تاثیر فوتوبیومودیولاسیون در ترمیم عصب آلوئولار تحتانی طی آسیب های یاتروژنیک در جراحی های ناحیه دهان ، فک وصورت (مرور نظام مند)
The effect of photobiomodulation on repair of crushed inferior alveolar nerve caused by iatrogenic injuries in oral, maxillofacial surgeries (systematic review)
مجریان: سعید نظافتی
خلاصه روش اجرا: با توجه به گسترش انواع جراحی ها در فک پایین اعم از (جراحی برای کاشت ایمپلنت،تزریق بی حسی،جراحی sso، جراحی دندان عقل نهفته و... ) احتمال بالایی برای آسیب به عصب آلوئولار تحتانی وجود دارد که این آسیب ها شایع نیز می باشند و می توانند منجر به اختلالات حسی نظیر آنستزی، پارستزی؛ هایپوستزی، هایپرستزی و ... در ناحیه چانه و لب پایین شوند که درمان زود هنگام آن ها ضروری می باشد(1). روش های مختلفی برای درمان وجود دارد که به دو دسته کلی جراحی و غیرجراحی تقسیم می شوند . از بین روش های غیرجراحی ، استفاده از فوتوبیومودیولاسیون ( تابش امواج نوری) که شامل لیزردرمانی و استفاده از دیودهای نشردهنده نور می شود؛ جزو روش های نوینی هستند که اثرات جانبی و حساسیت تکنیکی بالایی نداشته و از این جهت کار کردن با آن ها ساده می باشد. در روش های درمانی فوتوبیومودیولاسیون ، بر اساس مطالعات مختلف ، تابش لیزر و یا LED هریک به صورت جداگانه و یا با هم ، به سمت عصب آلوئولار تحتانی آسیب دیده، در زمان های مختلف بعد از جراحی ، با طول موج های مختلف که اکثرا در بازه 600 تا 1000نانومتر هستند ؛ انجام می گیرد . چرا که طول موج در بازه ی نور های قرمز و مادون قرمز می تواند به داخل سلول ومیتوکندری هایشان نفوذ کرده و باعث افزایش ساخت ATP شود که منجر به افزایش ساخت پروتئین های سلول می شود و این امر نیز به نوبه ی خود منجر به پدیده هایی همچون ظهورعلایم ضدالتهابی ، ضد ادم ، نئوواسکولاریزاسیون ، تسریع ترمیم زخم و ... می شود(3).برای بررسی میزان بهبودی عصب یک بار قبل از جراحی و نیزبعد از جراحی ، پس از هر بار تابش ، تست های مختلفی همچون VAS،two-point discrimination،thermal discrimination،brush stroke و...به کار گرفته می شود. تا کنون مقالات بالینی متعددی نیز به منظور بررسی تاثیر انواع روش های درمانی فوتوبیومودیولاسیون انجام گرفته و به نتایج مختلفی رسیده اند. ما در این تحقیق سعی داریم مطالعه ای به روش مرورنظام مند در مورد کارایی و طول مدت درمان عصب آلوولار تحتانی آسیب دیده طی تمام انواع اسیب های یاتروژنیک توسط روش های فوتوبیومودیولاسیون را انجام دهیم. در ابتدا بر اساس موضوع مورد مطالعه ، جمع آوری کلیدواژه ها محدود به زبان انگلیسی صورت خواهد گرفت وبر اساس آن ها در پایگاه داده های Medline(PubMed),SCOPUS , EMBASE ,Cochrane and ProQuest ، به جمع آوری مطالعات بالینی انسانی با حداقل دو گروه آزمایش و کنترل که از تابش امواج درمحدوده طول موج بین 600 تا 1000 نانومتر استفاده کرده اند و تا قبل از آوریل سال 2020 چاپ شده اند، خواهیم پرداخت . مقالات انتخابی را بر اساس معیار های ورود و خروج انتخاب کرده و بررسی خواهیم نمود.مقالات توسط دو نفر متخصص براساس چک لیست JBI بررسی و بعد از نقد آن ها ، مطالعات با کیفیت پایین کنار گذاشته خواهند شد و در صورت اختلاف نظر بین متخصصین ، در هر مرحله از انتخاب و ارزیابی مقالات ، از نظر نفر سوم بهره گرفته خواهد شد. بعد از این مراحل ، داده های مربوطه از مقالات انتخاب شده را استخراج کرده و با استفاده ازنرم افزار CMA3.2 ، آن ها را آنالیز خواهیم کرد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 63856 |
| عنوان فارسی طرح | تاثیر فوتوبیومودیولاسیون در ترمیم عصب آلوئولار تحتانی طی آسیب های یاتروژنیک در جراحی های ناحیه دهان ، فک وصورت (مرور نظام مند) |
| عنوان لاتین طرح | The effect of photobiomodulation on repair of crushed inferior alveolar nerve caused by iatrogenic injuries in oral, maxillofacial surgeries (systematic review) |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | مطالعات سلولی مولکولی و پزشکی بازساختی در دندانپزشکی |
| نوع مطالعه | مطالعات مرور سیستماتیک |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | دکتری عمومی |
