بررسی ارتباط شاخص دریافت غذایی سالم با فاکتورهای متابولیک و وضعیت استرس اکسیداتیو در زنان مبتلا به سنگ کیسه صفرا : مطالعه مورد شاهدی
The relationship between healthy eating index ( HEI-2015 ) with metabolic factors and oxidative stress status in women with gallstone: a case-control study
مجریان: بیت الله علیپور
خلاصه روش اجرا: مطالعه مورد-شاهدی حاضر بر روی 75 زن مبتلا به بیماری سنگ کیسه صفرا و 75 زن سالم در محدوده سنی 65-30 سال انجام خواهد شد. افراد شرکت کننده از بین افراد مبتلا به بیماری سنگ کیسه صفرا مراجعه کننده به کلینیک های دانشگاه علوم پزشکی تبریز که تازه تشخیص داده شده اند و واجد معیارهای ورود به مطالعه که به تایید متخصص مربوطه و مشاور علمی رسیده اند ، باشند انتخاب خواهند شد. افراد دو گروه از نظر سن همسان سازی خواهند شد. معیارهای ورود به مطالعه شامل : زنان مبتلا به سنگ کیسه صفرا ، سن 65-30 سال که برای اولین بار مراجعه می کنند . عدم مصرف داروهای کنترل کننده ی چربی و قند خون ، عدم مصرف داروی Ursodeoxycholic Acid و سابقه مصرف آن ، عدم ابتلا به بیماری دیابت و بیماری های قلبی عروقی و عدم پیروی از رژیم غذایی خاص می باشد . معیار عدم ورود شامل : بارداری ، شیردهی ، مصرف مکمل های ویتامینی ، مینرال ها و داروهای کاهنده وزن می باشد. گروه شاهد سالم از بین همراهان سالم بیماران انتخاب خواهند شد ، سابقه بیماری سنگ کیسه صفرا نداشته و تحت رژیم های غذایی خاص نباشند ، افراد عاری از بیماری و علائم بیماری سنگ کیسه صفرا ، بیماری های قلبی عروقی ، اختلالات چربی خون ، بیماری دیابت و فشار خون بالا باشند. پرسشنامه ای مربوط به اطلاعات دموگرافیک شامل سن ، متغیرهای آنتروپومتریک ، تعداد زایمان ، شغل ، تاریخچه خانوادگی ابتلا به سنگ کیسه صفرا ، چاقی و سایر بیماریها ، سابقه تغییر سریع وزن ، وضعیت سیگار کشیدن برای شرکت کنندگان تکمیل می شود. سطوح فعالیت بدنی با استفاده از پرسشنامه بین المللی فعالیت بدنی (IPAQ در ایران) اندازه گیری می شود. داده های رژیم غذایی با استفاده از یک پرسشنامه معتبر نیمه کمی بسامد مواد غذایی (FFQ) که میزان رژیم غذایی بیماران را یک سال قبل از تشخیص ارزیابی کرده جمع آوری می شود. FFQ از 125 ماده غذایی شامل برخی از رایج ترین دستور العمل های غذای ایرانی تشکیل شده است و نشان داده شده است که برای استفاده در بزرگسالان ایرانی معتبر است. از این FFQ در مطالعه ای تحت عنوان الگوهای غذایی و خطر بیماری های کیسه صفرا : مطالعه مورد-شاهدی مبتنی بر بیمارستان در زنان بزرگسال که در سال 2015 توسط جسری و رشیدخانی در ایران انجام شد استفاده شده است. فراوانی مصرف به صورت روزانه (به عنوان مثال نان) ، هفتگی (به عنوان مثال برنج یا گوشت) یا ماهانه (به عنوان مثال ماهی) یا سالانه پرسیده می شود . بسامد گزارش شده با توجه به اندازه سروینگ مورد نظر برای هر قلم غذایی به دریافت روزانه بر حسب گرم تبدیل می شود . در پایان مطالعه ، انرژی ، درشت مغذی ها و ریز مغذی های رژیم غذایی دریافتی با استفاده از نرم افزار4 Nutrition مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت. برای تعیین امتیاز شاخص دریافت غذایی سالم (HEI-2015) ، به هر یک از اجزا امتیازی از صفر تا 10 داده می شود . برای 5 جزء میوه ، سبزی ، سبزی های سبز و حبوبات ، غذاهای پروتئینی ، پروتئین های گیاهی و غذاهای دریایی ، معیار امتیاز کامل ، 5 و برای غلات کامل ، لبنیات ، اسیدهای چرب ، غلات تصفیه شده ، سدیم ، قند افزوده شده و چربی های