اجرا و بررسی اثربخشی بسته آموزشی چندرسانه ای در زمینه رفتار و اصول حرفه ای شدن برای دانشجویان پرستاری
Implementation and Evaluation of the Effectiveness of Multimedia Training Package on Behavior and Principles of Professionalism for Nursing Students
مجریان: مژگان بهشید
خلاصه روش اجرا: مطالعه ی حاضر از نوع پژوهش نیمه تجربی است که با استفاده از طرح پیش آزمون_ پس آزمون صورت می¬گیرد. بعد از تصویب طرح و اخذ مجوز از کمیته اخلاق در پژوهش، معاونت پژوهشی دانشگاه و مسئولین محترم دانشکده ی پرستاری و مامایی تبریز، ابتدا محتوای آموزشی بسته آموزشی بر اساس نتایج نیاز سنجی از مراکز آموزشی درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تبریز و با مراجعه به متون علمی تهیه گردیده و مفاد آموزشی در قالب سناریوهایی نگارش خواهد شد. انجام نیازسنجی به صورت واقع نگاری انجام خواهد شد، به این صورت که با افراد مطلع در بیمارستان، از جمله، مترون، سوپروایزر، سرپرستار و پرستاران، جلسه ای تحت عنوان بحث گروهی متمرکز، تشکیل خواهیم داد که در پایان این جلسه بعد از بحث و گفت و گو، مهم ترین و پر تکرار ترین مسائل و چالش های اخلاقی تعیین می گردند و محتوای بسته با توجه به نتایج بحث گروهی متمرکز، الویت داده می شود و بیشتر تمرکز محتوا بر روی این موضوعات خواهد بود. محتوای آموزشی مشتمل بر مفاهیمی شامل تعهد به صلاحیت حرفه¬ای، صداقت با بیماران، رازداری بیمار، حفظ روابط مناسب با بیماران، بهبود کیفیت مراقبت، بهبود دسترسی به مراقبت، توزیع عادلانه منابع محدود، دانش علمی، حفظ اعتماد از طریق مدیریت اختلافات منافع، مسئولیت های حرفه¬ای با استفاده از شیوه های مختلف در قالب محتوای چند رسانه ای ساخته خواهد شد. بسته تهیه شده جهت بازنگری و تایید در اختیار گروه آموزش اخلاق پزشکی دانشگاه و سپس کارگروه اعتلای اخلاق حرفه¬ای ( بسته تحول آموزش علوم پزشکی) در کلان منطقه آمایشی 2 و در نهایت کمیته ملی اخلاق در آموزش علوم پزشکی وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی قرار خواهد گرفت. در مرحله بعد مطالعه، روایی و پایایی ابزارهای مطالعه بررسی و تایید گردیده ، پرسشگر پــس از کســب اجــازه از مســئولین مربوطـه ، به صورت مجازی ابتدا اهداف و روش مطالعه را به دانشجویان حائز شرایط ورود به مطالعه، توضیح داده و سپس رضایت آگاهانه، آزادانه و داوطلبانه به صورت مجازی از مشارکت کنندگان اخذ می گردد و سنجش حساسیت اخلاقی دانشجویان پرستاری با استفاده از پرسشنامه حساسیت اخلاقی Lützén و همکاران (MSQ , Moral Sensitivity Questionnaire)، سنجش رفتار حرفه¬ای دانشجویان پرستاری در رابطه با رعایت اصول پروفیشنالیسم با استفاده از پرسشنامه استاندارد رفتار حرفه-ای دانشجویان پرستاری Goze ( NSPBS ,nursing student professional behaviors) و سنجش تصمیم گیری اخلاقی دانشجویان پرستاری با استفاده از پرسشنامه آزمون معمای اخلاقی پرستاری crisham (NDT, Nursing Dilemma Test) ، قبل از تجربه یادگیری به صورت مجازی انجام خواهد شد. سپس برنامه آموزشی تعیین شده در طول ترم تحصیلی و به صورت مجازی توسط مدرس اخلاق پزشکی به اجرا در خواهد آمد. دو هفته و یک ماه بعد از اتمام اجرای برنامه ی آموزشی، سنجش حساسیت اخلاقی، تصمیم گیری اخلاقی و رفتار حرفه¬ای دانشجویان پرستاری، به صورت مجازی با استفاده از پرسشنامه های ذکر شده انجام و پس از تکمیل جمع آوری خواهند شد. مطالعه حاضر بخشی از مطالعه برای طراحی، ساخت و بررسی اثر بخشی بسته آموزشی چندرسانه ای برای تدریس درس اخلاق پرستاری و ارتباطات حرفه ای می باشد که در قالب دو پروژه پایان نامه ای مشتمل بر " بسته آموزش اصول اخلاق زیستی" و " بسته آموزشی اصول و رفتار پروفشنالیسم " به اجرا درخواهد آمد. . به منظور تحلیل داده ها از روشهای آمار توصیفی و تحلیلی استفاده خواهد شد. از آمار توصیفی شامل جداول توزیع فراوانی مطلق و درصدی استفاده خواهد