مدل کاکس با رویکرد شکنندگی برای داده های خوشه ای بقا و کاربرد آن در داده های پزشکی
Cox Model with Frailty Term for Clustered Time-to-Event Data and its Application to Medical Data
مجریان: ندا گیلانی , پروین سربخش
خلاصه روش اجرا: در این مطالعه با استفاده از مدل کاکس با رویکرد شکنندگی جهت مدلسازی داده های خوشه ای بقا و کاربرد آن در داده-های پزشکی به بررسی روابط بین متغیر وابسته بقا (زمان تا رخداد مرگ بیماران سکته ی مغزی) با متغیرهای جمعیت شناختی، سابقه ابتلا به بیماری ها (پرفشاری خون، دیابت، بیماری های قلبی)، ویژگیهای بالینی و کلینیکی بیماران در دو بیمارستان متفاوت از هم پرداخته خواهد شد. تجزیه و تحلیلها با استفاده از نرم افزار Stata Version 16 و پکیجهایی همچون Discfrail، Parfm، Frailtysurv و Frailtypack در نرمافزار R-3.4.1 انجام و از معیار میزان تغییرات استاندارد شده و شاخص ها ی اطلاع جهت مقایسه میان مدل ها استفاده خواهد شد. داده های این مطالعه از مطالعه ای است که به روش همگروهی آیندهنگر از آبان 1392 لغایت اسفند 1395 انجام گرفته است. آزمودنیهای مطالعه شامل بیماران سکته مغزی ایسکمیک (آمبولیک و ترومبولیک) و سکته مغزی هموراژیک بار اول مطابق با سیستم کد گذاری بین المللی بیماری ها (ICD -10) با تشخیص قطعی بر اساس CT (Computed Tomography) و MRI (Magnetic Resonance Imagine) بودند که در بیمارستانهای ارجاعی رازی و امام رضا تبریز طی آبان 1392 لغایت اسفند 1393 بستری شدند. جمع آوری اطلاعات به شیوه تمام شماری صورت پذیرفت که پس از تشخیص قطعی سکته مغزی و اخذ رضایت آگاهانه از بیماران یا قیم قانونی آن ها، اطلاعات با مصاحبه و یا با استفاده از پرونده بیمار توسط کارشناس آموزشدیده در چک لیستی ثبت گردید. در ادامه، تمام بیماران تا دو سال پس از رخداد سکته مغزی در فواصل زمانی یک ساله، 18 ماهه و دو ساله پیگیری شدند. پیامد مرگ پس از سکته ی مغزی از طریق تماس تلفنی، تاریخ دقیق فوت و علت فوت سوال می شد و در پرونده ثبت می گردید. داده های بدست آمده از دو بیمارستان امام رضا و رازی، به عنوان داده های خوشه ای بقا به روش های پارامتری بقا، مدل های کاکس پارامتری و ناپارامتری با عامل شکنندگی مشترک تجزیه و تحلیل خواهند شد. و از نرم افزار R ، از پکیج های Frailtypack, Frailtysurv, Parfm, Discfrail و نرم افزار Stata. Version 16. College Station, TX: StataCorp LLC; 2019 جهت مدلسازی، و از معیار میزان تغییرات استاندارد شده و شاخص های اطلاع جهت مقایسه ی میان مدل ها استفاده خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 64214 |
| عنوان فارسی طرح | مدل کاکس با رویکرد شکنندگی برای داده های خوشه ای بقا و کاربرد آن در داده های پزشکی |
| عنوان لاتین طرح | Cox Model with Frailty Term for Clustered Time-to-Event Data and its Application to Medical Data |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | پیشگیری، اپیـدمیولوژی و درمان و بازتوانی سکته مغزی |
| نوع مطالعه | مطالعات روش شناختی |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | تحلیل داده های خوشه ای بقا کاربرد گسترده ای در مطالعاتزمان تا وقوع یک رویداد مشخص در مراکز بهداشتی متعدد (multi center design) دارد. روش مرسوم برای تحلیل این نوع داده های بقا، مدل های شکنندگی است که نقش عوامل نا مشخص وغیر قابل مشاهده که می توانند بر روی نتایج تاثیر گذار باشند به صورت یک عامل ضربی با یک توزیع خاص به نام عامل شکنندگی وارد مدل می شود. رویکرد مرسوم در مدل های شکنندگی، استفاده از مدل کاکس یا مدل های پارامتری