تاثیر کپسول خوراکی روغن سیاه دانه بر سطوح سرمی فاکتور رشد شبه انسولین (IGF-1) و پروتئینهای متصل شونده به آن (IGFBP-1, IGFBP-3) در زنان یائسه مبتلا به استئوپروز اولیه: کارآزمایی کنترل شده تصادفی سه سوکور
The effect of oral capsule Nigella Sativa on serum levels of Insulin-like growth factor (IGF-1) and its binding proteins (IGFBP-1, IGFBP-3) in postmenopausal women with primary osteoporosis: A triple blind randomized controlled trial
مجریان: عزیزه فرشباف خلیلی
خلاصه روش اجرا: این مطالعه بخشی از مگاپروژه مصوب دانشگاه علوم پزشکی تبریز تحت عنوان "بررسی وضعیت استئوپروزیس اولیه و تاثیر 3 مداخله کورکومین، سیاهدانه، کورکومین و سیاهدانه بر پیامد های سلولی- مولکولی و بالینی مرتبط با آن در زنان یائسه شهر تبریز" می باشد. این مطالعه یک کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل شده سه سوکور است. پس از کسب مجوز از کمیته محترم اخلاق و ثبت کارآزمایی در مرکز ثبت کارآزمایی ایران بر روی 120 زن واجد شرایط با تشخیص استئوپروزیس اولیه انجام خواهد شد. زنان مبتلا به استئوپروزیس بهصورت تصادفی با استفاده از روش بلوک¬بندی تصادفی با استفاده از بلوک¬های 4 و 8 تایی و نرم-افزار RAS (Random Allocation Software) و نسبت تخصیص 1:1:1:1 به چهار گروه 1) دریافت کننده کپسول سیاه-دانه 2) دریافت کننده کپسول کورکومین 3) دریافت کننده کپسول سیاهدانه-کورکومین و 4) دریافت کننده کپسول پلاسبو تخصیص خواهند یافت و به مدت 6 ماه دارو دریافت خواهند کرد. بررسی شوندگان در گروه 1، روزانه یک کپسول 1000 میلی گرمی سیاه¬دانه و یک دارونمای کورکومین، در گروه 2، یک کپسول 80 میلی¬گرمی نانومیسل کورکومین و یک پلاسبوی سیاهدانه، در گروه 3 ، دو کپسول ( یک کپسول نانومیسل کورکومین و یک کپسول سیاهدانه)، و در گروه 4 دو کپسول دارونما دریافت خواهند نمود. این داروها و پلاسبوی آنها توسط شرکت داروسازی به شکل کاملا مشابه از نظر شکل، رنگ و بو تهیه خواهد شد و برای هر مشارکت کننده یک پاکت بزرگ تهیه خواهد شد که داخل هر پاکت بزرگ 3 عدد پاکت کوچک مات سربسته محتوای 60 عدد کپسول برای مصرف دو ماه قرار داده خواهد شد. پاکت¬های بزرگ به ترتیب ورود مشارکت¬کنندگان به این مرحله از شماره 1 باز و یک پاکت کوچک محتوی دارو برای مصرف یکماه به علاوه چک¬لیست ثبت مصرف دارو در اختیار مشارکت کننده قرار داده خواهد شد و توصیه خواهد شد که دو ماه دیگر به محض اتمام داروها به مرکز مجتمع سلامت مراجعه و ضمن تحویل چک¬لیست تکمیل شده دو ماه و پاکت قبلی، پاکت دوم محتوی دارو را دریافت نمایند و این عمل تا پایان6 ماه ادامه خواهد داشت. مصرف مرتب داروها هر ماه توسط تماس تلفنی توسط پژوهشگر تاکید و پیگیری خواهد شد. لازم به توضیح است که تمامی گروه¬ها قرص آلندرونیت mg70 هفته¬ای یکبار و مکمل کلسیم و د (شاملmg 500کلسیم + 400 واحد ویتامین د) به صورت روزانه همراه با توصیه های غذایی و فعالیت فیزیکی برای افراد استئوپروز را طبق پرتکل کشوری دریافت خواهند کرد و جدول محتوای کلسیم ترکیبات غذایی مختلف به همراه توضیحات تکمیلی در ابتدای مطالعه در اختیار تمامی بیماران شرکت کننده قرار خواهد گرفت. فرم ثبت غذایی 24 ساعته برای ثبت در دو روز کاری و یک روز تعطیل در ابتدای مطالعه، 8 هفته بعد از شروع مطالعه و در انتهای مطالعه همراه با آموزش لازم جهت تکمیل در اختیار زنان مورد مطالعه قرار داده خواهد شد. در ابتدای مطالعه و بعد از اتمام مداخله 5 سی سی نمونۀ خون شرکت کنندگان بعد از حدود 12ساعت ناشتایی توسط محقق گرفته شده و در لولۀ ژل دار ریخته شده و با دور 3000 در دقیقه به مدت 10 دقیقه سانتریفوژ و در دمای0C 70- تا زمان انجام آزمایشات نگهداری خواهند شد و سطوح سرمی فاکتور رشد شبه انسولین (IGF-1) و پروتئینهای متصل شونده به ان (IGFBP-1, IGFBP-3) با استفاده از کیت الایزا اندازه¬گیری خواهد شد و چک¬لیست آنتروپومتریک تکمیل خواهد شد. چک لیست مصرف دارو، ثبت عوارض جانبی و رضایت از دارو نیز در اختیار مشارکت کنندگان قرار خواهد گرفت.