اشباع شده ، معیار امتیاز کامل ، 10 است . بعد از تکمیل FFQ ، به منظور تعیین معادل واحد از هرم جدید USDA استفاده خواهد شد و برای مواد غذایی که در این پایگاه موجود نباشند از جدول ترکیبات غذاهای ایرانی استفاده خواهد گردید. امتیازدهی به هر جزء به این صورت خواهد بود که به هر یک از اجزا در صورت مصرف میزان توصیه شده و بیشتر ، امتیاز کامل و در مقادیر کمتر به صورت تناسبی محاسبه خواهد شد. برای تمامی افراد مورد مطالعه پس از توضیح روش کار و پر کردن رضایت نامه کتبی ، اندازه گیری پارامترهای تن سنجی (وزن ، قد) انجام خواهد شد و BMI محاسبه می شود. وزن بدن با حداقل لباس و بدون کفش با استفاده از ترازوی عقربه ای (مدل Seca ، آلمان) با دقت 100 گرم اندازه گیری خواهد شد. اندازه گیری قد افراد به صورت ایستاده بدون کفش ، با استفاده از یک متر نواری غیر کشسان به یک دیوار ثابت و با دقت 5/0 سانتی متر ثبت خواهد شد. برای محاسبه شاخص توده بدنی (BMI) ، وزن (کیلوگرم ) بر مربع قد ( سانتی متر ) تقسیم می شود. 5 سی سی نمونه خون پس از یک حالت ناشتا 12 ساعته گرفته خواهد شد و پس از اندازه گیری شاخص های بیوشیمیایی FBS و انسولین ، نمونه های جمع آوری شده بلافاصله سانتریفیوژ شده و پس از جداسازی پلاسما تا زمان انجام آزمایشات در فریزر 70- درجه نگهداری خواهد شد. پروفایل لیپیدی (TC ، HDL-C ،LDL-C ، TG ، TAC) و MDA و TAC و hs-CRP ناشتای سرم ارزیابی خواهند شد. قند خون ناشتا (FBS) با استفاده از روش آنزیماتیک گلوکز اکسیداز اندازه گیری می شود ، اندازه گیری انسولین به روش الایزا و اندازه گیری مقاومت انسولینی ( HOMA-IR ) با استفاده از فرمول محاسبه خواهد شد. اندازه گیری پروفایل لیپیدی شامل TC ، TG و HDL-C با استفاده از روش اسپکتروفوتومتری و اندازه گیری LDL-C با استفاده از فرمول فریدوالد انجام خواهد شد. اندازه گیری ظرفیت تام آنتی اکسیدانی (TAC) با استفاده از کیت انسانی (assay kit biocore) صورت خواهد گرفت. اندازه گیری مالون دی آلدئید سرمی با استفاده از کیت انسانی (assay kit biocore) اندازه گیری خواهد شد . سنجش hs-CRP با استفاده از کیت الایزا انجام خواهد شد. برای آنالیز داده ها از نرم افزار SPSS نسخه 16 استفاده شد. برای متغیرهای پیوسته میانگین و SD و برای متغیرهای طبقه بندی شده فراوانی و درصد گزارش می شود. نرمال بودن توزیع با استفاده از آزمون Kolmogorov-Smirnov و منحنی هیستوگرام محاسبه خواهد شد. برای ارزیابی تفاوتهای متغیرهای کیفی از آزمون مجذور کای استفاده خواهد شد. از آزمون t مستقل یا Mann Whitney U برای ارزیابی تفاوتهای متغیرهای پیوسته در توزیع نرمال و غیر نرمال استفاده خواهد شد. نمرات HEI طبقه بندی خواهند شد. برای تحلیل ارتباط بین بیماری سنگ کیسه صفرا و HEI از رگرسیون لجستیک استفاده خواهد شد. برای تحلیل ارتباط بین فاکتورهای مورد اندازه گیری و HEI از رگرسیون خطی استفاده خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 64508 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی ارتباط شاخص دریافت غذایی سالم با فاکتورهای متابولیک و وضعیت استرس اکسیداتیو در زنان مبتلا به سنگ کیسه صفرا : مطالعه مورد شاهدی |
| عنوان لاتین طرح | The relationship between healthy eating index ( HEI-2015 ) with metabolic factors and oxidative stress status in women with gallstone: a case-control study |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | روشهـای تـرویج الگوها، استانداردها و آموزش رفتارهای تغذیهای مناسب و حفظ الصحه |
