نشانه های دردناک آندومتریوزیس و ارتباط آن با کیفیت زندگی زنان مراجعه کننده به مراکز آموزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در سال 1398
endometriosis painful symptoms and its relationship with quality of life in women referring Educational Centers Of Tabriz University Of Medical Sciences, 2019
مجریان: سهیلا بانی
خلاصه روش اجرا: مطالعه حاضر یک مطالعه مقطعی توصیفی-تحلیلی بوده که بعد از تصویب پروپوزال توسط شورای پژوهشی دانشکده پرستاری مامایی و اخذ کد اخلاق از کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام خواهد گرفت. این مطالعه بر روی زنان سنین باروری مبتلا به بیماری آندومتریوزیس مراجعه کننده به مراکز آموزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز (الزهراء و طالقانی) که تحت لاپاراسکوپی یا جراحی باز قرار گرفتند و با تشخیص هیستولوژیکی آندومتریوزیس دارای پرونده پزشکی هستند انجام خواهد گرفت. نمونه گیری به روش تصادفی نسبتی در مراکز آموزشی درمانی شهر تبریز اجرا خواهد شد. بدین صورت که پژوهشگر بعد از مراجعه به این مراکز، ابتدا لیست بیماران مبتلا به آندومتریوزیس در 5 سال اخیر را از پرونده پزشکی آنان تهیه کرده و سپس افراد به صورت تصادفی نسبتی از هر مرکز با استفاده از وب سایت www.Random.orj به تعداد حجم نمونه انتخاب خواهند شد. شماره تلفن افراد مبتلا به آندومتریوزیس نیز از پرونده آنها استخراج شده و سپس پژوهشگر با آنها تماس تلفنی برقرار کرده و در همان تماس تلفنی از نظر معیارهای ورود و خروج بررسی کرده و در صورت تمایل به شرکت در مطالعه از آنها دعوت به همکاری خواهد کرد. در مراجعه حضوری اهداف و روش کار مطالعه به آنها کاملاً توضیح داده خواهد شد و رضایتنامه آگاهانه کتبی اخذ خواهد شد، سپس پرسشنامه مشخصات فردی– اجتماعی و مامایی و پرسشنامه ENDOPAIN-4D (پرسشنامه مربوط به علائم درد لگن و ژنیکولوژی) و پرسشنامه پروفایل سلامت برای سنجش کیفیت زندگی بیماران مبتلا به آندومتریوزیس (EHP-30: Endometriosis Health Profile-30) از طریق مصاحبه با آنها تکمیل خواهد شد، در ضمن بعد از تکمیل پرسش نامه ها، پمفلت آموزشی به هر یک از شرکت کنندگان جهت افزایش آگاهی از بیماری آندومتریوزیس داده خواهد شد. برای تعیین روایی ابزار پرسشنامه مشخصات فردی- اجتماعی و مامایی، از روایی محتوا و صوری استفاده خواهد شد. برای تعیین روایی ابزارهای پرسشنامه ENDOPAIN-4D از روایی ترجمه (Forward & backward translation) و روایی محتوا (تعیین شاخص روایی محتوا و نسبت روایی محتوا) و صوری استفاده خواهد شد. پایایی پرسشنامه ENDOPAIN-4D و پرسشنامه EHP-30 با آزمون- آزمون مجدد بر روی 20 نفر با فاصله دو هفته و محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (انسجام درونی) و ضریب همبستگی درون رده ای (ICC=Intra-class Correlation Coefficient) تعیین خواهد شد. دادهها بعد از جمعآوری وارد نرمافزار SPSS نسخه 24 شده و مورد تجزیه تحلیل قرار خواهد گرفت. برای توصیف وضعیت نشانه های دردناک آندومتریوزیس، مشخصات فردی- اجتماعی و مامایی و همچنین کیفیت زندگی از آمار توصیفی شامل میانگین (انحراف معیار) و فراوانی (درصد) استفاده خواهد شد. برای تعیین ارتباط نشانههای دردناک آندومتریوزیس با کیفیت زندگی در تحلیل دو متغیره از ضریب همبستگی پیرسون در در صورت نرمال بودن و در صورت غیرنرمال بودن از آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده خواهد شد و در تحلیل چند متغیره از مدل خطی عمومی با کنترل متغیرهای مخدوشگر استفاده خواهد شد. نخست ارتباط تک تک مشخصات فردی-اجتماعی و مامایی با کیفیت زندگی سنجیده خواهد شد و متغیرهایی که با 0/05>p با کیفیت زندگی ارتباط داشته باشند همراه با متغیر نشانه های دردناک آندومتریوزیس وارد مدل خطی عمومی تعدیل شده (Adjusted General Linear Model) خواهند شد.
