بررسی آلودگی شیر مادر با آفلاتوکسین M1 وB1 و ارتباط آن با وضعیت تغذیهای مادران و نوزادان در شهرستان مهاباد و روستاهای اطراف آن
Investigation of breast milk contamination by M1 and B1 aflatoxins and their relation to the nutritional status of mothers and infants in Mahabad and rural areas, Iran.
مجریان: رضا مهدوی
خلاصه روش اجرا: پژوهش حاضر مطالعهای توصیفی – تحلیلی میباشد که با هدف بررسی آلودگی شیر مادر با آفلاتوکسینهای B1 و M1 و ارتباط این آلودگی با وضعیت تغذیهای مادران شیرده و شیرخواران، در شهرستان مهاباد و برخی از روستاهای اطراف آن انجام میگیرد. مادران شیرده مراجعهکننده به مراکز بهداشتی - درمانی شهرستان مهاباد و خانههای بهداشت روستایی و نوزادان 90-120 روزه آنها جامعه آماری ما را تشکیل میدهند. افراد واجد شرایط پس از تکمیل فرم رضایتنامه کتبی وارد مطالعه خواهند شد. معیارهای ورود به مطالعه شامل: 1) مادران دارای کودک منحصرا شیرمادرخوار 90 -120 روزه 2) مادران دارای کودک منحصرا شیرمادرخوار با وزن تولد بالای 2500 گرم 3) مادران دارای کودک منحصرا شیرمادرخوار بدون سابقه بیماریهای مزمن 4) کودکان منحصرا شیرمادرخوار Full Term در این پژوهش 6 مرکز بهداشتی درمانی از شهر مهاباد و 6 خانه بهداشت روستایی به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای انتخاب میشوند. با استفاده از محاسبات آماری حجم نمونه 88نفر محاسبه شد که 44 نفر از مراکز بهداشتی درمانی شهری و 44 نفر نیز از خانههای بهداشت روستایی انتخاب خواهند شد. این 88 نفر از بین مادران شیرده مراجعهکننده به این مراکز که کودک خود را انحصارا با شیر مادر تغذیه میکنند به صورت تصادفی و پس از تکمیل فرم رضایتنامه کتبی انتخاب میشوند. برای هر فرد سه پرسشنامه شامل موارد زیر پر خواهد شد: 1) پرشسنامه ای حاوی اطلاعات عمومی و آنتروپومتریک مادر و کودک. 2) پرسشنامه تکرر مصرف غذایی، شامل مواد غذایی که احتمال آلودگی با آفلاتوکسین را دارند. 3) پرسشنامه یادآمد 24 ساعته (3 روز)، جهت بررسی وضعیت تغذیهای مادران شیرده. اندازههای تنسنجی مادر شامل قد و وزن اندازه گرفته شده و BMI محاسبه خواهد شد. در مورد کودک نیز قد، وزن و دور سر اندازه گرفته شده وامتیاز وزن برای سن WAZو امتیاز قد برای سن HAZ با استفاده از نرمافزار محاسبه میشود. از مادران مراجعهکننده به مراکز بهداشت شهری و خانه های بهداشت روستایی درخواست میشود که 10 – 15 میلیلیتر شیر را قبل از ظهر و پیش از تغذیه شیرخوار جهت بررسی آلودگی با آفلاتوکسین B1 M1 , و سایر آزمایشها درظرف استریل جمعآوری نمایند و سپس هر نمونه شیر در دو لوله آزمایش جداگانه و در دمای 18- درجه سانتیگراد تا زمان انجام آزمایشات مربوطه نگهداری میشود.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 65036 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی آلودگی شیر مادر با آفلاتوکسین M1 وB1 و ارتباط آن با وضعیت تغذیهای مادران و نوزادان در شهرستان مهاباد و روستاهای اطراف آن |
