سنجش ویژگی های سایکومتریک نسخه فارسی 36 سوالی برنامه سنجش ناتوانی سازمان جهانی بهداشت (WHODAS 2.0) و ارزیابی وضعیت ناتوانی مصدومین در مرحله بعد از حادثه در مطالعه کوهورت سلامت و ایمنی ترافیک پرشین، شهر تبریز
Psychometric Evaluation of 36-item World Health Organization Disability Assessment Schedule (WHODAS 2.0) and Assessing Disability in the post-crash phase of Traffic Health and Safety Cohort-Persian, Tabriz
مجریان: همایون صادقی بازرگانی , محمد اصغری جعفرآبادی
خلاصه روش اجرا: مطالعه حاضر، بمنظور سنجش ویژگی های روانسنجی نسخه فارسی 36 سوالی برنامه 2.0 سنجش ناتوانی سازمان جهانی بهداشت(WHODAS 2.0) و ارزیابی وضعیت ناتوانی مصدومین در مرحله بعد از حادثه در قالب مطالعه کوهورت سلامت و ایمنی ترافیک پرشین، در شهر تبریز تعریف شده است. ارزیابی روانسنجی ابزار بعد از ترجمه و تایید نسخه فارسی آن توسط تیم پژوهش، با بکارگیری روشهای مختلف ارزیابی از قبیل روایی سازه ای و روشهای مختلف پایایی از قبیل ازمون-بازآزمون، composite reliability و همسانی درونی انجام خواهد شد. سپس، مدل مفهومی ارتباط بین متغیرهای وضعیت ناتوانی، کیفیت زندگی (QOL)، اختلال استرس بعد از سانحه (PTSD) با بکارگیری روشهایی چون مدل معادلات ساختاری (PLS-SEM) طراحی خواهد شد و برازش آن در جمعیت ترومایی ثبت شده در سیستم ثبت تروما ارزیابی و بررسی خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 64813 |
| عنوان فارسی طرح | سنجش ویژگی های سایکومتریک نسخه فارسی 36 سوالی برنامه سنجش ناتوانی سازمان جهانی بهداشت (WHODAS 2.0) و ارزیابی وضعیت ناتوانی مصدومین در مرحله بعد از حادثه در مطالعه کوهورت سلامت و ایمنی ترافیک پرشین، شهر تبریز |
| عنوان لاتین طرح | Psychometric Evaluation of 36-item World Health Organization Disability Assessment Schedule (WHODAS 2.0) and Assessing Disability in the post-crash phase of Traffic Health and Safety Cohort-Persian, Tabriz |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | اپیدمیولوژی و پیشگیری از سوانح ترافیکی |
| نوع مطالعه | مطالعه تحلیلی مقطعی |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دکتری تخصصی PhD |
| مدت اجرا - ماه | 36 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | با عنایت به ویژگیهای منحصربفرد ابزار WHODAS 2.0، راه اندازی سیستم ثبت تروما در شهر تبریز و دسترسی به داده های آن و با توجه به جستجوی اولیه در بین مطالعات انجام شده در سطح کشور، بنا به دلیل نبود برخی ارزیابی های جامع سایکومتریک ابزار مورد نظر در بررسی های موجود و فقدان چنین ارزیابی جامع روی فرم کامل ابزار در جامعه ترومایی، مطالعه حاضر، با بهرهگیری از روشهای مختلف روایی ابزار و مدلسازی مفهومی، به بررسی ویژگیهای روانسنجی برنامه 2 سنجش ناتوانی سازمان جهانی بهداشت و طراحی مدل مفهومی آن در بیماران تروماییدر مرحله بعد از حادثه در مطالعه کوهورت سلامت و ایمنی ترافیک پرشین در شهر تبریز میپردازد. |
