تاثیر رفلکسولوژی کف پا بر شدت درد زایمان و تجربه زایمانی در زنان نخست زا: یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده
Effect of foot reflexology on labor pain intensity and childbirth experience in primiparous women: a randomized controlled clinical trial
مجریان: مژگان میرغفوروند
خلاصه روش اجرا: پژوهش حاضر یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده تک سوکور (مشارکت کننده و تجزیه و تحلیل کننده از نوع مداخله دریافتی بی اطلاع خواهند بود) می باشد که پس از تصویب طرح و کسب مجوز از کمیته ی اخلاق معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی تبریز و ثبت مطالعه در سایت کارآزمایی بالینی (IRCT= Iranian Registry of Clinical Trials) بر روی 90 زن باردار نخست زا (30 نفر در هر گروه) اجرا خواهدشد، نمونه گیری در مراکز آموزشی-درمانی الزهرا و طالقانی شهر تبریز خواهدبود. پژوهشگر با مراجعه به بخش زایمان مراکز فوق، با روش نمونه گیری در دسترس، زنانی که در مرحله دیلاتاسیون 4 تـا 5 سـانتی متـر قـرار دارند را انتخاب خواهد کرد و پس از معرفی خود به زائو، اهداف پژوهش را به ایشان بازگو خواهد کرد و در صورت تمایل خانم برای شرکت در مطالعه، از نظر معیارهای ورود و خروج بررسی شده و در صورت حائزشرایط بودن رضایت نامه آگاهانه کتبی از بیماران اخذ خواهدشد و پرسشنامه های پایه شامل مشخصات فردی-اجتماعی و مامایی تکمیل و درد پایه زائو از طریق (VAS(Visual analog scale سنجش خواهدشد. مشارکت کنندگان با روش بلوک بندی تصادفی با استفاده از نرم افزار Randomiser با بلوکهای سه تایی و شش تایی و با نسبت تخصیص 1:1:1 در سه گروه؛ مداخله 1 (دو مرتبه ماساژ30 دقیقه ای در نقطه موثر درد برای هر کف پا)، مداخله 2 (یک مرتبه ماساژ 30 دقیقه ای در نقطه موثر درد و یک مرتبه ماساژ 30 دقیقه ای در پاشنه پا برای هر کف پا) و کنترل (دو مرتبه ماساژ 30 دقیقه ای پاشنه پا) تخصیص خواهندیافت. توالی تخصیص توسط فرد غیردرگیر در نمونه گیری و گردآوری داده ها تعیین خواهد شد. در این مطالعه انجام رفلکسولوژی و ماساژ عمومی توسط خود پژوهشگر که رفلکسولوژی و ماساژ عمومی را از متخصص رفلکسولوژی فراگرفته است، صورت خواهد گرفت. در مجموع دو مرتبه ماساژ 60 دقیقه ای (یک بار با شروع دیلاتاسیون ٤ سانتی متـر و ورود به فاز اکتیو زایمـانی و بار دوم در دیلاتاسیون 7 سانتی متر برای هر کدام از پاها) برای هر فرد صورت خواهد گرفت. ماساژ ابتدا در پای راست سپس در پای چپ صورت خواهد گرفت و پوزیشنی که بیماران حین انجام ماساژ در آن قرار خواهند گرفت، به صورت خوابیده به پشت متمایل به پهلوی چپ می باشد که برای راحتی بیمار سه عدد بالش زیر سر، زانوها و مچ پاهای فرد قرار داده می شود. با توجه به اهمیت محیط پژوهشی مناسب جهت انجام رفلکسولوژی، انتخاب یک مکان مناسب برای کار نیاز است، که یکی از اتاق های بخش زایمان بیمارستان که نور و تهویه مناسب داشته و همچنین کم سر و صدا بوده، جهت انجام ماساژ انتخاب خواهد شد. میزان درد در هر سه گروه هر ساعت یک بار، با استفاده از مقیاس VAS اندازه گیری خواهد شد. تجربه زایمان با استفاده از پرسشنامه (12LAS( Labor Agentry Scale الی 24 ساعت پس از زایمان سنجش خواهدشد. در این مطالعه علاوه بر درد و تجربه زایمان متغیرهای دیگر مثل طول مدت مرحله فعال زایمان، طول مدت مرحله دوم و سوم زایمان نیز بررسی خواهد شد. طول مدت مرحله فعال زایمان با استفاده از برگه پارتوگراف از دیلاتاسیون 4 سانتی متر تا زمان خروج جنین بدنبال معاینات انجام شده توسط پژوهشگر، پر شده و منحنی پارتوگراف ترسیم خواهد شد. طول مدت مرحله دوم زایمان با انجام معاینه در فواصل مناسب توسط پژوهشگر