| عنوان لاتین طرح | Investigation of breast milk contamination by M1 and B1 aflatoxins and their relation to the nutritional status of mothers and infants in Mahabad and rural areas, Iran. |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | کنترل کیفیت مواد خوراکی و آشامیدنی |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | شیر مادر بهترین منبع مواد مغذی برای نوزاد بوده و فواید تغذیهای و غیرتغذیهای بینظیری را برای سلامتی، رشد، تکامل وایمنی شیرخوار فراهم میکند. نوزاد را در برابر بیماریهایی نظیر اسهال، عفونتهای خطرناک باکتریایی و ویروسی ازجمله عفونت تنفسی محافظت میکند، همچنین یک عامل محافظتی در مقابل ابتلا به بیماریهایی مانند آسم، آلرژی، سندرم متابولیک، بیماریهای دژنراتیو مغز و چاقی در بزرگسالی میباشد. آکادمی طب اطفال آمریکا تغذیه انحصاری نوزاد با شیر مادر را برای 6 ماه اول زندگی و به صورت تغذیهی تکمیلی تا 2 سالگی مورد تأکید قرار داده است. ترکیب شیر مادر تحت تأثیر ویژگیهای جغرافیایی مثل عادات رژیمی و سبک زندگی مادر شیرده قرار میگیرد، بنابراین علیرغم دارا بودن عوامل ایمونولوژیکی و تغذیهای، ممکن است حاوی مقادیر جزئی از آلوده کنندههای طبیعی یا مصنوعی نیز باشد که ناشی از مواجههی رژیمی مادر با این آلایندههاست. یکی از این آلودهکنندهها آفلاتوکسینها میباشند، توکسینهای قارچی که مواد غذایی را آلوده میکنند و از این طریق وارد رژیم غذایی انسان میشوند. طبقهبندی شیمیایی آفلاتوکسینها بر اساس رفتار فلورسنسی آنها تحت نور ماوراءبنفش انجام میشود و بر این اساس به دو گروه اصلی تقسیم میشوند blue ( B1, B2)و .green (G1,G1) در میان بیش از 300 آفلاتوکسین شناخته شده، آفلاتوکسین B1 (AFB1) شایعترین و سمیترین آنها بوده که به دلیل اثرات موتاژنیک، کارسینوژنیک، تراتورژنیک، هپاتوتوکسیک، ایمیونوتوکسیک و ژنوتوکسیک توسط آژآنس بینالمللی تحقیق روی سرطان (IARC) در سال 1993 در گروه اول مواد سرطانزا طبقهبندی شده است. وقتی که زنان و حیوانات شیرده غذای آلوده با AFB1 مصرف میکنند این توکسین در کبد توسط سیستم cytochrome P450 1A2 متابولیزه شده و به فرم مونوهیدروکسیله (AFM1) درمیآید. AFM1 در شیر، ادرار، مدفوع و همچنین ارگانهایی مانند کبد و کلیه یافت میشود و در واقع بیومارکری برای ارزیابی میزان مواجهه با AFB1 میباشد. مقدار این توکسین در شیر مادر بستگی به مقدار AFB1 در غذای آلوده مصرفی دارد. مواجهه نوزادان با AFM1 به چند دلیل از نگرانیهای عمده به شمار میرود، از جمله: اینکه AFM1 متابولیت غیرفعال AFB1 نمیباشد و کارسینوژن بودن آن در چند گونه حیوانی نشان داده شده است. از طرفی وزن پایین بدن، متابولیسم بالا، توانایی سمزدایی کمتر و ناکامل بودن ارگانهای حیاتی بدن به ویژه سیستم عصبی مرکزی، نوزادان را در برابر اثرات آن آسیبپذیرتر میکند. آلودگی شیر مادر با این توکسین، باعث افزایش حساسیت نوزاد به بیماریهای عفونی و یرقان شده و همچنین وزن پایین، سوءتغذیه و بازماندگی رشد در دوران نوزادی و دورههای بعدی زندگی از دیگر اثرات مضر AFM1 ذکر شده است. این آفلاتوکسین در اتیولوژی کواشیورکور و ماراسموس مؤثر است. اگرچه AFM1 شایعترین آفلاتوکسین و اصلیترین متابولیت دفعی AFB1 در شیر مادر است، اما همچنین گزارش شده که درصدی از AFB1 به شکل دست نخورده وارد شیر شده و دفع میشود. AFB1 در بالاترین غلظت (8200 ng/l ) در شیر مادر گزارش شده است. آلودگی شیر مادر با AFB1 در کشورهای ترکیه، غنا، ایتالیا، مصر و سیرالئون مشاهده شده است. مواجهه با AFB1 در سنین پایین، فاکتور مستعدکننده برای ابتلا به سرطان کبد بوده و همچنین با ممانعت از سنتز پروتئین در بدن، باعث آسیب رشد در کودکان در طی رشد و تکامل آنها میشود.