پژوهشگر یک شماره تماس در اختیار شرکت کنندگان قرار خواهد داد که در صورت ایجاد عوارض جانبی و یا مشکلات دیگر، سریعا مراتب را به محقق اطلاع دهند. لازم به ذکر است که به علت محدودیت بودجه در این قسمت از طرح فاکتورهای سرمی فقط در گروه های سیاه دانه و پلاسبو بررسی خواهد شد و برای کور ماندن محقق تا اخر مطالعه کدهای مربوط به این دو گروه توسط فرد غیر درگیر در پژوهش که توالی تصادفی تخصیص را تولید کرده بود به کارشناس آزمایشگاه خواهد داد و بررسی روی این کدها انجام خواهد شد. داده های جمع آوری شده با نرم افزار SPSS نسخه 23 و آمار توصیفی شامل فراوانی، درصد و شاخص های مرکزی و پراکندگی مورد بررسی قرار خواهد گرفت. نرمال بودن توزیع داده ها با آزمون کولموگروف- اسمیرنوف مشخص خواهد شد. در صورت نرمال بودن توزیع داده ها، جهت مقایسه مارکرهای سرمی در بین گروه های مطالعه در مرحله قبل از مداخله از آزمون تی مستقل و در مرحله بعد از مداخله از آزمون ANCOVA با تعدیل مقادیر پایه و متغیرهای مخدوشگر احتمالی استفاده خواهدشد. همچنین جهت مقایسه درون گروهی در هر یک از گروه های مطالعه از آزمون تی زوجی (Paired-Samples T Test) استفاده خواهد شد. در صورت نرمال نبودن توزیع داده ها، جهت مقایسه مارکرهای سرمی در بین گروه های مطالعه در مرحله قبل و بعد از مداخله از آزمون من¬ویتنی یو استفاده خواهد شد و همچنین جهت مقایسه درون گروهی در هر یک از گروه های مطالعه، آزمون Wilcoxon به کار خواهد رفت.جهت بررسی ارتباط دانسیته استخوانی (BMD) با سطح سرمی متغیرهای ذکر شده از آزمون همبستگی پیرسون و جهت کنترل متغیرهای مداخله گر احتمالی از آزمون رگرسیون خطی چند متغیره استفاده خواهد شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 63992 |
| عنوان فارسی طرح | تاثیر کپسول خوراکی روغن سیاه دانه بر سطوح سرمی فاکتور رشد شبه انسولین (IGF-1) و پروتئینهای متصل شونده به آن (IGFBP-1, IGFBP-3) در زنان یائسه مبتلا به استئوپروز اولیه: کارآزمایی کنترل شده تصادفی سه سوکور |
| عنوان لاتین طرح | The effect of oral capsule Nigella Sativa on serum levels of Insulin-like growth factor (IGF-1) and its binding proteins (IGFBP-1, IGFBP-3) in postmenopausal women with primary osteoporosis: A triple blind randomized controlled trial |
| نوع طرح | گرنت پژوهشی |
| اولویت طرح | مراقبت و مدیریت در اختلالات جسمی (با تاکید بر استئوپروز) و روانی شایع در سالمندی |
| نوع مطالعه | کارآزمایی بالینی (Clinical Trial) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | خير |
