درک بیماران تحت درمان با همودیالیز نسبت به مزایا و موانع ورزش و ارتباط آن با کیفیت زندگی آنها در بیماران مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهر تبریز، 1398
Benefits and Barriers of Exercise from the perspective of patients undergoing hemodialysis and its relationship with quality of life of patients refereed to hemodialysis centers of Tabriz university of medical sciences, Tabriz, 2019
مجریان: منصور غفوری فرد
خلاصه روش اجرا: این مطالعه، مقطعی از نوع توصیفی تحلیلی بوده و دارای هدف کلی تعیین مزایا و موانع ورزش از دیدگاه بیماران تحت درمان با همودیالیز و ارتباط آن با کیفیت زندگی آنها در بیماران مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهر تبریز، 1398 و سه هدف اختصاصی (1- تعیین میزان درک بیماران تحت درمان با همودیالیز نسبت به مزایا و موانع ورزش در بیماران مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهر تبریز، 1398، 2- تعیین میزان کیفیت زندگی بیماران تحت درمان با همودیالیز در بیماران مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهر تبریز،1398 و 3- تعیین ارتباط بین درک بیماران نسبت به مزایا و موانع ورزش و کیفیت زندگی در بیماران تحت درمان با همودیالیز مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهر تبریز، 1398) می¬باشد. پژوهشگر به منظور دستیابی به واحدهای پژوهشی، پس از اخذ تاییدیه اخلاقی از کمیته اخلاق دانشگاه و با کسب اجازه¬نامه کتبی از دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، خود را به ریاست بیمارستان امام رضا (ع) و سینا شهر تبریز معرفی نموده و پس از کسب موافقت و رضایت مسئولین بخش همودیالیز به صورت همه روزه به این مراکز مراجعه کرده و پرونده بیماران را مطالعه کرده و براساس نمونه¬گیری سهمیه¬ای از بیماران دارای شرایط ورود به مطالعه جهت شرکت در مطالعه دعوت خواهد شد. در این راستا، اهداف پژوهشی و روش اجرای طرح برای تک تک نمونه¬ها توضیح داده شده و در صورت تمایل به شرکت در مطالعه از آنها درخواست خواهد شد تا به طور آگاهانه فرم رضایت¬نامه کتبی را مطالعه و امضا نمایند و پس از کسب رضایت¬نامه کتبی وارد مطالعه خواهند شد. برای تکمیل پرسشنامه از روش مصاحبه استفاده خواهد شد به این صورت که سوالات پرسشنامه توسط پژوهشگر برای تک تک نمونه¬ها خوانده خواهد شد و با استفاده از نظرات بیمار، گزینه¬های مربوطه تکمیل خواهد شد. علاوه بر پرسشنامه¬ها، اطلاعات پرونده¬ای بیماران از قبیل سن و جنس بیمار، میزان تحصیلات، طول مدت همودیالیز، تعداد جلسات همودیالیز در هفته و وزن خشک بیماران تحت درمان با همودیالیز نیز ثبت خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 64279 |
| عنوان فارسی طرح | درک بیماران تحت درمان با همودیالیز نسبت به مزایا و موانع ورزش و ارتباط آن با کیفیت زندگی آنها در بیماران مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهر تبریز، 1398 |
| عنوان لاتین طرح | Benefits and Barriers of Exercise from the perspective of patients undergoing hemodialysis and its relationship with quality of life of patients refereed to hemodialysis centers of Tabriz university of medical sciences, Tabriz, 2019 |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارایه الگوهای مناسب برای ارتقـاء شیوههای زندگی سالم با تاکید بـر گروههای آسیب پذیر |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | یکــی از