شد. برای گزارش یافته های متغیر های کمی، دامنه ی تغییرات، شاخص های مرکزی(میانگین) و شاخص های پراکندگی (انحراف معیار) استفاده خواهدشد. جهت تعیین نرمال یا غیر نرمال بودن نمرات متغیر حساسیت اخلاقی، تصمیم گیری اخلاقی و رفتار حرفه¬ای، از آزمون کولموگراف_اسمیرنوف(K_S) استفاده خواهد شد. جهت مقایسه میانگین نمرات آزمون های pre test و post test متغیر حساسیت اخلاقی، تصمیم گیری اخلاقی و رفتار حرفه¬ای، درصورت نرمال بودن توزیع، از آزمون t زوجی و در صورت غیر نرمال بودن توزیع از آزمون یو ویلکاکسون استفاده خواهد شد و برای تفسیر یافته ها سطح معناداری 05/0 در نظر گرفته خواهد شد. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار spss24 در سطح معنی داری05/0 انجام خواهد شد. حجم نمونه مورد نیاز با در نظر گرفتن قدرت آزمون80% و سطح معنی داری 05/0 با استفاده از نرم افزار GPOWER و براساس نتایج مطالعه حسن پور و همکاران برابر 30 نفر محاسبه شد که با توجه به احتمال ریزش، کل دانشجویان پرستاری حائز شرایط ورود دانشگاه علوم پزشکی تبریز در مطالعه وارد خواهند شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 64352 |
| عنوان فارسی طرح | اجرا و بررسی اثربخشی بسته آموزشی چندرسانه ای در زمینه رفتار و اصول حرفه ای شدن برای دانشجویان پرستاری |
| عنوان لاتین طرح | Implementation and Evaluation of the Effectiveness of Multimedia Training Package on Behavior and Principles of Professionalism for Nursing Students |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | اخلاق در نظام سلامت |
| نوع مطالعه | مطالعه توصیفی مداخله ای (پیش تجربی- تجربی- شبه تجربی) |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 15 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | نتایج بدسـت آمـده از مطالعات پیشین دلالت بر پایین بودن سـطح حساسیت اخلاقی، تصمیم گیری اخلاقی و رفتار حرفه¬ای پرستاران شاغل درخصوص اصول پروفیشنالیسم دارد. بر این اساس گنجاندن برنامه های آموزش رفتار و اصول پروفیشنالیسم و استفاده از راهکارهای مناسب برای یادگیری بهتر دانشجویان از یکسو و تدارک برنامه های آموزش ضمن خدمت برای پرسنل شاغل از سوی دیگر، برای ارائه دانش کافی و تغییر در نگرش و ارتقاء رفتار و عملکرد حرفه¬ای ضرورت پیدا می¬کند. امروزه گسترش روزافزون تکنولوژی و دسترسی به سخت افزارها و نرم افزارهای مناسب برای آموزش به شیوه چندرسانه¬ای، افق جدیدی را پیش روی دانشگاه ها و مراکز آموزشی نهاده است. هرچند برخی از دانشگاه ها و مراکز آموزشی کشور، در سال های اخیر نسبت به استفاده از آموزش به شیوه چندرسانه¬ای اقدام نموده اند، اما هنوز شواهد زیادی در مورد نتایج ارزشیابی برنامه، منتشر نشده است. طبق مطالعات صورت گرفته، آموزش صرف علمی و عملی دانشجویان بدون در نظر گرفتن اصول اخلاق حرفه¬ای، ناکارآمد می¬باشد. در مورد نقش دانشکده¬های پرستاری در ایجاد صلاحیت حرفه¬ای پرستاران از جنبه های اخلاق حرفه¬ای تردیدی نیست اما نکته مهم این است که با چه روش و کدام مواد و محتوای آموزشی می توان بهترین نتیجه را از آموزش پرستاران در زمینه اخلاق حرفه¬ای بدست آورد. مطالعات نشان می¬دهند که مفاهیم اخلاقی برای پرستاران مفاهیم آشنا و با ارزشی هستند ولی با وجود آموزش¬هایی که در زمینه اخلاق صورت می¬گیرد، پرستاران در زمان تصمیم گیری ¬های اخلاقی با مشکلات و پیچیدگی¬هایی روبرو می¬شوند و آنچه اهمیت دارد نحوه ی آموزش می¬باشد. ارزشیابی سیستماتیک کمی برای تعیین نوع برنامه های آموزش اخلاقی یا روش هایی که بهترین راه کار را برای پرستاران برای مدیریت معضلات اخلاقی، درگیری ها و موقعیت های اخلاقی ناراحت کننده در عمل بالینی ¬بدهد انجام شده است. آموزش اخلاق در حال حاضر کفایت لازم را نداشته و پرستاران در این زمینه احساس توانمندی لازم را ندارند و مطالعات محدودی هم که موجود می¬باشند، بیشتر تاثیر روش های