تاثیر مشاوره حمایتی بر اختلال استرس پس از تروما متعاقب زایمان و تکامل عصبی عضلانی شیرخوار
The effect of supportive counseling on postpartum posttraumatic stress disorder and infant neuromuscular development
مجریان: رقیه نوری زاده
خلاصه روش اجرا: خلاصه روش اجرا: این مطالعه بعد از اخذ مجوز از کمیته اخلاق در پژوهش دانشگاه علوم پزشکی تبریز بر روی 72 زن زایمان کرده بستری در بخش های پس از زایمان(سزارین و مامایی) مراکز آموزشی- درمانی طالقانی و امام خمینی اراک انجام خواهد گرفت. بدین صورت که پژوهشگر هر روز به محیط های پژوهش مراجعه خواهد کرد و زنان زایمان کرده بستری در بخش پس از زایمان را از نظر داشتن زایمان تروماتیک با معیار (A) DSM-5 ارزیابی می کند که شامل دو سئوال در حیطه تهدید می باشد: - آیا هنگام درد یا زایمان،جان شما یا نوزادتان در خطر بود؟ - آﻳﺎ هنگام درد یا زایمان،از احتمال آﺳﻴﺐ ﺟﺪی به خودیا نوزادتان ترسیدید؟ در صورت پاسخ مثبت به حداقل یک مورد از سئوالات فوق، زایمان، تروماتیک در نظر گرفته می شود. سپس پژوهشگر از افرادی که شرایط ورود به مطالعه دارند، دعوت به شرکت در مطالعه خواهد کرد. زنان دارای تجربه زایمان تروماتیک بعد از اخذ رضایت آگاهانه و کتبی در هر دو گروه، پرسشنامه های مشخصات دموگرافیک و مامایی-نوزادی و پیوند مادر و کودک را قبل از ترخیص از طریق مصاحبه تکمیل خواهند نمود. چک لیست شاخص های آنتروپومتریک بدو تولد نوزاد، از طریق موارد ثبت شده در پرونده تکمیل خواهد شد. سپس مشارکت کنندگان به صورت بلوک بندی تصادفی طبقه بندی شده بر اساس نوع زایمان(واژینال یا سزارین اورژانسی) با استفاده از نرم افزار RASبا بلوک های4 و 6 تایی با نسبت 1:1به دوگروه (دریافت کننده مشاوره و کنترل)تخصیص داده خواهندشد. جهت پنهان سازی، نوع تخصیص روی کاغذ نوشته شده و در پاکت های مات پشت سر هم شماره گذاری شده، قرار خواهند گرفت(Allocation Concealment). پاکت ها به ترتیب و توسط فرد غیردرگیر در پژوهش باز خواهند شد. سپس برای گروه مداخله (36 نفر)، مشاوره حمایتی انفرادی طی دو جلسه حضوری و یک مشاوره تلفنی برگزار خواهد شد. جلسه اول 48-24 ساعت پس از زایمان (قبل از ترخیص)، به مدت 45-30 دقیقه خواهد بود. جلسه دوم به مدت 90-60 دقیقه طی 15-10 روز پس از زایمان که جهت مراقبت های روتین پس از زایمان به مراکز بهداشتی مراجعه می کنند، در اتاق مشاوره نزدیک¬ترین مرکز بهداشتی به محل سکونتشان برگزار می¬شود؛ بدین ترتیب که پژوهشگر طی تماس تلفنی و هماهنگی با مادران به هر مرکزی که برای مراقبت های پس از زایمان مراجعه نمایند، مراجعه و خدمات مشاوره را ارائه خواهد نمود و جلسه سوم بصورت مشاوره تلفنی طی 6-4 هفته پس از زایمان به مدت 20-15 دقیقه می باشد. گروه کنترل، فقط مراقبت های معمول بعد از زایمان را دریافت خواهند نمود. پژوهشگرشماره تماس خود را جهت پاسخگویی به سئوالات دراختیار هر دو گروه مداخله و کنترل خواهدگذاشت. مشارکت کنندگان تا چهار ماهگی پیگیری خواهند شد؛ بدین ترتیب که طی تماس تلفنی در دو و چهار ماهگی، از نظر زمان مراجعه به مراکز بهداشتی جهت واکسیناسیون نوزادان سوال خواهد شد و با مشارکت کنندگان، هماهنگی لازم جهت حضور همزمان در مراکز بهداشت جهت تکمیل پرسش نامه ها بعمل خواهد آمد. پرسشنامه های اختلال استرس پس از تروما(PCL5: PTSD Checklist for DSM-5)، پیوند مادر و شیرخوارPBQ: Postpartum Bonding Questionnaire)) و