شناسایی ادراک و رویکرد محققین دانشگاه علوم پزشکی تبریز در مورد مسائل اخلاقی و حقوقی نویسندگی و بدانتشاری
Exploring the Perception and Approach of Researchers in Tabriz University of Medical Sciences in Regards with Ethical and Legal Issues for Authorship and Bad Publishing
مجریان: رحیم خدایاری زرنق
خلاصه روش اجرا: بنای مطالعه حاضر بر روش تحقیق کیفی توصیفی است که با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام گرفته است. جامعه پژوهش را اعضای هیئت علمی، مدیر مسئولان، سردبیران و ویراستاران مجلات ، هیئت داوری مقالات و پایان نامه ها، محققین، پژوهشگران و دانشجویان تحصیلات تکمیلی دارای حداقل 5 مقاله منتشره دانشگاه علوم پزشکی تبریز تشکیل دادند، که مایل به شرکت در مطالعه بوده، انگیزه لازم برای مصاحبه و همکاری را داشته و فرم رضایت آگاهانه را امضاء نمودند. حجم نمونه پژوهش نیز ابتدا بصورت نمونه گیری هدفمند و در ادامه به دلیل حساسیت موضوع و عدم همکاری برخی از افرادی که هیچگونه شناختی به محقق نداشتند به روش گلوله برفی انتخاب شد. بدین ترتیب که پس از مصاحبه با هریک از مشارکت کنندگان آشنا به مسائل و قوانین انتشار و درگیر در امر پژوهش و انتشار، از آنان خواسته شد که همتایان خود را در این زمینه معرفی کنند. در نهایت با 27 نفر از افراد واجد شرایط که 11 نفر از آن ها زن و 16 نفر مرد بودند مصاحبه شد تا شباهت ها و تفاوت های رویکردشان نسبت به مسائل انتشار سنجیده شود. مصاحبه ها در بازه زمانی بین سالهای 1395-1396 انجام گرفتند. اکثر مصاحبه ها در محل کار یا تحقیق شرکت کنندگان صورت گرفت. چارچوب راهنمای مصاحبه ی این مطالعه بر پایه ی سوالات موجود در تحقیقی که در سال 2007 توسط دلوین و گری انجام یافته بود بنا شد (65). ﺑﺮای ﻛﺴﺐ اﻋﺘﺒﺎر ﻻزم راهنمای مصاحبه، اﺑﺘﺪا ﭼﻨﺪ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت آزﻣﺎﻳﺸﻲ انجام شد و پس از اصلاحات لازم فرایند مصاحبه ها ادامه یافت. مصاحبه ها تا جایی انجام گرفت که به داده های تکراری رسیدیم و دیگر هیچ داده ی جدیدی بدست نیامد. مدت زمان انجام مصاحبه ها بین 30 الی 90 دقیقه متغیر بود. برای جلوگیری از هر گونه سوگیری و یا تحریف گفته های مصاحبه شوندگان، با کسب اجازه از مشارکت کنندگان پاسخ ها با استفاده از رکوردر و گوشی موبایل ضبط شدند و یا در صورت مخالفت فرد مصاحبه شونده یادداشت برداری صورت گرفت. سپس این مصاحبه ها به صورت نوشتار درآمدند. سپس متن مصاحبه ها چندین بار خوانده و مرور شدند به طوری که پژوهشگر در داده ها تسلط کافی پیدا کند. در این مرحله از مطالعه، از نرم افزار تجزیه و تحلیل کیفی داده ها MAXQDA v10 استفاده شد. بدین ترتیب که ابتدا متن مصاحبه های آزمایشی در نرم افزار وارد گردید. سپس کلمات و جملات کلیدی که پاسخگوی هدف های مطالعه بودند از بین جملات مصاحبه ها انتخاب، طبقه بندی و کدگذاری شدند.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 63747 |
| عنوان فارسی طرح | شناسایی ادراک و رویکرد محققین دانشگاه علوم پزشکی تبریز در مورد مسائل اخلاقی و حقوقی نویسندگی و بدانتشاری |
| عنوان لاتین طرح | Exploring the Perception and Approach of Researchers in Tabriz University of Medical Sciences in Regards with Ethical and Legal Issues for Authorship and Bad Publishing |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | اخلاق حرفه ای، اخلاق در آموزش و پژوهش |
| نوع مطالعه | مطالعات کیفی (Qualitative) |
| تحقیق در نظام سلامت | خیر |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 12 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | سوء رفتارهای پژوهشی به یک آفت فراگیر در پژوهش ها تبدیل شده است. مصادیق مختلفی از سوءرفتارهای پژوهشی از مرحله شکل گیری پژوهش تا نشر برونداد علمی، شناخته شده است. این انحرافات اخلاقی در پژوهش منجر به آلودگی شواهد علمی و تنزل کیفی بروندادهای پژوهشی و هدر رفتن هزینه هایی که صرف پژوهش گردیده است می شود و هرنوع تحقیقی که در جهت شناسایی سوء رفتارهای پژوهشی و عوامل موثر بر آن انجام بگیرد لازم و ضروری است. |