سنتی مثل سخنرانی و پرسش و پاسخ را در آموزش اخلاق حرفه¬ای مورد ارزشیابی قرار داده اند. نتایج مطالعات بیانگر آن است که روش ها و راهکارهای مناسبی برای آموزش در زمینه ی اخلاق و اصول پروفیشنالیسم مورد استفاده قرار نمی¬گیرند. در حال حاضر یکی از اولویت های برنامه ی آموزشی پرستاری کشور، بررسی و یافتن راهکارهایی برای ارتقای توانمندی و صلاحیت حرفه¬ای در زمینه اخلاق پرستاری می¬باشد. شکاف های ایجاد شده در انتقال دانش از کلاس درس به عملکرد بالینی، نیازهای حیاتی را برای ارزیابی محتویات برنامه درسی فعلی و توسعه آموزش های اخلاقی با ارزش و با کیفیت بالا مشخص می¬کند از آنجا که هرگونه کم توجهی به مباحث اخلاقی در عصر حاضر، یک تهدید جدی می¬باشد، به همین دلیل طراحی برنامه های آموزشی برای ارتقای حساسیت اخلاقی، تصمیم گیری اخلاقی و رفتار حرفه¬ای پرستاران و درک کامل از اهمیت اصول حرفه¬ای گری ضروری است. لذا انجام پژوهش های بیشتر در مورد چگونگی انجام اصلاحات در حوزه های مختلف آموزشی و بررسی اثربخشی راهکارهای جدید آموزشی می¬تواند در ارتقای حرفه¬ای شدن موثر باشد. این مطالعه با هدف اجرا و بررسی اثربخشی بسته آموزشی چندرسانه ای در زمینه رفتار و اصول پروفیشنالیسم برای دانشجویان پرستاری انجام خواهد شد. |
| اهداف اختصاصی | هدف اختصاصی اول: 1. تعیین و مقایسه نمرات آزمون حساسیت اخلاقی دانشجویان پرستاری قبل و بعد از استفاده از بسته آموزش چند رسانه ای برای آموزش رفتار و اصول پروفیشنالیسم -تعیین و مقایسه نمرات آزمون رفتار حرفه­ای دانشجویان پرستاری قبل و بعد از استفاده از بسته آموزش چند رسانه ای برای آموزش پروفیشنالیسم -تعیین و مقایسه نمرات آزمون تصمیم گیری اخلاقی دانشجویان پرستاری قبل و بعد از استفاده از بسته آموزش چند رسانه ای برای آموزش رفتار و اصول پروفیشنالیسم |
| چکیده انگلیسی طرح | The present study is a quasi-experimental research using a pre-test-post-test design. After approving the plan and obtaining permission from the Research Ethics Committee, the Vice Chancellor for Research and the esteemed officials of Tabriz School of Nursing and Midwifery, first the educational content of the educational package based on the results of needs assessment from Tabriz University of Medical Sciences and referring to Scientific texts will be prepared and educational materials will be written in the form of scenarios. The needs assessment will be conducted realistically, with a knowledgeable person in the hospital, including metron, supervisor, head nurse and nurses, holding a focus group discussion that will end at the end of the session after discussion. And dialogue, the most important and most repetitive ethical issues and challenges are identified, and closed content is prioritized according to the results of a focused group discussion, and the content will be more focused on these topics. Educational content includes concepts including commitment to professional competence, honesty with patients, patient confidentiality, maintaining proper relationships with patients, improving the quality of care, improving access to care, equitable distribution of limited resources, scientific knowledge, maintaining trust through interest dispute management , Professional responsibilities will be created using different methods in the form of multimedia content. The package prepared for review and approval was provided to the Department of Medical Ethics Education of the University and then the Working Group for the Promotion of Professional Ethics (Medical Education Transformation Transformation Package) in Macro 2 and