افسردگی پس از زایمان ادینبورگ در دو ماهگی تکمیل و پرسش نامه های PCL5 و تکامل عصبی عضلانی شیرخوار ASQ= Ages and Stages Questionnaire در چهار ماهگی توسط پژوهشگر مصاحبه و تکمیل خواهند شد. چک لیست شاخصهای انتروپومتریک نوزادان بر اساس پرونده زایمانی و سنجش در دو ماهگی و چهار ماهگی تکمیل خواهد شد. در راستای ملاحظات اخلاقی، در صورت کسب نمره علایم استرس پس از ترومای بالای 38 و نمره افسردگی بالای 13 طی 2و 4 ماه پس از زایمان به روان پزشک ارجاع داده خواهند شد. داده ها پس از جمع آوری با نرم افزار SPSS25 مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت. جهت مقایسه میانگین نمرات اختلال استرس پس از تروما بین دو گروه، دو و چهار ماه پس از زایمان از آزمون تی تست یا من ویتنی بسته به نرمالیتی داده ها استفاده خواهد شد. جهت مقایسه تکامل عصبی عضلانی در بین دو گروه، 4 ماه پس از زایمان از آزمون تی تست یا من ویتنی بسته به نرمالیتی داده ها استفاده می شود. جهت مقایسه میانگین نمرات افسردگی پس از زایمان بین دو گروه، دو ماه پس از زایمان از آزمون تی تست یا من ویتنی بسته به نرمالیتی داده ها استفاده خواهد شد. جهت مقایسه میانگین پیوند مادر و شیرخوار، قبل و دو ماه بعد از مداخله از آزمون ANCOVA با تعدیل اثر نمره پایه استفاده خواهد شد. جهت مقایسه شاخصهای انتروپومتریک نوزادان در دو و چهار ماهگی از آزمون RMANOVA با کنترل اثر نمره پایه استفاده خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 64845 |
| عنوان فارسی طرح | تاثیر مشاوره حمایتی بر اختلال استرس پس از تروما متعاقب زایمان و تکامل عصبی عضلانی شیرخوار |
| عنوان لاتین طرح | The effect of supportive counseling on postpartum posttraumatic stress disorder and infant neuromuscular development |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارائه الگوهای مناسب در مدیریت نظام سلامت |
| نوع مطالعه | مطالعه توصیفی مداخله ای (پیش تجربی- تجربی- شبه تجربی) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 15 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | بسیاری از زنانی که زایمان تروماتیک را تجربه میکنند بیان میکنند که فرصتی برای صحبت در مورد نگرانیها و استرس هایشان فراهم نمیشود و قبل از این که در مورد آن حرفی بزنند از بیمارستان ترخیص میشوند، حال آنکه حمایت های روانی مناسب به منظورکاهش عواقب دراز مدت و شدید بعدی ضروری است. مشاوره حمایتی برای پیشگیری از عود یا پیشرفت به سمت ناخوشی روانی وخیم کمک کننده میباشد. با توجه به شیوع نسبتاً بالای PTSD متعاقب زایمان در کشورمان در مقایسه با سایر نقاط جهان و نظر به ارتباط کیفیت خواب شیرخوار با PTSD پس از زایمان و ارتباط PTSD پس از زایمان با پیوند مادر و کودک و تکامل شناختی نوزادان و از آنجا که ماماها بعنوان مراقبین خط اول، نقش اصلی در حمایت از زنان زایمان کرده را برعهده دارند، محقق بر آن شد تا مطالعه ای با هدف تعیین تاثیر مشاوره حمایتی بر اختلال استرس پس از تروما متعاقب زایمان و تکامل عصبی عضلانی شیرخوار طراحی نماید. |