و ثبت اتساع دهانه رحم بر اساس نمودار پارتوگراف و ثبت دقیق زمان خروج نوزاد تعیین خواهد شد و طول مرحله سوم زایمان از طریق ثبت دقیق زمان خروج نوزاد و جفت تعیین خواهد گردید. همچنین در چک لیست مشخصات زایمانی، ساعت پارگی کیسه آب و میزان اتساع سرویکس در هنگام پارگی کیسه آب، عامل زایمان و نوع زایمان (که از عوامل مخدوشگر احتمالی هستند) ثبت خواهد شد. همچنین از فرد کمک پژوهش که از مداخله دریافتی توسط شرکت کنندگان اطلاعی ندارد، جهت پر کردن پرسشنامه تجربه زایمان جهت جلوگیری از سوگیری استفاده خواهد شد. داده های به دست آمده با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 24 مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهدگرفت. از آزمون های مجذور کای، مجذور کای روند، آنالیز واریانس یک طرفه و ANCOVA برای تجزیه و تحلیل داده ها استفاده خواهدشد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 64189 |
| عنوان فارسی طرح | تاثیر رفلکسولوژی کف پا بر شدت درد زایمان و تجربه زایمانی در زنان نخست زا: یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده |
| عنوان لاتین طرح | Effect of foot reflexology on labor pain intensity and childbirth experience in primiparous women: a randomized controlled clinical trial |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | پیشگیری و مراقبت از حاملگیهای پرخطر |
| نوع مطالعه | کارآزمایی بالینی (Clinical Trial) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 15 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | مطالعات مختلف تاثیر مثبت رفلکسولوژِی در بهبود نشانه های یائسگی ، ادم بارداری و همچنین بهبود کمردرد، تهوع و استفراغ، خستگی و سردرد بارداری را بیان کرده اند و همچنین نشان داده شده است که حجم شیر مادران دارای نوزاد پره ترم را افزایش می دهد . همچنین ایمن و موثربودن این روش، باعث شده تا بسیاری از بیماران آن را برای درمان مشکلات سلامت خود انتخاب کنند. مطالعاتی نیز در زمینه تاثیر رفلکسولوژی بر شدت درد زایمان در ایران انجام گرفته است و نشان داده اند که رفلکسولوژی باعث کاهش درد در زنان نخست زا می شود اما درمورد طول مدت زایمان نتایج ضد و نقیض بوده است و تجربه زایمان نیز در هیچکدام از مطالعات یافت شده توسط پژوهشگر، بررسی نشده است. برخی از این مطالعات دارای محدودیت هایی نیز بوده اند که شامل نبود اتاق مجزا جهت ماساژ در بیمارستان، ماساژ دادن کف پا فقط در یک مرحله و عدم کورسازی مناسب شرکت کنندگان بودند. علاوه برآن در جدیدترین مطالعه مروری انجام گرفته در سال 2018 تاکید بر نیاز به مطالعات بیشتر جهت تعیین تاثیر رفلکسولوژی بر شدت درد زایمان و طول مدت آن شده است. نوآوری پژوهش حاضر در روش اجرای مطالعه می باشد. به صورتیکه در مطالعات قبلی رفلکسولوژی فقط یک مرتبه انجام شده است و در مطالعه فعلی رفلکسولوژی د مرتبه برای مادران انجام خواهد شد. همچنین در اکثر مطالعات قبلی دو گروه مورد مطالعه بوده اند و یا اگر سه گروه داشته اند کورسازی در بین گروه های مورد مطالعه انجام نگرفته است.در حالیکه در مطالعه فعلی بر روی سه گروه از زنان انجام خواهد گرفت که شرکت کنندگان هر گروه نسبت به مداخله انجام گرفته، blind خواهند بود |
| اهداف اختصاصی | مقایسه ­ی متوسط شدت درد در طول لیبر در سه گروه مطالعه (مداخله1، مداخله2 و کنترل) با کنترل شدت درد قبل از مداخله -مقایسه­ ی میانگین نمره تجربه زایمان در 12 الی 24 ساعت بعد از زایمان در سه گروه مطالعه (مداخله1، مداخله2 و کنترل) |