| مقطع پایان نامه | |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | خطر ابتلا به استئوپروز با افزایش سن، بالاتر می رود. با افزایش امید به زندگی و پیر شدن جمعیت، تأثیرات منفی استئوپروزیس در سال¬های آینده افزایش قابل توجهی می¬یابد. بنابراین نیاز فزاینده ای به درمان این بیماری وجود دارد تا 1) تعادلی بین مراحل تشکیل استخوان و جذب استخوان فراهم سازد 2) استحکام استخوان را افزایش دهد 3) عوارض جانبی نداشته باشد یا حداقل عوارض جانبی را در بین درمانهای مختلف داشته باشد 4) مقرون به صرفه باشد. بنابراین لازم است نگاهی دقیق به عوامل گیاهی صورت بگیرد تا بتواند موجب بهبود کاهش توده استخوانی مرتبط با افزایش سن یا پس از یائسگی گردد و مطالعات لازم در مورد مکانیسم های عملکرد این عوامل باید انجام گیرد. فعالیت محور هیپوتالاموس-GH-IGF با افزایش سن کاهش می یابد و برخی تغییرات کاتابولیک دوران سالمندی شامل کاهش توده استخوان و آتروفی عضلات، به همین کاهش هورمون رشد نسبت داده می شود مطالعات حیوانی نشان می ¬دهد که تجویز مکمل سیاه دانه می¬تواند سبب بهبود سطوح سرمی IGF-1 شود. از طرفی IGF-1 اثرات تحریکی بالقوه بر سنتز پروتئینهای استخوانی و تکثیراستئوبلاست ها دارد. لذا مطالعه حاضر برای اولین بار با هدف تعیین تاثیر مکمل خوراکی روغن سیاه دانه بر فاکتور رشد شبه انسولین (IGF-1) و پروتئینهای متصل شونده به ان (IGFBP-1, IGFBP-3) در زنان یائسه مبتلا به استئوپروز اولیه انجام خواهد شد. |
| اهداف اختصاصی | تعیین تاثیر 6 ماه مداخله با کپسول خوراکی سیاه دانه در مقایسه با پلاسبو بر سطوح سرمی IGF-1 با کنترل مقادیر پایه -تعیین تاثیر 6 ماه مداخله با کپسول خوراکی سیاه دانه در مقایسه با پلاسبو بر سطوح سرمی IGFBP-1 وIGFBP-3 با کنترل مقادیر پایه |
| چکیده انگلیسی طرح | This study is part of a megaproject approved by Tabriz University of Medical Sciences under the heading "Evaluation of primary osteoporosis and the effect of Curcumin, Nigella Sativa, Curcumin and Nigella Sativa interventions on its molecular and clinical cell outcome in postmenopausal Women in Tabriz". This study is a triple blind randomized controlled clinical trial that will be performed on 120 eligible women with primary osteoporosis after obtaining permission from the Ethics Committee and trial registration at the Iranian Trial Registry of Clinical Trials. Women with osteoporosis will be randomly assigned to Four Groups: 1) Nigella Sativa capsule recipient. 2) Curcumin capsule recipient. 3) Curcumin and Nigella Sativa capsule recipient and 4) Placebo capsule recipient (by using random blocking technique Using 4 and 8 blocks, Random Allocation Software and 1: 1: 1: 1 Allocation Ratio) and receive medication for 6 months. Patients in group 1 will receive 1000 mg Nigella Sativa in a capsule and a curcumin placebo capsule daily. In group 2, patients will receive one 80 mg nanocrystal curcumin capsule and a Nigella Sativa placebo capsule daily. Patients in group 3 will receive 2 capsules daily (one 80 mg nanocrystal curcumin capsule and one 1000 mg Nigella Sativa capsule). And in group 4, patients will receive two placebo capsules daily. The large envelopes will be opened to the participant upon entry of this step from Part 1 and a small envelope containing the medication for one month plus the drug enrollment checklist will be provided to the participant and recommended for two months. Upon completion of medication, patients will come to the integrated health center and deliver a completed two month checklist and the previous envelope. Then they will receive the second envelope containing the drug and this will continue until the end of 6 months. The 24-hour food record