با توجه به اهمیت تغذیه با شیر مادر برای رشد و تکامل نوزاد و همچنین با توجه به گزارشهای فراوان مبنی بر آلودگی شیر مادر با آفلاتوکسین M1و B1و حساسیت بالای کودکان به اثرات مضر آن و همچنین باتوجه به نبود مطالعهای در این زمینه در شهرستان مهاباد، در این مطالعه شیر مادران شهرستان مهاباد از نظر آلودگی با آفلاتوکسین M1و B1و ارتباط آن با وضعیت تغذیهای مادران و نوزادان و فاکتورهای رشد نوزاد مورد بررسی قرار خواهد گرفت. |
| اهداف اختصاصی | تعیین و مقایسه میزان آلودگی شیر مادران با آفلاتوکسین M1 و B1 در شهر مهاباد و برخی از روستاهای اطراف آن. -تعیین BMI مادران مورد مطالعه و ارتباط آن با میزان آلودگی شیر مادران به آفلاتوکسین M1 و B1. -تعیین و مقایسه انرژی و درشت‌مغذی‌های دریافتی مادران شیرده در شهر مهاباد و برخی از روستاهای اطراف آن با مقادیر توصیه شده. -تعیین ارتباط بین میزان انرژی و درشت مغذی‌های دریافتی مادران شیرده با میزان آلودگی شیر مادران با آفلاتوکسین‌های M1 و B1. -تعیین نوع غذای مصرفی مادران شیرده و ارتباط آن با میزان آلودگی شیر مادر با آفلاتوکسین M1 و B1. -تعیین وزن تولد و شاخص‌های تن‌سنجی کودکان شیرخوار و ارتباط آن با میزان آلودگی شیر مادران با آفلاتوکسین M1 . B1 |
| چکیده انگلیسی طرح | Breast milk is the complex and highly variable biofluid that not only provides an ideal nutrient composition for the newborn, it also contains myriad of biologically active components which can actively influence infant growth and development and stimulate neonatal protection against gastrointestinal diseases. However, different naturally and synthetic toxic contaminants that lactating mothers are exposed to through the diet, such as aflatoxins, may be carried over to their milk. Aflatoxins are one of the highly toxic and carcinogenic secondary metabolites produced in foods contaminated by the molds Aspergillus. It has been shown that the children exposed to aflatoxins through milk or milk products may become prone to the infectious diseases, underweight, and stunted during infancy and for the rest of their life. The purpose of this survey is to determine the occurrence and level of AFB1 and AFM1 in human breast milk, dietary factor associated and possible effects on child growth in Mahabad, Iran. Materials and methods: Eighty eight (88) volunteered lactating women with no history of chronic disease who exclusively breastfed their infants and full-term infants who aged 90 – 120 days will be randomly recruited (44 from rural health houses and 44 from urban health centers). Three questionnaires including sociodemographic questionnaire, food frequency questionnaire (FFQ) focused on more probable AFs contaminated foodstuffs and 24-hours recall for three non-sequential days will be filled in for each participant. Anthropometric measurements, weigh, height will be measured on the date of enrollment in the care centers and BMI, WAZ, HAZ and WHZ were calculated. 