: بررسی تاثیر برنامه آموزشی کاهش مصرف کیسه های پلاستیکی بر وضعیت مصرف آن در هادیشهر
The effect of Plastic Bags Reduction educational Program(PBRP) on plastic bag usage among Hadishahr inhabitants
مجریان: فاطمه باختری اقدم
خلاصه روش اجرا: مطالعه حاضر یک مطالعه مداخله ای ، با گروه گواه است که بر روی دو گروه از مخاطبان شامل 199 نفر ازمردم(در دو گروه مداخله و شاهد )و 199 نفرفروشندگان(در دو گروه مداخله و شاهد)در شهر هادیشهر انجام خواهد گرفت. جامعه آماری در این مطالعه شامل گروههای زیر است: کلیه فروشگاهها و فروشندگان شاغل در شهر هادیشهر مردم پس از اخذ مجوز از کمیته اخلاق و معاونت پژوهشی با در دست داشتن مجوز، اهداف مطالعه به گروه هدف توضیح داده خواهد شد . با توجه به اینکه هادیشهر متشکل از دو قسمت علمدار و گرگر می باشد ( هر کدام ۴خوشه دارند ) که یکی از اینها به تصادف مداخله و دیگری کنترل خواهد بود. در منطقه مداخله یکی از خوشه ها با تخصیص تصادفی به عنوان خوشه مداخله و در منطقه کنترل نیز یک خوشه با تخصیص تصادفی به عنوان خوشه کنترل انتخاب خواهد شد. مداخلات در خوشه منتخب برای کل خوشه (کل فروشندگان و مردم )اجراخواهد شد. ارزیابی تاثیر برنامه (با توجه به حجم نمونه )به وسیله 199 نفر ازمردم و 199 نفرازفروشندگان در گروه مداخله و 199 نفر ازمردم و 199 نفرازفروشندگان در گروه کنترل صورت خواهد گرفت. موقع مراجعه به درب منازل و فروشگاهها هدف مطالعه برای افرادی که مایلند توضیح داده خواهد شد سپس پرسشنامه ها توسط شرکت کنندگان تکمیل خواهد شد برای افراد با سطح سواد پایین پرسشنامه توسط پرسشگر تکمیل خواهد شد. در مرحله اول مطالعه ،مشخصات دموگرافیک ، سطح آگاهی مردم و فروشندگان از مضرات زیست محیطی کیسه های پلاستیکی، آگاهی فروشندگان و مردم در مورد استفاده از کیسه های پلاستیکی، ، نگرش فروشندگان و مردم در مورد استفاده از کیسه های پلاستیکی ، میزان مصرف کیسه های پلاستیکی توسط مردم( بر حسب تعداد در یک هفته )و میزان مصرف فروشندگان (بر حسب کیلو در یک هفته )تعیین خواهد شد. ابزار گردآوری داده ها : داده ها با استفاده ازپرسشنامه محقق ساخته و با استفاده از سوالات پرسشنامه مطالعه Adane و Muleta جمع آوری خواهد گردید(۳).پس از بررسی اولیه برنامه آموزشی بر اساس نتایج قسمت اول مطالعه خواهد بود چون در ایران قبلا برنامه ای در این خصوص صورت نگرفته احتمالا برنامه در مورد اثرات زیست محیطی کیسه های پلاستیکی،راهکارهای کاهش مصرف کیسه های پلاستیکی ،معرفی جایگزین های کیسه های پلاستیکی و نقش مردم و فروشندگان در کاهش مصرف کیسه های پلاستیکی از طریق رسانه عمومی شامل بنر و ....و برگزاری کلاس آموزشی ، برای رابطین بهداشتی ،دانش آموزان دبیرستانی،معلمان و اولیاء دانش آموزان صورت خواهد گرفت . تراکت توزیع خواهد شد . بنرهای آموزشی در کل محله ها و مغازه های منطقه مداخله نصب خواهد شد. با فروشندگان در مورد استفاده از جایگزین کیسه های پلاستیکی و استفاده مفید از حجم کیسه ها بحث خواهد شد.