| نوع مطالعه | مطالعه مورد/شاهد ( Case - Control ) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 18 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | بار بیماری سنگ کیسه صفرا و عوارض آن ، از جمله کولسیستیت ، پانکراتیت و کولانژیت ، مهمترین مسائل بهداشت عمومی در سطح جهان هستند . سنگ کیسه صفرا همچنین به عنوان یکی از مهمترین عوامل خطر در سرطان کیسه صفرا در نظر گرفته می شود . امروزه سنگ های صفراوی به یک جراحی بسیار رایج در سراسر جهان تبدیل شده اند . مطالعات نشان می دهد که تقریباً 35٪ از بیماری های سنگ کیسه صفرا منجر به کوله سیستکتومی شده اند و بیش از 750،000 مورد کوله سیستکتومی هر سال در ایالات متحده انجام می شود . با توجه به اینکه رژیم غذایی به عنوان یک عامل مهم اکولوژیکی محسوب می شود و شواهد موجود در اپیدمیولوژی تغذیه نشان می دهد که تجزیه و تحلیل الگو به جای تمرکز بر یک مؤلفه رژیم غذایی ، واقع بینانه تراست ، از طرفی به علت فقدان اطلاعات منتشر شده در کشورهای در حال توسعه در این باره مطالعات جامعه نگر در این کشورها می تواند شواهد موجود را اثبات کند و اطلاعات جدید و ارزشمندی را ارائه دهد و با توجه به نتایج ضد و نقیض مطالعات انجام گرفته لذا مطالعه ی حاضر تحت عنوان بررسی ارتباط شاخص دریافت غذایی سالم با فاکتورهای متابولیک و وضعیت استرس اکسیداتیو در زنان مبتلا به سنگ کیسه صفرا بر این اساس صورت خواهد گرفت. |
| اهداف اختصاصی | تعیین شاخص دریافت غذایی سالم در افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا و مقایسه آن با افراد سالم در افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا و مقایسه آن با افراد سالم -تعیین غلظت سرمی پروفایل لیپیدی ( TC ، HDL-C ،LDL-C ، TG) و hs-CRP در افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا و مقایسه آن با افراد سالم -تعیین غلظت سرمی قندخون ناشتا ، انسولین و مقاومت انسولینی در افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا و مقایسه آن با افراد سالم -تعیین غلظت سرمی ظرفیت تام آنتی اکسیدانی TAC و مالون دی آلدئید MAD در افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا و مقایسه آن با افراد سالم -تعیین ارتباط بین شاخص دریافت غذایی سالم ، پروفایل لیپیدی ( TC ، HDL-C ،LDL-C ، TG ) و hs-CRP در افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا و مقایسه آن با افراد سالم -تعیین ارتباط بین شاخص دریافت غذایی سالم و قندخون ناشتا ، انسولین و مقاومت انسولینی در افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا و مقایسه آن با افراد سالم -تعیین ارتباط بین شاخص دریافت غذایی سالم و غلظت TAC و MDA در افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا و مقایسه آن با افراد سالم |
| چکیده انگلیسی طرح | female patients with gallstone disease having age from 30 to 65 years were included in this study.Participants will be selected from newly diagnosed gallstone patients referred to Tabriz University of Medical Sciences clinics.Inclusion criteria include: Women with gallstones, age 30-65 years who present for the first time.Lack of blood glucose and lipid profile control medications, lack of diabetes and cardiovascular disease and lack of specific diet. Exclusion criteria include: pregnancy, lactation,consumption of vitamin supplements, minerals and weight loss