10-15 mL of breast milk will be obtained from lactating women during the morning period before nursing the baby by self-expression or manual breast pump. The collected samples immediately will be frozen at (-18°c) until analysis. Statistical analysis will be performed using SPSS for windows version 21.0. Analysis of data will be carried out using Kolmogorov-Smirnov test. Independent t-test، paired t-test،multiple linear regression and Pearson correlation test will be used. |
| کلمات کلیدی | آفلاتوکسین¬ها: توکسین¬های طبیعی هستند که به عنوان متابولیت ثانویه توسط زیرگونههای کپک آسپرژیلوس تولید میشوند. آفلاتوکسین (AFB1) B1 : شایعترین و سمیترین آفلاتوکسین در غذاها و در واقع سمیترین توکسین قارچی است. آفلاتوکسین M1 (AFM1): اصلیترین متابولیت ترشحی در شیر زنان و حیوانات شیردهی میباشد که غذای آلوده با AFB1 مصرف کردهاند. AFB1 در کبد توسط سیستم cytochrome P450 1A2 متابولیزه شده و به فرم مونوهیدروکسیله AFM1 در میآید که در شیر ترشح میشود. Aflatoxin – albumin : ترکیب حاصل از اتصال آفلاتوکسین به آلبومین در خون که بیومارکری برای ارزیابی مواجهه با آفلاتوکسین میباشد. وضعیت تغذیه ای مادران: انرژی و درشت مغذیهای ( کربوهیدرات، پروتئین، چربی) دریافتی مادران. وضعیت تغذیه ای نوزادان: با اندازهگیری وزن و قد و فاکتورهای رشد آنان سنجیده میشود. WAZ : امتیاز وزن برای سن نوزاد، که پس از اندازهگیری وزن و با استفاده از نرم افزار محاسبه میشود و نشاندهنده وضعیت تغذیهای نوزاد میباشد. HAZ : امتیاز قد برای سن نوزاد، که پس از اندازهگیری قد و با استفاده از نرم افزار محاسبه میشود و نشاندهنده وضعیت تغذیهای نوزاد میباشد |
| ذینفعان نتایج طرح |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| رضا مهدوی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| لیلا نیک نیاز | مشاور |
| منیژه آذری کیا | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر آلودگی شیر مادران با آفلاتوکسینهای B1 و M1 می تواند بر رشد شیرخواران تاثیر منفی داشته باشد.متن خبر شیر مادر یک مایع بیولوژیک پیچیده است که ممکن است حاوی مقادیر جزئی از آلوده کنندههای طبیعی یا مصنوعی باشد. یکی از آلایندههای شیر مادر آفلاتوکسینها هستند. در مطالعه حاضر 100 و 2/93 درصد نمونه¬های شیر مادر آلوده به آفلاتوکسین M1 و آفلاتوکسین B1 بودند. شیوع و سطح آلودگی در نمونه های شیر بین روستاها و شهرستان مهاباد تفاوتی نداشت. از میان مواد غذایی مصرفی مورد بررسی، بین مصرف نان لواش، بلغور گندم و تخم مرغ توسط مادران شیرده و آلودگی شیر مادران با AFB1 و همچنین مصرف آرد گندم و دوغ محلی با آلودگی شیر مادران با AFM1 ارتباط مثبت وجود داشت. آلودگی شیر مادران با AFM1 و AFB1 ارتباط منفی با رشد شیرخواران داشت به طوریکه با افزایش غلظت AFM1 و AFB1 در شیر مادران، (امتیاز قد برای سن) HAZ، و (امتیاز وزن برای قد) WHZ شیرخواران مورد مطالعه کاهش می¬یافت. با توجه به نتایج مطالعه حاضر پیشگیری از آلودگی مواد غذایی جهت کاهش مواجهه مادران و شیرخواران امری ضروری و مهم به نظر می¬رسد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