بزرگتریــن چالشهایــی کــه در قــرن بیســت و یکــم سیســتم¬های بهداشــتی در سراســر جهــان بــا آن مواجــه می¬باشـند، افزایـش بـار ناشـی از بیماری¬هـای مزمـن اسـت. یکی از این بیماری¬های مزمن، بیماری مزمن کلیوی است که به عنوان یکی از مشکلات عمده سلامت در سرتاسر دنیا محسوب می¬شود و در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع می¬تواند بـاعث کاهش غیرقابل برگشت عملکرد کلیه¬ها شده و غالباً به بیماری کلیوی مرحله نهایی منجر می¬گردد و بیماران را با عوارض و مشکلات متعدد جسمی و روانی همراه می¬سازد که منجر به تشدید وخامت حال جسمی، کاهش کیفیت زندگی، از دست دادن استقلال بیماران و نیز مرگ و میر بیماران گردد. بنابراین جهت پیشگیری از این عوارض، افراد مبتلا به بیماری کلیوی مرحله نهایی برای حفظ حیات خود به درمان¬های جایگزینی کلیه که رایج¬ترین آنها همودیالیز می¬باشد، وابسته می¬شوند. همودیالیز می¬تواند برخی از مشکلات و عوارضی از قبیل از دست دادن استقلال، افزایش ضعف بیمار و ناتوانی در تحرک، کاهش تحمل فعالیت، افزایش مدت زمان و تعداد بستری، نیاز به مراجعه مکرر به بیمارستان و یا مراکز دیالیز و نیز افزایش خطر ابتلا به بیماری قلبی عروقی و حتی مرگ ناگهانی گردد که این مشکلات و عوارض تغییرات اساسی و تاثیر منفی بر سبک زندگی و کیفیت زندگی بیماران تحت درمان با همودیالیز بر جای می¬گذارد. لذا یکی از راهکارهای مثبت جهت کنترل و یا حذف برخی از عوارض همودیالیز، بکارگیری فعالیتهای ورزشی است، تبعیت از ورزش علاوه بر کاهش عوارض همودیالیز در بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیه، می¬تواند در بهبود کیفیت زندگی و کاهش میزان مرگ ومیر این بیماران نیز موثر باشد. یکی از عوامل اثرگذار که اخیرا در زمینه فعالیت¬های فیزیکی مورد توجه قرار گرفته درک بیماران از مزایای ورزش و شناسایی موانع ورزش می¬باشد که این عوامل وابسته به زمینه بوده و براساس شرایط بیماران و عوامل فرهنگی اجتماعی و نیز امکانات و تسهیلات در دسترس بیماران متفاوت است و نیازمند انجام مطالعات در فرهنگ¬های مختلف می¬باشد. از طرف دیگر اگر چه مطالعاتی در زمینه ارتباط بین فعالیت فیزیکی و کیفیت زندگی انجام شده است اما ارتباط بین درک بیماران از مزایا و موانع ورزش و کیفیت زندگی بیماران بررسی نشده است. علی رغم اینکه اهمیت ورزش و فعالیت فیزیکی در بهبود کیفیت زندگی بیماران تحت درمان با همودیالیز در شواهد علمی مورد حمایت و تایید قرار گرفته است، تعداد بیمارانی که بطور منظم فعالیتهای ورزشی را انجام می¬دهند پایین است. نتایج این پژوهش می¬تواند علل عدم انجام حرکات ورزشی از دیدگاه بیماران را مشخص نماید که این می¬تواند راهنمای محققین و اعضای تیم مراقبت و درمان باشد. بنابراین بر آن شدیم تا نخست با بررسی دیدگاه بیماران دیالیزی نسبت به مزایا و موانع ورزش، وضعیت روشنی از درک این بیماران نسبت به فعالیت¬های ورزشی پیدا کرده و در گام بعدی ارتباط آن با کیفیت زندگی بیماران همودیالیزی را مورد مطالعه قرار دهیم. نتایج این مطالعه می¬تواند در شناسایی مشکلات بیماران در زمینه فعالیت¬های ورزش و رفع موانع ورزش و نیز بهبود کیفیت زندگی آنها کمک کننده باشد. |
| اهداف اختصاصی | تعیین میزان درک بیماران تحت درمان با همودیالیز نسبت به مزایا و موانع ورزش در بیماران مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهر تبریز، 1398 -تعیین میزان کیفیت زندگی بیماران تحت درمان با همودیالیز در بیماران مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهر تبریز.1398 -تعیین ارتباط بین درک بیماران تحت درمان با همودیالیز نسبت به مزایا و موانع ورزش و کیفیت زندگی در بیماران مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهر تبریز.1398 |