medications.A healthy control group will be selected from healthy companions of patients with no history of gallstone disease and no special diet, people without disease and symptoms of gallstone disease, cardiovascular disease, blood lipid disorders, diabetes and hypertension.Individuals in both groups will be matched for age. A questionnaire including demographic information including age, anthropometric variables, number of childbirths, occupation, family history of gallstones, obesity and other diseases, history of rapid weight change, smoking status for participants was completed. physical activity levels are measured using the International Physical Activity Inventory (IPAQ) in Iran.Dietary data were collected using a validated semi-quantitative food frequency questionnaire (FFQ) that assessed patients' diet one year before diagnosis.The FFQ consisted of 125 food items, including some of the most common Iranian meal recipes and has been previously shown to be valid and reproducible for use in Iranian adults. At the end of the study,energy, macronutrients and micronutrients of the diet will be evaluated using Nutrition 4 software.For all subjects, anthropometric parameters (weight, height, waist and hip circumference) were measured and BMI was calculated after describing the procedure and written consent.Body weights with minimal clothing and no shoes will be measured with the use of a hand scale (Seca Model, Germany) with an accuracy of 100 g.Measuring the height of people standing without shoes will be recorded using a non-elastic tape meter on a fixed wall with a precision of 0.5 cm.To calculate body mass index (BMI), weight (kg) is divided by square (cm) height.Waist circumference is measured in the narrowest section between the iliac bones and the lowest rib bones.5 cc of blood samples will be taken after a 12-hour fast and after measuring of FBS and insulin, collected samples are immediately centrifuged and after plasma separation until tests are performed at -70 ° C freezer. Serum fasting lipid profiles (TC, HDL-C, LDL-C, TG), TAC and MDA and hs-CRP will be evaluated.Fasting blood glucose (FBS) is measured by the enzymatic method of glucose oxidase, insulin measurement by ELISA and insulin resistance measurement (HOMA-IR) will be calculated using the formula.Lipid profile measurement including TC, TG and HDL-C will be performed by spectrophotometric method and LDL-C will be measured using Friedwald formula.The total antioxidant capacity (TAC) and serum malondialdehyde will be Measured by human kit (human assay kit biocore).The hs-CRP assay will be performed using the ELISA kit.SPSS software version 16 was used for data analysis. Mean and SD for continuous variables and frequency and percentage for the classified variables are reported.The normality of the distribution will be calculated using the Kolmogorov-Smirnov test and the histogram curve.Chi-square test will be used to assess differences in qualitative variables.Independent t-test or Mann Whitney U test will be used to evaluate the differences of continuous variables in normal and abnormal distribution.HEI scores will be classified.Logistic regression will be used to analyze the association between gallstone disease and HEI.Linear regression will be used to analyze the relationship between the measured factors and the HEI. |