است که عامل شکنندگی به صورت متغیری تصادفی با توزیعی مشخص (عموما گاما یا لگ نرمال ) به تابع خطر آنها به صورت ضربی اضافه می گردد. هدف مطالعه حاضر کاربرد مدل کاکس که در آن عامل شکنندگی به صورت ناپارامتری در مدل قرارمی گیرد، برای تحلیل داده های بقای خوشه ای حاصل از یک مطالعه چند مرکزی است. این مدل ها اخیرا معرفی شده اند و از آنجایی که در این رویکرد نیاز به مشخص نمودن توزیع تابع اولیه خطر و فرضیات قوی پارامتری برای عامل شکنندگی ندارد، اریبی های بالقوه ناشی از قرارگیری فرم پارامتری در مدل را شامل نیست و نیز می تواند به عنوان یک روش خوشه بندی احتمالی برای بررسی ناهمگونی بقا درسطح خوشه ها درنظر گرفته شود. از منظر پزشکی نیز، با توجه به مرور متون صورت پذیرفته توسط محققین، عموماً مطالعاتی که تأثیر عوامل موثر در میرایی بیماران پس از سکته مغزی را می سنجند، در صورت چند مرکزی بودن صرفاً شکنندگی را بصورت پارامتری در نظر گرفته اند و تاکنون مطالعه ای رویکرد مدل کاکس با شکنندگی ناپارامتری برای پیش بینی زمان تا وقوع مرگ ناشی از سکته مغزی را در نظر نگرفته است. بنابراین با توجه به اهمیت موضوع در بخش های اقتصادی و سلامتی جامعه، با بدست آوردن مدل پیش بینی مناسب برای میرایی بیماران پس از سکته مغزی، عوامل تاثیر گذار آن به طور دقیق تری شناسایی می شود که این خود می تواند در بهبود وضعیت این عوامل تاثیر گذار جهت کاهش میرایی و ناتوانی پس از وقوع این بیماری موثر باشد. |
| اهداف اختصاصی | تعیین میزان برازش مدل کاکس با شکنندگی پارامتری بر روی داده ­های خوشه­ ای بقا­ی بیماران سکته­ مغزی - تعیین میزان برازش مدل کاکس با رویکرد شکنندگی ناپارامتری بر روی داده ­های خوشه ­ای بقا­ی بیماران سکته ­ مغزی -مقایسه ی مدل کاکس با شکنندگی پارامتری با مدل کاکس با شکنندگی ناپارامتری -هدف فرعی یک: تعیین میزان برازش مدل پارامتری بقا با عامل شکنندگی پارامتری |
| چکیده انگلیسی طرح | In this study, we will use survival models with frailty term to assay the relationship between time to death after first brain stroke and exploratory variables in medical clustered data. These exploratory variables are demographic variables, history of disease: hypertension, diabetes, and heart disease and clinical characteristic patients data of this study is cached from prospective cohort study that done from October 2013 to March 2015, subjects are brain stroke patients with first-ever ischemic stroke (Embolic and Thrombotic) and hemorrhagic stroke (Intracerebral Hemorrhage, Subarachnoid Hemorrhage) according to the International Classification of Diseases (ICD-10) system with definitive diagnosis based on CT and MIR scans. The data were collected by census method in Razi and Imam Reza hospitals. after definitive diagnosis of stroke and obtaining informed consent of the patient. their information was recorded in a checklist through an interview or using their medical records by an instructed expert. Subsequently, all patient was followed up for two years (at the end of one year, 18 month, and two-years) after stroke occurred. Post-stroke death outcomes were questioned by telephone, exact time of death, and cause of death were recorded in the file. Stata version 16 and R version 3.4.1 software (package disc frail, parmf, frailty surv and frailty pack) will be used for data analysis. |
