بررسی سیر تاریخی بیماری نقرس
Historical of gout and its treatment.
مجریان: رضا محمدی نسب , سعید صفیری
خلاصه روش اجرا: این تحقیق از نوع تحقیقات تاریخی است که با استفاده از روش کتابخانه ای و استفاده از منابع اصیل تاریخی مبتنی بر تحلیل و توصیف و تبیین یافته ها در یک بستر تاریخی انجام خواهد گرفت. و با تطبیق مطالب مرتبط با بیماری نقرس به تفاوت ها و تشابهات آرای حکمای انتخابی در پزشکی دوره اسلامی خواهیم پرداخت . منابع تاریخی کهن مرتبط با موضوع تحقیق ما کتابهای فردوس الحکمه علی ابن ربن طبری، الحاوی فی الطب محمد ابن زکریای رازی، الطب الملکی (کامل الصناعه الطبیه) علی ابن عباس مجوسی اهوازی، هدایه المتعلمین فی الطب ربیع ابن احمد اخوینی، قانون فی الطب ابو علی حسین ابن عبدالله ابن سینا، الابنیه عن حقایق الادو یه ابو منصور موفق ابن علی الهروی، ذخیره خوارزمشاهی سید اسماعیل جرجانی و الموجز فی الطب ابن نفیس قرشی می باشد که مطالب مربوط به بیماری نقرس را از آنها استخراج خواهیم کرد. در این راه از دو روش فیش نگاری مقدماتی و تفصیلی بهره خواهیم برد و برای انجام این مراحل دست به طراحی چک لیست مقدماتی و فیش تفصیلی خواهیم زد. همچنین از مقالات علمی پژوهشی ، پایان نامه ها و کتابهای مرتبط با موضوع نقرس استفاده خواهیم کرد و در این راستا در پایگاههای اطلاعاتی متعدد از جمله نورمگز، مگ ایران sid.ir . pub med . googel scholer و ... به جستجوی نقرس خواهیم پرداخت که با انجام مطالعات دقیق به جمع بندی لازم و نتیجه گیری خواهیم رسید و نتایج را در قالب یک مقاله مروری منتشر خواهیم کرد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 64818 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی سیر تاریخی بیماری نقرس |
| عنوان لاتین طرح | Historical of gout and its treatment. |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | پیشگیری و اپیدمیولوژی و مراقبت در بیماریهای شایع متابولیک و غدد ( دیابت، چاقی و کبد چرب) |
| نوع مطالعه | مطالعات مرور سیستماتیک |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 6 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | طب سنتی ایران گنجینه ای بسیار ارزشمند و قابل توجه از تجارب، روشهای درمانی و داروهای مفرد و مرکب است که توسط مفاخر و دانشمندان این سرزمین نوشته شده است که این مجموعه وسیع طبی چنان که باید و شاید، شناخته نیست و مورد مطالعه جدی و جزء نگر قرار نگرفته است، یکی از مباحث مهم در این حوزه وجع المفاصل( درد مفاصل ) است . در طب سنتی ایران یکی از شایع ترین علل درد مفاصل بیماری نقرس است. از سوی دیگر رویکرد جدید علم طب در دنیا به سوی طبیعی درمانی است. انسان امروز، از صنعت و ماشینیسم ، داروهای شیمیایی، علیرغم آسایش و سرعت تغییرات ، آسیب های جدی و فراوانی دیده است به طوری که نهادها و سازمان های رسمی دست اندرکار در دنیا، بسیاری از روش های درمانی سنتی و پیشین را هم دور از منطق ندانسته و به رسمیت شناخته اند که در سال 1991 میلادی سازمان جهانی بهداشت( WHO ) در بیانیه ای رسمی که منجر به صدور قطعنامه ای گردید، طب سنتی ایران ( TIM ) را به رسمیت شناخته که تایید این مطلب در ابعاد گستره وسیع موید اثر گذاری این مکتب طبی در معالجه بیماری ها می باشد حال با گسترش توجه به طب سنتی در میان اقشار جامعه ، بررسی دقیق و جز نگرانه ی میراث طبی مهم ایرانی را به عنوان یک ضرورت اساسی در شناخت صحیح طب سنتی ، ایجاب می کند و در این بین