تبیین موانع برنامه های آموزش سلامت و اجرای برنامه بهبود آموزش سلامت در جوامع روستایی شهرستان اردبیل در سال ۱۳۹۵: یک مطالعه ترکیبی
Explaining barriers of health education programs and programs to improve health education in rural communities of Ardebil District in 2016 : A Mixed Method Study
مجریان: حمید اله وردی پور
خلاصه روش اجرا: این مطالعه یک مطالعه ترکیبی (Mixed method) از نوع اکتشافی متوالی (sequential exploratory design) میباشد که در دو مرحله انجام می گیرد. در فاز کیفی مطالعه، با استفاده از روش تحقیق کیفی و با بهره گیری از رویکرد آنالیز محتوا اقدام به درک و فهم و شناسایی موانع برنامه های آموزش سلامت و راهکارهای بهبود آن از طریق مصاحبه با دریافت کنندگان و فراهم کنندگان خدمات سلامت سیستم بهداشتی جوامع روستایی شهرستان اردبیل در سال 1395 خواهد گردید. در فاز کمی پس از تعیین موانع و راهکارها، از برخی از مشارکت کنندگان مطلع بخش اول مطالعه، جهت شرکت در جلسات گروه اسمی (Nominal Group) به منظور اولویت بندی موانع و راهکارها براساس معیارهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی منطقه دعوت به عمل می آید. آنگاه، بر اساس نتایج جلسه گروه اسمی، مداخله مبتنی بر یافته های بخش کیفی و جلسه گروه اسمی، یک طرح تحقیقاتی مداخله ای جهت بهبود فعالیت های آموزش سلامت در بخشی از مناطق روستایی، طراحی و بصورت پایلوت بمورد اجرا در خواهد آمد. در آخر، بحث و نتیجه گیری نهایی از دو فاز مطالعه بصورت یکجا بعمل خواهد آمد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 64167 |
| عنوان فارسی طرح | تبیین موانع برنامه های آموزش سلامت و اجرای برنامه بهبود آموزش سلامت در جوامع روستایی شهرستان اردبیل در سال ۱۳۹۵: یک مطالعه ترکیبی |
| عنوان لاتین طرح | Explaining barriers of health education programs and programs to improve health education in rural communities of Ardebil District in 2016 : A Mixed Method Study |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | مهارتهای رفتاری، ارتباطی و آموزش و ارتقاء سلامت و مداخلات آموزشی |
| نوع مطالعه | مطالعات کیفی (Qualitative) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دکتری تخصصی PhD |
| مدت اجرا - ماه | 24 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | اهمیت این مطالعه در این است که اولا این مطالعه در ایران یک کار جدید بوده و موانع را برای ما و ذینفعان آموزش سلامت مشخص و نمایان می سازد. ثانیا با تبیین توضیخات مردم و کارکنان از موانع آموزش سلامت می توان در جهت طراحی برنامه های کاهش یا رفع موانع ارتباطات بهداشتی و مسایل آموزش سلامت و اجرای مناسب مداخلات، واقعی تر استفاده نمود طوری که هم مشارکت و انگیزه آنان جهت حضور در برنامه ها افزایش یابد و هم برنامه های آموزش سلامت، از نظر اجرایی و اقتصادی، کارآمدتر و موثرتر واقع شوند. در این راستا، سوالاتی مطرح می باشند که عبارتند از: مردم روستا موانع برنامه های آموزش سلامت در روستا را چگونه ادراک و توضیح می دهند؟ کارکنان ارائه دهنده خدمات سلامت در روستا، موانع برنامه های آموزش سلامت را چگونه ادراک و توضیح می دهند؟ راهکارهای مبتنی بر فرهنگ جوامع روستایی برای غلبه بر موانع اجرای برنامه های آموزش سلامت چیست؟ بر همین اساس، هدف کلی این مطالعه، کشف و شناسایی و تبیین موانع توضیح داده شده مردم و کارکنان مراکز بهداشتی روستایی در زمینه برنامه های آموزش سلامت و شناسایی راهکارها و اقدامات مناسب برای افزایش اثربخشی برنامه های آموزش سلامت در مراکز بهداشتی روستایی می باشد. |
| اهداف اختصاصی | 1- اولویت بندی دیدگاهها و راهکارهای توصیه شده توسط کارکنان سیستم بهداشتی 2- تعیین و بررسی میزان اثربخشی برنامه های آموزش سلامت قبل از مداخله 3- بررسی میزان اثربخشی برنامه های آموزش سلامت بعد از مداخله 4- مقایسه میزان اثربخشی برنامه های آموزش سلامت قبل و بعد از مداخله -سوالات پژوهشی‌
|