finally the National Ethics Committee for Medical Education of the Ministry of Health and Medical Education. Will be located. In the next stage of the study, the validity and reliability of the study tools were reviewed and approved. After obtaining permission from the relevant authorities, the questioner first explained the objectives and method of study to eligible students and then informed, freely and satisfactorily. Voluntarily obtained from participants and assessing the moral sensitivity of nursing students using the Lützén et al Moral Sensitivity Questionnaire (MSQ, Moral Sensitivity Questionnaire), assessing the professional behavior of nursing students in relation to the principles of professionalism using a questionnaire Goze Nursing Student Professional Behavior Standard (NSPBS, Nursing Student Professional Behaviors) and Nursing Students' Ethical Decision Making Using the Nursing Ethics Dilemma Test (NDT) will be done virtually before the learning experience. . Then, the educational program will be implemented during the semester and virtually by the medical ethics teacher. Two weeks and one month after the completion of the training program, the assessment of moral sensitivity, ethical decision-making and professional behavior of nursing students will be done virtually using the mentioned questionnaires and will be collected after completion. The present study is part of a study to design, build and evaluate the effectiveness of a multimedia training package for teaching nursing ethics and professional communication, which is in the form of two dissertation projects including "Bioethics training package" and "Principles training package". And the behavior of "professionalism" will be implemented. |
| کلمات کلیدی | اصول پروفیشنالیسم) (تعریف نظری): حرفه¬ای بودن از طریق کسب صلاحیت بالینی، مهارت های ارتباطی و درک اخلاقی و حقوقی نشان داده می¬شود. که بر مبنای آن اصول پروفیشنالیسم ساخته شده است (53). افراد حرفه¬ای وظیفه ای ثابت را جهت انجام خدمات مورد تعهد بر عهده دارند. اعضای یک حرفه دارای یک تعهد مشترک بوده و همدیگر را تنظیم و پایش می¬کنند. در حرفه ها کدهای اخلاقی خاصی مطرح است که افراد متعلق به آن رشته در جهت ادای وظایف خود ملزم به رعایت آن هستند (10). اصول پروفیشنالیسم (تعریف عملیاتی): دراین پژوهش منظور از اصول پروفیشنالیسم، مفاهیمی شامل تعهد به صلاحیت حرفه¬ای، صداقت با بیماران، رازداری بیمار، حفظ روابط مناسب با بیماران، بهبود کیفیت مراقبت، بهبود دسترسی به مراقبت، توزیع عادلانه منابع محدود، دانش علمی، حفظ اعتماد از طریق مدیریت اختلافات منافع، مسئولیت های حرفه¬ای می باشد. بسته آموزش چند رسانه ای (تعریف نظری): عوض زاده ( 1384) به نقل از مایر (2001) بیان می¬کند، یک پیام چند رسانه ای آموزشی، عبارت از ارتباط با استفاده از کلمات و تصاویری که منجر به اشاعه یادگیری می¬شود (54). آموزش چند رسانه¬ای ترکیبی از متن، گرافیک، صدا، تصویرهای متحرک و ویدیویی است که از طریق رایانه کاربر مورد استفاده قرار می گیرد. بسته ی آموزش چند رسانه ای (تعریف عملیاتی): در این پژوهش منظور از بسته ی آموزشی چندرسانه ای، لوح فشرده یا فایل الکترونیکی با محتوای آموزشی مربوط به اصول پروفیشنالیسم، دوراهی های اخلاقی و چالش های پرتکرار در محیط بالین می¬باشد. این آموزش در طول ترم تحصیلی و به صورت مجازی توسط مدرس اخلاق پزشکی به اجرا در خواهد آمد. برای ارزیابی دانشجویان، آزمون اولیه و پایانی طراحی شده است. رفتار (تعریف نظری): روش فعالیت، شیوه برخورد و واکنش نشان دادن فرد تحت شرایط مختلف می¬باشد(55). رفتار (تعریف عملیاتی): منظور از رفتار در این پژوهش روش فعالیت، شیوه ی برخورد و واکنش دانشجویان پرستاری در ارتباط با رعایت اصول پروفیشنالیسم می¬باشد که از پرسشنامه سنجش رفتار حرفه¬ای دانشجویان پرستاری ( NSPBS ,nursing student professional behaviors) که توسط Goze در سال 2010 طراحی شده است، استفاده شد. این ابزار دارای 27 گویه می¬باشد که بر طیف لیکرت پنج درجه ای (اصلا تا همیشه) قرار دارد و هر گویه دارای ارزشی بین 1 تا 5 است. در این پرسشنامه حدپایین نمره 27، حدمتوسط نمرات 5/67 و حد بالای نمرات 135 می¬باشد. تصمیم گیری اخلاقی (تعریف نظری): تصمیم گیری اخلاقی به فرایند تصمیم گیری به منظور تشخیص موضوعات از طریق تجزیه و تحلیل آن ها بر طبق معیار اخلاقی و تصمیم به انجام آن ها بر طبق موازین اخلاقی اطلاق می¬شود (25) . تصمیم گیری اخلاقی (تعریف عملیاتی): برای تصمیم گیری اخلاقی از آزمون معمای اخلاقی پرستاری(NDT, Nursing Dilemma Test) که از نظر نظری بر مبنای الگوی استدلال اخلاقی کولبرگ می¬باشد و توسط کریشام در سال 1981 در دانشگاه مینه سوتا و پس از مصاحبه های فراوان با 130 پرستار فارغ التحصیل ساخته شده است، استفاده شد. این پرسشنامه شامل 6 سناریو است که در هر سناریو یک معضل یا معمای فرضی بیان شده و در پایان هر سناریو 3 سؤال مطرح شده است. هر یک از این 6 سناریو توصیف کننده یک دوراهی یا معمای اخلاقی برای پرستار می¬باشد. موضوع سناریوها به ترتیب شامل نوزاد مبتلا به ناقص الخلقه، تجویز اجباری دارو، درخواست بیمار برای مرگ، ورود پرستار جدید به بخش، اشتباه دارویی و مراقبت در مراحل انتهای حیات است. حساسیت اخلاقی (تعریف نظری): حساسیت اخلاقی عبارت است از داشتن درک درستی از وضعیت آسیب پذیری و همچنین، آگاهی از پیامد های اخلاقی تصمیماتی که گرفته می¬شود(56). حساسیت اخلاقی شامل ابعاد احساسات، دانش اخلاقی و مهارت می¬باشد . (57) حساسیت اخلاقی (تعریف عملیاتی): برای تعیین حساسیت اخلاقی دانشجویان پرستاری از پرسشنامه حساسیت اخلاقی(MSQ , Moral Sensitivity Questionnaire) که توسط Lützén و همکاران در سال 2006 ساخته شده است، استفاده شد. این پرسشنامه دارای 9 گویه بر طیف لیکرت 6 گزینه ای است که امتیازات از 9 تا 54 متغیر است و نمره بالاتر نشان دهنده حساسیت اخلاقی بالاتر است. |
| ذینفعان نتایج طرح | ذینفعان این طرح دانشجویان پرستاری، پرستاران و مدرسین اخلاق پرستاری می¬باشند که انتظار می¬رود با آموزش از طریق راهبرد های چند رسانه ای حساسیت اخلاقی، تصمیم گیری اخلاقی و رفتار حرفه¬ای پرستاران را در مورد رفتار و اصول پروفیشنالیسم ارتقا داده و باعث اعتلای اخلاق حرفه¬ای در پرستاری شده و در نهایت افزایش رضایتمندی در بیماران را سبب شویم. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| مژگان بهشید | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| ابوالقاسم امینی | مشاور |
| آزاد رحمانی | مشاور |
| مهران سیف فرشد | همکار اصلی |
| فاطمه ملائی توانی | دانشجوی مالک پایان نامه |
| فلورا باغبان رضوان | همکار اصلی |
| پروین رحمانی | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر آموزش به روش چندرسانه ای، باعث ارتقاء حساسیت، تصمیم گیری اخلاقی و رفتار حرفه ای دانشجویان پرستاری شد.متن خبر با شیوع پاندمی کووید-19، خلأ عدم دسترسی به برنامههای اثربخش مجازی به ویژه در حوزه آموزش درس اصول اخلاق پروفیشنالیسم، بیشتر احساس شد، لذا لازم بود محتوای بسته آموزشی چندرسانه ای، با تعیین نیازهای آموزشی مبتنی بر پاسخگویی اجتماعی و عدالت محور انجام گیرد. مداخله به صورت مجازی و آنلاین و همراه با پرسش و پاسخ بین اساتید و دانشجویان با استفاده از پیام رسان واتس اپ اجرا شد. نتایج نشان داد آموزش به روش چندرسانه ای، باعث ارتقاء حساسیت، تصمیم گیری اخلاقی و رفتار حرفه ای دانشجویان پرستاری میشود. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