| اهداف اختصاصی | هدف اختصاصی اول: 1-تعیین تاثیر مشاوره حمایتی بر اختلال استرس پس از تروما متعاقب زایمان دربین دو گروه مشاوره وکنترل در 2 و 4 ماهگی -هدف اختصاصی دوم: 2- تعیین تاثیر مشاوره حمایتی بر تکامل عصبی عضلانی شیرخوار دربین دو گروه مشاوره وکنترل، 4 ماه پس از زایمان -هدف فرعی اول: تعیین تاثیر مشاوره حمایتی بر پیوند مادر و شیرخوار دربین دو گروه مشاوره وکنترل در 2 ماهگی با کنترل اثر نمره پایه -هدف فرعی دوم: تعیین تاثیر مشاوره حمایتی بر افسردگی پس از زایمان دربین دو گروه مشاوره وکنترل در 2 ماهگی -هدف فرعی سوم: تعیین تاثیر مشاوره حمایتی بر شاخصهای انتروپومتریک شیرخوار(وزن،قد‌‌و‌ دورسر)دربدو تولد،دوماهگی وچهارماهگی شیرخوار در دربین دو گروه مشاوره وکنترل با تعدیل اثر نمره پایه |
| چکیده انگلیسی طرح | This randomized controlled trial will be conducted on 110 postpartum women admitted to post-partum (Cesarean and Midwifery) educational centers of Al-Zahra and Taleghani educational centers after obtaining permission from the Ethics Committee of Tabriz University of Medical Sciences.In this way, the researcher will visit the research environments daily and evaluate postpartum women admitted to postpartum ward for traumatic childbirth with DSM-V (A) criterion, which includes two threat questions: Was your life or your baby's life at risk during labor or delivery? Did you fear that your baby might be seriously ill during labor or delivery? If you answered yes to at least one of these questions, the delivery is considered traumatic. The researcher will then invite people who are eligible for the study to participate in the study. Women with traumatic childbirth after completing written informed consent in both groups will complete demographic and midwifery questionnaires and mother-child transplant questionnaires before discharge through interview..The checklist of anthropometric indices at birth will be completed through the records in the file.To hide, the allocation type will be written on paper and numbered in opaque numbered envelopes(Allocation Concealment).Envelopes will be opened in sequence by the person involved in the research.Then for the intervention group (n = 55), individual supportive counseling will be held in two face-to-face sessions and one telephone consultation. The first session will be 24 to 48 hours after delivery (before discharge), for 30-45 minutesThe second session lasts for 60-90 minutes during the 10-15 days postpartum, which is referred to the health centers for routine postpartum care.In this way, the researcher will provide counseling services and services during telephone and coordination with mothers to any postpartum care center, and the third session will be telephone counseling during 4-6 weeks postpartum for 20- It's 15 minutes.The control group will receive only routine postpartum care. The researcher will provide his contact number to answer both intervention and control questions. Participants will be followed up to four monthsIn this way, during the two and four months telephone call, the timing of referral to the health centers for infant vaccination will be questioned and the participants will be required to coordinate the questionnaires simultaneously.Post