| کلمات کلیدی | تحلیل بقا: تعریف نظری: تحلیل بقا مجموعهای از روشهای آماری برای تحلیل دادههایی است که متغیر هدف در آن "زمان تا وقوع یک پیشامد" است (39). تعریف عملی: در مطالعه حاضر منظور از تحلیل بقا، مجموعهای از روشهایی برای تحلیل دادههای "زمان تا رخداد مرگ به دلیل سکته مغزی" است. سانسور: تعریف نظری: سانسور به طور کلی به ندانستن زمان دقیق بقا ( امکان عدم رخداد پیشامد مورد نظر در زمان تعیین شده برای مطالعه) اطلاق میشود (39). تعریف عملی: در این مطالعه منظور از سانسور ندانستن زمان دقیق مرگ به دلیل سکته مغزی میباشد. سکته مغزی: تعریف نظری: بنا به تعریف WHO، سکته مغزی نوعی اختلال نورولوژیک ناگهانی است که به علت عروق کانونی قابل انتساب است که به دنبال آن خونرسانی به ناحیهای که دچار سکته مغزی شدهاست مختل میشود و می-بایست نشانههای نورولوژیک آنها بیش از 24 ساعت باقی ماند (40, 41). و یک واژه عمومی برای همگی آسیبهای عروقی مغز شامل خونریزی و ایسکمی میباشد که مطابق با سیستم کدگذاری بینالمللی بیماریها ICD -10 )) شامل سکته مغزی هموژاریک و سکته مغزی اسکیمیک است (41). تعریف عملی: سکته مغزی بر اساس تشخیص قطعی توسط پزشک متخصص در نظر گرفته می شود. میرایی دراز مدت: تعریف نظری: اتمام علایم حیاتی فرد (42). تعریف عملی: فوت فرد در مدت 1 تا 2 سال پس از سکته مغزی عامل شکنندگی: تعریف نظری: عوامل ناشناخته و نامعلوم که می توانند در بقا بیماران ( وقوع پیشامد خاص ) تاثیر گذار و وابسته به شرایط محیطی و یا جغرافیایی خاص، ژن مشخص، مراکز درمانی و ویژگی های فردی باشند و بقای آزمودنی ها را نامستقل سازد (8). تعریف عملی: در این مطالعه مرکز درمانی به عنوان عامل ایجاد شکنندگی لحاظ خواهد شد. |
| ذینفعان نتایج طرح | نتایج این طرح می تواند اطلاعات مفیدی از پیش بینی دقیق تر میزان بقای سکته ی مغزی و عوامل دخیل در بقای بیماران مبتلا به آن در حضور عوامل نامشخص مرتبط با مراکز، در اختیار بیماران و پزشکان قرار دهد. همچنین با استفاده از آن، سیاست گذاران سلامت و پزشکان می توانند اطلاعات دقیقتری از بقا بدست آورده و برنامه ریزی های لازم را برای بهبود وضعیت بقای بیماران سکته ی مغزی انجام دهند. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| ندا گیلانی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| پروین سربخش | استاد راهنما دوم (آموزشی ) |
| سید مرتضی شمشیرگران | مشاور |
| نویده نیک محمدی | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر مراقبت های بهداشتی بر بقای بیماران پس از سکته مغزی اثر قابل توجهی دارد.متن خبر سکته مغزی از جمله ده علت اصلی مرگ و میر بزرگسالان در جهان است. این بیماری علاوه بر درصد بالا در مرگ و میر موجب ناتوانی جسمی و حرکتی می گردد. شود. در این مطالعه با استفاده از مدل شکنندگی بقا، عوامل بالینی و دموگرافیک در بقای بیماران سکته مغزی به همراه اثر مراقبت های بهداشتی و درمانی در قالب بیمارستان روی ۱۰۳۶بیمار دارای یکبار سکته مغزی سنجیده شدند. علیرغم در نظر گرفتن عوامل پیش آگهی دموگرافیک و بالینی شناخته شده، تأثیر ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی بر بقای بیماران پس از سکته مغزی همچنان قابل توجه بود. این ممکن است به دلیل تفاوت موجود بین دو بیمارستان در امکانات، مدیریت، هماهنگی و کارایی درمان باشد. از این رو اقدامات سریع پس از وقوع سکته مغزی بخصوص در ساعت های اولیه ی وقوع آن مهم است و نقش قابل ملاحظه ای در کاهش ناتوانی های پس از سکته و مرگ و میر ناشی از آن دارد. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