| چکیده انگلیسی طرح | The present study is a single blind randomized controlled clinical trial (participant and analyzer will be unaware to the type of intervention). After approval of project and authorization by Ethics Committee of deputy of research and tecnology of Tabriz University of Medical Sciences and registration in clinical trial site(IRCT) will be performed on 90 primiparous women (30 in each group). Sampling will be in Al-Zahra and Taleghani educational-therapautic centers in Tabriz city. The researcher, referring to the delivery section of the above centers, will select the women with dilatation stage of 4 to 5 centimeters by the available sampling method and will present the research objectives to them after introducing herself to the woman. And if the woman wishes to participate in the study, the inclusion and exclusion criteria will be reviewed and written informed consent will be obtained from patients and the baseline questionnaires including demographic, midwifery characteristics and basic labor pain will be measured by VAS (Visual Analog Scale). Participants were randomly blocked using Randomiser software with 3 and 6 blocks with 1: 1: 1 allocation ratio in three groups; intervention 1 (twice massage for 30-minutes at the effective point of pain for each foot), Intervention 2 (one 30-minutes massages at the effective point of pain, and one 30-minute massage on the heel for each foot), and control (twice 30-minutes massage on the heels for each foot). ) Will be allocated. The allocation sequence will be determined by the person who is'n involved in the sampling and data collection. in this study eflexology and massages will be taken place by a researcher who has learned reflexology and massages from a reflexologist. In total, two 60-minute massages (once with the onset of 4cm dilatation and entering the active phase of labor and the second with 7cm dilatation for each leg) will be performed for each individual. massage first on the right foot then on the left foot. The position the patients will be during the massage is lying supine on the left side, with three pillows under the head, knees and ankles for comfort. Due to the importance of proper research environment for reflexology, choosing a suitable place to work is needed, one of rooms which is in hospital's maternity ward with suitable light and ventilation as well as quiet will chosen for massage. Pain scores in each of the three groups will be measured once every hour using the VAS scale. Labor experience will be measured using the Labor Agentry Scale (LAS) questionnaire 12 to 24 hours after delivery. In this study, in addition to pain and labor experience, other variables such as duration of active phase of labor, duration of second and third stages of labor will also be examined. The duration of the active parturition phase will be filled using the partograph sheet from 4 cm dilatation until the fetus leaves, following examinations by the researcher, filled and the partograph curve drawn. The duration of the second stage of labor will be determined by the examiner at appropriate intervals and the cervical dilatation record will be determined on the basis of a partograph chart and accurate recording