تاثیر زلزله سال 1391 در شمال غرب ایران بر سلامت روانی کودکان بازمانده و رابطه آن با ادراک شناختی والدین از حادثه
Impact of the 2012 Iran's northwest earthquake on mental health of child survivors and its relation with the parents’ cognition
مجریان: عبدالرضا شقاقی
خلاصه روش اجرا: این پژوهش یک مطالعه توصیفی - مقطعی می باشد که بر روی دانش آموزان ابتدایی بازمانده از زلزله و والدین آنها در شهر ورزقان انجام خواهد شد. روش نمونه گیری از نوع تصادفی طبقه بندی شده خواهد بود. ابزار مورد استفاده برای جمع آوری داده پرسشنامه (های) استاندارد در رابطه با تعیین میزان اثر عمومی حادثه ، فشار روانی – اجتماعی ، ترس ، غم و اندوه طولانی مدت ، اضطراب وافسردگی در کودکان بازمانده خواهد بود که از طریق مصاحبه رو در رو با کودکان تکمیل خواهد شد سپس از والدین (هم پدر و هم مادر)همین دانش آموزان خواسته خواهد شد پرسشنامه استاندارد دیگر را در رابطه با ادراک شناختی آنها نسبت به اثرات حادثه را تکمیل نمایند ، در نهایت داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل خواهند شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا در دانشکده/مرکز |
| کد طرح | 63801 |
| عنوان فارسی طرح | تاثیر زلزله سال 1391 در شمال غرب ایران بر سلامت روانی کودکان بازمانده و رابطه آن با ادراک شناختی والدین از حادثه |
| عنوان لاتین طرح | Impact of the 2012 Iran's northwest earthquake on mental health of child survivors and its relation with the parents’ cognition |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | آموزش همگانی در راستای سلامت روان |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | زلزله در میان مخرب ترین بلایای طبیعی در طول تاریخ بشر بوده است. در طول دهه گذشته، آسیا به شدت توسط زلزله تحت تاثیر قرار گرفته است. 69200مرگ و میر توسط زلزله سال 2008 سیچوان چین و 12839 مرگ در زلزله شرق ژاپن در سال 2011 اتفاق افتاده است. ایران جزء ده کشور اصلی بلاخیز و یکی ازپنج کشور اول زلزله خیز دنیا است. زلزله قوی علاوه بر مرگ و میر، صدمات فیزیکی و زیان های اقتصادی، اغلب نتایج جدی در سلامت روان ایجاد می کند گزارش شده است که بلایای طبیعی در بازماندگان باعث تنش های جسمی و روحی می شود. اختلالات روانی که اغلب پس از بلایای طبیعی مشاهده شده است عبارتند از: اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) ، اختلالات افسردگی ،اضطراب ، اختلالات روانی، خواب ،خلق و خوی ، ترس خاص وترس اجتماعی که معمولا در میان بازماندگان مشاهده شده است. برای کودکان مانند بزرگسالان ، آسیب شناسی روانی به دنبال حوادثی مانند زلزله، طوفان و جنگ نشان دهنده اشکال مختلفی ازاختلالات اضطرابی، اختلال استرس پس آسیبی(PTSD)، وحشت، ترس و افسردگی می باشد. مطالعات نشان داده است که کودکان جوانتر بیشتراز کودکان با سن بالا مستعد ابتلا به عواقب منفی ناشی از خطرات مختلف می باشند. همچنین مطالعات نشان داده کودکانی که مستقیما در معرض حوادث ضربه ای قرار گرفته اند شیوع مشکلات سلامت روان در آنها بیشتر است. 2ماه پس از سونامی در جنوب تایلند، 5/10 درصد کودکان دچارPTSD و 4/8% افسردگی، 3 ماه پس از زلزله سال 1999 در آنولیوژیای یونان،5/4 % PTSD و 9/13% افسردگی داشتند. سه سال پس از زلزله رودبار در سال 1373 میزان اختلالات رفتاری در بین کودکان رودباری 60 درصد برآورد شد که حدوداً 5/2 برابر گروه شاهد بوده است.همچنین 7/51 کودکانی که در سنین15-9 سال قرار داشتند، مبتلا به اختلال استرس پس آسیبی بودند. در مطالعات مربوط به والدین و سلامت روانی کودک اعتقادات ،ایده ها ، دانش، ارزش ها، اهداف و نگرشهای والدین به طور مداوم مورد توجه بوده است مراقبت والدین نقش تاثیر گذار در سلامت روان کودکان دارد، به دلیل آنکه اکثر فعل و انفعالات محیط کودک را تنظیم و به کودکان در سازگاری با محیط کمک می کنند. عواقب روانی زمین لرزه می تواند جدی و طولانی مدت باشد ، حتی زمانی که زلزله در حد متوسط است. مشکلات روحی و روانی پس از سانحه در کودکان ممکن است به مرحله اپیدمی برسد و برای مدت طولانی بالا باقی بماند و باعث به خطر انداختن رفاه کودکان شود. همچنین والدینی که دارای اختلال هستند کودکانشان بیشتر دچار اختلال می شوند ، به خاطر اینکه کودکان به نحوه پاسخ والدینشان نسبت به حوادث توجه می کنند.بنابراین و براساس بررسی های انجام گرفته در دیتابیس های گوگل اسکولار و مدلاین به نظر می رسد تا به حال مطالعه ای در زمینه بررسی سلامت روانی کودکان بازمانده از زلزله شمال غرب ایران صورت نگرفته است ، لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی تاثیر زلزله شمال غرب ایران بر سلامت روانی کودکان بازمانده و رابطه آن با ادراک شناختی والدین از حادثه طراحی شد. |