| اهداف اختصاصی | تعیین روایی نسخه فارسی WHODAS 2.0 در مصدومین حوادث ترافیکی در مرحله بعد از حادثه در مطالعه کوهورت سلامت و ایمنی ترافیک پرشین، تبریز، سال 1399 -تعیین پایایی نسخه فارسی WHODAS 2.0 در مصدومین حوادث ترافیکی در مرحله بعد از حادثه در مطالعه کوهورت سلامت و ایمنی ترافیک پرشین -تعیین توافق زیرمقیاس‌های نسخ فارسی WHODAS 2.0 -طراحی مدل مفهومی ارتباط بین متغیرهای وضعیت ناتوانی، کیفیت سلامتی، اختلال استرس بعد از سانحه -تعیین و ارزیابی برازش مدل مفهومی طراحی شده در مصدومین حوادث ترافیکی در پیگیری شش ماه و تعیین عوامل پیشگویی کننده آن در دو سال بعد از حادثه، در مطالعه کوهورت سلامت و ایمنی ترافیک پرشین، سال۱۳۹۹ |
| چکیده انگلیسی طرح | The present study is designed to evaluate the psychometric properties of Psychometric Evaluation of 36-item WHODAS 2.0 and Assess Disability in the post-crash phase in the context of the Persian Traffic Health and Safety Cohort Study in Tabriz. Confirmed the Persian version of the tool by the research team, the psychometric evaluation will be performed using various validity assessment methods such as construct validity and various reliability methods such as test-retest, composite reliability and internal consistency. Then, the conceptual model of the relationship between variables of quality of life (QOL), traumatic stress disorder (PTSD) and disability status will be designed using methods such as Structural Equation Modeling (PLS-SEM) and fitted to and examined among the trauma population registered in the trauma registry system. |
| کلمات کلیدی | • ناتوانی (Disability):طبق تعریف سازمان جهانی بهداشت، ناتوانی اصطلاحی است که واژه های متعددی را پوشش می دهد از جمله اختلال، محدودیت در فعالیت، و محدودیت در مشارکت. اختلال مشکلی است که در عملکرد و ساختار فرد رخ می دهد، محدودیت در فعالیت وقتی است که فرد در انجام کار و عملی دچار مشکل است و محدودیت در مشارکت وقتی است که فرد مشارکت و درگیر شدن در موقعیت های مختلف زندگی دچار مشکل می شود (Abedzadeh-Kalahroudi, 2015). دراین مطالعه، وضعیت ناتوانی بیماران با استفاده از فرم کامل برنامه 2 سنجش ناتوانی سازمان جهانی بهداشت (WHODAS 2.0) در شش حیطه (درک و برقراری ارتباط؛ تردد در محیط اطراف؛ مراقبت از خود؛ کنارآمدن با سایرین، فعالیتهای روزانه؛ مشارکت در فعالیتهای جمعی) با 36 سوال سنجیده خواهد شد. • تصادف ترافیکی (traffic accident): حادثهای است که در آن دست کم یک وسیله نقلیه متحرک با یک وسیله نقلیه متحرک دیگر، یا با یک کاربر راه، حیوان یا یک جسم ثابت در کنار جاده، که معمولاً آسیب مالی یا جانی در پی دارد، برخورد کرده باشد. در این مطالعه، اختصاصاً تصادفاتی که در راه و جاده حادث میشوند مد نظر خواهند بود. سایر انواع تردد از قبیل هوایی، دریایی و زمینی از نوع ریلی مدنظر نمیباشند (Entezami, et al. 2010). براساس طبقهبندی بینالمللی بیماریها ویرایش 10 (ICD-10) (https://icd.who.int/browse10/2016/en) کدهای مربوطه شامل موارد V01 الی V79 خواهد بود. • آسیب (Injury): به آسیب جسمی وارده به بدن در اثر انواع مختلفی از انرژی (مکانیکی، شیمیایی، حرارتی، الکتریکی، تابشی) به مقدار و شدتی که بیش از آستانه تحمل فیزیولوژیکی انسان باشد اطلاق میگردد. این نوع پیامد میتواند در نتیجه کمبود اکسیژن و یا حرارت نیز به وجود آید. در این مطالعه، طبقهبندی آسیبها براساس طبقهبندی بینالمللی بیماریها ویرایش 10 (ICD10) خواهد بود (Current trends and update on injury prevention.