| چکیده انگلیسی طرح | This study is a cross-sectional study aimed to assess the benefits and barriers of exercise from the perspective of patients undergoing hemodialysis and its relationship with guality of life of patients referred to hemodialysis centers of Tabriz university of medical sciences, Tabriz, 2019 |
| کلمات کلیدی | ورزش (تعریف عملیاتی): در این مطالعه منظور از ورزش را می¬توان به هر نوع فعالیت ورزشی هوازی که بین 6 الی 30 دقیقه طول بکشد گفته می¬شود (36, 39). ورزش (تعریف نظری): ورزش را می¬توان به هر گونه فعالیت بدنی تعریف نمود که به دو صورت 1- ورزش هوازی: فعالیتی است که باعث می¬شود ضربان قلب بالا رود و کالری¬ها بسوزند، نمونه¬هایی از ورزش¬های هوازی شامل پیاده¬روی، کوهنوردی، بالا رفتن از پله¬ها (17, 38)، شنا، دویدن، دوچرخه سواری و قایقرانی و2- ورزش بی¬هوازی یا مقاومتی به ورزش¬هایی گفته می¬شود که برای مدت زمان کوتاه (کمتر از دو دقیقه) و با شدت بیش از 70 درصد حداکثر ضربان قلب صورت می¬گیرد که منجر به افزایش قدرت و اندازه عضله می¬گردد (38). مزایای ورزش (تعریف نظری): مزایای ورزش به عنوان باورهای مختلف مرتبط با نتایج مثبت ورزش تعریف شده است. به عبارت دیگر، اعتقاد بر این است که، درک بیشتر مزایای ورزش منجر به مشارکت بیشتر در ورزش می¬شود (9, 11). مزایای ورزش (تعریف عملیاتی): در این مطالعه با استفاده از ابزار «درک بیماران دیالیزی از موانع و مزایای ورزش» به بررسی مزایای ورزش در بیماران تحت درمان با همودیالیز می¬پردازیم. نمرات بالاتر در این پرسشنامه نشان دهنده درک بیشتر مزایای ورزش می¬باشد (11, 13). موانع ورزش (تعریف نظری): موانع ورزش به عنوان باورهای منفی بیماران که مانع مشارکت آنها در ورزش می¬شود، تعریف شده است. به عبارت دیگر، اعتقاد بر این است که درک بیشتر موانع ورزش، ممکن است منجر به عدم شرکت بیشتر در فعالیت های ورزشی شود(9, 11). موانع ورزش (تعریف عملیاتی): در این مطالعه با استفاده از ابزار «درک بیماران دیالیزی از موانع و مزایای ورزش» به بررسی میزان موانع ورزش در بیماران تحت درمان با همودیالیز می¬پردازیم. نمرات پایین¬تر در این پرسشنامه نشان¬دهنده درک بیشتر موانع ورزش می¬باشد (11, 13). کیفیت زندگی (تعریف نظری): عبارت است از برداشت و درک فرد از وضعیت خود که در ارتباط با عوامل فرهنگی، اهداف، عقاید و باورهای خود فرد تعیین می¬شود (16, 32) که ابعاد اصلی آن شامل رفاه جسمی، عاطفی، اجتماعی و روانی می¬باشد (32). کیفیت زندگی (تعریف عملیاتی): در این مطالعه با استفاده از ابزار «کیفیت زندگی بیماران کلیوی» به بررسی میزان کیفیت زندگی در بیماران تحت درمان با همودیالیز می¬پردازیم. نمرات بالاتر در هر بعد و حیطه از کیفیت زندگی، نشان دهنده کیفیت زندگی بهتر است (4). بیمار تحت درمان با همودیالیز (تعریف نظری): منظور از بیماران تحت درمان با همودیالیز، بیمارانی است که مبتلا به بیماری کلیه بوده و برای دفع مواد زاید و مایعات بدن از همودیالیز به عنوان روش جایگزین کلیه استفاده می¬کنند (38). بیمار تحت درمان با همودیالیز (تعریف عملیاتی): منظور از بیماران تحت درمان با همودیالیز در این مطالعه، بیمارانی است که مبتلا به بیماران مزمن کلیه بوده و در مراکز همودیالیز آموزشی درمانی شهر تبریز (مراکز همودیالیز بیمارستان امام رضا (ع) و سینا شهر تبریز) تحت همودیالیز می¬باشند. |