| اهداف اختصاصی |
تعیین میزان فشار روانی –اجتماعی در بین کودکان بازمانده از زلزله -تعیین میزان ترس در بین کودکان بازمانده از زلزله -تعیین میزان غم و اندوه طولانی مدت در بین کودکان بازمانده از زلزله -تعیین میزان اضطراب در بین کودکان بازمانده از زلزله -تعیین میزان افسردگی در بین کودکان بازمانده از زلزله -تعیین میزان ادراک شناختی والدین نسبت به اثرات زلزله تعیین تاثیرسطح ادراک شناختی والدین بر وضعیت سلامت روانی کودکان بازمانده |
| چکیده انگلیسی طرح | Abstract Introduction: Earthquake has been the most devastating natural disaster throughout the human history. Post traumatic mental and health problems in children may reach the epidemic stage and stay for a long time. On the other hand, parental caregiving have a significant effect on children's mental health because it regulates the majority of child-environment interactions and helps to shape children's adaptation. Objective: This study aimed to investigate the impact of Iran's northwest earthquake on mental health of child survivors and its relation with the parents’ cognition of the event has been designed. Methods and Materials: This research is a cross - sectional study conducted in two stages. In the first stage, Stratified Sampling randomly selected 150 students between third and sixth grade from elementary schools in Varzaqan, Northwestern Iran. The adopted approach for collecting data was based on standard questionnaires obtained from a systematic review of the literature as well as through interviews. In the second stage, students’ parents, who were 300 individuals, were included in the study and they completed the researcher’s questionnaire in a self-report manner. For data analysis, software SPSS version 21 was used. Results: The findings showed that the mean score of mental disorders among female students (55.92) more than male students (50.41), respectively. A significant association between children mental disorders and father’ cognition (P<0.001) and Mother’ cognition (P=0.001) was observed. Conclusion: Parents’ cognition from the earthquake can have considerable effect in children's mental health. Therefore, developing educational intervention programs to increase parents’ cognition regarding disasters could be one of the most effective actions in relation to disasters. Key word: Earthquake, Children, Parents’ cognition, Mental health |
| کلمات کلیدی | سلامت روان به سه شکل تعریف شده است 1)سلامت روان به معنای فقدان نشانگان و اختلالات روانی در افراد است 2) سلامت روان معادل توانمند سازی و شکوفایی قابلیت های درونی است 3) حالتی از بهزیستی کامل تعریف می شود که فرد فراسوی توانایی هایش عمل می کند (26). سلامت روان اشاره دارد به مجموعه ای گسترده ای از فعالیت ها که به طور مستقیم یا غیر مستقیم با جزء رفاه روانی موجود در تعریف سلامت از نظر WHO : " حالتی از رفاه کامل جسمی، روانی و اجتماعی و نه صرفا فقدان بیماری" مرتبط است (27). فشار روانی – اجتماعی طیف گسترده ای از حالات احساسی از جمله آسیب پذیری، دلهره، عدم کفایت، نارضایتی، خشم سرکوب شده و دیگر حالات اضطراب که ممکن است ازسوی دیگر درگیری های اجتماعی غیر قابل دفاع و یا شورش را باعث شود (28). ترس مرضی است واقعی که کل زندگی فرد را تحت تاثیر قرار می دهد و به صورت یک وسواس درمی آید و گاهی مانع فعالیت طبیعی فرد می شود. ترس عبارت است از واکنش (شیمیایی و فیزیکی) در مقابل یک خطر (29). تعریف اختلال غم و اندوه طولانی مدت نامشخص است. با این حال، درک رایج شامل نشانه های تجربه داغدیدگی مانند اضطراب، خشم، شوک، عدم تمایل به معاشرت با دیگران و اشتیاق شدید برای متوفی و یا فراتر از یک دوره زمانی معین می باشد(30).