| چکیده انگلیسی طرح | In this phase of the study, using qualitative research method and content analysis approach to understand and identify the barriers to health education programs and ways to improve them through interviewing villagers and health service providers through community health systems. The village of Ardebil will be in 2015. In the second part of the study, which is an intervention, utilizing the results obtained in the first phase of the study and identifying the barriers to health education programs, we will design a program to increase the effectiveness of health education programs in the community under study. |
| کلمات کلیدی | تبیین ( explanation): در این مطالعه، منظور از تبیین، توضیح و شرح و تفسیر توصیفات مردم و کارکنان از مسائل، موانع و چالشهای آموزش سلامت میباشد که در مصاحبه ها بیان خواهند کرد(37). موانع: در این مطالعه، منظور از موانع عواملی هستند که مردم و کارکنان از آنها بعنوان عوامل بازدارنده و جلوگیری کننده از مشارکت فعال آنها در برنامه های آموزش سلامت جاری یاد می کنند( 38 و 39). مرکز بهداشتی روستایی: مرکز بهداشتی روستایی مرکز بهداشتی درمانی مستقر در روستا می باشد که تعدادی خانه بهداشت در همان روستا و روستاهای همجوار را در پوشش خود دارد و در آن پزشک عمومی، کاردان یا کارشناس بهداشتی رابط و در صورت فعال نبودن بخش خصوصی، تکنسین آزمایشگاه و دارویی، بهیار با کمک کار اداری و زیر نظر پزشک فعالیت می کنند. وظیفه اصلی این مرکز، پشتیبانی از خانه های بهداشت، نظارت بر کار آنها و قبول ارجاعات و برقراری ارتباط مناسب با سطوح بالاتر است. ما در این مطالعه با کارکنان این مراکز و با بخشی از مراجعین به این مراکز، مصاحبه های نیمه ساختاری انجام می دهیم(40). جوامع روستایی: منظور از جوامع روستایی، کلیه مناطق مسکونی که طبق تعریف و طبقه بندی جمعیتی بعنوان روستا شناخته می شود و قرار است این مطالعه در آن مناطق اجرا شود. برنامه آموزش سلامت: در این مطالعه، منظور از برنامه آموزش سلامت برنامه های مصوبی است که در خانه های بهداشت و مراکز بهداشتی روستا با مشارکت و همکاری بخشی از مردمان روستا تهیه و در مرکز بهداشت شهرستان به تصویب رسیده و در قالب تقویم آموزش همگانی جهت اجرا در طول سال در اختیار خانه های بهداشت و مراکز بهداشتی روستا قرار می گیرد تا طبق تقویم آموزش همگانی در طول سال اجرا شوند. در این مطالعه، موانعی که در اجرای این برنامه ها برای کارکنان و شرکت کنندگان پیش می آید مورد کنکاش قرار می گیرد و تبیین می گردد(41). نظام سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح | نظام سلامت و وزارت بهداشت |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| حمید اله وردی پور | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| هادی حسنخانی | مشاور |
| یوسف حمید زاده اربابی | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر کاربرد رویکرد ترکیبی متوالی اکتشافی در شناسایی موانع و بهبود فرایند های ارائه خدمات آموزش سلامت در جوامع روستاییمتن خبر نتایج این مطالعه نشان دادکه "یادگیری و یاددهی ناکارآمد"، "فقدان انگیزه و پیجویی دانش"، "شکاف ارتباطی" و "منابع ناکافی"
از عمده ترین موارد مطرح شده توسط دریافت کنندگان خدمت و فراهم کنندگان و مدیران نظام سلامت در مناطق روستایی اردبیل به عنوان موانع اصلی عدم موفقیت برنامه های آموزش سلامت می باشد. این نتایج حاکی از آن است که اجرای برنامه های ظرفیت سازی برای کارکنان موجب بهبود مهارتهای ارتباطی و انگیزش شغلی کارکنان و متعاقبا موجب افزایش آگاهی و رفتارهای سبک زندگی سالم در جامعه روستایی را به دنبال داشته باشد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر ظرفیت سازی منابع انسانی نظام سلامت در جوامع روستاییمتن خبر نتایج مطالعه حاضر نشان داد که شکاف های قابل توجهی در اجرای صحیح برنامه های آموزش سلامت در جوامع روستایی شهرستان اردبیل وجود دارد. همچنین بر اساس نتایج بدست آمده در رابطه با وجود "یادگیری و یاددهی ناکارآمد"، "فقدان انگیزه و پیجویی دانش"، "شکاف ارتباطی" و "منابع ناکافی" بعنوان موانع موفقیت برنامه های آموزش سلامت برنامه ریزان نظام سلامت در افزایش توانمندی های کارکنان به ویژه در مناطق روستایی است و مدیران نظام سلامت می بایست اهتمام به ارتقاء توانمندیهای ارتباطی و انگیزش شغلی کارکنان، پشتیبانی سخت افزاری و نرم افزاری برنامه های آموزش سلامت نمایند. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