| ذینفعان نتایج طرح | ذینفع اصلی این تحقیق بیماران تحت درمان با همودیالیز در درجه اول و پرستاران در درجه بعدی می¬باشد. نتایج حاصل از این مطالعه می-تواند در برنامه¬ریزی برای افزایش درک بیماران تحت درمان با همودیالیز نسبت به مزایای ورزش و کاهش موانع ورزش و همچنین برای افزایش کیفیت زندگی آنها کمک کننده باشد. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| منصور غفوری فرد | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| هادی حسنخانی | مشاور |
| بنفشه مهری زاده | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر مهم ترین مزایا و موانع ورزش از دیدگاه بیماران تحت درمان با همودیالیزمتن خبر بیماران تحت درمان با همودیالیز فعالیت ورزشی کمتری نسبت به افراد سالم و فاقد بیماری مزمن کلیه دارند. یکی از جنبه-های تاثیرگذار بر رفتار ورزشی بیماران دیالیزی، درک آنها از مزایا و موانع ورزش است. مطالعه حاضر با هدف تعیین درک بیماران تحت درمان با همودیالیز نسبت به مزایا و موانع ورزش و ارتباط آن با کیفیت زندگی آنها در بیماران مراجعه کننده به مراکز همودیالیز وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهر تبریز، انجام شد.
از مهم ترین مزایای ورزش از دیدگاه بیماران تحت درمان با همودیالیز می توان به بهبود عملکرد قلبی - عروقی، بهبود فشارخون، افزایش قدرت عضلانی، بهبود روحیه بیماران، پیشگیری از تحلیل عضلانی و بهبود روحیه آنها اشاره کرد. در خصوص موانع ورزش نیز مورادی از قبیل خستگی، درد جسمی و ترس از آسیب به فیستول اشاره کرد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر تدوین استراتژی های عملیاتی برای توسعه فعالیت ورزشی در بیماران تحت درمان با همودیالیزمتن خبر باتوجه به نتایج این مطالعه، درک مثبت بیماران تحت درمان با همودیالیز از مزایای ورزش باعث بهبود کیفیت زندگی این بیماران می شود. بنابراین تیم مراقبتی مراکز همودیالیز بایستی مداخله ای در جهت رفع موانع انجام ورزش در این بیماران، از طریق تشویق و دادن آگاهی به بیماران در زمینه فواید انجام ورزش، گام موثری در جهت انجام ورزش در این بیماران بردارند. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر درک مثبت بیماران تحت درمان با همودیالیز از مزایای ورزش تاثیر مثبتی بر بهبود کیفیت زندگی آنها دارد.متن خبر باتوجه به نتایج این مطالعه، بین میانگین نمره موانع و مزایای درک شده از ورزش در بیماران دیالیزی با نمره هر یک از حیطه ها و نمره کل ابزار کیفیت زندگی بیماران کلیوی ارتباط مثبت و معنی داری وجود دارد. این بدان معناست که هر چقدر درک بیماران نسبت به مزایای ورزش بیشتر باشد بر رفتار آنها نیز تاثیر گذاشته و آنها را ترغیب به انجام فعالیت های ورزشی می کند و نیز باعث بهبود کیفیت زندگی آنها در هر یک از حیطه های مورد مطالعه می گردد. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر لزوم توجه پژوهشگران به موضوع فعالیت ورزشی در افراد مبتلا به بیماری مزمن کلیویمتن خبر تدوین استراتژی های مناسب و بررسی اثربخشی آنها برای تشویق بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیوی توسط تیم مراقبتی مراکز دیالیز، برای مشارکت در برنامه های ورزشی و قرار دادن امکانات ورزشی و فضای ورزشی در اختیار این بیماران در مراکز دیالیز و ایجاد یک فضای ورزشی مختص این بیماران در سطح شهر توسط مسئولین پیشنهاد می شود. |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