Traumatic Stress Disorder Questionnaire (PCL5: PTSD Checklist for DSM-5, PBQ: Postpartum Bonding Questionnaire) and Edinburgh Postpartum Depression at Two Months Completed, PCL5 Questionnaire and Infant Neuromuscular Evaluation Stages The questionnaire will be interviewed and completed by the researcher at four months.For ethical considerations, a psychiatrist will be referred to a psychiatrist if a post-traumatic stress score score above 38 and a depression score above 13 occur within 2 and 4 months after delivery.The data will be analyzed by SPSS 25 software.T-test or Mann-Whitney test will be used to compare the mean scores of post traumatic stress disorder between two groups, two and four months after delivery. To compare the neuromuscular development between the two groups, t-test or Mann-Whitney test were used 4 months after delivery depending on the normality of the data. To compare the mean scores of postpartum depression between the two groups, two months postpartum, t-test or Mann-Whitney test will be used depending on the normality of the data. ANCOVA test with adjusting for baseline score will be used before and two months after the intervention to compare mean mother and infant transplantation. RMANOVA test with control of baseline score will be used to compare infants' anthropometric indices at two and four months of age. |
| کلمات کلیدی | زایمان تروماتیک تعریف نظری: زایمان تروماتیک شامل تجربه زایمانی منجر به تهدید جان مادر یا نوزاد بوده و با لمس خطر مرگ یا صدمه جدی برای مادر یا نوزادش همراه میباشد[15]. تعریف عملی: در این مطالعه برای بررسی تروماتیک بودن زایمان از معیار A ویرایش پنجم راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM_V) استفاده میشود. راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی، یک زبان مشترک و استاندارد برای طبقه بندی اختلالات روانی ارائه می کند و توسط انجمن روانپزشکان آمریکا تهیه شده است[19]. معیار A (DSM_V) شامل دو سئوال در حیطه تهدید می باشد: - آیا هنگام درد یا زایمان، جان شما یا نوزادتان در خطر بود؟ - آﻳﺎ هنگام درد یا زایمان، از احتمال آﺳﻴﺐ ﺟﺪی به خودیا نوزادتان ترسیدید؟ در صورت پاسخ مثبت به حداقل یک مورد از سئوالات فوق، زایمان، تروماتیک در نظر گرفته می¬شود [19]. اختلال استرس پس از تروما متعاقب زایمان تعریف نظری: اختلالی است که نتیجه پاسخ غیرطبیعی به یک واقعه استرس زا می باشد. فرد حادثه را مکرراً از طریق افکار مزاحم یا کابوس-های شبانه تجربه میکند. این خاطرات به طور ناگهانی در ذهن فرد خطور کرده و یا زمانی که فرد در یک موقعیت مشابه قرار می گیرد، بروز می کند. طول مدت اختلال حاد، بیش از یک ماه است و برای تشخیص اختلال استرس پس از تروما تداوم علایم حداقل به مدت یک ماه ضروری می باشد. اختلال استرس پس از تروما طبق طبقه بندی DSM-IV در دسته اختلالات اضطرابی قرار داشت اما در DSM-V در طبقه تروما آورده شده است [9, 19]. تعریف عملی: در این مطالعه برای سنجش علایم استرس پس از تروما متعاقب زایمان از پرسشنامه استاندارد(PCL5: PTSD Checklist for DSM-5) استفاده میشود. این ابزار دارای چهار حیطه مطابق با