۲۰۱۱). منظور از آسیب در این مطالعه، آسیب جسمی ناشی از تصادفات ترافیکی میباشد. • کاربران راه (Road Users): افرادی که از راه و جاده استفاده میکنند میتوانند نقشهای مختلفی داشته باشند طبق این نقشها، کاربران راه شامل رانندگان وسیله نقلیه سنگین و سبک، موتورسیکلتسوار، دوچرخهسوار، عابرین پیاده میباشند. منظور از کاربر راه در این مطالعه، رانندگان خودرو میباشد. • وضعیت اجتماعی-اقتصادی(Socioeconomic Status (SES)): به عنوان وضعیت فرد یا گروه به لحاظ سلسله مراتب اجتماعی تعریف میشود و شامل شغل، تحصیلات، درآمد، ثروت و محل سکونت میباشد. با ابزار وضعیت اجتماعی-اقتصادی SES-Iran سنجیده و در چهار دسته بسیار پایین، پایین، متوسط و بالا طبقهبندی میشود (Sadeghi-Bazargani et al., 2016). تعیین کننده اجتماعی سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح | سیاستگزاران: نتایج حاصل از این پژوهش میتواند راهنمایی برای سیاستگزاران و برنامهریزان بهداشتی و درمانی به منظور اتخاذ رویکرد صحیح در برنامهریزی و تخصیص مناسب منابع در جهت بهبود کیفیت سیستم مراقبت و ارتقاء توانبخشی بیماران ترومایی در جامعه باشد. پژوهشگران: رواسازی فرم کوتاه و کامل ابزار WHODAS 2.0 در بیماران ترومایی میتواند ابزاری ارزشمند و پرکاربرد و بین المللی برای مطالعات آتی در خصوص وضعیت ناتوانی افراد ترومایی و بررسی تاثیر مداخلات انجام شده باشد. بیماران و جامعه: ارزیابی وضعیت ناتوانی فرد میتواند در تعیین نیازهای توانبخشی فرد مفید و ارزشمند باشد. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| همایون صادقی بازرگانی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| محمد اصغری جعفرآبادی | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| مصطفی فرح بخش | مشاور |
| نسرین شاهدی فر | دانشجوی مالک پایان نامه |
| شهرزاد حجازی بازرگان | مشاور |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر سطح ناتوانی مصدومین حوادث ترافیکی بوسیله ابزار ناتوانی WHODAS بصورت معتبر و روا قابل سنجش می باشد.متن خبر در ایران، تصادفات جاده ای دومین علت مرگ زودرس می باشد. بهبود کیفیت سیستم مراقبت و ارتقای توانبخشی بیماران تصادفی جاده ای در صورتی عملی خواهد بود که داده های قابل اعتماد در مورد سطح سلامت و ناتوانی جمعیت هدف در دسترس باشد. از این رو، لازمست جمع آوری و ثبت داده های مربوط به ناتوانی به عنوان یکی از مراحل اصلی مطالعه کوهورت ترافیک انجام شود. لذا، مطالعه حاضر جهت ارزیابی جامع روانسنجی ابزار WHODAS 2.0 در جامعه هدف تدوین گردید. روایی ابزار WHODAS 2.0 بر اساس سطوح قابل قبول تحلیل عاملی، و پارامترهای IRT مانند قدرت تمایز و سطح دشواری محقق گردید. تحلیل عاملی موید سازههای پنهان و IRT موید قدرت تمایز گویه ها میباشد. نسخه کامل WHODAS 2.0 فارسی به لحاظ روایی ترجمه تایید شد و ویژگیهای روانسنجی قابل قبولی از جمله پایایی مناسب در طول زمان، پایایی همسانی درونی و پایایی ترکیبی در بازماندگان حوادث ترافیکی نشان داد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