| کلمات کلیدی | سنگ کیسه صفرا : سنگ کیسه صفرا یکی از شایع ترین بیماری های دستگاه گوارش محسوب می شود (2). سنگ کلسترولی به عنوان ماده اصلی تشکیل دهنده آن حاوی کلسترول است . فوق اشباع شدن صفرا با کلسترول مسئول ایجاد سنگ کلسترولی است . اصلی ترین ترکیبات موجود در سنگ کیسه صفرا انسان بیلی روبین ، نمک بیلی روبین و کلسترول است (3). شاخص دریافت غذایی سالم (Healthy Eating Index) : HEI-2015 حاوی 13 مؤلفه است ( آب میوه ، میوه ، سبزیجات ، سبزی و دانه ها ، غلات کامل ، لبنیات ، غذاهای پروتئینی ، غذاهای دریایی و پروتئین های گیاهی ، اسیدهای چرب ، غلات تصفیه شده ، سدیم ، قند افزوده شده ، چربی های اشباع ) که در مجموع حداکثر 100 امتیاز را کسب می کند . هر یک از مؤلفه ها بر اساس 1000 کالری ارزیابی می شوند (17) . فاکتورهای متابولیک : منظور از فاکتورهای متابولیک در این مطالعه FBS ، انسولین ، شاخص مقاومت به انسولین ( HOMA-IR ) و پروفایل لیپیدی (TC ، HDL-C ،LDL-C ، TG) و hs-CRP ناشتای سرم می باشد . وضعیت استرس اکسیداتیو : استرس اکسیداتیو شرایطی است که منجر به تولید گونه فعال اکسیژن بیشتر از ظرفیت سیستم دفاع آنتی اکسیدانی شود (21). در این مطالعه TAC و MDA سرم اندازه گیری خواهند شد . |
| ذینفعان نتایج طرح | بیماران مبتلا به سنگ کیسه صفرا ، افراد سالم مورد مطالعه . همچنین نتایج به دست آمده می تواند برای پیشگیری از ابتلا به بیماری در جامعه مورد استفاده قرار گیرد. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| بیت الله علیپور | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| محمد اصغری جعفرآبادی | همکار اصلی |
| مولود قربانی | دانشجوی مالک پایان نامه |
| مائده علی پور | همکار اصلی |
| امیر صادقی | مشاور |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر شاخص تغذیه سالم بین زنان دارای سنگ کیسه صفرا و زنان سالم تفاوت نداشت.متن خبر سنگ کیسه صفرا یکی از شایعترین بیماری های دستگاه گوارش می باشد. مطالعات نشان داده اند رژیم غذایی غربی باعث افزایش احتمال ابتلا به این بیماری می شود. از طرفی شاخص دریافت غذایی سالم یکی از شاخص های مهم تغذیه ای محسوب می شود. لذا این مطالعه به بررسی ارتباط شاخص تغذیه با بیماری سنگ کیسه صفرا پرداخته است. مطالعه ی حاضر بر روی 75 زن مبتلا به بیماری سنگ کیسه صفرا و 75 زن سالم انجام شد. شاخص دریافت غذایی سالم برای همه افراد محاسبه شد. این شاخص حاوی 13 مؤلفه است که در مجموع حداکثر 100 امتیاز را کسب می کند. از بین این اجزا 9 جزء مرتبط با کفایت رژیم غذایی و شامل این موارد است: میوه ها، میوه های کامل، سبزیجات، سبزی های سبز برگ تیره و حبوبات، غلات کامل، لبنیات، تمام غذاهای پروتئینی، غذاهای دریایی و پروتئین های گیاهی و نسبت اسیدهای چرب. 4 جزء این شاخص مربوط به رعایت اعتدال در رژیم غذایی می شود که متشکل از غلات تصفیه شده، سدیم، قند های افزوده شده و اسیدهای چرب اشباع می باشند. نتایج مطالعه نشان داد که این شاخص در دو گروه افراد سالم و بیمار با هم تفاوت نداشت. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