| اهداف اختصاصی | شناسایی ادراک و رویکرد محققین و تعریف آن‌ها از مفاهیم نویسندگی و مشارکت -شناسایی عوامل مؤثر در تعیین نام نویسندگی از دیدگاه محققین دانشگاه -شناسایی رویکرد محققین در انتشار و بد انتشاری بروندادهای علمی -شناسایی عوامل مؤثر در انتشار موفق و بد انتشاری از دیدگاه محققین دانشگاه |
| چکیده انگلیسی طرح | Introduction: Research misconducts has become a major pest in research. Various examples of research abuses have been identified from the stage of research formation to the publication of scientific output. These ethical deviations in research lead to the contamination of scientific evidence and the quality degradation of research outputs and the waste of research expenditures. So any research in order to identifying Research misconducts seems to be necessary. Objective: Main objective of this study was exploring the perception and approach of researchers in Tabriz University of Medical Sciences in regards with ethical and legal issues for authorship and bad publishing. Method and Materials: The present study was carried out using exploratory qualitative research method and semi-structured interviews in 2016-2017. The research community comprised of faculty members, editors of journals, jury of papers and dissertations, researchers, and graduate students of Tabriz University of Medical Sciences. The sample size of the research was firstly selected through targeted sampling and then with snowball method. The interview was conducted with 27 eligible people. The guidebook for interviewing this study was based on the Delvine-Gary study. The MAXQDA v10 software was used to analyze the findings. Findings: The present study showed that all participants were familiar with concepts of authorship and contributor in research. The data's being obsolete and long time required to refuse or accept an article led researchers to research misconducts. All contributors believed that they should not sacrifice quality to quantity and from this point of view they criticized educational and research policies and plans enforcing researchers to rapid dissemination of scientific works. Participants had a good understanding of the factors influencing successful scientific outputs including quality of work, final report of scientific outputs, adherence to ethics, interdisciplinary research, the use of ethical tricks, collaboration with successful people, especially overseas. Conclusion: The results of this study can have a dramatic effect on creating an ethical system of research, external control and internal supervision, the definition of clear policies for publication by journals, a quantitative revision of the work of researchers, and the development of science ethics with emphasis on quality and teaching of research misconducts. Keywords: Research Ethic; Authorship; Publish or Perish; Bad Publishing; Research Misconduct. |
| کلمات کلیدی | 1 انتشار یا استهلاک تعریف نظری: اصطلاح "انتشار یا استهلاک" یک اصطلاح رایجی ست که برای توصیف تحت فشار قرار دادن محققان برای انتشار نتایج تحقیقاتشان است تا بتوانند در جامعه دانشگاهی موفق شوند. برای توصیف وضعیت دانشگاهیان که مجبورند پژوهشهای متعددی داشته باشند در ارزیابیهای سالانهشان در ایالات متحده این عبارت وضع شده است. تعریف عملی: منظور ما در اینجا علاوه بر تعریف بالا، انتشار موفق، عدم انتشار یا انتشار در مجله نامناسب و نامرتبط که منجر به گمشدن، هدررفتن، نابودی یا استهلاک برونداد پژوهشی دانشگاهیان میشود را نیز دربرمی گیرد. 2 نویسنده تعریف نظری: نویسنده مقاله علمی پژوهشی کسی است که هم روحی و هم معنوی به محتوای علمی کمک کرده، تحقیق را در فرم قابل ارائه و قابل درک قالب بندی میکند. در حالت کلی نویسنده به کسی اطلاق میشود که سهمی اساسی در ماهیت فکری مقاله منتشرشده دارد. نویسنده مسئولیت آنچه ایجاد شده است را به عهده گرفته و به آن کار فکری اعتبار میبخشد. تعریف عملی: از دیدگاه این پژوهش نویسنده کسی است