of the time of birth of the baby, and the length of the third stage of labor will be determined by the precise recording of the time of birth and the placenta. It will also include a checklist of childbirth characteristics, time of sac rupture and rate of cervical dilatation during sac rupture, delivery agent and type of delivery (which are potential confounders). The research assistant who is unaware of the intervention received by the participants will also be used to complete the delivery experience questionnaire to prevent bias. The obtained data will be analyzed using SPSS 24 software. Chi-square, chi-square tests, one-way ANOVA and ANCOVA will be used for data analysis. |
| کلمات کلیدی | رفلکسولوژی تعریف نظری: رفلکسولوژی یک تکنیک فشار متمرکز بوده که معمولاً به دست ها و پاها اعمال می شود و بر این اصل استوار است که نقاط رفلکسی در مناطق مختلف بدن از قبیل دست ها و پاها به ارگان ها و غدد داخل بدن مرتبطند. تحریک این نقاط باعث دفع سموم تجمع یافته در ارگان های مربوطه می شود. اعتقاد بر این است که ماساژ نقاط رفلکسی کف پا باعث تعادل و آزاد شدن کانال های انرژی بدن شده و باعث بهبودی شاخص های فیزیولوژیک و افزایش حس راحتی از طریق تحریک سیستم پاراسمپاتیک می گردد. تعریف عملی: منظور از رفلکسولوژی در این مطالعه، ماساژ کف پای زنان نخست زای کم خطر مراجعه کننده به مراکز آموزشی-درمانی الزهرا و طالقانی شهر تبریز که جهت زایمان طبیعی مراجعه کرده اند می باشد. در گروه مداخله قبل از انجام رفلکسولوژی از روغن زیتون (اثر درمانی خاصی ندارد و صرف لغزنده کردن دست ها می باشد) برای هردو دست استفاده می شود تا دست ها کامل چرب شده و اثر لغزندگی ایجاد کند. سپس ماساژ عمومی پا به صورت کلی به مدت 10 دقیقه اول انجام می شود و بعد از اتمام ماساژ عمومی نقاط مربوطه در کف پا فشار داده می شود که شـامل غده هیپوفیز، درست در مرکـز کف انگـشت شـست هـر دو پـا؛ شبکه خورشیدی، در فاصله ای تقریباً به پهنـای چهـار انگـشت در زیـر قاعده انگشتان هر دو پا و در مرکز است، این نقطه بر اسـاس تقسیم بندی کـف پـا در قـسمت مرکـز خـط دیـافراگم قـرار گرفته است. دو ناحیه طناب نخاعی تقریباً در یک چهارم انتهایی طول کناره داخلی پا در هر دو پا قرار گرفته است. ناحیه ژنیتال در هر دو پا در زیر قوزک داخلی پا و در دو طرف قرار گرفته است. هر کدام از پاها دومرتبه ماساژ داده خواهند شد که هر مرتبه ماساژ 60 دقیقه طول خواهد کشید (دو مرتبه ماساژ هر پا به مدت 30 دقیقه که 10 دقیقه از آن مربوط به ماساژ عمومی کف پا و 20 دقیقه مربوط به ماساژ نواحی رفلکسولوژی مربوطه خواهد بود). درد زایمان تعریف نظری: درد همراه با زایمان به صورت اولیه به دلیل انقباضات رحمی و فشار روی سرویکس، مثانه و مجاری گوارشی بوجود می آید و غالبا در شکم، کشاله ران و کمر احساس می شود . تعریف عملی: در این مطالعه درد زایمان با استفاده از خط کش VAS قبل از مداخله و هر ساعت یک بار در طی فاز فعال زایمان سنجیده خواهدشد و در چک لیست مربوطه ثبت خواهدشد. تجربه زایمان (Childbirth experience) تعریف نظری: زایمان یک تجربه روانشناختی عمیق است که تأثیرات جسمی، روحی و اجتماعی را در کوتاه¬مدت و درازمدت به-دنبال دارد. تعریف عملی: در این تحقیق، از مقیاس تجربه زایمان (Labor Agentry Scale) برای سنجش تجربه زایمان استفاده خواهد شد که 12 الی 24 ساعت پس از زایمان، برای هر سه گروه مطالعه (مداخله اول، مداخله دوم و کنترل) تکمیل خواهدشد. این پرسشنامه در سال 1987 توسط Hodnett و Simmons ابداع شده است و احساس مادران را در زمان زایمان