همچنین در صورت امکان جایگزین مناسب حمل مواد خریداری شده ،به جای کیسه های پلاستیکی به فروشندگان تحویل داده خواهد شد. مدت زمان مداخله حدودا دو ماه خواهد بود. بعد از اجرای برنامه مداخله در مردم و فروشندگان مرحله پس آزمون ،مشابه مرحله پیش آزمون انجام خواهد شد. داده ها برای متغیرهای کیفی با فراوانی و درصد و برای متغیرهای کمی با میانگین (انحراف معیار) خلاصه و گزارش خواهند شد . نرمالیتی متغیرهای کمی با ازمون K-S بررسی خواهد شد. برای مقایسه متغیرهای دموگرافیک و پایه به ترتیب برای متغیرهای کیفی و کمی از آزمونهای کایدو و t مستقل استفاده خواهد شد. برای مقایسه درون گروهی متغیرهای مطالعه در هر گروه آزمون t زوجی و برای متغیرهای کمی غیر نرمال از آزمون ویلکاکسون و برای متغیرهای دو حالتی آزمون مک نمار به کار خواهد رفت. برای بررسی تاثیر مداخله، یعنی مقایسه اندازه های بعد مداخله و با انجام تعدیل روی مقادیر پایه و همچنین مخدوشگرهای بالقوه از تحلیل کواریانس استفاده خواهد شد. در صورت غیر نرمال بودن توزیع داده ها تبدیل مناسب و یا آزمون های معادل ناپارامتری به کار خواهند رفت. تحلیل داده ها با استفاده از نرمافزار SPSS22 در سطح معنی داری 05/0 انجام خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 64107 |
| عنوان فارسی طرح | : بررسی تاثیر برنامه آموزشی کاهش مصرف کیسه های پلاستیکی بر وضعیت مصرف آن در هادیشهر |
| عنوان لاتین طرح | The effect of Plastic Bags Reduction educational Program(PBRP) on plastic bag usage among Hadishahr inhabitants |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارزیابی عوامل خطر در بیماریهای اولویتدار (اعتیاد، تغذیه، آلودگی هوا و محیط زیست) |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | به نظر می رسد استفاده گسترده از کیسه های پلاستیکی در تضاد با سیاست های عمومی معاصر برای اطمینان از توسعه پایدار باشد. تخمین زده می شود هر سال حدود 500 میلیارد کیسه پلاستیکی در سراسر جهان استفاده می شود(3)وسالانه حدود 8 میلیارد کیسه های پلاستیکی به صورت رایگان توزیع می شود. براساس تحقیقات انجام شده در سال 2007 فقط حدود 18 میلیارد کیسه های پلاستیکی در برزیل تولید شده که بسیاری از آنها از روغن ساخته شده است (10). آنچه باید به عنوان یک ضرورت بهداشتی و انسانی مورد توجه و عنایت مسئولین و آحاد جامعه قرار گیرد محدود ساختن استفاده از کیسه های پلاستیکی است.به دلیل اینکه در حال حاضر کیسه های پلاستیکی به عنوان نمادی از بحران محیط زیست و نگرانی ها در مورد مدیریت زباله تبدیل شده است (2). هدف این مطالعه بررسی وضعیت آگاهی نگرش مردم و فروشندگان شهرهادیشهر در مورد مصرف کیسه های پلاستیکی ،اجرای برنامه آموزشی بر اساس وضعیت آگاهی ، نگرش و رفتار مصرف به دنبال نتایج به دست آمده از مرحله اول مطالعه و سپس ،تاثیر برنامه آموزشی خواهد بود تاکید اصلی طرح بر کاهش مصرف کیسه های پلاستیکی در مردم و فروشندگان شهرهادیشهر می باشد. |
| اهداف اختصاصی |
مقایسه مصرف کیسه های پلاستیکی توسط مردم شهر هادیشهردر دو گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از مداخله -مقایسه آگاهی فروشندگان در مورد استفاده از کیسه های پلاستیکی در دو گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از مداخله -مقایسه آگاهی مردم در مورد استفاده از کیسه های پلاستیکی در دو گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از مداخله -مقایسه نگرش فروشندگان در مورد استفاده از کیسه های پلاستیکی در دو گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از مداخله -مقایسه نگرش مردم در مورد استفاده از کیسه های پلاستیکی در دو گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از مداخله |