صاحب نظران اتفاق نظر دارند که در فاصله قرون سه تا هفت قمری ، هشت کتاب فردوس الحکمه، الحاوی فی الطب ، الطب الملکی، هدایه المتعلمین فی الطب، قانون فی الطب، الابنیه عن حقایق الادویه، ذخیره خوارزمشاهی و الموجز فی الطب جزء مهمترین آثاری هستند که توسط پزشکان سرآمد ایرانی، تالیف و تصنیف شده اند به همین دلیل، در پژوهش حاضر، تمرکز اصلی بر هشت اثر مذکور بوده است تا نظرات حکمای مشهور ایرانی در قرون مختلف در مورد بیماریهای نقرس بصورت دقیق بررسی شود که به استناد منابع موجود این موضوع در محدوده زمانی فوق الذکر فاقد سابقه است و در نوع خود تحقیقی تازه و نو است و امید است نتایج در قالب یک مقاله مروری منتشر شود. |
| اهداف اختصاصی | 1) بررسی بیماری نقرس و درمان آن از دیدگاه علی ابن ربن طبری -2) بررسی بیماری نقرس و درمان آن از دیدگاه محمد ابن زکریای رازی -3) بررسی بیماری نقرس و درمان آن از دیدگاه علی ابن عباس مجوسی اهوازی -4 ) بررسی بیماری نقرس و درمان آن از دیدگاه ربیع ابن احمد اخوینی -5 ) بررسی بیماری نقرس و درمان آن از دیدگاه ابو علی حسین ابن عبدالله ابن سینا -6 ) بررسی بیماری نقرس و درمان آن از دیدگاه ابومنصور موفق بن علی الهروی -7 ) بررسی بیماری نقرس و درمان آن از دیدگاه سید اسماعیل جرجانی 8 ) بررسی بیماری نقرس و درمان آن از دیدگاه ابن نفیس قرشی 9) بررسی متشابهات مطروحه در سیر تاریخی بیماری نقرس نزد آرای حکمای منتخب فوق الذکر . 10) بررسی تفاوت های مطروحه در سیر تاریخی بیماری نقرس نزد آرای حکمای منتخب یاد شده. |
| چکیده انگلیسی طرح | Abstract: Medical history has always been an area of innovation, and new findings are important in better treatment of diseases. However, the experiences of ancient scientists and the methods used to diagnose and treat diseases in many cases has made a landmark in medical history and perhaps the methods are the preferred and effective methods in the current treatment of diseases. The gout disease and its treatment have been very important since ancient time and in many medical books they have been dedicated chapters on this disease and its treatment. In this research we will try to discuss and examine the historical process of gout, including history , symptoms and semiotics, causes, aggravating factors, diagnoses method ,treatment and prevention from ancient times to medieval Islamic times in the works of scientists like Hippocrates, Galen ,Razi ,Ibn-Sina etc. using the review, library method and first-hand references about medicine. Gout is one of the most common causes of joint pain. Studies show that the incidence and prevalence of gout have been increasing during the last four decades and it is currently considered as a significant public health problem. The present research intends to express clearly about gout and its treatment through studying medical texts. |