اطلاعات کلی طرح 
| مرحله جاری طرح | خاتمه قرارداد و اجرا |
| کد طرح | 63390 |
| عنوان فارسی طرح | نشانه های دردناک آندومتریوزیس و ارتباط آن با کیفیت زندگی زنان مراجعه کننده به مراکز آموزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در سال 1398 |
| عنوان لاتین طرح | endometriosis painful symptoms and its relationship with quality of life in women referring Educational Centers Of Tabriz University Of Medical Sciences, 2019 |
| نوع طرح | طرح - پایان نامه |
| اولویت طرح | ارائه الگوهای مناسب در مدیریت نظام سلامت |
| نوع مطالعه | بررسی مقطعی ( Cross Sectional) |
| تحقیق در نظام سلامت | بلی |
| آیا طرح پایاننامه دانشجویی است؟ | بله |
| مقطع پایان نامه | کارشناسی ارشد |
| مدت اجرا - ماه | 14 |
| نوآوری و ضرورت انجام تحقیق | نوآوری و ضرورت اجرای طرح: آندومتریوزیس یکی از شایعترین و پرهزینهترین بیماریهای زنان در سنین باروری و یکی از علل ژنیکولوژیک اصلی بستری در بیمارستان، در کشورهای صنعتی بوده و شیوع آن در حال افزایش است. این بیماری، یک بیماری برگشت پذیر بدون درمان قطعی است و با عوارض و مشکلات عدیده ای نظیر وجود درد قاعدگی، مقاربت دردناک، درد مزمن لگن، خونریزی نامنظم رحمی و یا ناباروری و حتی خطر وجود کیست آندومتریوما و خطر ابتلا به تومورهای تخمدان همراه است. تئوری های گوناگونی در پاتوژنز این بیماری مطرح شده است اما جریان عقب گرد خون قاعدگی عموماً به عنوان پاتوژنز اصلی در ایجاد آندومتریوزیس در نظر گرفته می شود. کیفیت زندگی مرتبط با سلامت یک مفهوم چند بعدی و پویا است که جنبههای فیزیکی، روانی و اجتماعی همراه با بیماری یا درمان آن را شامل می شود. علائم و عوارض آندومتریوزیس کیفیت زندگی را به ویژه در حوزه های درد، عملکرد جسمی و روانی تهدید می-نماید و با نقایص عمده ای از قبیل درد و افت عملکرد اجتماعی همراه می باشد که منجر به کاهش کیفیت زندگی مرتبط با سلامت می شود. این اختلال به دلیل فراوانی و تأثیر آن بر روی کیفیت زندگی افراد مبتلا، یک مشکل سلامت عمومی میباشد. در بسیاری از بیماران، آندومتریوزیس به علت درد، فشار روانی ناشی از کاهش باروری، نگرانی ناشی از عود بیماری و عدم اطمینان از آینده با توجه به جراحی های مکرر و یا درمان طولانی مدت دارویی و عوارض آن، کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار میدهد. مطالعات قبلی در ایران، تنها کیفیت زندگی بیماران مبتلا به آندومتریوزیس را مورد بررسی قرار دادند، اما مطالعه ای که ارتباط نشانه های دردناک آندومتریوزیس و کیفیت زندگی آنها را مورد بررسی قرار دهد یافت نشد، در ضمن پرسشنامه نشانه های دردناک آندومتریوزیس اولین بار است که در این مطالعه در ایران استفاده خواهد شد. شناخت اینکه کدام نشانه دردناک آندومتریوزیس در زنان از فراوانی بیشتری برخوردار است برای اتخاذ رویکرد مناسب درمانی، پیشگیری از این بیماری، تغییر سبک زندگی و خودمراقبتی جهت ارتقاء سلامت زنان در سنین باروری می تواند مفید باشد. لذا با توجه به شیوع بالای این بیماری و اهمیت آن، و نیافتن مطالعه ای در این زمینه، مطالعه حاضر با هدف تعیین ارتباط نشانه های دردناک آندومتریوزیس با کیفیت زندگی زنان مبتلا انجام خواهد شد. |