| چکیده انگلیسی طرح | This study had an intervention in the control group. The sampling carried out through using multi-stage method and the data for this study was collected through the researcher-made questionnaire about the plastic bags by participation of 199 people and 199 sellers. Intervention for the whole area of intervention about the environmental impacts of plastic bags, ways of reducing the consumption and the introduction of alternatives was carried out for 8 weeks. For investigating the effects of program, an evaluation was done among the people (n = 193) and sellers (n = 168). Data analysis was performed by using SPSS software (version 22) and doing Statistical tests (chi-square test, sign test, independent T test, paired T test and Wilcoxon test). |
| کلمات کلیدی | تعریف کیسه پلاستیکی: کیسه های پلاستیکی ازیک نوع کیسه بسته بندی انعطاف پذیر و نازک ساخته شده است. کیسه های پلاستیکی برای حمل و نقل مواد غذایی ،مواد شیمیایی، زباله و غیره استفاده می شود.(4) تعریف عملی: منظور وضعیت مصرف استفاده ازکیسه های پلاستیک است، و عبارت از نمره کسب شده از پرسشنامه است. آگاهی: تعریف نظری:تحصیل و جمع آوری اطلاعات در مغز به منظور استفاده از آنها یا ضبط این اطلاعات(22) تعریف عملی:منظورآگاهی نسبت به عوارض زیست محیطی کیسه های پلاستیکی است و عبارت از نمره کسب شده از پرسشنامه است که تمامی پرسشنامه ها در قسمت ابزار گردآموری اطلاعات توضیح داده شده اند. نگرش: تعریف نظری:یک حالت کم وبیش بادوام در سازمان ذهنی که فرد را آماده می کند تا به شکلی مشخص نسبت به یک شئ یا موقعیت که به اوربط دارد ، واکنش دهد(23) تعریف عملی: منظور نگرش در مورد استفاده از کیسه های پلاستیکی، و عبارت از نمره کسب شده از پرسشنامه است. تعيين کننده اجتماعي سلامت |
| ذینفعان نتایج طرح | مردم - محیط زیست |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| فاطمه باختری اقدم | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| محمد اصغری جعفرآبادی | مشاور |
| رضا دهقانزاده ریحانی | مشاور |
| زیبا دل انگیز | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر میزان استفاده از کیسه های پلاستیکی در فروشندگان جلفا بیش از 3/5 کیلوگرم در هفته و بالاست.متن خبر میزان مصرف پلاستیک بالاست. مردم و فروشندگان آگاهی خوبی نسبت به مضرات کیسه های پلاستیکی و آسیب آنها نسبت به انسان ، حیوان و طبیعت دارند ولی به دلیل عدم دسترسی به جایگزین های کیسه های پلاستیکی ، مصرف همچنان بالاست. حتما باید جایگزینها، بخصوص کیسه های پارچه ای برای خرید در دسترس باشند.کیسه های پلاستیکی نباید رایگان به مشتری ارائه شود و در قبال آن مشتری باید هزینه پرداخت کند . |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر کیسه های پارچه ای می تواند جایگزین کیسه پلاستیک شود.متن خبر با توجه به میزان بالای استفاده از کیسه های پلاستیکی در جامعه و آسیب ناشی از آن ،فرهنگ سازی در جهت معرفی جایگزینها، لزوم استفاده از آنها، تشویق و حمایت فروشندگان و مردم در جهت استفاده از جایگزینها می تواند نقش موثری در کاهش مصرف کیسه های پلاستیکی داشته باشد. سیاستگذاری در جهت منع مصرف و ایجاد قوانین مالیاتی در کنار آموزش جایگزینها و تشویق استفاده از جایگزینها می تواند در کاهش مصرف نقش موثری داشته باشد. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