| مدت اجرا - ماه | 18 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | به دلیل گسترش جراحی های متعدد در فک پایین ( مانند : جراحی دندان عقل نهفته ، تزریق بی حسی، کاشت ایمپلنت ، SSO و ... ) ، احتمال بالایی برای آسیب به عصب آلوئولار تحتانی ، در طی آن ها وجود دارد که می تواند منجر به آنستزی، پارستزی،دیستزی ،هایپرآلژزی ، آلوداینیا، هایپوستزی وهایپرستزی در چانه و لب پایین شود ، که اگر هرچه سریعتر مداخلات درمانی صورت گیرند ، احتمال ترمیم عصب بالا بوده و در صورت گذشت زمان طولانی ، ممکن است این آسیب ها دائمی شوند(1).در حال حاضر روش های مختلفی برای بازسازی این عصب وجود دارد که به دو دسته کلی جراحی ( مانند سوچور زدن دو انتهای عصب ، استفاده از گرفت وریدی اتوژن ،نورولیز خارجی و استفاده از پیوند عصب در ناحیه) و غیر جراحی مانند(درمان های فیزیولوژیکی و درمان های کمکی دارویی) تقسیم می شوند.که یکی از روش های درمانی فیزیولوژیکی در این امر ، استفاده از فوتوبیومودیولاسیون ( تابش امواج نوری برای درمان) می باشد . در این روش درمانی که از طول موج نور های فروسرخ و سرخ استفاده می شود ؛ این امواج به طور گسترده ای در بافت ها نفوذ کرده و به صورت انرژی به اجزای سلولی مثل میتوکندری ها رسیده و می توانند بر فعالیت سلول اثر بگذارند ، که این میزان انرژی جذب شده سبب گرم شدن یا صدمه به بافت زنده بیولوژیکی نمی شود(3) . با توجه به بی ضرر بودن و کم تهاجمی بودن این روش ها در مقایسه با روش های جراحی و یا استفاده از طب سوزنی و راحت تر بودن انجام آن ها نسبت به سایر روش های ذکر شده باعث افزایش توجه روزافزونی به آن ها شده و مقالات متعددی در این زمینه چاپ شده است که به نتایج متفاوتی دست پیدا کرده اند. در آخرین مقاله مرور نظام مند در این زمینه ، Mirzaei.A et al (7) ، به بررسی درمان عصب آسیب دیده آلوئولار تحتانی ، فقط در طی جراحی های SSO توسط تابش لیزر های کم توان پرداخته که در آن از مقالاتی که تا قبل از نوامبر سال 2017 چاپ شده بودند استفاده کرده است که از آن زمان تا کنون مقالات بیشتری به چاپ رسیده اند. و ما سعی خواهیم کردیم در این مقاله ، به صورت مرور نظام مند نتایج مقالاتی که تا قبل از آوریل سال 2020 چاپ شده اند ، به بررسی تاثیر کلیه ی روش های درمانی بوسیله فوتوبیومودیولاسیون (امواج لیزر و دیود های نشر دهنده نور ) با تقسیم بندی طول موج و انرژی تابش های به کار رفته ، در تمامی آسیب های یاتروژنیک عصب آلوئولار تحتانی و مدت زمان لازم برای درمان بپردازیم. |
| اهداف اختصاصی | تاثیر فوتوبیومودیولاسیون در بهبودی عصب آلوئولار تحتانی آسیب دیده -مقایسه طول موج و انرژی های مختلف در بهبودی عصب آلوئولار تحتانی آسیب دیده -مدت زمان لازم برای بهبودی عصب طی درمان با فوتوبیومودیولاسیون |
| چکیده انگلیسی طرح | Given the proliferation of mandibular surgeries, including implant, anesthesia injection, SSO, impacted third molar surgery and etc. There is a high chance of nerve injury. These injuries can lend to disorders such as: paresthesia, anesthesia, hyperesthesia, hypoesthesia and, e t c in the chin and lower lip, Therefor, their treatment is essential(1). There are various treatment options that fall into two general categories: surgical and nonsurgical. Among the nonsurgical methods, the use of photobiomodulation therapy, including laser therapy and the use of LED, are among the modern methods that has no side effects and it is not very technique sensitive, so it is easy to work with. In photobiomodulation therapy methods, based on various studies, used laser or LED radiation, either individually or together to the injured nerve, at different times after surgery and at different wavelengths, mostly in the 600 to 1000 nm range. Because light waves in the red and infrared range have the ability to penetrate cells and mitochondrial bodies to increase the ATP production, which increases the production of proteins in the cells and this causes anti _inflammatory, anti _edema, neovascularization, rapid wound healing and, e t c(3). various tests, such as VAS, two-point discrimination, thermal discrimination, brush stroke and e t