| اهداف اختصاصی |
2. تعیین شاخص‌های مرکزی و پراکندگی نمره کلی کیفیت زندگی و زیردامنه های آن در زنان مراجعه‌ کننده به مراکز آموزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز -3. تعیین ارتباط نشانه­ های دردناک آندومتریوزیس با کیفیت زندگی در زنان مراجعه ‌کننده به مراکز آموزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز -هدف فرعی 1. تعیین ارتباط مشخصات فردی-اجتماعی و مامایی با نشانه­ های دردناک آندومتریوزیس در زنان مراجعه‌ کننده به مراکز آموزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز -هدف فرعی 2. تعیین ارتباط مشخصات فردی-اجتماعی و مامایی با کیفیت زندگی در زنان آندومتریوزیس مراجعه‌ کننده به مراکز آموزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز |
| چکیده انگلیسی طرح | a |
| کلمات کلیدی | آندومتریوزیس تعریف نظری: آندومتریوزیس یک بیماری مزمن دردناک است (1) که به صورت حضور و کاشت غدد و استرومای بافت آندومتر رحم در محلی غیر از محل طبیعی خود (حفره آندومتریال رحم) تعریف می شود. تشخیص آندومتریوزیس به وسیله ویزیت پزشکی و گرفتن شرح حال، معاینه بالینی، سونوگرافی ترانس واژینال و لاپاراسکوپی و تستهای خونی است (2). تعریف عملی: منظور از افراد مبتلا به آندومتریوزیس در این مطالعه افرادی هستند که تشخیص قطعی آندومتریوزیس به وسیله جراحی لاپاراسکوپی یا جراحی باز و تأیید هیستولوژیکی آندومتریوزیس در مراکز آموزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی تبریز (الزهراء و طالقانی) داده شده و در پرونده آنها درج شده است. کیفیت زندگی تعریف نظری: کیفیت زندگی مرتبط با سلامت یک مفهوم چند بعدی و پویا است که جنبه های فیزیکی، روانی و اجتماعی همراه با بیماری یا درمان آن را شامل می شود که اغلب با کمک پرسش نامه های مختلفی که به همین منظور طراحیشدهاند ارزیابی می شود (29). یکی از این پرسشنامهها، پرسشنامه پروفایل سلامت برای سنجش کیفیت زندگی زنان مبتلا به آندومتریوز میباشد. تعریف عملی: در این مطالعه برای سنجش کیفیت زندگی از پرسشنامه پروفایل سلامت برای سنجش کیفیت زندگی بیماران مبتلا به آندومتریوزیس (EHP-30: Endometriosis Health Profile)، استفاده خواهد شد. این پرسشنامه توسط واحد تحقیقات دپارتمان سرویسهای سلامت و ژنیکولوژی دانشگاه آکسفورد انگلستان در سال 2001 طراحی و اعتبار و پایایی آن بررسی شده است. اعتبارسنجی پرسشنامه EHP-30 در کشورهای مختلف از جمله آمریکا، برزیل و استرالیا مشخص شده که این پرسشنامه یک ابزار معتبر و پایا برای ارزیابی کیفیت زندگی زنان مبتلا به آندومتریوز می باشد. نسخه فارسی آن در ایران نیز روایی شده است. پرسشنامه EHP-30 دارای 30 آیتم در 5 حوزه شامل 11 سؤال در حوزه درد (سؤالات مربوط به محدودیت در فعالیت های روزمره و فعالیت های اجتماعی)، 6 سؤال در حوزه میزان کنترل (سؤالات مربوط به احساس ناامیدی و درماندگی در مورد علائم )، 6 سؤال در حوزه عاطفی (روحی- روانی)، (سؤالات مربوط به احساس غمگینی و تغییرات خلقی به دلیل بیماری)، 4 