که 4 معیار شناسایی نویسنده اعلامی از سوی ICMJE را داشته باشد. مشارکت قابلتوجه در توسعه مفهوم و یا قالب کلی کار و یا کسب، تجزیه و تحلیل، و یا تفسیر کار تهیه پیشنویس کار و یا اصلاح انتقادی آن بهمنظور بسط محتوای معنایی مهم کار تصویب نهایی نسخه ارسالی جهت انتشار موافقت فرد با پذیرش تمام مسئولیتهای کار ارائهشده جهت چاپ و تضمین او بر حل تمام مشکلات مربوط به درستی و یکپارچگی کار 3 سوء رفتار پژوهشی تعریف نظری: سوء رفتار پژوهشی شامل رفتارهای عمدی و سهوی پژوهشگران است که اصول اخلاقی، علمی و گاهی حقوقی مربوط به پژوهشگران را نادیده می گیرد. تعریف عملی: سوء رفتار پژوهشی زمانی اتفاق میافتد که انتشار تکراری یکدست نوشته یا یک نشر اضافی، سرقت ادبی و یا دادهسازی در حال وقوع باشد. 4 ادراک تعریف نظری: ادراک مفهومی است که بر قضاوت و عمل هر فرد تاثیر می گذارد. ادراک فرایند شناخت، سازماندهی و تفسیر اطلاعاتی است که با حس های انسانی در ارتباط بوده و از طریق پنج ارگان حسی دیدن، شنیدن، لمس، بوییدن و چشیدن، سیگنال هایی را از محیط تولید می کند. تعریف عملی: منظور از ادراک در این پژوهش، برداشتهایی که مصاحبه شوندگان از مفاهیم نویسنده و مشارکت کننده دارند و بدین وسیله، به آنها، معنی می دهند؛ هرچند ممکن است که با واقعیت عینی، بسیار متفاوت باشد. 5 رویکرد تعریف نظری: راه پرداختن به یک مسئله یا موقعیت یا شیوة تفکر دربارة آن ها، رهیافت. مجموعه ای از نظرات و باورها که یک فرد در قبال یک رویداد دارد که در آن قضاوت و ارزیابی شخص نهفته است و این مجموعه می تواند مثبت یا منفی باشد. تعریف عملی: رویکرد از منظر این پژوهش، یعنی دیدگاه ، عقیده ، مکتب ، نظر ، طرز فکر ، نظریه. در واقع هر رویکرد ما را متوجه نتیجه و عامل یک تفکر یا عمل میکند. 6 بدانتشاری تعریف عملی: منظور از بدانتشاری در این پژوهش گزارش نامناسب، عدم انتشار و یا انتشار پژوهش در مجلاتی با حوزه پژوهشی نامرتبط و یا انتساب پژوهش به افرادی است که نقشی در آن نداشته اند و یا نقش آن ها درست تعیین نشده است. |
| ذینفعان نتایج طرح |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| رحیم خدایاری زرنق | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| وحیده زارع | مشاور |
| ناهیده خوشمرام | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر آگاهی پژوهشگران از مصادیق مربوط به سوء رفتارهای پژوهشی می تواند از بروز چنین رفتارهایی جلوگیری کند.متن خبر گاهی یک فرهنگ غلط در محیط دانشگاهی و مراکز تحقیقاتی قوانین وضع نشده حاکمی را تعیین میکند که عملاً برخلاف استاندارد اخلاقی نشر است و یا گاهی عوامل اجتماعی و اقتصادی منجر به نادیده گرفته شدن این مقررات میشود. در نتیجه این نوع از سوءرفتار پژوهشی می توانند در سنجش آثار علمی و مشارکت های کشورها در تولیدات علمی اثرگذار باشند. پژوهشگران عمدتا با معیارهای اصلی نویسندگی و مشارکت آشنا هستند، اما فشارهایی مانند کهنگی داده ها و مدت زمان طولانی سپری شده برای پذیرش مقاله باعث بروز برخی سوء رفتارهای پژوهشی می شود. در کنار آگاهی دادن در خصوص مصادیق این سوء رفتارها، سیاستگذاری های صحیح و حمایت کافی از پژوهشگران می تواند باعث کاهش چنین رفتارهایی شود. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر عدم فشار بر پژوهشگران برای انتشار بیشتر، می تواند از زیرپا گذاشتن برخی اصول اخلاقی توسط پژوهشگران جلوگیری کند.متن خبر توجه به ایجاد و آموزش یک نظام صحیح اخلاقی در پژوهش، کنترل های بیرونی و نظارت درونی، تعریف سیاست های روشن در انتشار از طرف مجلات، تجدید نظر در نگاه کمیتی به آثار پژوهشگران و توسعه اخلاق علم با تاکید بر کیفیت و آموزش سوء رفتارهای پژوهشی در قالب دوره های آموزشی میتواند تاثیری چشمگیر در بهبود وضعیت موجود داشته باشد. با توجه به آگاهی پژوهشگران و اساتید نسبت به جنبه های مختلف سوء رفتارهای پژوهشی، بهتر است سیستم بگونه ای طراحی گردد که از این آگاهی حمایت کرده و موجب ایجاد نگرش اخلاقی در پژوهشکگران شود. لازمه این مساله باز طراحی سیاستگذاری های پژوهشی در دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی با تاکید بر کیفیت، اصول اخلاقی و پرهیز از کمیت گرایی و فشار بر نشر بیشتر می باشد. |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