بررسی می کند و شامل ده سوال است که حاوی 6 سوال مثبت و 4 سوال منفی می باشد، و بر اساس طیف لیکرت 7 درجه ای نمره دهی می شود که 7 معادل تقریباً اغلب اوقات و 1 معادل هرگز یا تقریباً هیچ وقت است. جمع نمرات آن از 10 تا 70 می تواند باشد، هر چقدر میانگین نمره بیشتر باشد احتمال تجربه مثبت افزایش می یابد. زنان نخست زا (پرایمی پار) تعریف نظری: زنی که تاکنون فقط یک بار جنین یا جنین های زنده یا مرده ای با طول حاملگی 20 هفته یا بیشتر را بدنیا آورده است.. تعریف عملی: در این تحقیق منظور از زنان نخست زا زنانی خواهدبود که اولین بارداری را به سن حاملگی بالاتر از 20 هفته رسانده و در 38 تا 42 هفته بارداری بوده و به مراکز آموزشی-درمانی الزهرا و طالقانی شهر تبریزجهت انجام زایمان مراجعه کرده اند. پارتوگراف تعریف نظری: پارتوگراف ابزاری است که پیشرفت زایمان را نشان می دهد و در آن تمامی مراحل پیشرفت زایمان، علایم حیاتی مادر، ضربان قلب جنین و اقدامات دارویی انجام شده برای مادر قابل ثبت است. تعریف عملی: در این مطالعه سیر زایمان و تمامی اطلاعات زایمانی مادر با رسیدن دیلاتاسیون سرویکس به 4 سانتی متر توسط پژوهشگر در فرم پارتوگراف ثبت خواهدشد. |
| ذینفعان نتایج طرح | زنان، خانواده آنها و سیستم بهداشتی درمانی، ماماها، دولت و جامعه ذینفعان این طرح هستند. با توجه به این که تجربه منفی از زایمان مانع تمایل زنان به انجام زایمان واژینال می شود و در نتیجه باعث افزایش میزان زایمان سزارین غیرضروری می شود و افزایش میزان سزارین غیرضروری از مشکلات سیستم بهداشتی کشور است و با توجه به عوارض متعدد و بار مالی زیادی که زایمان سزارین به خانواده ها و سیستم بهداشتی درمانی کشور تحمیل می کند و از آنجایی که تجربه منفی زایمان یکی از دلایل مهم عدم رغبت زنان به فرزندآوری می باشد، لذا انجام این مداخله در صورت نشان دادن تاثیر مثبت، می تواند باعث کاهش میزان سزارین و عوارض آن، افزایش زایمان واژینال و افزایش فرزندآوری شود. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| معصومه جامعی مقدم | دانشجوی مالک پایان نامه |
| سکینه گلجاریان | مشاور |
| سکینه محمد علیزاده چرندابی | همکار اصلی |
| سیمین تقوی | مشاور |
| مژگان میرغفوروند | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر رفلکسولوژی کف پا بر شدت درد زایمان موثر است.متن خبر این کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده بر روی 90 زن باردار (45 نفر زن نخست زا و 45 نفر زن با زایمان دوم) در مراکز آموزشی-درمانی الزهرا و طالقانی شهر تبریز اجرا شد. مشارکت کنندگان با روش تصادفی به سه گروه؛ مداخله 1 (دو مرتبه ماساژ30 دقیقه ای در نقطه موثر درد برای هر کف پا)، مداخله 2 (یک مرتبه ماساژ 30 دقیقه ای در نقطه موثر درد و یک مرتبه ماساژ 30 دقیقه ای در پاشنه پا برای هر کف پا) و کنترل (دو مرتبه ماساژ 30 دقیقه ای پاشنه پا) تخصیص یافتند. ماساژ یک بار در دیلاتاسیون ٤ سانتی متـر و ورود به فاز اکتیو زایمـانی و بار دوم در دیلاتاسیون 7 سانتی متر انجام گرفت. شدت درد لیبر قبل از شروع مداخله و هر ساعت یک بار از طریق مقیاس بصری درد سنجش شد. تجربه زایمان با استفاده از پرسشنامه تجربه زایمان 12 الی 24 ساعت پس از زایمان سنجش شد. برای سنجش طول مراحل زایمان از نمودار پارتوگراف استفاده شد. نتایج نشان داد که شدت درد لیبر در گروه مداخله یک به طور معنی دار کمتر از گروه کنترل بود اما بین دو گروه مداخله 1 و 2 و گروه مداخله 2 و کنترل تفاوت معنی دار آماری وجود نداشت. از نظر میانگین نمره تجربه زایمان تفاوت معنی دار آماری بین گروههای مطالعه وجود نداشت. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