c, are used to check the rate of nerve healing, once before surgery and after every radiation. To date, numerous clinical papers have been conducted to investigate the impact of different types of photobiomodulation therapies and they have achieved different results. In this study, we attempt to conduct a systematic review of the efficacy and duration of treatment of damaged inferior alveolar nerve during all types of iatrogenic damage by photobiomodulation therapy methods. Initially, based on the study subject, keywords will be limited to English, and based on Medline (PubMed), SCOPUS, Cochrane, EMBASE and ProQuest databases, we will collect human clinical trials with at least two control and experimental groups and the wavelengths used are between 600nm and 1000nm that published before April 2020.The articles will be reviewed by two experts on the basis of the JBI checklist and after their review, the studies with low quality will be excluded. And in case of disagreement between the experts, we will be assisting the third person at each stage of the selection and evaluation of the article reviews. Following these steps, we will extract the data of the selected articles and analyze them with CMA.3.2 software. |
| کلمات کلیدی | _فوتوبیومودیولاسیون: یک روش غیرتهاجمی و غیرسمی برای درمان ؛ که امواج نوری آن در محدوده نور های قرمز و فروسرخ با طول موج بین 600 تا 1000 نانومتر می باشد (8). _ دیود نشر دهنده نور( LED) : نوعی منبع نوری که بر اساس پدیده الکترولومینسانس مواد نیمه رسانا ، باعث انتشار پرتوهای نور می شود (9). _ آسیب عصبی یاتروژنیک: این آسیب ها طی جراحی های ارتوپدیک ، می توانند از طریق بسیاری از حالات از جمله آسیب مستقیم حین جراحی ، آسیب غیرمستقیم از طریق اعمال فشار روی عصب و یا آسیب های غیرجراحی مانند تزریق و یا اسپلینت گذاری ایجاد شوند (10). _ عصب آلوئولار تحتانی : عصب آلوئولار تحتانی (منشا گرفته از عصب مندیبولار) از طریق سوراخ مندیبولار ، وارد استخوان مندیبل می شود و در امتداد ریشه های دندان های فک پایین قرار می گیرد. این عصب در ناحیه پرمولر ها به دو شاخه منتال و اینسیزیو تقسیم می شود . عصب آلوئولار تحتانی ، دندان های فک پایین ، چانه و لب پایین را عصب رسانی می کند (11). _ شاخه عصبی منتال : شاخه ای حسی از عصب آلوئولار تحتانی . زمانی که عصب آلوئولار تحتانی از سوراخ منتال فک پایین خارج می شود ، عصب منتال نام می گیرد. شاخه منتال ، لب پایین ، چانه و لثه سمت باکال دندان های قدامی فک پایین را عصب دهی می کند (12). |
| ذینفعان نتایج طرح | _ بیمار: پذیرش راحت تر این روش ها به دلیل کم تهاجمی بودن آن ها و دریافت درمانی مطمئن. _ جراح: آسان بودن انجام این روش ها و داشتن حساسیت تکنیکی کمتر و انتخاب روش درمانی موفق تر |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| سعید نظافتی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| نگار حسن پورنامی | دانشجوی مالک پایان نامه |
| مرتضی قوجازاده | مشاور |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر تاثیر فوتوبیومودیولاسیون در ترمیم عصب آلوئولار تحتانی طی آسیب های یاتروژنیک در جراحی های ناحیه دهان ، فک و صورتمتن خبر نهایتا 12 مقاله تا تاریخ 12 اکتبر سال 2020 وارد مطالعه شدند.که این مطالعات را ابتدا از نظر فاصله زمانی آسیب تا درمان در سه قسمت درمان های فوری ، 6 الی 12 ماهه و بالای 2 سال تقسیم بندی کرده و نتایج هر یک از تست ها را در این سه بازه زمانی مورد بررسی قرار گرفت.
نتیجه گیری: در بررسی تست VAS ، LLLs به تنهایی و یا در ترکیب با لیزرهای LED فقط در بازه زمانی فوری با رعایت برخی شرایط مربوط به لیزر، توانستند در بهبودی مفید واقع شوند. حس های مکانیکال که با تست های 2-point discrimination، brush stroke، Semmes Weinstein و pinprick nociception ارزیابی شده بودند، تنها در صورت درمان فوری توانسته بودند بهبودی ضعیفی یابند. در کل فوتوبیومودیولاسیون هیچ تاثیری در بهبودی حس حرارتی در بیماران نداشت. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