form will be provided to women for registration in two working days and one day off at the beginning of the study, 8 weeks after the start of the study and at the end of the study along with the necessary training to complete. At the beginning of the study and after the intervention, 5 cc of blood samples were taken by the researcher after about 12 hours of fasting and poured into a gel tube and centrifuged at 3000 rpm for 10 minutes at -70 ° C until testing. The serum levels of insulin-like growth factor (IGF 1) and its binding proteins (IGFBP 1 and IGFBP 3) will be measured using an ELISA kit and anthropometric checklist will be completed. It should be noted that due to budget constraints in this part of the serial factor design, only the Nigella Sativa and placebo groups will be studied. The researcher will be blinded to the study of the codes related to these two groups by a non-participant in the study. It had produced the random allocation sequence and would give the lab expert a look at these codes. The collected data will be analyzed by SPSS software version 23 and descriptive statistics including frequency, percentage and central and dispersion indices. The normality of the data distribution will be determined by the Kolmogorov-Smirnov test. If the distribution of data is normal, independent t-test will be used to compare serum markers in the pre-intervention group and ANCOVA will be used after adjustment for baseline and possible confounding variables. Paired Samples T Test will also be used to compare within groups in each study group. In case of abnormal distribution of data, the Mann Whitney U test will be used to compare serum markers between the study groups before and after the intervention and the Wilcoxon test to compare within groups in each study group. To investigate the relationship between BMD and serum level of the mentioned variables, Pearson correlation test and multivariate linear regression test will be used to control for possible confounding variables. |
| کلمات کلیدی | استئوپروز (Osteoporosis) تعریف نظری: بنــا بــه تعریــف کنفــرانس Consensns در ســال 1993 استئوپروز یک بیماری سیستمیک اسکلتال همـراه بـا کـاهش توده استخوانی و تغییرات میکروسـکوپی در بافـت اسـتخوانی همـراه با افزایشFragility و خطر شکستگی میباشد (81). ایـن تعـریف در کنفـرانس انستیتوی ملی بهداشـت آمریکـا بـدین صورت تغییـر کرده است: یک بیماری اسکلتال با اختلال در قـدرت اسـتخوان، کـه منجر بـه استعداد فرد در افزایش خطـر شکسـتگی اسـتخوان همراه میشود میباشد. قدرت استخوان انعکاس دو خصوصـیت عمـده دانسیته و کیفیت استخوان میباشد (56). تعریف عملی: در فاز اول مگاپروژه برای بررسی استئوپروزیس در زنان یائسه از دانسیتومتری با روش DXA (Dual-energy X-ray absorptiometry) استفاده خواهدشد. این کار توسط متخصص سونوگرافی و رادیولوژی در کلینیک بیمارستان سینا انجام خواهدشد. تمامی اندازه گیری ها توسط یک کارشناس مشخص انجام می شود. در سنجش تراکم استخوان، معیارهای شاخص T(تعداد انحراف معیار بین توده استخوانی بیمار و حد متوسط توده استخوان در بزرگسالان جوان) و شاخص Z (تعداد انحراف معیار بین توده استخوانی بیمار و میزان متوسط