| کلمات کلیدی | ارکان ( عناصر ): نوعی اجسام ساده هستند که اجزای اولیه تن آدمی و موجودات دیگر را تشکیل می دهند . از آمیزش عناصر با همدیگر انواع موجودات که از لحاظ صورت گوناگون هستند به وجود می آیند. عناصر چهار قسم اند: آتش، هوا، آب و خاک. خلط ( Humor ): در کتاب ذخیره خوارزمشاهی خلط اینگونه تعریف شده است باید دانست که خلط رطوبتی است اندر تن مردم روان و جایگاه طبیعی مر آن را رگهاست، و اندام هایی که میان آن تهی باشد چون معده و جگر و سپرز ( طحال ) و زهره ( کیسه صفرا) و این اخلاط از غذا خیزد و بعضی از خلط ها نیک باشد و بعضی بد باشد. خلط نیک به تنهایی و با همراه ، خلط دیگر جزئی از گوهر غذایی مزاج می شود و همانند آن را می سازد. خلط بد ، خلطی است که نمی توان به خلط نیک تبدیل شود و زاید و بی مصرف است و بایستی دفع شود. خلط های رطوبی اعم از خوب و بد به چهار نوع تقسیم می شوند: خون، بلغم، صفرا و سودا. مزاج : مزاج از واکنش متقابل اجزاء زیر مواد متضاد بوجود می آید. مواد مخالف با هم آمیخته و از این آمیزش کیفیتی ایجاد می شود. بنابم مزاج امزاج اصلی بر چهار گونه هستند: سردی، گرمی، خشکی و تری. نقرس ( در طب سنتی ):از دیدگاه ابن سینا یکی از شایع ترین علل درد مفاصل، نقرس است و علت آن سوء مزاج است. او نقرس را بر اساس عامل بوجود آورنده به نوع گرم ( دموی و صفراوی ) و سرد ( بلغمی و سوداوی ) تقسیم می کند. نقرس (در طب رایج ): یک بیماری متابولیک است که در بیشتر موارد مردان میانسال تا مسن و زنان یائسه را مبتلا میکند . این بیماری حاصل افزایش ذخیره اورات بدن همراه با هیپریوریسمی می باشد و نوعا با آرتریت دوره ای حاد و مزمن ناشی از رسوب بلورهای منو سدیم اورات (MSU ( در مفاصل، بافت همبند و بافت بینابینی کلیه ها یا تشکیل سنگ های کلیوی از جنس اسید اوریک مشخص می شود. تاریخ علوم پزشکی: از جمله شاخه های علم تاریخ است شاید بتوان گفت نخستین دانش در میان بشر، و قدیمی ترین تاریخ ملل، دانش و تاریخ پزشکی بوده است، چرا که بشر از روزی که خود را شناخته با درد همراه و با حوادث روبه رو بوده و در صدد رفع آن از خود برآمده است. طب سنتی: شامل مجموعه ای از دانش ها و عملکردهاست که برای حفظ سلامتی در افراد با شرایط بدنی و سنی مختلف، پیشگیری و درمان بیماری ها بر اساس منابع نوشته شده توسط حکما و طبیبان به کار برده می شد. علم حفظ الصحه: علم و هنر پیشگیری از بیماریها، طولانی کردن عمر و بالا بردن سلامتی است، علمی است که به وسیله آن، صحت بدن در حالت اعتدال نگه داشته می شود تا از امراض محفوظ بماند . . |
| ذینفعان نتایج طرح | عموم مراکز پژوهشی مرتبط با تاریخ طب سنتی ـ عموم علاقمندان به مباحث تاریخی، اساتید، دانشجویان و محققان حوزه تاریخ علوم و تاریخ طب سنتی . |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| رضا محمدی نسب | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| سعید صفیری | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| احد بناگذار محمدی | مشاور |
| حمید موثقیان منفرد | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر درمان نقرس در طب ایرانیمتن خبر نتایج این پژوهش نشان می دهد که اطبای مشهور ایرانی در محدوده زمانی قرن سوم تا هفتم، دیدگاه های خاصی به بیماری نقرس داشته و ضمن اصلاح اصول شش گانه سبک زندگی سالم (سته ضروریه) متناسب با مزاج عمومی، مزاج سن، مزاج فصل، شغل، عادات، مزاج مکان زندگی تا حدود زیادی از بروز بیماری مفاصل از جمله نقرس جلوگیری کرده و به درمان اختصاصی پرداخت نموده اند. یافته های این پژوهش می توانند به فعالان حوزه های طب سنتی و نیز پژوهشگران تاریخ پزشکی کمک کند تا ضمن آشنایی با نوع نگاه اطبای ایرانی به ارتقای دانش و آگاهی در زمینه بیماری نقرس و درمان آنها بیفزاید و زمینه ساز پژوهش های بیشتری در این حوزه باشد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