ملاک های تشخیصی V-DSM شامل ملاک B: حیطه علایم مزاحم، ملاکC: اجتناب از محرکها، ملاکD: تغییرات منفی درخلق یا شناخت و ملاک E: انگیختگی یا واکنش پذیری میباشد و دارای20 سوال پنج گزینهای است که هر سوال دارای امتیاز صفر تا چهار است. نمره کلی بین صفر تا80 نوسان دارد[47]. لازمه تشخیصPTSD، تداوم علایم طی یک ماه گذشته بوده و نمره بالای 38 از نظر تشخیص بالینی حائز اهمیت می باشد. تکامل عصبی- عضلانی تعریف نظری: رشد و تکامل مغز به همراه سیستم عصبی مرکزی که منجر به پیشرفت عملکرد مغزی، احساسات، یادگیری و حرکات نوزاد میگردد [48]. تعریف عملی: در این پژوهش به امتیاز کسب شده از ابزار Age and stage questionnare (ASQ) در 4 ماهگی برای هر نوزاد تکمیل خواهد گردید، اطلاق می گردد. ASQ یک آزمون غربالگری میباشد که وضعیت تکاملی کودکان 2 تا 60 ماهه را غربالگری کرده و طی مطالعهای در بین 18 کشور جهان در سال 2007 حساسیت و ویژگی آن به ترتیب 88 و 5/82در صد گزارش شده است. این تست حاوی 20 پرسشنامه برای 20 گروه سنی مختلف است که توسط والدین یا مراقب کودک پر میشود. فواصل انجام غربالگری با این تست عبارتند از سنین 2، 4، 6، 8، 10، 12، 14، 16، 18، 20، 22، 24، 27، 30، 33، 36، 42، 48، 54، 60 ماهگی. در اغلب موارد این پرسشنامه ها میتوانند بخوبی شیرخوارانی را که به ارزیابی های بیشتر یا مداخلات درمانی زودرس نیاز دارند از کودکان سالم جدا کنند[49]. مشاوره حمایتی تعریف نظری: مشاوره حمایتی برای پیشگیری از عود یا پیشرفت به سمت ناخوشی روانی وخیم کمک کننده میباشد. حفظ و بهبود عزت نفس از موضوعات اصلی مشاوره حمایتی است. رویکرد حمایتی یعنی محافظت از فرد در برابر اضطراب یا سایر عواطف ناخوشایند. وقتی افراد با بحرانی قریب الوقوع یا احتمالی از قبیل ناخوشی جانکاه یا از دست دادن امنیت جانی مواجه میشوند، مشاوره حمایتی برایشان ضرورت مییابد؛ چرا که چنین افرادی ممکنست معیارهای اختلال انطباقی را داشته باشند(50). بنابراین در افراد سالمی که در یک بحران یا حالت موقت آشفتگی به سر میبرند، کاربرد دارد. بسته به نیاز افراد تعداد جلسات مشاوره میتواند متفاوت باشد[41]. استراتژیهای مشاوره حمایتی شامل اتحاد بین مشاور و مددجو، پذیرش ادراک مددجو، حمایت مددجو در ابراز احساسات، برطرف ساختن ابهامات، برقراری ارتباط بین بحران و تروما با احساسات و رفتارهای مددجو، تقویت و ارتقاء حمایت اجتماعی، تقویت افکار مثبت و کمک به مددجو برای کشف راه حل است[6]. تعریف عملی: منظور از مشاوره حمایتی در این مطالعه، مشاوره انفرادی است که در قالب دو جلسه حضوری و یک جلسه تلفنی، جلسه اول 48-24 ساعت پس از زایمان (قبل از ترخیص) به مدت 45-30 دقیقه، جلسه دوم طی 15-10 روز پس از زایمان به مدت90-45 دقیقه و جلسه سوم بصورت مشاوره تلفنی طی 6-4 هفته پس از زایمان به مدت 20-15 دقیقه برگزار می¬گردد [40]. جلسه اول(48-24 ساعت پس از زایمان و قبل از ترخیص) این جلسه شامل معارفه و اخذ شرح حال، گفتگو بر سر قوانین مشاوره و اهداف اصلی از مشاوره و صحبت در مورد مدت جلسات مشاوره در راستای کاهش استرس و اضطراب میباشد و نیز شامل تشویق به صحبت در مورد بیان حقایقی است که فرد آن را در جریان زایمان تروماتیک دیده و تجربه کرده است. جلسه دوم (طی 15-10 روز پس از زایمان) هدف کلی این جلسه شامل بازگویی افکاری است که در رابطه با ترومای تجربه شده به ذهن فرد خطور میکند و مرحله عکس العملهاست. این مرحله