ویژگی های غم و اندوه طولانی مدت شامل انکار قوی از دست دادن، کاهش عزت نفس، مشکل سازگاری با زندگی بدون عزیزان متوفی و ناتوانی در ایجاد پیوندها و روابط جدید با دیگران(31). تعریف اضطراب: فرهنگ (وبستر) اضطراب را چنین تعریف می کند: «حالت مضطرب احساس ترکیبی نیرومند یا مسئوو لیتی از عدم یقین بی تابی ، بیم و ترس ریشه دار و عمیق در باره ی یک اتفاق احتمالی با نا آرامی «همچنین» اضطراب عبارت است از واکنش در مقابل خطری که وجود خارجی ندارد» اضطراب مرضی یک احساس درد آور که تظاهرات جسمی به همراه دارد (29). افسردگی یک اختلال روانی شایع است که مشخصه آن غم و اندوه،از دست دادن علاقه یا لذت ، احساس گناه یا کم ارزش دانستن خود،اختلال در خواب یا اشتها ، احساس خستگی، و ضعف تمرکز می باشد(32). تعریف اثر عمومی حادثه: تاثیری است که حادثه بر روی ادراک شناختی فرد از خود، محیط پیرامون زندگی، افراد محل زندگی و نیز جهان هستی می گذارد (33). اداراک شناختی: یک فرایند یا عملکرد ذهنی است که طی آن دانش کسب و به واسطه تفکر، تجربه و یا احساس درک می شود (34). |
| ذینفعان نتایج طرح |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| عبدالرضا شقاقی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| حمید اله وردی پور | مشاور |
| پروین سربخش | مشاور |
| نجیبه عطازاده | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر آگاهی والدین از اثرات طولانی مدت سوانح طبیعی یا غیر طبیعی نقش مهمی در مراقبتهای پس از سانحه کودکان می تواند داشته باشد.متن خبر مشکلات روحی و روانی پس از سانحه در کودکان ممکن است برای مدت طولانی باقی بماند. بسیاری از والدین کودکانی که دچار سانحه شده و یا وقوع بالایای طبیعی را تجربه می کنند از عوارض روانی طولانی مدت این سوانح و حوادث بر روی کودکان خود اطلاعات کافی ندارند. این عدم اگاهی می تواند سلامت روانی کودکان و خود والدین را تحت تاثیر قرار داده و عوارض جسمانی، روانی و اجتماعی حوادث و سوانح را تشدید نماید. سنجش میزان آگاهیهای والدین از اثرات کوتاه مدت و طولانی مدت سوانح و حوادث بر سلامت روانی کودکان می تواند به برنامه ریزی دقیق و مبتنی بر شواهد برنامه های آموزشی مداخله ای و همچنین توانمند سازی والدین کودکان بازمانده از سوانح کمک نماید. نتایج مطالعه حاضر حاکی از فقدان دانش کامل والدین در خصوص عوارض سوانح و حوادث بر روی سلامت روانی کودکان بوده و خلاء عمده ای را در برنامه های امداد رسانی پس از وقوع حادثه در کشور را نشان می دهد. بر اساس یافته های این مطالعه دانش آموزان دختر از اختلالات روانی بیشتری در مقایسه با دانش آموزان پسر پس از وقوع زلزله در منطقه اهر، هریس و ورزقان رنج می برند. |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر اماده سازی والدین بر مواجهه با کودک سانحه دیده، هزینه های بروز سوانح بر شاخصهای سلامت جوامع را کاهش خواهد داد.متن خبر در کودکان آسیب های روانی به دنبال حوادثی مانند زلزله، طوفان و جنگ به اشکال مختلفی از اختلالات اضطرابی، اختلال استرس پس آسیبی (PTSD)، وحشت، ترس و افسردگی بروز می نماید. بر اساس مطالعات انجام یافته کودکان جوانتر بیشتر از کودکان با سن بالا مستعد ابتلا به عواقب منفی ناشی از این عوارض روانی هستند. شدت علائم درکودکان بستگی به عواملی مانند سطح مواجهه با حادثه، تخریب یا از دست دادن خانه، صدمه شخصی، مرگ اعضای خانواده و دوستان، مشاهده مستقیم مرگ دیگران، احساس به دام افتادگی و ناتوانی، جدایی از پدر و مادر و سطح حمایت پدر و مادر دارد. مراقبت والدین نقش تاثیر گذار در سلامت روان کودکان دارد، به دلیل آنکه اکثر فعل و انفعالات محیط کودک را تنظیم و به کودکان در سازگاری با محیط کمک می کنند.نشانه های آشکار شده روانی در یکی از اعضای خانواده ممکن است منجر به ضربه روحی ثانویه برای سایر اعضای خانواده، به خصوص کودکان شود. سنجش میزان آگاهیهای والدین از اثرات روانی حوادث و سوانح بر سلامت روانی کودکان و طراحی برنامه های مداخله ای مبتنی بر شواهد به کاهش مشکلات روانی و جسمانی بازماندگان پس از حادثه منجر می گردد. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر ابزار طراحی شده از اعتبار و پایایی لازم برای سنجش میزان اگاهیهای والدین از اثرات طولانی مدت سوانح برخوردار می باشد.متن خبر پرسشنامه محقق ساخته "سنجش ادراک شناختی والدین از اثرات حادثه بر سلامت روانی کودکان" "The Parents’ Cognitive Perception Inventory of Disaster Effects on Children’s Mental Health (PCPD-CMH)" از روایی و پایایی قابل قبولی برای سنجش ادراک شناختی والدین از اثرات سوء روانی حوادث و سوانح بر روی کودکان برخوردار بود.با توجه به روش شناسی پژوهشی بکار فته در این مطالعه روایی سنجی این ابزار در سایر مناطق کشور، در قومیتهای مختبف و حتی در سراسر جهان توصیه می گردد. |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
