خیلی مخالفم=2 ، بی نظرم=1 ) امتیاز دهی می شود. جمع ممکن امتیازات(60-12) خواهد بود. قوانین والدینی( parental rules) در این مطالعه منظور از"قوانین والدینی" تعیین مدت زمان تماشای برنامه های تلویزیون، بازی های رایانه ای، ارتباط رسانه ای از طریق تلفن همراه و اینترنت برای کودک و نوجوان در منزل از سوی والدین تعریف می شود. مطابق با سوالات پرسشنامه (Bjelland, et al) تعیین و براساس مقیاس پنج گزینه ای لیکرت ( خیلی موافقم= 5، موافقم=4، بی نظرم= 3، مخالفم=2، خیلی مخالفم=1) پرسشنامه شامل دو سئوال از والدین و دو سئوال از کودک یا نوجوان تعیین می شود. جمع ممکن امتیازات(20-4) خواهد بود. شیوه ارتباط شیوه برقراری ارتباط والد و فرزند تعریف شده است(45 ). در این مطالعه منظوراز شیوه ارتباط والد و فرزند، اعمال هر گونه زور، فشار و اجباریا بکارگیری شیوه های حمایتی وتوصیه، پند جهت کنترل مدت تماشای برنامه های تلویزیون، بازی های رایانه و گوشی های هوشمند می باشد. مطابق با سوالات پرسشنامه (Bjelland, et al) تعیین و براساس مقیاس پنج گزینه ای لیکرت (خیلی موافقم=5 ، موافقم=4 ، مخالفم=3 ، خیلی مخالفم=2 ، بی نظرم=1 ) امتیاز دهی می شود. این بخش شامل هشت سوال ، چهار سئوال از والدین و چهار سئوال مربوط به کودک یا نوجوان می باشد. جمع ممکن امتیازات (40-8) خواهد بود رفتارها یا فعالیت های نشسته( activities/sedentary behaviors): تعریف نظری : رفتارها یا فعالیت هایی هستند که در حال نشسته یا درازکش انجام می شود و انرژی بسیارکم ( کمتر از 4 متابولیک اکی والانت) مصرف می کند. فعالیت های نشسته به معنی عدم انجام فعالیت بدنی نمی باشد. بعبارت دیگر، رفتار نشسته وضعیتی توصیف میشود که بدن دارای حداقل جنبش و حرکت است. در حالت نشسته مقدار انرژی مصرفی بدن برابر با میزان متابولیک پایه است(( RMR*. رفتارهای نشسته طیف وسیعی از فعالیت ها از جمله: تماشای برنامه های تلویزیون، بازی های رایانه ای، و ویدئویی، مطالعه، خواندن کتاب، گوش کردن به موسیقی، ارتباط رسانه ای (EMC) ، استراحت، خواب می باشد (3). تعریف عملی:در این مطالعه منظور از رفتارهای نشسته شامل مدت تماشای برنامه های تلویزیون,بازی های ویدئویی,رایانه ای,مبتنی بر شبکه اینترنت,گوشی های هوشمند,مکالمه با تلفن و گوش کردن آهنگ,ارتباط رسانه ای((EMC** شامل مکالمه و صحبت با تلفن، تلفن همراه، ارسال پیامک از طریق تلفن هوشمند و یا ارسال پیام از طریق اینترنت، ،استراحت و خوابیدن کودکان و نوجوانان مورد مطالعه طی یک هفته معین بصورت دقیقه در روز محاسبه می شود. الگو و مدت هریک از فعاالیت های نشسته کودکان و نوجوانان ( تماشای برنامه های تلویزیون,بازی های ویدئویی,رایانه ای,مبتنی بر شبکه اینترنت,گوشی های هوشمند,مکالمه با تلفن و گوش کردن آهنگ,ارتباط رسانه ای (EMC) **استراحت و خوابیدن با استفاده از پرسشنامه Global School based- student health survey (GSHS) انجام می شود.(35) پرسشنامه مشتمل بر 24 نوع فعالیت و سوال از کودک و نوجوان جهت تعیین نوع و مدت هریک از فعالیت ها بصورت دقیقه در روز طی روزهای تعطیل و غیر تعطیل در یک هفته معین را شامل می شود. مدت زمان صرف شده برای هر یک از فعالیت ها بصورت ساعت، دقیقه در روز ( هرگز=0، 30 دقیقه، ، یک ساعت، ، 11یک و نیم ساعت، 2 ساعت ،....