شامل بازگویی واکنشهای هیجانی- احساسی فرد به ترومای تجربه شده است و مشاور در جستجوی آشفتگی عملکرد، نشانهها از قبیل استرس، مهارتهای انطباقی غلط میباشد تا به فهم معقولی از شکایات و نشانههای مطرح شده توسط مشارکت کنندگان برسد و همچنین نقاط ضعف و قوت انطباقی آنان را از نظر عملی، حوزههای ضعف عملیات دفاعی، مهارتهای انطباقی و عملکرد مشارکت کنندگان را بشناسد تا بتواند نحوه مقابله با آن (آموزش تکنیکهای تن آرمی، جستجو و جلب حمایت اجتماعی، ارتقاء مهارتهای ارتباطی با دیگران و بویژه همسر) را توضیح دهد. مرحله سوم (مشاوره تلفنی طی6-4 هفته پس از زایمان) هدف کلی از این مشاوره تلفنی بررسی علایم است که شامل بازگویی زن از علایم جسمی و روانی تجربه شده است و مرحله جمعبندی دستاوردهاست و ادامه برنامه کار مشارکت کنندگان بدون نیاز به مشاوره چهره به چهره میباشد. در واقع، بخش مهم به سرانجام رساندن درمان به عهده خود مشارکت کنندگان است؛ اینکه روی پیشرفتهای مهمی که بدست آوردهاند، تامل کرده و توصیه میشود، هر زمان نیاز داشته باشند، با مشاور، تماس و مشاوره تلفنی برقرار نمایند |
| ذینفعان نتایج طرح | نتایج این طرح میتواند در تصمیم گیری جهت مداخلات مناسب طراحی شده در راستای ارتقاء سلامت روان زنان در دوران پس از زایمان کمک کننده باشد؛ لذا ذینفعان این طرح، زنان دارای زایمان تروماتیک، شیرخواران و خانواده های آنان، مراقبین سلامت زنان بالاخص ماماها و سیاستگذاران حیطه سلامت مادران میباشند. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| رقیه نوری زاده | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| خلیل اسماعیل پور | مشاور |
| سویل حکیمی | مشاور |
| شادی بهاری | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر مشاوره حمایتی سبب کاهش شدت علائم اختلال استرس پس از زایمان تروماتیک و بهبود تکامل عصبی عضلانی شیرخوار می گردد.متن خبر در این مطالعه، زنان بدنبال ترومای روانی زایمان به دو گروه مشاوره حمایتی و کنترل (دریافت کننده مراقبت های روتین پس از ز ایمان) تخصیص یافتند. بدنبال سه جلسه مشاوره حمایتی که دو جلسه ان بصورت حضوری و یک جلسه بصورت تلفنی بود، یافته ها نشان داد که مشاوره حمایتی نتوانست از بروز اختلال استرس پس از تروما پیشگیری کند اما منجر به کاهش شدت نشانه های اختلال استرس پس از تروما و بهبود تکامل عصبی عضلانی شیرخوار شد؛ لذا توصیه می شود برای زنان بدنبال زایمان تروماتیک، از این سبک مشاوره استفاده گردد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر مشاوره حمایتی سبب کاهش شدت علائم اختلال استرس پس از زایمان تروماتیک و بهبود تکامل عصبی عضلانی شیرخوار می گردد.متن خبر در این مطالعه، زنان بدنبال ترومای روانی زایمان به دو گروه مشاوره حمایتی و کنترل (دریافت کننده مراقبت های روتین پس از ز ایمان) تخصیص یافتند. بدنبال سه جلسه مشاوره حمایتی که دو جلسه ان بصورت حضوری و یک جلسه بصورت تلفنی بود، یافته ها نشان داد که مشاوره حمایتی نتوانست از بروز اختلال استرس پس از تروما پیشگیری کند اما منجر به کاهش شدت نشانه های اختلال استرس پس از تروما و بهبود تکامل عصبی عضلانی شیرخوار شد؛ لذا توصیه می شود مراقبین سلامت در مراکز بهداشتی از این سبک مشاوره جهت ارتقاء سلامت مادران و شیرخواران آنها بدنبال زایمان تروماتیک استفاده نمایند. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