سؤال در حوزه حمایت اجتماعی (احساس ناتوانی در بیان احساسات و عدم درک بیمار توسط سایرین) و 3 سؤال در حوزه خویشتنبینی (تحت تأثیر قرار دادن ظاهر بیمار توسط بیماری و تأثیر بر اعتماد به نفس) میباشد (38). این پرسشنامه توسط پژوهشگر از طریق مصاحبه با شرکت کنندگان تکمیل خواهد شد. نشانه های دردناک آندومتریوزیس تعریف نظری: علائم و نشانههای دردناک آندومتریوزیس عبارتند از درد مزمن لگن، دیسمنوره احتقانی، خونریزی شدید قاعدگی، سوزش ادراری، درد حین اجابت مزاج، دیسپارونیای عمیق و ناباروری است (5, 6). تعریف عملی: نشانه های دردناک آندومتریوزیس با استفاده از پرسشنامه ENDOPAIN-4D، (پرسشنامه مربوط به علائم درد لگن و ژنیکولوژی) سنجیده خواهد شد. پرسشنامه ENDOPAIN-4D دارای 21 آیتم در 4 حوزه شامل 10 سؤال در حوزه درد خودبهخود لگن (سؤالات مربوط به نوع، زمان و محل درد در سیکل قاعدگی)، 3 سؤال در حوزه درد در طول رابطه جنسی (سؤالات مربوط به نوع و زمان درد در طول رابطه جنسی)، 3 سؤال در حوزه درد روده یا علائم آن (سؤالات مربوط به نوع و زمان درد روده در طول عادت ماهیانه)، 5 سؤال در سایر حوزهها (سؤالات مربوط به زمان درد به هنگام ادرار کردن، درد سیاتیک، شانه راست در طول عادت ماهیانه و نازایی) میباشد (39). این پرسشنامه توسط پژوهشگر از طریق مصاحبه با شرکت کنندگان تکمیل خواهد شد. |
| ذینفعان نتایج طرح | اطلاعات به دست آمده از این مطالعه به منظور تلاش جهت کاهش تأثیر علائم درد آندومتریوزیس بر کیفیت زندگی مبتلایان به آندومتریوزیس انجام خواهد شد که می تواند دست اندرکاران بهداشت و سلامت را در ارائه توصیههای آموزشی و بهداشتی در زنان سنین باروری جهت ارتقاء سلامت، بهبود کیفیت زندگی و نیز پیشگیری از این بیماری در این قشر یاری نماید. |
اطلاعات مجری و همکاران
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح |
|---|---|
| سهیلا بانی | استاد راهنمای اول (آموزشی ) |
| مژگان میرغفوروند | مشاور |
| بهناز صادق زاده اسکوئی | مشاور |
| سودا علیزاد | دانشجوی مالک پایان نامه |
اطلاعات تفضیلی
| حوزه خبر | خبر |
|---|---|
| رسانه ها و مردم | عنوان خبر متن خبر |
| متخصصان و پژوهشگران | عنوان خبر نشانه های دردناک آندومتریوزیس با کیفیت زندگی ارتباط داشت.متن خبر این مطالعه نشان داد که هر چقدر شدت علایم دردناک آندومتریوزیس بیشتر باشد، کیفیت زندگی بدتر می شود. از بین فاکتور های بررسی شده عوامل احساسی و هیجانی بیشترین و درد کمترین تاثیر را داشت. بنابر این ارائه راهکارهایی برای کاهش علایم دردناک آندومتریوز جهت ارتقاء کیفیت زندگی حیاتی است. در این خصوص کیفیت زندگی این بیماران را می توان با کاهش علائم ناخوشایند اندومتریوز و اجرای اقدامات درمانی مناسب مانند تغییر سبک زندگی و مراقبت از خود افزایش داد. نتایج همچنین کاهش کیفیت زندگی بیماران مبتلا به اندومتریوز به ویژه بعد عاطفی آن را نشان داد که نشان دهنده اهمیت پرداختن به بعد روانی و درمان های فیزیکی موجود است. |
| سیاستگذاران درمانی | عنوان خبر متن خبر |
| سیاستگذاران پژوهشی | عنوان خبر متن خبر |
| لینک (URL) مقاله انگلیسی مرتبط منتشر شده 1 |