ساعت) تعیین و محاسبه می شود. نوع و مدت رفتارهای نشسته براساس ساعت، دقیقه در روزطی روز های هفته (ایام تعطیل و غیر تعطیل ) بصورت جداگانه محاسبه می شود. RMR* میزان انرژی مصرفی در حالت استراحت (Rest Metabolic Rate ) نامیده می شود. بدن انسان در حالت استراحت نیز نیاز به نرژی دارد ( به میزان ۷۵ درصد انرژی است که در طول ساعت های مختلف مصرف می شود. این مقدار انرژی جهت فعالیت های حیاتی بدن چون تنفس، گردش خون، کارکرد اعضای بدن شامل قلب ، شش ها، کلیه ها مورد نیاز است.RMR میزان انرژی است که بدن در حال استراحت ، نشستن، خوابیدن وایستادن بدون انجام کار بدنی می سوزاند(46). ** EMC Electronic media contact یا" ارتباط رسانه های الکترونیکی" که بر پایه ارتباط از طریق ابزارهای الکترونیکی، اینترنت و شبکه های اجتماعی تعریف شده است(47). در این مطالعه منظور از ارتباط رسانه های الکترونیکی شامل مدت صحبت با دوست از طریق تلفن ثابت، تلفن همراه، تلفن هوشمند، ارسال پیامک و تماس از طریق اینترنت را شامل می شود ، که با استفاده از پرسشنامه خود ایفا، مدت زمان صرف شده براساس دقیقه در روزطی روز های هفته (ایام تعطیل و غیر تعطیل) بصورت جداگانه محاسبه می شود. تعيين کننده اجتماعي سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح | سازمان های مرتبط با سلامت کودک و نوجوانان، وزارت بهداشت و درمان، وزارت ورزش و جوانان، بهزیستی و بهداشت خانواده و مدارس، متخصصین سلامت کودک ، مراقبین سلامت، مددکاران رفاه اجتماعی جامعه و خانواده خواهند بود. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| بهجت شکروش آلقو | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| محمد اصغری جعفرآبادی | مشاور |
| فریبا عزب دفتری | مشاور |
| پریسا جعفرپور | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر آگاهی والدین و شیوه های ایجاد ارتباط والد با کودک در کاهش مدت زمان رفتارهای نشسته کودکان و نوجوانان موثر است.متن خبر اهمیت موضوع: فتارهای نشسته در دوران کودکی و نوجوانی بعنوان رفتارهای پرخطرشناخته شده است. رفتارهای نشسته، انرژی کمترمصرف می کنند باعث افزایش وزن و چاقی می شوند.
تماشای تلویزیون، کار با رایانه، بازی های رایانه ای و متصل به گوشی همراه، انجام کار و تکالیف در حالت نشسته ازجمله رفتارهای نشسته هستند.
مهمترین یافته ها: مدت رفتارهای نشسته پسران و دختران ایرانی بیش از دو ساعت در روز بود.بازی های رایانه ای و متصل به گوشی همراه در بین پسران از سنین بسیار پایین شروع می شود ودر خانواده های با وضعیت اقتصادی متوسط و بالا شایع بود. خطر "تماشای برنامه های تلویزیونی" بیش از دو ساعت در روز در دختران نوجوان بیشتر بود.شیوه های رفتاری والد در کنترل مدت رفتارهای نشسته کودکان و نوجوان موثر بود. شیوه های ایجاد ارتباط با کودک، شیوه گفتگو با کودک، بیان منطق و دلیل در مقایسه با تنبیه کردن و اعمال محدودیت جهت کنترل مدت رفتارهای نشسته کودکان موثرشناخته شد.
پیشنهادات: والدین و مراقبین کودکان و نوجوانان بجای تنبیه کردن و اعمال محدودیت از شیوه گفتگو وبیان دلیل و منطق، مدت رفتارهای نشسته کودکان را کنترل کنند. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