توده استخوان در همان سال و همان وزن) و BMD تراکم معدنی استخوان بر حسب g/cm3سنجیده می شود. برطبق ضوابط سازمان بهداشت جهانی معیار T بیشتر از ۱- حالت طبیعی محسوب میشود و بین ۱- و 5/2- دلیل استئوپنی و کمتر از 5/2- دلیل پوکی استخوان است (در این حالت تراکم استخوان برابر با 5/2 انحراف معیار زیر میانگین یک جوان ۳۰ ساله مرد یا زن است). یائسگی(Menopause) تعریف نظری: منوپوز یا یائسگی به قطع دائمی تخمکگذاری به علت فقدان عملکرد تخمدان اطلاق میگردد. سن فیزیولوژیک یائسگی، بین 55-45 سال با متوسط 5/52 میباشد (57). تعریف عملی: در این مطالعه، زنان یائسه با سن 65-50 که حداقل به مدت 12 ماه دچار آمنوره باشند، وارد مطالعه خواهند شد. سیاهدانه (Nigella Sativa) تعریف نظری: سیاهدانه با نام علمی Nigella sativa بطور گسترده در سراسر جهان بعنوان یک داروی گیاهی مفید استفاده می شود. استفاده از بذر و روغن سیاهدانه در درمان بیماری ها سابقه ای طولانی دارد. در طب اسلامی نیز از سیاهدانه بعنوان یک داروی شفابخش یاد شده است به گونه ای که سیاهدانه را درمان هر بیماری به جز مرگ دانسته اند. از جمله خواص درمانی متعددی که برای سیاهدانه ذکر شده است می توان به خاصیت ضد فشارخونی، ضد اسهال، اشتها آور، ضد دیابتی، ضد التهابی و آنتی اکسیدانی اشاره کرد. از سیاهدانه بعنوان گیاهی موثر در درمان استئوپروز یاد می شود. مطالعات متعدد نشان دهنده نقش موثر سیاهدانه در برگشت استئوپروز بوده است (60-58). تعریف عملی: در این مطالعه کپسول خوراکی روغن سیاهدانه mg1000 توسط متخصص شرکت داروسازی تهیه خواهد شد و روزانه یک عدد توسط مشارکت کنندگان به مدت 6 ماه مصرف خواهد شد. دارونما (پلاسبو) تعریف نظری: دارونما دارویی بدون فعالیت خاص دارویی در برابر یک بیماری هدف است که به منظور اندازه گیری پایه در کارآزمایهای بالینی در گروه کنترل به کار می رود (61). تعریف عملی: کپسول های دارونما به صورت کپسولهایی که از لحاظ شکل، رنگ و وزن کاملا شبیه کپسول کورکومین و سیاهدانه هستند توسط شرکت داروسازی ساخته خواهد با این تفاوت که فاقد ماده موثره می باشند. دارونما ها با همان دستورمصرف مشابه کپسول کورکومین و سیاهدانه در اختیار زنان شرکت کننده قرار می گیرد. دریافت غذایی تعریف نظری: هر آنچه که فرد به عنوان غذا مصرف می کند، به عنوان دریافت غذایی تعریف می شود. هدف، درک و کنترل مواد غذایی دریافت شده توسط فرد می باشد (62). تعریف عملی: در این مطالعه، موادغذایی مصرفی توسط شرکت کنندگان یا در صورت بیسواد بودن توسط یکی از اعضا خانواده که در فرم ثبت غذایی 24 ساعته در طی دو روز کاری و یک روز تعطیل یادداشت می شود، به عنوان دریافت غذایی در نظرگرفته می شود. موادغذایی مصرفی توسط شرکت کنندگان در 3 روز ذکر شده وارد نرم افزار Nutritionist IV شده و میانگین ریزمغذیها و درشت مغذی ها محاسبه و با دریافت مرجع رژیمی (DRIs) مقایسه خواهد شد. حوادث جانبی تعریف نظری: نتیجه ی منفی که در طول یا بعد از استفاده از یک مداخله دیده می شود و الزاما مربوط به اثر مداخله ی مورد نظر نمی باشد (63). تعریف عملی: در این مطالعه حوادث جانبی شامل: تهوع، اسهال، سردرد، نفخ و سایر عوارض گزارش شده توسط مشارکت کننده می باشد که با تکمیل چک لیست حوادث جانبی به دست خواهد آمد. IGF-1 تعریف نظری: یک هورمون پلی پپتیدی است که در تمایز، تکثیر و مرگ سلولی کاربرد دارد. IGF-1 به طور عمده در داخل یک ترکیب سه تایی با پروتئین متصل شونده به IGF (IGFBP-3) حمل می شود. این ترکیب باعث کاهش خروج IGF-1 از سلول و طولانی شدن عرضه آن به سلول می شود (11-10). تعریف عملی: سطوح سرمی IGF-1 با استفاده از روش الایزا ( (Enzyme-linked Immunosorbent Assayتوسط کیت IGF-1 ELISA (REF E20) شرکت Mediagnost Gmbh, Germany توسط کارشناس آزمایشگاه مرکز تحقیقات کاربرد دارویی سنجیده خواهد شد . IGFBPs تعریف نظری: پروتئین های متصل شونده به IGF (IGFBPs) یک گروه از پروتئین های ترشح شده هستند که به عنوان پروتئین های حامل برای فاکتورهای شبه انسولین (IGFs) می باشند که قدرت ترکیبی بالا داشته و فراهمی زیستی و عملکرد آنها را تنظیم می کند. خانواده IGFBPs متشکل از شش IGFBPs است که از IGFBP1 تا IGFBP6 نامگذاری شده است (24-23). تعریف عملی: سطوح سرمی IGFBP-3 با استفاده از روش الایزا ( (Enzyme-linked Immunosorbent Assay توسط کیت IGFBP-3 ELISA (REF E03A) شرکت Mediagnost Gmbh, Germany توسط کارشناس آزمایشگاه مرکز تحقیقات کاربرد دارویی سنجیده خواهد شد . سطوح سرمی IGFBP-1 با استفاده از روش الایزا ( (Enzyme-linked Immunosorbent Assay توسط کیت Human IGFBP-1 ELISA Kit (Cat.No. E0411HU) شرکت Shanghaicrystal Day Biotech Co, LTD توسط کارشناس آزمایشگاه مرکز تحقیقات کاربرد دارویی سنجیده خواهد شد . |
| ذینفعان نتایج طرح | ذینفعان این طرح کلیه زنان یائسه، افراد مبتلا به استئوپروز، ارائه دهندگان مراقبتهای بهداشتی-درمانی، سیاستگزاران و برنامه ریزان می¬باشد و نتایج این تحقیق می تواند در راستای ارتقای سلامت و بهبود کیفیت زندگی زنان یائسه مورد استفاده تمامی گروه های هدف ذکر شده باشد. در صورت تاثیر مداخلات درمانی بر استئوپروز می¬توان اقدامات و توصیه¬های درمانی و پیشگیرانه ای را بر همین اساس برای گروه های آسیب پذیر انجام داد و به این ترتیب بار هزینه ها و عوارض جانبی درمان های دارویی مورد استفاده را کاهش داد. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| عزیزه فرشباف خلیلی | مجری اول (اصلی-هیات علمی) |
| علیرضا استاد رحیمی | همکار اصلی |
| امیرمهدی ایرانشاهی | همکار اصلی |
| مهدی امیرپور | همکار اصلی |
| سمیه عبدالعلی پور | همکار اصلی |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر مکمل خوراکی سیاهدانه می تواند باعث افزایش سطوح سرمی پروتئین متصل شونده به فاکتور رشد شبه انسولین (IGFBP-3) در زنان یائسه با تراکم استخوان پایین شودمتن خبر این مطالعه با هدف بررسی اثر کپسول خوراکی سیاهدانه بر سطوح سرمی فاکتور رشد شبه انسولین (IGF-1) و پروتئین های اتصال دهنده آن (IGFBP-1, IGFBP-3) در زنان یائسه با کاهش تراکم استخوان انجام شد. 60 زن یائسه 50 تا 65 ساله با کاهش تراکم استخوان به طور تصادفی یک کپسول نرم روغن سیاهدانه 1000 میلی گرم یا دارونما را یک بار در روز به مدت شش ماه با نسبت تخصیص 1:1 دریافت کردند. برای اندازه گیری تراکم استخوان از روش DEXA (جذب سنجی دوگانه اشعه ایکس) استفاده شد. غلظت سرمی فاکتور رشد شبه انسولین، پروتئین های متصل شونده به فاکتور رشد شبه انسولین 1 و 3، آلکالن فسفاتاز، آلانین آمینوترانسفراز، آسپارتات آمینوترانسفراز، کراتی نین و اوره در ابتدا و بعد از مداخله اندازهگیری شد. تفاوت معنی داری در سطوح سرمی فاکتور رشد شبه انسولین، پروتئین متصل شونده به فاکتور رشد شبه انسولین 1، اوره، کراتی نین و آلکالن فسفاتاز بین دو گروه در پایان شش ماهگی وجود نداشت. با این حال، افزایش معنی دار آماری در پروتئین متصل شونده به فاکتور رشد شبه انسولین 3 بین گروه ها پس از مداخله نشان داده شد. همچنین هیچ گونه عوارض جانبی در این مطالعه مشاهده نشد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
